WIEDZA i MYŚL

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca Stanisław Kotowski

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych. 
 
Luty 2010 
Rok II 
Nr 2(14)/2010 
 
REDAKTOR NACZELNY 
Stanisław Kotowski 
 
KOLEGIUM REDAKCYJNE 
Przewodniczący: Jan Brom 
Członkowie:  Beata Kawecka, Bożena Klonek, Stary Kocur,
              Aleksander Mieczkowski 
 
ADRES REDAKCJI - wyłącznie internetowy: st.k@neostrada.pl 
Telefon komórkowy: 0-501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści

1. OD REDAKCJI
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH  I SŁABOWIDZĄCYCH
2.1. W autokarze, w pociągu - Stanisław Kotowski
2.2. Korzystajmy z pomocy - Ryszard Dziewa
2.3. Biedna sierotka czy superman? - Ewa Borecka
2.4. Interesująca praca - Z tłumaczem przysięgłym Jerzym Ogonowskim rozmawia  Stanisław Kotowski
2.5. Rehabilitacja przez taniec - Krystyna Szubartowska
3. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT  I POMOCE REHABILITACYJNE
3.1. Nadzieja dla CHORYCH NA RETINITIS PIGMENTOSA
3.2. CZY MASZ ŚLEDZIKA W JADŁOSPISIE?
3.3. elektroniczna mapa NAVIGO na komputery PC w wersji  dla osób niewidomych i słabowidzących
3.4. Nowy przydatny program na telefony komórkowe
3.5. Audiodeskrypcja szansą niewidomych i słabowidzących
3.6. Z myślą o niewidomych i obcojęzycznych gościach
3.7. Muzea niewidomym - Sylwia Magdalena Skuza
3.8. Muzeum Śląskie chce przybliżyć malarstwo niewidomym
3.9. Integracyjny cymbergaj - Dominika Trębacz
3.10. Książeczki z wypukłymi ilustracjami i nie tylko
4. Drogi i bezdroża niewidomych - Kilka odpowiedzi, które nie wstrząsną światem - Jerzy Ogonowski
5. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
5.1. Zasady składania wniosków o dofinansowanie pobytu na turnusach rehabilitacyjnych
5.2. Większa podwyżka rent i emerytur
5.3. Infolinia o lekach
5.4 Asystent technologiczny
5.5. Serwis Głuchoniewidomi.pl - Krzysztof Wostal
5.6. Rok Braille'a prawie za nami
5.7. Idę do pracy! - Anna Godziuk (NGO.pl)
5.8. ZAPRASZAMY
5.9. Podsumowania i plany
5.10. Wieczór poezji Andrzeja Rocha Żakowskiego
5.11. Interesująca książka
5.12. Książeczki o mamie - Dominika Trębacz
5.13. Tytuły Aga-Press także dla niewidomych i słabowidzących
5.13. Zintegrowani na Nowy Rok!
5.14. PŚ zjazdowców: Krężel w pierwszej dziesiątce - Maciej Kowalczyk
5.15. Niewidzialni - nie widzą, ale tańczą
6. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBlemy
6.1. Druga strona medalu - odsłona II
6.2. Sensy dziennikarskie - Oset
6.3. Nie ma jednej prawdy - Jan Brom
7. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
7.1. Długość białej laski
7.2. Szanse na dotacje - Oprac.: Magdalena Gajda na podstawie Dziennika Gazeta Prawna
7.3. Rząd zaoszczędzi 200 mln zł na dopłatach do pensji niepełnosprawnych - Łukasz Guza
7.4. Niepełnoprawna niepełnosprawność - Magdalena Gajda
8. Z PRASY I Z INTERNETU
8.1. Kierowca nie widział niewidomego. Wypadł na ulicę - Natalia Mazur, współpraca: Justyna Suchecka
8.2. Marzenia o lataniu
8.3. Szczere zdziwienie Volvo  Esref Armagan i jego obraz
8.4. Ciastko na trzeciej godzinie - Mariola Hanusek
8.5. Komentarz w języku Braille'a - Weredyk
9. DYSKUTUJEMY  O przewodnikach i o lektorach
10. Z PRZESZŁOŚCI - Kronika związkowa - Miłe spotkanie - Zbigniew Tomalak
11. Mruczę i prycham - O co można się kłócić?

 aaa 
1. OD REDAKCJI 
 
Spotykamy się po raz drugi w 2010 roku. Cieszymy się, że jest nas coraz więcej. Mamy też nadzieję, że różnorodność prezentowanej problematyki i rozmaitych poglądów odpowiada naszym Czytelnikom, ułatwia im orientację w problematyce środowiska oraz własnych odczuciach i dylematach. 
Zachęcamy, piszcie do nas, oceniajcie nasz miesięcznik, przedstawiajcie swoje poglądy i oceny dotyczące naszego środowiska. Dzięki Państwa wypowiedziom, tym publikowanym i tym adresowanym wyłącznie do wiadomości redakcji, "Wiedza i Myśl" staje się czasopismem bardziej interesującym, lepiej spełniającym swoją rolę. 
Tym razem szczególnie polecamy: interesującą rozmowę z Jerzym Ogonowskim, pozycja 2.4 oraz dział 5 "WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE". Znajdą tam Czytelnicy kilkanaście różnych wiadomości. Mamy nadzieję, że różnorodność w całej "Wiedzy i Myśli", nie tylko w dziale piątym, i nie tylko w tym numerze miesięcznika, odpowiada naszym Czytelnikom. 
 Życzymy przyjemnej i pożytecznej lektury. 
Redakcja "Wiedzy i Myśli" 
 
aaa 
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH 
I SŁABOWIDZĄCYCH 
 
aaa 
2.1. W autokarze, w pociągu 
Stanisław Kotowski 
 
Nawet dla niewidomego wejście do pociągu czy autokaru nie jest problemem, jeżeli pojazd nie jest zbytnio przepełniony. Pasażerowie pomogą znaleźć miejsce siedzące i można spokojnie jechać. Oczywiście, jak zawsze i jak wszędzie, niewidomemu trudniej jest poradzić sobie z większymi i mniejszymi problemami. 
Pierwszym zadaniem teraz jest, uchronić bagaż przed "ulotnieniem się". Trzymanie go w rękach, gdy jest niewielki, nie jest wygodne, gdy duży - niemożliwe. Można poprosić współpasażerów o zwrócenie uwagi na nasze "skarby". Można również zastosować sygnalizację dźwiękową, włączającą się przy podniesieniu bagażu. Wszystkie te metody jednak są dosyć kłopotliwe i nie zawsze skuteczne. 
Generalnie trzeba wierzyć ludziom. Niestety, czasami wiara taka może okazać się dosyć kosztowna. 
Inny problem z bagażem mają niewidomi w czasie podróżowania autokarem. Najczęściej w takich przypadkach, bagaż należy umieścić w bagażniku. Z tym nie ma większych kłopotów. Problem może wyłonić się dopiero przy odbiorze walizek, czy innych plecaków. Jak poznać swój? O tym należy pomyśleć już przy wkładaniu bagażu do bagażnika. Trzeba starać się ulokować go w kącie. Nie zawsze jednak jest to możliwe i nie zawsze jest pewność, że pozostanie on na miejscu. Czasami może być przesunięty przez innych pasażerów. Dlatego, dobrze jest zadbać, aby nasz bagaż wyróżniał się od innych, był łatwo rozpoznawalny dotykiem. Jeżeli nie spełnia on tych warunków, należy go specjalnie oznakować np. przez zawiązanie tasiemki na uchwytach. Można stosować również inne sposoby znakowania. Zależy to od pomysłowości niewidomego i rodzaju bagażu. Zawsze warto wiedzieć, jak nasz bagaż wygląda, jaki ma kolor. Czasami pasażerowie chcą nam pomóc i pytają o takie szczegóły. 
W czasie podróżowania autobusami na długich trasach występują problemy, których niewidomy nie może rozwiązać bez pomocy innych ludzi. Znalezienie toalety na postoju, miejsca przy stoliku w zajeździe i następnie, autobusu, którym podróżuje, najczęściej przerasta jego możliwości. Należy jednak pamiętać, że niewidomy nie podróżuje całkiem sam. Wśród pasażerów autobusu, bez wątpienia, znajdą się osoby, które chętnie udzielą mu pomocy. Nie ma powodu krępować się. Można i należy poprosić o pomoc. Jeżeli jednak ktoś bardzo tego nie lubi, powinien unikać podróżowania autobusami dalekobieżnymi, gdyż podobne problemy nie występują w czasie podróży pociągiem. 
I tak, wychodząc do toalety, należy zapamiętać przedział, w którym znajduje się nasze miejsce, a wychodząc do Warsu, należy zapamiętać też wagon. Trzeba policzyć przedziały i wagony. Liczbę przedziałów można ustalić licząc klamki drzwi lub okna znajdujące się po drugiej stronie korytarza. Dla pewności, można też dyskretnie zaznaczyć "swój" przedział np. przez nałożenie recepturki na uchwyt drzwi. Podobnie problem ten rozwiązujemy w wagonach sypialnych, w hotelach itp. Jest to szczególnie ważne w przypadkach, gdy trzeba wyjść w nocy np. z sypialnego przedziału. 
Ostatni problem przy podróżowaniu dalekobieżnymi autobusami i pociągami może wyłonić się przy wysiadaniu. Jeżeli jedziemy do stacji końcowej - nie ma trudności. W przypadku, gdy należy wysiąść na stacji, przez którą nasz pociąg przejeżdża, bez pomocy współpasażerów może okazać się to trudne. Przy wysiadaniu jednak, współpasażerowie nie muszą się śpieszyć. Chętnie więc pomagają. 
Najpierw należy ustalić właściwą stację. Otóż trzeba znać godzinę przyjazdu autobusu lub pociągu do danej miejscowości. Oczywiście nie rozwiązuje to całkowicie problemu, gdyż nasz pojazd może mieć opóźnienie. Należy pytać o stację lub przystanek poprzedzający ten, na którym chcemy wysiadać. Zdarzyć się może, że osoby pytane, mogą nie orientować się w miejscu znajdowania się pociągu lub autokaru. Zanim fakt ten ustalą, pociąg może ruszyć i okaże się, że podróż uległa znacznemu wydłużeniu. 
Podróże pociągiem, a i autobusem dalekobieżnym niekiedy, trwają długo, nawet po kilka godzin. Taki odcinek czasu trzeba jakoś zagospodarować. Niewidomy może czytać książkę przy pomocy kieszonkowego magnetofonu lub czytać brajlem np. "Życiu naprzeciw". Można też przemyśleć różne zagadnienia, uczyć się do egzaminów, albo tylko pomarzyć. Można podyskutować ze współpasażerami. I tu kryje się pewne niebezpieczeństwo. 
Nasi współpasażerowie mają też kilka godzin do zagospodarowania. Najczęściej radzą sobie z tym bez trudu. Rozwiązują krzyżówki, czytają prasę, książki lub rozmawiają. Jeżeli przedmiotem tych rozmów będzie pogoda, podróże zagraniczne, historia, polityka, moralność itp., niewidomy może brać w nich udział. Gorzej jest, jeżeli siedzi koło niego jakiś pasażer mało taktowny, ale za to, wielce ciekawy. Może zdarzyć się, że zechce on przedmiotem ogólnej rozmowy uczynić brak wzroku, trudności z tym związane, nieszczęście jakie to powoduje i co on by wolał utracić, żeby tylko widzieć. Ktoś taki zaczyna zadawać wielce dociekliwe pytania. Nie ma powodu odpowiadać na podobne pytania. Nie ma też powodu udawać głuchego, okazywać złość lub rewanżować się podobnymi pytaniami odnoszącymi się do intelektu natrętnej osoby. Najlepiej odpowiadać żartem, nie na temat, zmienić temat rozmowy, opowiedzieć jakąś anegdotkę. Nie warto obrażać się i ostentacyjnie oddalać się z przedziału. 
Kolejny problem polega na ustaleniu, z której strony znajduje się peron. Na dużych stacjach wysiada więcej podróżnych i łatwo jest zorientować się, gdzie znajduje się peron. Na małych stacjach może być inaczej. Może zdarzyć się, że nikt nie wysiada z naszego wagonu. W takiej sytuacji trzeba pytać. Ludzie chętnie poinformują i pomogą, jeżeli okaże się to niezbędne. Nie można narażać się na wyjście na tory. 
Ostatnia sprawa - jak wyjść z dworca? Jeżeli jest to duży dworzec, wystarczy iść w kierunku, w którym idą inni ludzie i z pewnością znajdzie się wyjście. Jeżeli jednak jest to mała stacyjka, sprawa komplikuje się. Może zdarzyć się, że żaden z pasażerów nie wysiądzie na tej stacji, lub wysiądzie jedna czy dwie osoby i nie zauważą, że niewidomy potrzebuje pomocy. Cóż? Ryzyko wkalkulowane w podróż. Trzeba sobie samemu radzić. Na takiej małej stacji perony zwykle są krótkie. Można je zbadać dokładnie w obie strony i znaleźć wyjście. W czasie szukania może też ktoś zauważyć nasze próby opuszczenia dworca i pomóc. 
Warto wiedzieć, że bardzo rzadko zdarza się, żeby niewidomy zabłądził w podróży i nie trafił do celu. Nie znam takiego przypadku. Nie żyjemy na pustyni. Warto też wiedzieć, że korzyści i zadowolenie z samodzielności są niewątpliwe. 
 
Źródło: "Życiu naprzeciw" - luty 1998 r. 
 
 *** 
 
Minęło 12 lat od napisania tego tekstu. Od tego czasu sporo się zmieniło. 
Jako drobiazg można podać, że prawie już nie stosujemy magnetofonów kieszonkowych - mamy lepsze urządzenia, odtwarzacze MP3. 
Są i bardziej znaczące zmiany. Teraz łatwiej nawet samodzielnie ustalić, na jaką stację wjeżdża pociąg czy autobus. Pomagają nam telefony komórkowe z gps albo nawigatory. Postęp stwarza ciągle nowe ułatwienia, ale też utrudnienia. Musimy ciągle liczyć się z różnymi niespodziankami, np. z fikuśnymi urządzeniami do spuszczania wody w toalecie, które trudno jest odnaleźć. Pociąg może nie dojechać do stacji przeznaczenia, bo złodzieje ukradną kilkadziesiąt metrów trakcji elektrycznej lub pojedzie drogą okrężną, bo na jego trasie wykolei się jakiś wagon. Dlatego ustalenie właściwej stacji jest często jakimś problemem. Są jednak współpasażerowie, którzy nie odmówią pomocy. 
 
 aaa 
2.2. Korzystajmy z pomocy 
Ryszard Dziewa 
 
Redakcja "Biuletynu" zaproponowała mi napisanie kilku artykułów o radzeniu sobie w różnych okolicznościach "po niewidomemu". Trochę wzbraniałem się przed tym przedsięwzięciem, nie bardzo wierząc, że sprostam temu zadaniu. W końcu jednak doszedłem do wniosku, że przeżywszy te kilkadziesiąt lat może będę mógł w czymś komuś pomóc, dzieląc się swoimi obserwacjami i przemyśleniami. 
Chyba największym zagrożeniem dla każdego człowieka jest odgradzanie się od innych ludzi, a zwłaszcza tych, którzy chcą być dla nas życzliwi i bezinteresowni. Oczywiście, nie chodzi o to, abyśmy z każdą napotkaną osobą musieli się zaprzyjaźnić. Rezygnowanie jednak z nawiązywania jakichkolwiek kontaktów czy odmawianie oferowanej pomocy, świadczy o nieprzystosowaniu do życia społecznego. 
Niektórym wydawać się może, że prośba o pomoc jest wielkim upokorzeniem, ale tak naprawdę to nie ma człowieka, który byłby we wszystkim samowystarczalny. 
To nieprawda, że prosząc o przeprowadzenie przez ulicę, przeczytanie listu czy artykułu z gazety musimy zaraz odczuwać coś w rodzaju skrępowania. Niejeden chętnie udzieliłby nam pomocy, ale nie bardzo wie, jak to zrobić, aby nas nie urazić czy też nie spotkać się z niegrzeczną odmową. 
Większości ludzi dawanie sprawia większą satysfakcję niż branie. Dlatego nie odmawiajmy tym, którzy chcą się czuć potrzebni. Ale też nie przejmujmy się do przesady, gdy ktoś nam nie zechce w czymś pomóc, bo nie żyjemy wyłącznie wśród aniołów i ludzi dysponujących dużymi zasobami wolnego czasu. 
Powinniśmy zachowywać się normalnie, przyjmować pomoc, prosić o nią, a także w miarę możliwości pomagać innym. Stać nas przecież na rewanż i jeszcze coś więcej. 
Jak należy się zachować, gdy oferowana nam pomoc jest zupełnie niepotrzebna? Zależy to od pewnych okoliczności. Można uprzejmie podziękować informując, że np. droga jest nam dobrze znana, albo skorzystać z propozycji i razem przejść nawet znaną trasę. Ludzie różnie reagują i odmowa nawet w dobrej wierze może niektórych zrazić do tego stopnia, że już nigdy nie zechcą niewidomemu w niczym pomóc. Myślę, że potrafimy zorientować się, kiedy możemy podziękować za przysługę, a kiedy ją przyjąć. Ja osobiście nigdy nie odmawiam dzieciom, kiedy chcą mi pomóc. Byłyby wówczas niepocieszone. Naprawdę dla dziecka przeprowadzenie niewidomego, może być przeżyciem i przygodą. 
Należy rozgraniczyć dążenie do maksymalnej niezależności od korzystania z pomocy, ale to już temat na odrębny odcinek. 
Na zakończenie przytoczę zdarzenie, jakie spotkało mnie kilkanaście lat temu, kiedy to w konsekwencji ja musiałem pomóc komuś, kto uważał, że bez niego nie dam sobie rady. 
Pewnego dnia wracając z pracy usłyszałem charakterystyczny stukot i rytmiczne skrzypienie. Od razu zorientowałem się, że to jakiś inwalida narządu ruchu. Nie pomyliłem się. 
- Niech pan zaczeka, pomogę panu. 
- No tak - pomyślałem - tak mi pomoże, że w domu będę później, a na dodatek będziemy obydwaj mieli siebie dosyć. Że też miał kiedy spotkać ślepy kulawego. 
- Bardzo panu dziękuję, ale znam drogę i nie będę panu robił kłopotu. 
- Ależ co pan opowiada, ja takim jak pan, pokrzywdzonym przez los to bym nieba przychylił. Mam protezę, ale co to jest w porównaniu z pańskim nieszczęściem. Co prawda wolniej chodzę, ale zawsze wszędzie dojdę o własnych siłach. Panu zawsze ktoś musi pomagać. 
Nic się nie odezwałem. Szlag mnie zaczął trafiać, ale pomyślałem: niech się facet dowartościuje. 
Dalej mój "anioł stróż" snuł rozważania o moim nieszczęściu, podkreślając co jakiś czas swoją przewagę. Milczałem, ale to jeszcze dodawało mu większej pewności w przekonaniu o moim ciężkim losie, a swoim lekkim, niewiele znaczącym inwalidztwie. 
Aż tu nagle trach! Coś trzasnęło i mój opiekun przystanął. 
- Co się stało - pytam zdziwiony. 
- A niech to jasna cholera! Pasek pękł przy protezie. 
- Może bym mógł panu w czymś pomóc. 
- A co pan mi może pomóc, ja się nie mogę stąd ruszyć. 
- Mogę kogoś powiadomić o pańskim wypadku. 
I rzeczywiście pomogłem. Zadzwoniłem pod wskazany numer i rodzina przetransportowała do domu mojego pomocnika. 
 
"Biuletyn Informacyjny" kwiecień 2000 r. 
 
 aaa 
2.3. Biedna sierotka czy superman? 
Ewa Borecka 
 
Wiemy, jak bardzo różnimy się temperamentem, osobowością czy potrzebami. Z pewnością więc każdy z nas może wskazać wśród widzących znajomych przysłowiowe sierotki Marysie, które nie radzą sobie w urzędach lub nie potrafią wymienić żarówki. Mogą też wskazać niemal supermanów, dla których zmaganie się z codziennymi trudnościami nie stanowi żadnego problemu. Oczywiście takie zróżnicowanie występuje także wśród niewidomych, tyle, że w tym przypadku usprawiedliwieniem nieporadności czy braku samodzielności jest zwykle niewidzenie. Czy tak jest w rzeczywistości? 
	Bardzo często nie w tym rzecz. Oczywiście, wykonywanie różnorakich codziennych czynności jest zwykle dla nas niewidomych trudniejsze, o wiele bardziej czasochłonne, a uzyskane efekty nie zawsze są w pełni zgodne z naszymi oczekiwaniami. Czy jednak z tego powodu mamy wyręczać się widzącymi? 
	Powstają więc pytania: gdzie kończy się nasza samodzielność, czy za wszelką cenę powinniśmy forsować swoją niezależność, czy w końcu brakiem wzroku można usprawiedliwiać niechęć do bycia samodzielnym? 
Moją dewizą jest maksymalna samodzielność. Staram się radzić sobie z wszelkimi czynnościami bez pomocy otoczenia, lecz z zachowaniem zdrowego rozsądku. Wiele prac zajmuje mi więcej czasu niż widzącej koleżance. Nie zawsze udaje mi się wykonywać zadania tak dobrze, jak bym sobie tego życzyła, niejednokrotnie ktoś musi sprawdzić, czy udało mi się osiągnąć zadowalający efekt moich działań. Być może będę musiała coś powtórzyć, bo gdzieś popełniłam niewidoczny dla mnie błąd... Mimo to proponuję podchodzić do wszelkich zadań w taki sposób, by liczyć wyłącznie na własne siły. 
Wiele osób chętnie udziela pomocy, gdy zwrócimy się do nich z prośbą. Lecz jeśli będziemy prosić zbyt często, wówczas osoby z naszego otoczenia zaczną reagować niechęcią nawet na prośbę o najdrobniejszą przysługę. Starajmy się więc tak zorganizować miejsce pracy i otoczenie w domu, by móc działać niezależnie. 
Człowiek jest z natury istotą leniwą i bardzo łatwo przyzwyczaja się do tego, że nie musi wykonywać dodatkowej pracy. Po co tracić cenny czas na oznaczanie brajlem różnych przedmiotów, czy opisywanie dokumentów, jeśli w pobliżu znajduje się ktoś, kto może pomóc w ich identyfikacji. Wyobraźcie sobie jednak, że jesteście czymś zajęci, a ktoś przerywa Wam co jakiś czas pytając - co to za dokument, co to za płyta, co to za przyprawa itd.? Przecież może to doprowadzić do szału! 
Nie twierdzę, że trzeba koniecznie wszystko robić samodzielnie, można sobie czasem trochę odpuścić, jednak trzeba bardzo uważać, by postępować tak tylko w uzasadnionych przypadkach. Warto zadać sobie kilka pytań: w jaki sposób daną pracę mogę wykonać sama, ile zajmie mi to czasu i czy efekt będzie zadowalający? 
Niejednokrotnie okazuje się, że mam bardzo krótki termin na wykonanie pracy. Nie mogę sobie wówczas pozwolić np. na żmudne skanowanie wielostronicowego tekstu w poszukiwaniu jakiejś drobnej informacji. Wtedy się poddaję i proszę o pomoc, ale jeśli tylko mogę tego uniknąć, staram się nie obciążać innych swoimi pracami. 
	Kolejnym argumentem przemawiającym za samodzielnym wykonywaniem różnych prac jest fakt, iż tylko dzięki praktyce możemy dojść do wprawy w ich wykonywaniu. Przestaną być one uciążliwe i czasochłonne. Mamy także szansę na wypracowanie najefektywniejszych sposobów działania. Warto przy tej okazji korzystać również z doświadczeń innych. Nie ma sensu wyważać otwartych drzwi. Dlatego chętnie zbieram informacje o metodach wykonywania rozmaitych czynności stosowanych przez innych niewidomych, co wcale nie znaczy, że zawsze je stosuję. Wybieram to, co mi odpowiada i co najlepiej się sprawdza w moim przypadku. 
Każdy z nas ma zróżnicowane predyspozycje i umiejętności, pewne czynności przychodzą łatwiej, a inne trudniej. Musimy się z tym liczyć, lecz zdecydowanie największe znaczenie dla samodzielności niewidomych ma stosunek do niej i chęć pracy nad sobą. Jeśli nie chcemy być postrzegani jako ci przysłowiowi biedni niewidomi, musimy ciężko pracować nad zmianą własnego wizerunku. 
Pragnę podkreślić, że nie można przesadzić w drugą stronę i uparcie obstawać przy samodzielności. Nie polecam np. własnoręcznego badania zawartości półmisków w czasie przyjęcia. Zdecydowanie lepiej zapytać kogoś, co znajduje się na stole. Wiele osób bowiem może źle zareagować na nasz palec, choćby delikatnie dotykający jakiejś potrawy. 
Bardzo trudno dawać rady w tym zakresie. Jak zawsze obowiązuje prawie nieosiągalna zasada złotego środka. Jeżeli jednak szala ma przechylać się na którąś ze stron, niech to będzie raczej przesadna samodzielność niż nadmierna bierność i wyręczanie się osobami widzącymi. 
 
 "BIULETYN INFORMACYJNY" - PAźDZIERNIK 2002 R. 
 
aaa 
2.4. Interesująca praca 
Z tłumaczem przysięgłym Jerzym Ogonowskim rozmawia 
Stanisław Kotowski 
 
Pracujesz jako tłumacz, w tym od wielu lat jako tłumacz przysięgły. Wymaga to wysokich kwalifikacji fachowych i moralnych. Nie pytam o te moralne, bo to oczywiste, ale może zechcesz powiedzieć naszym Czytelnikom, jakie posiadasz kwalifikacje fachowe, gdzie i kiedy je zdobyłeś? 
 
Ukończyłem najpierw w Warszawie czteroletnie zawodowe Wyższe Studium Języków Obcych, w którym kształcono też tłumaczy. Była to pierwsza szkoła lingwistyczna, w której podjęto nauczanie języka współczesnego z niewielkimi odniesieniami do najnowszej historii. Po ukończeniu tego studium rozpocząłem pracę, o czym chyba powiemy szerzej potem. Po sześciu latach zdecydowałem się na podjęcie rocznych studiów magisterskich w Instytucie Lingwistyki Stosowanej, bo taką nazwę przybrało poprzednie WSJO, stając się uczelnią dającą dyplom magisterski. Pracę pisałem już w oparciu o sześcioletnie zawodowe doświadczenie tłumacza tekstów technicznych. Pewnie dlatego na zakończenie obrony moje kompetencje zostały ocenione przez komisję bardzo wysoko. 
Kiedy nastąpił przełom, stare układy padły i trzeba było zacząć samodzielną pracę. Wtedy też okazało się, że poszukiwani są raczej tłumacze przysięgli, żeby ponosić pełną odpowiedzialność za wykonaną pracę. Podjąłem starania, aby zostać tłumaczem przysięgłym. Znacznym ułatwieniem był fakt, że we wrocławskiej palestrze pracowały na stałe i były szanowane dwie niewidome panie pełniące funkcję adwokatów: Danuta Góralska i Barbara Kaszubska, które zresztą poważnie i aktywnie włączyły się w pomoc w ustanowieniu mnie tłumaczem przysięgłym. Były pewne kłopoty, wątpliwości, ale ostatecznie przesądził fakt, że mogłem posłużyć się optaconem, który dawał samodzielny dostęp do tekstu. A potem pojawiły się komputery i różne inne usprawnienia. W miarę zdobywania doświadczeń zawodowych wpisywałem się na różne rejestry i listy, uzyskiwałem autorytet wśród młodszych tłumaczy ze względu na wiedzę. Po latach to już nie ja poszukiwałem poparcia i informacji, ale u mnie zaczęto tego poszukiwać, a ostatecznym poświadczeniem sukcesu stał się taki oto fakt, że kiedy już prowadziłem własną działalność gospodarczą jako tłumacz przysięgły, pewien klient wywołał mnie z przychodni (bo akurat musiałem pójść na wizytę lekarską), twierdząc, że nie mogę teraz iść do lekarza, bo on był u konkurencji, "a ta konkurencja, panie, powiedziała, że oni z tym sobie rady nie dadzą, wysłali mnie do pana, a jeszcze powiedzieli, że jak pan się tego nie podejmie, to żebym już nigdzie nie chodził, bo to znaczy, że nikt tego nie zrobi". Myślę, że był to dzień, w którym zostałem rasowym tłumaczem przysięgłym. 
Ponadto ukończyłem podyplomowe studia - trzysemestralne studium religioznawczo-etyczne oraz dwusemestralne studium filozoficzne przy Uniwersytecie Wrocławskim, ponieważ zawsze tego rodzaju inwestycje bardziej mnie interesowały aniżeli gromadzenie nadmiaru dóbr materialnych. 
 
Od dawna pracujesz na własny rachunek. Czy wcześniej byłeś zatrudniony w jakiejś firmie lub może pracowałeś w innym zawodzie? 
 
Po ukończeniu WSJO Adolf Szyszko, zajmujący się w ZG PZN zatrudnieniem, wysłał swego pracownika Zbigniewa Skalskiego do Wrocławia, aby ten rozeznał możliwości pracy w moim rodzinnym mieście. A że człowiek był uparty i dociekliwy, a kiedy wyrzucali go jednymi drzwiami, wracał drugimi i drążył temat, załatwił mi zatrudnienie w Nauczycielskiej Spółdzielni Pracy, w której był dział tłumaczy. Zaraz jesienią okazało się, że praca ta polega przede wszystkim na obdarowywaniu prezentami Pana Prezesa i Pani od spraw jego, aby dostać jakieś drobne zlecenie. Wykonałem jedno zlecenie i nagle się okazało, że wyczerpałem roczny limit prac zleconych, który wynosił 750 zł. Zwróciłem się do Komitetu Wojewódzkiego PZPR o pomoc i bardzo szybko dostałem stałą pracę w drodze pewnego rodzaju handlu. Trafiłem akurat na moment, że Prezes spółdzielni nauczycielskiej ubiegał się o etat (wtedy etaty rozdzielano w komitetach, a nie stosownie do potrzeb gospodarczych). Prezes otrzymał etat, ale że decydentka uznała moje aspiracje i wiedzę, poinformowano Prezesa, iż spółdzielni przysługują dwa etaty, a ten drugi jest dla niewidomego tłumacza. Przez kilka lat nie było to dla mnie lekkie życie. Prezes przyjął zasadę, że nie tylko musi, ale także może mieć ze mnie realne korzyści. I tak, kiedy nie chciał dać mi jakiegoś zlecenia, wyjaśniał, że jestem młody, a tekst jest trudny. A kiedy nie chciał dać pracy komuś innemu, to wyjaśniał, że on by i owszem, ale - rozumieją państwo - mam obowiązki narzucone przez komitet wojewódzki… 
Potem przyszły lata gierkowskie i duże zapotrzebowanie na tłumaczy. Tak więc postanowiono rozbudować komórkę. Byłem jedyny na etacie i posłużyłem jako wzór, w oparciu o który można zbudować nowy dział. Sytuacja gospodarcza powodowała, że już prezentów nie dawano, bo tłumaczeń trzeba było dużo. A kiedy nastały lata osiemdziesiąte, włączyłem się we wszystkie możliwe struktury spółdzielni, od sekretarza POP PZPR do założyciela komitetu zakładowego Solidarności, od zarządu spółdzielni po radę nadzorczą. Sprawa była stosunkowo łatwa, bo starzy wyjadacze chleba z dawnych układów, nie wiedząc, co jest grane, starali się lawirować i nie zajmować eksponowanych stanowisk. Kiedy już zaczęli wracać do siebie, ja miałem grupę tłumaczy, którym obiecałem, że będę śledził wydarzenia i gdy tylko nadejdzie dogodna sytuacja, założymy własną spółdzielnię. Stało się to stosunkowo szybko. Ale i ta spółdzielnia okazała się jeszcze niedostosowana do nowego ustroju. Wtedy przeszedłem na własną działalność, najpierw jako spółka z o.o., potem jako tłumacz przysięgły - osoba fizyczna, a teraz w formie spółki cywilnej. 
Okres pracy w spółdzielni bywał różny. Oprócz wspomnianego już wykorzystywania mnie do uzasadniania takiego czy innego stanowiska prezesa problemem było to, że rozdziałem tłumaczeń zajmowały się osoby niekompetentne. Bywało, że miałem na zleceniu instrukcję podnośnika na 25 stron, a to był dźwig na 320 stron. Kiedy próbowałem sprawę wyjaśniać, pani zdenerwowana mówiła, że ona już przecież wystawiła inne zlecenie - i co tu zrobić. Dopiero po sześciu latach jeden z tłumaczy zdecydowanie zareagował na głupie gadanie prezesa, że jestem młody, niedoświadczony itp. i zawołał: "Panie, a ileż lat ten człowiek może być młody! Ja te tłumaczenia czytam i nie tylko nie widzę tam młodości, ale jeszcze czegoś się uczę". To był inżynier, który sprawdzał moje tłumaczenia, a studia techniczne kończył we Francji. I tak po latach znalazł się ktoś, kto zamknął usta głupiemu prezesowi. 
Sytuacja zmieniła się diametralnie, kiedy z pozycji szaraczka przeszedłem na pozycję organizatora nowej spółdzielni. Nie było we mnie ambicji prezesowania, chciałem tłumaczyć, natomiast miałem konkretny wpływ na obsadzanie stanowisk. Siebie obsadziłem jako przewodniczącego rady nadzorczej i spokojnie robiłem to, co najbardziej lubię i najlepiej umiem, tj. tłumaczenia. Porównując jednak wszystkie okresy, stwierdzam, że nigdy nie zamieniłbym z powrotem pracy na własny rachunek na pracę najemną. Praca na własny rachunek może nie daje gwarancji w postaci pensji, jakiegoś zabezpieczenia (chociaż teraz i to już jest dość wątpliwe), ale zapewnia pełną swobodę wyboru działania i postępowania A jeśli ponosi się jakieś konsekwencje negatywne, to w ostatecznym rachunku ode mnie wszystko zależy, nie jestem narażony na nastroje, humory, niski poziom intelektualny i moralny żadnego szefa. Ale też za wszystko sam odpowiadam, tyle że mnie to akurat zupełnie nie przeszkadza. 
Zaraz po studiach nie miałem praktycznie żadnej wiedzy w zakresie słownictwa technicznego. Ważną cechą tamtej pracy był fakt, że przewidywano tzw. weryfikację tłumaczenia przez drugiego tłumacza. Taki tłumacz wykorzystywał to niekiedy, aby wykazać, że jest ode mnie lepszy, i potem chciał, aby to jemu powierzono następne podobne zlecenie. Ale spotykałem też wielu życzliwych mi ludzi, jak np. wymieniony już inżynier po studiach we Francji, a także inżynier kolejnictwa z Rosji. Ci ludzie zawsze stawali w mojej obronie, jeśli coś niedobrego się działo. Bacznie śledziłem poprawki weryfikatorów, przy czym trzeba jeszcze było nabyć umiejętności odróżnienia poprawek merytorycznych od politycznych, które miały na celu podważenie moich kompetencji. Wraz ze zmianą ustroju instytucja tzw. weryfikacji znikła. Teraz już nie ja korzystam, ale w ramach Polskiego Towarzystwa Tłumaczy Przysięgłych i Specjalistycznych, gdzie jestem członkiem rady naczelnej i prezesem koła dolnośląskiego, organizuję szkolenia dla tłumaczy, młodych i starych. 
 
Tłumaczysz z języków francuskiego i rosyjskiego. W którym z tych języków praca jest łatwiejsza i daje Ci więcej zadowolenia? 
 
Język nie jest tu istotny. 
 
W 1993 roku zostałeś ustanowiony tłumaczem przysięgłym. Czy byłeś pierwszym niewidomym tłumaczem przysięgłym w Polsce? 
 
Nie, pierwszym był Wojtek Maj. Ale to nie miało większego znaczenia. Nikt nie śledzi losów tłumaczy przysięgłych, zatem minister Piątek, który mnie ustanawiał, nie miał pojęcia o Wojtku. Pomogły panie mecenas Kaszubska i Góralska, lata udokumentowanej pracy, a także optacon i opinia PZN, co to za urządzenie. Ostatecznie zostałem ustanowiony nie przez prezesa sądu wojewódzkiego, lecz przez ministra. Podczas rozmowy w sądzie przewodniczący powiedział, że tak wysokich kwalifikacji dawno nie widzieli, natomiast chodzi o to, aby nikt nie miał wątpliwości co do rękojmi (jest taki punkt w ustawie), dlatego najlepiej sprawę odesłać do ministra. No i odesłali, a minister Piątek okazał się mądrym człowiekiem. I tak stałem się tłumaczem przysięgłym języka francuskiego i rosyjskiego. 
 
Podpis na tłumaczeniu dokumentu tłumacza przysięgłego powoduje, że tłumaczenie to jest traktowane na równi z oryginalnym dokumentem. Dlatego tłumacz przysięgły musi charakteryzować się wysokim stopniem moralności. Dotyczy to każdego tłumacza przysięgłego, niezależnie od tego czy widzi, czy nie. Jeżeli taki tłumacz dopuści się fałszerstwa i stworzy dokument, który nie istniał, albo zmieni ważne fragmenty istniejącego dokumentu, będzie to przestępstwem. Niewidomy tłumacz przysięgły, w przeciwieństwie do tłumacza widzącego, nie jest w stanie samodzielnie stwierdzić autentyczności tłumaczonego dokumentu. Może otrzymać do tłumaczenia falsyfikat, z którego po przetłumaczeniu powstanie dokument mający moc prawną. W ten sposób niewidomy tłumacz przysięgły może nieświadomie dopuścić się fałszerstwa. Jak Ty oceniasz to niebezpieczeństwo? W jaki sposób chronisz się przed takim zagrożeniem? 
 
Nawet nie zdajesz sobie sprawy, jak ważnego zagadnienia tu dotykasz, nie tyle odnośnie do niewidomych, co do tłumaczy w ogóle. Otóż rzeczywiście tak jest, że ustawa nakłada na tłumacza stwierdzenie zgodności tłumaczenia z oryginałem. Jako tłumacze od dłuższego czasu bronimy się przed tym i dążymy do uściślenia sprawy. Po pierwsze - ustalenie, czy dokument jest oryginałem, czy też nie, należy do służb śledczych, a nie do tłumacza, który nie dysponuje żadnymi narzędziami pozwalającymi ustalić oryginalność czy podrobienie dokumentu. Dla tłumacza oryginałem jest przedłożony przez klienta dokument. Zwłaszcza obecnie, kiedy można wykonać idealną podróbkę i kompilację kilku dokumentów. Staramy się spowodować, aby pojęcie oryginału w odniesieniu do tłumacza oznaczało przedłożony dokument - i chyba jest to już na dobrej drodze. W procedurach administracyjnych z reguły należy przedkładać tłumaczenie wraz z oryginałem, toteż podsunięcie tłumaczowi innego dokumentu niewiele przyniesie pożytku oszustowi, bo urzędnik zawsze może zakwestionować zgodność dokumentów. Niekiedy, zwłaszcza we Francji, wymaga się, aby na oryginale dać adnotację, że dokument przetłumaczono w dniu tym i tym pod takim to a takim numerem repertorium, co daje pewną kontrolę odbiorcy tłumaczenia. Ale cóż, trzeba mieć poza tym wszystkim współpracownika, którego można obdarzyć pełnym zaufaniem. Dobrej i uczciwej współpracy z drugim człowiekiem nie da się niczym zastąpić. Mógłbym opowiedzieć kilka anegdot o tym, jak klient próbował wymusić na mnie napisanie czegoś innego, niż było w tekście. W jednym wypadku, gdy miałem do czynienia z przybyszami z Północnego Kaukazu, pomógł mój bardzo spokojny, leżący pod stołem pies, który zaniepokojony natarczywością klientów, wyszedł po cichu spod stołu i ze zdumienia rozdziawił pysk. Klienci odebrali tłumaczenie i nawet zostawili napiwek. Mogą się zdarzyć niespodziewane przypadki, ale to już moje własne ryzyko, bo nikt nie powiedział, że świat ma być dostosowany do niewidomych. 
 
Opowiedz naszym Czytelnikom o blaskach i cieniach Twojej pracy. Jak ją wykonujesz, czy zatrudniasz osoby widzące do pomocy albo do współpracy? 
 
Technika pracy, wbrew pozorom, jest bardzo prosta. Kiedyś to był magnetofon, optacon, maszyna do pisania i lektor. Teraz jest komputer i wspólniczka. Dawniej nagrywałem tekst z lektorem, pisałem na maszynie, a potem jeszcze robiło się korektę, co było dość skomplikowane, bo maszynopisu nie dało się tak poprawiać jak teraz na komputerze. Istniała natomiast instytucja weryfikatora, a poza tym na czysto przepisywały maszynistki. Potem trzeba było wszystko robić samodzielnie, bo nikt nie chce płacić za weryfikację, przepisanie itp. W momencie przejścia na komputer sprawa się znacznie uprościła, bo tłumaczenie często pisze się na tym samym tekście, a potem współpracownik może to bez trudu upiększyć, poukładać, ustawić graficznie. 
Kilkakrotnie spotkałem się już z opinią, że teksty wychodzące z mego biura odznaczają się bardzo dobrą stroną graficzną. Jest tak dlatego, że zdaję sobie sprawę z pewnych niemożności i nie wierzę do końca komputerowi. Domaganie się, aby niewidomy czy osoba niepełnosprawna w ogóle była absolutnie samodzielna, jest zwykłą hipokryzją, bo nigdzie tak nie jest, żeby ktoś robił wszystko sam. Chodzi tylko o właściwy podział pracy. Od wielu lat pracuję w spółce cywilnej z moją synową, nie na zasadzie lektor - niewidomy tłumacz, lecz dzielimy dochody na pół, ponieważ ona zajmuje się stroną administracyjną, graficzną i organizacyjną, a ja - merytoryczną. Zgromadzona baza komputerowa oraz wiedza zdobyta przez wspólniczkę przez lata pracy ze mną pozwala na zorganizowanie pracy tak, abym nie musiał zajmować się sprawami drugorzędnymi z uszczerbkiem dla meritum. 
Każde przemiany przynoszą skutki pozytywne i negatywne. Przy pisaniu na maszynie nie była ważna grafika ani specjalne rozmieszczenie tekstu, a po wprowadzeniu komputera to ostatnie stało się niekiedy ważniejsze od samej treści (na przykład w folderach reklamowych). A teraz pojawia się bardzo poważne zagrożenie, które może mnie już nie będzie dotyczyć: chodzi o to, że zaczyna funkcjonować wiele programów tłumaczących. Obok takich ot sobie gadżetów mamy do czynienia z realnymi programami rewolucjonizującymi tę dziedzinę. Jak by na sprawę samodzielności niewidomego z komputerem nie patrzeć, to nigdy nie zdąży on szybko odczytać kilkudziesięciu propozycji i wybrać prawidłową, bo na to trzeba czasu, podczas gdy osoba widząca rzuci okiem i od razu dobierze powtarzalny tekst, który niekiedy ma kilkanaście stron. Jeśli klientowi nie zależy na czasie, to pół biedy, ale pojawiają się już jaskółki, że sprawny użytkownik takiego nowoczesnego programu jest w stanie zrobić bardzo duże tłumaczenie jednego dnia, bo program wybiera i odpowiednio zaznacza kolorami stosowne fragmenty, a zadaniem tłumacza jest tylko rzeczy poukładać i uzupełnić zmianami i brakami. Oto nowe zadanie dla firm komputerowych, byle tylko zechciały się tym zająć, bo na razie produkują głównie coraz droższe wieloczynnościowe urządzenia, bez ukierunkowania na taki czy inny zawód. 
 
Wiem, że jesteś uznanym i wziętym tłumaczem. Czy trudno było osiągnąć tę pozycję? 
 
Nie umiem powiedzieć, czy trudno. Na pewno trzeba było dużo pracować - i nadal trzeba. Kiedy miałem kontakty z prezesami, o których wspominałem wcześniej, to i trochę upokorzeń trzeba było znieść. Po prostu należy obliczyć, co więcej warte: czy głupi prezes bez średniego nawet wykształcenia, którego można jakoś przez chwilę wytrzymać i pominąć, czy dalsza przyszłość, którą można sobie wypracować. Wszystko zależy od tego, czy się jest niewidomym w sensie psychospołecznym, czy też z poczuciem własnej wartości buduje się własną pozycję życiową w społeczeństwie. Z moimi poglądami szerzej można się zapoznać, czytając "Drogi i bezdroża niewidomych". 
 
Jesteś osobą całkowicie niewidomą. Jaki wpływ na wybór zawodu miała Twoja niepełnosprawność? 
 
Żaden. Wpłynęła na to głównie sytuacja materialna jako taka: ja po prostu nigdy nie umiałem żyć tanio, bez pieniędzy, i nie potrafiłem oszczędzać. Kiedy inni zabiegali o meble, pralki, lodówki, budowali dacze, ja te same pieniądze przeznaczałem na realizację moich zainteresowań religioznawczych, etycznych i filozoficznych. Bo dopiero kiedy były jakieś pieniądze, mogłem posadzić koło siebie lektora i zlecić mu, aby czytał dokładnie to, co chcę - za to mu płaciłem. I tak utrwalił się we mnie pogląd, że podstawą rehabilitacji był i jest pieniądz. Nikt nie pyta niewidomego, po co mu to czy tamto, czy coś potrafi, czy nie, jeśli płaci i wymaga. Ale to już sprawa wyboru drogi życiowej, własnego sposobu na życie. Przymierzałem się do doktoratu z filozofii, gdyż byłaby to realizacja jednego z moich istotnych życiowych zamierzeń, ale ustrój się zmienił, pieniędzy trzeba było coraz więcej zresztą ciągle było i jest ich za mało dla pełnego funkcjonowania i samorealizacji. Ku mojemu zdumieniu okazało się, że doba ma tylko 24 godziny i nie wszystko udaje mi się w niej zmieścić. 
 
Czy polecałbyś zawód tłumacza młodym niewidomym? Mam tu na myśli osoby rzeczywiście niewidome, a nie nazywane niewidomymi, bo słabowidzącemu zawsze i wszędzie jest łatwiej. 
 
Jak najbardziej, przy wszystkich zastrzeżeniach, które poczyniłem wcześniej, a które można by streścić tak: polecałbym zawód tłumacza każdemu, kto nie boi się pracy, ma poczucie własnej godności, nie boi się ślepoty i umie postępować racjonalnie. Przy czym przez racjonalność nie należy tu w żadnym wypadku rozumieć kupieckiej oszczędności, lecz właściwe rozłożenie sił i wartości. 
 
Wychowałeś trzech synów. Twoja żona jest osobą słabowidzącą. Z pewnością nie było Wam łatwo. Jakie wykonywałeś prace domowe? Jakie obowiązki na Tobie ciążyły? Jak pokonywałeś trudności? 
 
To już temat na osobny wywiad, obawiam się, że jeszcze dłuższy. Spróbuję ująć to krótko: obowiązki w naszej rodzinie dzieliliśmy po równo i każde potrafiło wszystko, z tym tylko, że częściej każde robiło to, co szło mu akurat lepiej. Nie mieliśmy pomocy do dzieci, chyba że jakąś doraźną, gdy trzeba było o coś zapytać, bo żadne z nas nie mogło zobaczyć, ale to zupełnie sporadycznie. W dodatku żona w czasie wychowywania dzieci również studiowała i pracowała. Znacznie ułatwiało sprawę to, że swoją pracę wykonywałem w domu. Nie trzeba było oddawać dzieci do żłobka do przedszkola już chodziły. Szerzej napiszę o tym kiedyś w "Drogach i bezdrożach". Bo to nie były czasy, kiedy można było zrobić zakupy w Internecie, oj nie były. 
Twoje pytanie skwitowałbym tak: jeżeli dwoje ludzi chce ze sobą być i są gotowi wspólnie pokonywać trudności, to w zasadzie nie zastanawiają się, czy im ciężko, czy lekko. A kiedy jedno ma gorsze dni, to drugie powinno mieć lepsze - i wtedy wszystko idzie jak należy. 
 
Angażowałeś się i nadal się angażujesz w pracę społeczną. Działałeś w Sekcji Niewidomych Zatrudnionych na Otwartym Rynku, w Klubie Inteligencji Niewidomej, jesteś przewodniczącym Rady Fundacji Polskich Niewidomych i Słabowidzących "Trakt", jesteś członkiem rady naczelnej Polskiego Towarzystwa Tłumaczy Przysięgłych i Specjalistycznych i przewodniczącym dolnośląskiego koła tego stowarzyszenia. Jak oceniasz swoją pracę społeczną? Czy uważasz, że należy zachęcać do niej młodych niewidomych i słabowidzących? 
 
Kiedyś w wywiadzie, którego udzieliłem w "Pochodni" redaktorowi Szymańskiemu, powiedziałem, że żaden ze mnie społecznik. Długich nasiadówek nie lubię, hucznych zakrapianych spotkań też nie. Natomiast chętnie włączam się wtedy, gdy jest jakiś przełom, bo walą się stare układy, a i o swój interes trzeba zadbać. Trochę już żyję na tym najlepszym z możliwych światów, toteż uważam, że czasami warto komuś przekazać swoje doświadczenie. Zawsze byłem poza układami. W latach osiemdziesiątych, siedząc na walnym zgromadzeniu spółdzielni obok jednego z działaczy, usłyszałem od niego: "Szukaliśmy kogoś, kto byłby poza układami w tej naszej spółdzielni. I wszystkie analizy prowadziły nas zawsze do pana. Jak to jest?" Właśnie tak jest. Dlatego w czasie przełomów jest mi stosunkowo łatwo wejść tam, gdzie uznaję za stosowne. Znacznie trudniej było zawsze w PZN, bo tam, mimo przełomów, ciągle te same twarze przelatywały przed oczami widzów. A potem okazało się, że różne grupy niepełnosprawnych znalazły się na górze, oprócz niewidomych, którym ciągle "się zdawało, że Wojski wciąż gra jeszcze. A to echo grało". 
Młodzież bardzo bym zachęcał, ale jestem dość sceptyczny. Trzeba lat, trzeba też może porządnie dostać po głowie, żeby "ruszyć z posad bryłę świata". Chodzi o to, żeby oni chcieli chcieć. I żeby nie wystarczało im byle co i byle jak. 
 
Ruch niewidomych w Polsce przeżywa kryzys. Czy zgadzasz się z tym stwierdzeniem? 
 
Tak, ale nie tylko ruch niewidomych. Podobnie jest z tłumaczami, gdzie zrzeszonych w PTTPiS-ie jest około 10 proc.. Jest w tym pewien paradoks, bo przecież u podstaw przełomu leżał również rozwój samorządności. Pamiętam, że kiedy rozwijała się sekcja niewidomych pracujących poza środowiskiem inwalidów, jeden z czołowych działaczy PZN-u zalecał, aby docierać osobiście do każdego, namawiać itp. I robił tak dopóty, dopóki mógł korzystać bez ograniczeń ze służbowego telefonu. A kiedy już nie mógł, skończyło się jego bezpośrednie oddziaływanie. Po latach doświadczeń myślę, że można ludzi uświadamiać, ale trzeba sobie zdawać sprawę, że skutek jest zawsze niewspółmierny do podjętego wysiłku. Jeśli niewidomi wolą poprzestać na tym, co jest, to trzeba dać im spokój można jedynie stosować perswazję i przekonywanie w dyskusji. Uszczęśliwianie na siłę przez Związek Radziecki przyniosło znane rezultaty. 
 
Na zakończenie opowiedz o swoich zainteresowaniach pozazawodowych. Dużo publikujesz, interesujesz się filozofią i religioznawstwem. Czym jeszcze? Jak realizujesz swoje zainteresowania? 
 
Na pewno nie jestem niczego pasjonatem. Pasjonaci pozostawili za sobą bardzo dużo trupów. Nie dzielę zbytnio czasu na wolny i poświęcany pracy. Wszystko idzie łącznie. 
 
Pięknie dziękuję za interesującą rozmowę. Nasi Czytelnicy na pewno zechcą zastanowić się nad Twoimi doświadczeniami. Z pewnością też znajomość Twoich osiągnięć może ułatwić młodym niewidomym wybór drogi życiowej. Dziękuję. 
 Stanisław Kotowski 
 
aaa 
2.5. Rehabilitacja przez taniec 
Krystyna Szubartowska 
 
Od początku brałam udział w projekcie, którego celem jest rehabilitacja niewidomych i słabowidzących przez taniec. Postaram się więc napisać, co nam daje trenowanie tańca. Nie wiem, jak to wypadnie, bo nie mam doświadczenia w pisaniu. Jest to mój debiut, proszę więc o wyrozumiałość. 
Inicjatorką tego pomysłu była w 2001 r. Katarzyna Ołtarzewska, która pełniła wówczas funkcję dyrektora Stowarzyszenia Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki Osób Niewidomych i Słabowidzących "Cross". 
Z tego co mi wiadomo, taniec wśród niewidomych jest uprawiany tylko w Polsce, ale nie jestem tego pewna. 
Początkowo traktowaliśmy tę dyscyplinę jako formę zabawy, ale potem jak opanowaliśmy kroki i coraz trudniejsze układy taneczne, zaczęła się rywalizacja sportowa. 
Braliśmy udział w turniejach i mistrzostwach, przed każdym występem trema i wzrost poziomu adrenaliny. 
Pary zaczęły szyć odpowiednie stroje taneczne i na parkiecie zrobiło się kolorowo i pięknie. 
Dotąd odbyło się 8 mistrzostw, w każdych brałam udział, a turnieje trudno zliczyć. 
Taniec rozwijał się coraz bardziej i zaczęto zapraszać nas na różne pokazy. Tańczyliśmy na Rynku w Krakowie, w czasie trwania festiwalu "Zaczarowana piosenka", na który zaprosiła nas Anna Dymna. Braliśmy też udział w tańcu z osobami widzącymi, i to z dość dobrymi wynikami. Na takich imprezach jest dużo publiczności, która gorąco nas oklaskuje. 
Taniec to nie tylko wysiłek fizyczny, ale także trzeba dużo myśleć, szare komórki muszą działać sprawnie, żeby nie zapomnieć układów w dziesięciu tańcach. Jest to recepta na dobre samopoczucie, pozbycie się kompleksów, stresów i poprawę kondycji. 
Taniec to świetna rehabilitacja, otwarcie na ludzi, poprawa kondycji, a także wyrabianie orientacji przestrzennej. Ta ostatnia umiejętność jest szczególnie ważna w tańcach standardowych. Trzeba tu zachować kierunki, w przeciwnym razie sędziowie obniżają oceny. Wyćwiczone w czasie tańca umiejętności bardzo przydają się w życiu codziennym, a przede wszystkim w samodzielnym poruszaniu się po drogach i ulicach, a także w najbliższym otoczeniu. 
Zajęcia są pożytecznym, interesującym i przyjemnym wypełnieniem wolnego czasu. 
 Niezmiernie ważne są tu kontakty z ludźmi niewidomymi, słabowidzącymi i widzącymi. Można wzajemnie poznać się, polubić, zaprzyjaźnić. 
Dzięki tańcowi kilka par wstąpiło w związki małżeńskie, są szczęśliwymi ludźmi i nadal trenują. 
 Zdarza się, że na zajęcia przychodzą ze swoimi pociechami, maluchy biegają po parkiecie i jest wesoło. Tak się zgraliśmy, że tworzymy taneczną rodzinę, na wyjazdach nawzajem sobie pomagamy. 
Trudno byłoby tańczyć parze dwojga całkowicie niewidomych. Dlatego pary dobiera się tak, że jedna z osób ma lepszy wzrok. Są też pary mix i wtedy jedna z osób jest widząca. Może zdziwi to czytelników, ale wiek tancerzy nie odgrywa istotnej roli. Wszystko zależy od chęci, kondycji i regularnych ćwiczeń. dlatego tańczyć każdy może. 
W naszym zespole tańczymy 10 tańców, z czego 5 - to tańce standardowe i 5 latynoamerykańskie. 
Nasze umiejętności w poruszaniu się na parkiecie, oprócz zaangażowania i ćwiczeń, w dużej mierze zależą od trenerów. Potrafią oni przekazać niewidomym osobom tajniki kroków tanecznych i technikę, wymaga to dużo wysiłku i umiejętności z ich strony. Często trenerzy pozwalają nam na dotykanie ich, żeby prawidłowo ustawić nogę, rękę i sylwetkę. 
Jestem członkiem warszawskiego klubu "Syrenka", w którym treningi prowadzą Dorota i Marcin Błażejewscy. Są świetnymi trenerami i bardzo dużo uwagi poświęcają wyrabianiu u nas umiejętności tanecznych. 
Zajęcia odbywają się dwa razy w tygodniu. W poniedziałki z trenerem, a w czwartki sami ćwiczymy poznane układy. Latem jest organizowany obóz taneczny, na którym, oprócz tańca, mamy codziennie gimnastykę rozciągającą i kondycyjną. 
W Sulejowie i Obornikach Śląskich są organizowane zjazdy taneczne. trwają dwa dni i są bardzo intensywne. W ciągu roku jest osiem wyjazdowych sesji - 4 wiosenne i 4 jesienne. 
W Sulejowie zajęcia prowadzą Dorota i Marcin Błażejewscy, a w Obornikach Śląskich trenerzy z Wrocławia, Iwona i Lubomir Prask. 
 
Rozpoczęłam siedemdziesiąty rok życia, a nie było ono łatwe. Pracowałam jako pielęgniarka w szpitalu wojskowym w Warszawie. Stan mojej siatkówki gwałtownie się pogorszył i po 15 latach pracy zostałam rencistką. Obecnie mam jeszcze resztki wzroku, więc w dzień jest znośnie, a wieczorem o wiele gorzej. 
Jak wspomniałam, moje życie nie było usłane różami. Małżeństwo nie było udane i zakończyło się rozwodem. Mam dwoje dzieci, syna i córkę. Córka jest dzieckiem niepełnosprawnym, urodziła się w zamartwicy po cesarskim cięciu. Opiekowałam się Justynką 15 lat, potem nie dawałam rady i musiałam załatwić dla niej opiekę w DPS w Międzylesiu. Całe szczęście, że ten dom spełnia wszystkie normy przewidziane dla tego typu instytucji. Córka ma swój pokój, a odwiedziny są codziennie. Mogę więc często u niej bywać. Syn nie założył rodziny. Mieszkamy razem. 
Po rozstaniu z mężem zaczęłam nadrabiać zaległości w swojej rehabilitacji. Najpierw rozpoczęłam naukę pisma punktowego na dwutygodniowym turnusie, uczyła mnie nieżyjąca już Maria Miłkowska. Po opanowaniu pisma punktowego korzystałam z biblioteki brajlowskiej. 
Przeszłam naukę orientacji przestrzennej w Bydgoszczy. Przez jakiś czas zajmowałam się turystyką, zaliczyłam wiele szlaków górskich. 
Mając 65 lat poznałam podstawy obsługi komputera, uczył mnie tej umiejętności nieżyjący już Włodek Stefanek. Cieszyłam się bardzo, to dla mnie wielka frajda móc pisać listy i mieć kontakt z wieloma ludźmi. Komputer umożliwia mi też pisanie sprawozdań z turniejów i mistrzostw na naszą stronę klubową. Mam również telefon z faksem, który jest dla mnie dużym udogodnieniem. 
O tańcu marzyłam zawsze, nigdy nie myślałam, że to kiedyś może się zrealizować, jak widać czasami marzenia się spełniają. 
Pierwsze moje spotkanie z parkietem nastąpiło, gdy miałam 61 lat. Miałam mniejsze i większe sukcesy w tej dziedzinie. 
Na turnieju "Syrenka" zorganizowanym przez nasz klub w 2009 roku udało nam się zdobyć w Open Latyn pierwsze miejsce i w Standard drugie miejsce. 
Na mistrzostwach w Lublinie w 2006 roku zdobyliśmy brązowy medal w Open Standard. Było też wiele dobrych wyników. 
Sukcesy zawdzięczam mojemu tanecznemu partnerowi Adamowi Baranowskiemu, który jest osobą widzącą, ma talent i bardzo mi pomaga. Tańczymy w grupie Mix, w której nie ma podziału na juniorów i seniorów, tym większa satysfakcja, jeżeli uda się nam wygrać z młodzieżą. 
Adam jest wychowawcą w internacie Ośrodka Szkolno Wychowawczego dla młodzieży słabowidzącej w Warszawie przy ul. Koźmińskiej. Dzięki niemu i prezesowi Stowarzyszenia "Cross" Piotrowi Dukaczewskiemu powstała w tej szkole sekcja taneczna. Młodzież chętnie ćwiczy i jest tam kilka utalentowanych par. 
Na ostatnich mistrzostwach w Wągrowcu uczestniczyło 8 par z tej szkoły. Była też młodzież z Wrocławia, Bydgoszczy i Chorzowa. 
 
Zainteresowani tańcem mogą więcej dowiedzieć się o naszej działalności zaglądając na strony internetowe: 
Stowarzyszenie "Cross" 
www.cross.org.pl 
Klub warszawski "Syrenka" 
www.cross.warszawa.pl 
Ośrodek Szkolno Wychowawczy w Warszawie przy ulicy Koźmińskiej 
www.kozminska.edu.pl 
 
 aaa 
3. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT 
I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
3.1. Nadzieja dla CHORYCH NA RETINITIS PIGMENTOSA 
 
Obiecujący, biologiczny rezultat badań z zastosowaniem rzęskowego czynnika neurotropowego (CNTF) z aplikaturą NT-501 f-my NEUROTECH (USA) 
 
W trakcie przeprowadzania drugiej fazy badań klinicznych nad pacjentami dotkniętymi chorobą Retinitis Pigmentosa (barwnikowe zwyrodnienie siatkówki) z zastosowaniem rzęskowego czynninka neurotropowego (CNTF), stwierdzono pozytywny wzrost zagęszczenia siatkówki oka. Efekt ten zauważono już po niedługo trwających badaniach z tym preparatem u pacjentów z AMD (degeneracja plamki żółtej związana z wiekiem). 
 W badaniach bierze udział 60. pacjentów z RP (skrótowa nazwa Retinitis Pigmentosa) z wczesnym oraz późnym stadium rozwoju choroby, z zastosowaniem małych oraz zwiększonych dawek preparatu dozowanych do jednego oka. Po relatywnie krótkim czasie badań doświadczalnych wynoszącym 12 miesięcy nie można jeszcze u nich "mierzalnie" stwierdzić poprawy widzenia. Optymistyczny jest jednak już na tym etapie wyraźny, biologiczny efekt terapeutyczny, uwidaczniający się w siatkówce oka pacjentów. Badania są kontynuowane, przewidziany czas: 18 miesięcy w stanach zaawansowanych oraz 30 miesięcy we wcześniejszych. Jest więc nadzieja, że pozytywny biologiczny efekt badań przełoży się na poprawę wzroku u chorych na Retinitis Pigmentosa. 
 Czym jest rzęskowy czynnik neurotropowy (ciliary neurotrophic factor - CNTF)? Udowodniono, że pewne czynniki neurotropowe mogą hamować utratę komórek fotoreceptorowych w procesie zwyrodnienia siatkówki. Jeden z nich, rzęskowy czynnik neurotropowy (CNTF), był skuteczny w ograniczeniu utraty widzenia spowodowanej przez śmierć fotoreceptorów w 13 modelach zwierzęcych indukowanego zwyrodnienia obwodowego siatkówki. CNTF przeszedł pomyślnie badania bezpieczeństwa fazy I oraz fazy II. 
 Specjalnie dla tych celów, NEUROTECH (USA) opracowało technologię opłaszczenia komórkowego (encapsulated cell technology - ECT), którą zastosowano w aplikaturach NT-501, w których komórki są osłonięte przez półprzepuszczalny polimer zapewniający stopniowe uwalnianie CNTF. 
tłum. i opr.: Piotr Stanisław Król 
 
Źródło: RETINA FORUM Ok(n)o wiedzy genetycznej 
www.retina-forum.pl 
 
aaa 
3.2. CZY MASZ ŚLEDZIKA W JADŁOSPISIE? 
 
 Ten kto regularnie je ryby, chroni swoją siatkówkę. Ustalili to australijscy naukowcy, przeprowadzając badania na próbie 3.600 osób. Uczestnicy biorący udział w eksperymencie, którzy od jednego do trzech razy w miesiącu spożywali ryby, byli narażeni na o połowę mniejsze ryzyko zachorowania na tzw. uzależnioną od wieku degenerację plamki żółtej (AMD), niż ci z badanych, którzy przeciętnie mniej niż raz w miesiącu mieli je w swoim jadłospisie. 
 W krajach zachodnich AMD jest najczęstszą przyczyną utraty wzroku. Jak stwierdzono, podstawą tak pozytywnego efektu, są zawarte w rybach kwasy tłuszczowe Omega-3, które wchodzą także w skład siatkówki oka. 
 Inne badania naukowe udowodniły już, że ten typ kwasów tłuszczowych (których znaczną ilość zawierają takie ryby, jak: makrela, łosoś, śledź) - może mieć wpływ na zmniejszenie ryzyka występowania miażdżycy oraz chorób serca. 

Źródło: RETINA FORUM Ok(n)o wiedzy genetycznej 
www.retina-forum.pl 

aaa 
3.3. elektroniczna mapa NAVIGO na komputery PC w wersji 
dla osób niewidomych i słabowidzących 
 
 Zarząd FUNDACJI POLSKICH NIEWIDOMYCH I SŁABOWIDZĄCYCH "TRAKT" 
 
Z przyjemnością informuje, że rozpoczynamy przyjmowanie zamówień na elektroniczną mapę NAVIGO na komputery PC w wersji dla osób niewidomych i słabowidzących opracowaną przy współpracy z firmą Navigo (dofinansowanie ze środków PFRON). 
NAVIGO zawiera tę samą mapę co znane portale Google Maps i Panorama Firm. 
Jako jedyna na rynku aplikacja do planowania podróży, została przystosowana dla osób niewidomych i słabowidzących poprzez zapewnienie możliwości odczytania dużej liczby informacji przy użyciu tzw. screenreaderów. 
NAVIGO pozwala zaplanować trasę podróży, odczytać jej przebieg przy pomocy screenreadera z możliwością odczytu i skopiowania współrzędnych punktów pośrednich oraz pozwala na wyeksportowanie całej trasy w formacie tekstowym przystosowanym do obsługi przez dwie aplikacje-systemy mobilne: NAWIGATOR firmy MIGRAF oraz Loadstone GPS. 
Unikalność rozwiązania NAVIGO jest tworzona również poprzez dźwiękowe odczytywanie informacji dostępnej po wskazaniu dowolnego punktu mapy. W ten sposób możliwe jest poznanie nazwy wskazanej miejscowości, rzeki, zbiornika wodnego, czy nazwy ulicy. Aplikacja może więc być pomocna także w poznawaniu geografii Polski. Aplikacja była przygotowana we współpracy z zespołem niewidomych ekspertów i stanowi pierwszą wersję, która w przypadku zainteresowania Państwa będzie dalej ulepszana i rozwijana. 
 
Aplikacja bazuje na mapie komputerowej przeznaczonej do jazdy samochodem, ale w wybranych obszarach testowych została również dostosowana do wymagań osób pieszych. Te obszary to: 
 
w Warszawie: 
- Park w Wilanowie 
- Park Łazienki Królewskie 
- teren Kampusu Głównego Uniwersytetu Warszawskiego 
- teren Politechniki Warszawskiej 
- okolice Polskiego Związku Niewidomych przy ul. Konwiktorskiej 
- okolice Dworca Zachodniego 
 
w Łodzi: 
- teren Centrum Handlowego Manufaktura 
 
w Poznaniu: 
- Park wokół jeziora Malta 
 
w Gdańsku: 
- teren Politechniki Gdańskiej 
 
we Wrocławiu: 
- Park Szczytnicki 
 
Aplikacja generuje pieszą trasę z dodatkową informacją dla osób niewidomych w postaci wskazówek do poruszania się, typu: 
- "Wskazówka: Przejście dla pieszych za 147 metrów" 
- "Wskazówka: Dół stromego wzniesienia za 36 metrów" 
- "Wskazówka: Schody za 120 metrów" 
 
Nowością w tego typu aplikacjach jest odsłuchiwanie Głosowych Komunikatów Krajoznawczych wzbogaconych dodatkowo o informacje przydatne osobom niewidomym, między innymi pozwalające na łatwiejsze wyobrażenie sobie ciekawych obiektów czy układów komunikacyjnych. 
 
Oto przykładowy Komunikat Krajoznawczy: 
 
"Kolegiatę św. Anny w Wilanowie ufundował ku wygodzie swojej, służby oraz mieszkańców Wilanowa w 1772 roku książę August Czartoryski. Sto lat później budynek został przebudowany przez znanego architekta Henryka Marconiego i jego bratanka Leonarda. Zleceniodawcami byli Aleksandra i August Potoccy. Oni także kazali wznieść mauzoleum znajdujące się pomiędzy kościołem a bramą do ich rezydencji. Zanim Henrico Marconi rozpoczął prace nad kościołem jaśnie Państwo polecili mu... naprawić cmentarny płot. Tak powstał wieniec kaplic drogi krzyżowej. Sceny bardzo sugestywnie wymodelowano w terakocie. Pomysł zapożyczył Marconi z jednego z kościołów ojczystych Włoch. Niestety była to jedna z ostatnich prac architekta. Prace dokończył jego bratanek Leonard Marconi. Kościół otrzymał formę neorenesansową. Plan krzyża rozwinięto, bowiem do nawy głównej dobudowano prezbiterium, a do naw bocznych dwie kaplice: Najświętszej Maryi Panny i Świętej Anny. Nad przecięciem naw wzniesiono też kopułę z transeptem. Obrazy i freski dekorujące ściany są jednymi z niewielu ocalałych prac Antoniego Kolberga. Prócz zabytków kultury znajdują się w świątyni także... wykopaliska. Na solidnym łańcuchu wisi gruba biała kość prehistorycznego zwierza. Wisi w takim miejscu, że nie widać było z ołtarza, czy ciekawscy jej dotykają, jednak na tyle wysoko, by dzieci musiały zapytać o zgodę i pomoc roztropnych rodziców. 
W celu obejścia kościoła mającego wymiary 20 na 50 metrów najlepiej jest wybrać wyasfaltowaną alejkę prowadzącą prawą stroną. Tam też na pierwszym skrzyżowaniu znajduje się, otoczony misternie kutą kratą, pomnik Maryi. Po skręceniu w lewo pod pomnikiem idąc wzdłuż kościoła aż do następnego skrzyżowania alejek warto zejść w prawo i przejść przez trawnik 15 metrów aż do muru. Znajdują się tam rozstawione co około 10 metrów kaplice z bardzo plastycznie wykonanymi i kolorowo pomalowanymi płaskorzeźbami przedstawiającymi etapy Drogi Krzyżowej. W ciągu murów nie odnajdzie się dwunastej stacji. Jest ona częścią kościoła i znajduje się na końcu tego budynku. Po około 60 metrach alejka prowadząca pomiędzy kościołem a murem kończy się i natrafia się na alejkę poprzeczną. W lewo - prowadzi do wilanowskiej plebanii, a w prawo w kierunku bramy głównej do kompleksu pałacowego. Idąc w kierunku plebanii prawą stroną alejki spotyka się ustawione jeden za drugim dwa potężne dzwony. Zachęcamy, by obejrzeć dzwony z bliska. Są one kopią dzwonów ufundowanych przez różne rodziny dla powstającej w innej części Wilanowa Świątyni Opatrzności Bożej. Tu prezentowane są wraz z jarzmem mocującym je na wieży. Zostały wykonane w istniejącej już ponad 200 lat ludwisarni rodziny Felczyńskich. Bogate zdobienia dzwonów są wypukłe, można więc pokusić się o odcyfrowanie poszczególnych napisów.” 
 
Wymaganie systemowe: 
- komputer PC z systemem operacyjnym Windows XP/Vista 
- Pakiet.NET Framework 3.5 (możliwy do pobrania z Internetu) 
- 300 MB wolnego miejsca na dysku twardym 
 
Koszt aplikacji wynosi 10 zł. Liczba licencji jest ograniczona. O dostępności licencji zdecyduje kolejność zgłoszeń. 
Zamówienie należy kierować na adres navigo@navigo.pl z podaniem następujących danych: 
imię, nazwisko, stopień niepełnosprawności ze względu na stan wzroku, adres email, data dokonania wpłaty, forma dostarczenia aplikacji 
 
Wpłatę należy kierować na konto Fundacji Polskich Niewidomych i Słabowidzących TRAKT - 
Bank PEKAO S.A. 70 1240 5989 1111 0000 4765 4631 
 
Po uiszczeniu opłaty aplikacja będzie możliwa do pobrania od dnia 19 stycznia 2010 roku. 
Aplikacja będzie dostępna poprzez link internetowy po przesłaniu wpłaty lub na płycie CD za zaliczeniem pocztowym. 
 
Zachęcamy do korzystania i współpracy 
 
Józef Mendruń - Prezes Zarządu Fundacji TRAKT 
 
Data opublikowania: 2010-01-18 
Źródło: Lista dyskusyjna Trakt 
 
 *** 
 
Trudno powiedzieć, czy Czytelnicy nasi zdążą złożyć zamówienie w odpowiednim terminie. "WiM" otrzymają kilka dni po opublikowaniu tej informacji na Liście dyskusyjnej Trakt. Uważamy jednak, że ten kierunek wypracowywania ułatwień w orientacji i poruszaniu się w przestrzeni osobom niewidomym i słabowidzącym rokuje duże nadzieje. 
Warto więc zapoznać się z nim, chociażby tylko jako interesującą informacją. Dlatego tekst ten zamieszczamy w naszym miesięczniku i serdecznie gratulujemy Fundacji Polskich Niewidomych i Słabowidzących podjęcia się opracowania komputerowego programu, który umożliwi osobom z uszkodzonym wzrokiem łatwe pozyskiwanie bardzo potrzebnych informacji. 
 
 Redakcja "Wiedzy i Myśli" 
 
aaa 
3.4. Nowy przydatny program na telefony komórkowe 
 
Pojawił się nowy programik o nazwie VisionHunt. 
http://www.viscientific.com 
 
Program posiada detektor źródła światła, detektor natężenia światła, rozpoznaje kolory i banknoty. 
Ogromnym plusem jest to, że program posiada polskie menu i po prostu działa dobrze. 
Oczywiście, wymaga dość mocnego oświetlenia, ale jak na detektor kolorów to działa całkiem przyzwoicie. 
Nie mogłem sprawdzić rozpoznawania banknotów, ponieważ na razie rozpoznaje tylko euro, ale ma na początku przyszłego roku rozpoznawać już złotówki. 
Detektor źródła i natężenia światła też działa całkiem dobrze. Prosty w obsłudze. Ma też dobrze rozwiązaną pomoc. 
Program można kupić w trzech wersjach. Detektor kolorów, banknotów lub połączenie obu. Detektory światła dodawane są do wszystkich wersji. Demówkę można pobrać z podanej strony. 
Z tego co wiem, dystrybutorem w Polsce są Medison Wojciecha Maja i Rehabit Adama Ostrowskiego. 
 Piotr 
 
Data opublikowania: 22 grudnia 2009 
 Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
 
aaa 
3.5. Audiodeskrypcja szansą niewidomych i słabowidzących 
 
Dobiegła końca realizacja projektu "Drzwi do kultury. Audiodeskrypcja szansą na zwiększenie dostępu osób niewidomych i słabowidzących do sztuk wizualnych." Projekt realizowały wspólnie Fundacja Audiodeskrypcja oraz Fundacja Prawo i Partnerstwo. Został on dofinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, z Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich. 
 Celem projektu było dostarczenie pracownikom publicznych placówek kulturalnych z terenu województwa podstawowej wiedzy (zarówno teoretycznej, jak i praktycznej) w zakresie audiodeskrypcji - techniki, która umożliwia odbiór dóbr kultury audiowizualnej osobom niewidomym i słabowidzącym. Realizatorzy projektu chcieli w ten sposób zmotywować podlaskie, m.in. muzea, galerie, teatry, operę do stopniowego wprowadzania do swojej oferty audiodeskrypcji prezentowanych tam eksponatów czy przedstawień i wesprzeć wspomniane placówki w tym procesie. 
W ramach projektu zorganizowane zostało 8-dniowe szkolenie - w formie czterech dwudniowych zjazdów (szkolenie rozpoczęło się 24 września, a zakończyło 6 listopada br.). W każdym zjeździe szkoleniowym wzięło udział 14 osób - przedstawicieli 9 instytucji kulturalnych z województwa podlaskiego: 
 1.	Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego 
2.	Galerii im. Sleńdzińskich w Białymstoku 
3.	Wojewódzkiego Ośrodka Animacji Kultury w Białymstoku 
4.	Muzeum Przyrody w Drozdowie 
5.	Wigierskiego Parku Narodowego 
6.	Muzeum Ikon w Supraślu 
7.	Muzeum Wojska Polskiego w Białymstoku 
8.	Muzeum Podlaskiego w Białymstoku 
9.	Białostockiego Muzeum Wsi w Białymstoku. 
 Uczestnicy szkolenia zostali zapoznani z informacjami na temat rodzajów niepełnosprawności wzroku, specyfiki możliwości percepcyjnych osób niewidomych i słabowidzących. Dowiedzieli się też na czym polega tworzenie audiodeskrypcji dzieł plastycznych, scenicznych, filmowych, jakie obowiązują przy tym zasady, jakie są możliwości zastosowania technik multisensorycznych w udostępnianiu dóbr kultury i sztuki osobom niewidomym i słabowidzącym. 
Uczestnicy szkolenia pozyskali też informacje na temat sprzętu i dostępnych rozwiązań technologicznych, które umożliwiają stosowanie audiodeskrypcji w galerii, muzeum, teatrze czy operze. W czasie szkolenia analizowali także przykłady i formy stosowania audiodeskrypcji w wybranych placówkach kulturalnych na świecie, m.in. w National Theatre (Wielka Brytania), British Museum (Wielka Brytania) czy Sydney Opera House (Australia). 
Z ankiet przeprowadzonych przez realizatorów na początku i na koniec warsztatów wynika, że cel projektu został osiągnięty. O ile na początku szkolenia większość jego uczestników oceniła swoją wiedzę o audiodeskrypcji jako raczej słabą (8 wskazań) lub bardzo słabą (6 wskazań), o tyle na koniec szkolenia te proporcje się odwróciły (ocena "raczej dobra" - 12 osób, "bardzo dobra" - 1 osoba). 
Niezwykle ważny z punktu widzenia realizatorów projektu jest fakt, że większość uczestniczących w szkoleniu pracowników instytucji kultury potwierdza, iż obecnie placówki kulturalne nie są dostosowane dla osób niewidomych i słabowidzących. Na pytanie: "Czy Pani/Pana zdaniem osoby z niepełnosprawnością wzroku w Polsce mają zapewnione możliwości odbioru dóbr kultury audiowizualnej?" nie padła ani jedna odpowiedź twierdząca (13 odpowiedzi "raczej nie" oraz 2 odpowiedzi "z pewnością nie"). 
W województwie podlaskim szacuje się liczbę osób z dysfunkcją wzroku (niewidomych i słabowidzących) na ok. 2 tys. I właśnie takiej liczbie wdrożenie audiodeskrypcji w podlaskich placówkach kulturalnych dałoby dostęp do dóbr kultury wizualnej. Ta potrzeba osób z niepełnosprawnością wzroku jest obecnie w Polsce zupełnie marginalizowana. Przedsięwzięcia kulturalne, takie jak wystawy, filmy, spektakle teatralne, w swojej przytłaczającej większości nie są dostosowane do potrzeb osób niewidomych czy słabowidzących. Nawet jeżeli przygotowywane są wystawy czy pokazy z audiodeskrypcją - mają charakter wydarzeń incydentalnych, jednostkowych. W ocenie realizatorów projektu "Drzwi do kultury" osoby z niepełnosprawnością wzroku powinny mieć stały, ciągły dostęp do dóbr kultury. Projekt jest pierwszym w Polsce krokiem, zmierzającym do trwałego, systemowego rozwiązania tego problemu. Mamy nadzieję, że uda nam się kontynuować tę inicjatywę. Zwłaszcza, że we wspomnianej wyżej ankiecie wszyscy bez wyjątku uczestnicy - pracownicy podlaskich placówek kultury - wyrazili potrzebę dalszych szkoleń w zakresie audiodeskrypcji. 
 
		Tomasz Strzymiński - prezes Zarządu Fundacji Audiodeskrypcja, 
Barbara Szymańska - wiceprezes Zarządu Fundacji Audiodeskrypcja, 
Aneta Szymańska - członek Zarządu Fundacji Audiodeskrypcja, 
		Katarzyna Dziedzik - członek Zarządu Fundacji Audiodeskrypcja, wiceprezes 			Zarządu Fundacji Prawo i Partnerstwo, koordynator projektu 
		dr Maciej Perkowski - prezes Zarządu Fundacji Prawo i Partnerstwo 
* W badaniu ankietowym oprócz 14 pracowników placówek kultury wziął udział także obecny na warsztatach wolontariusz Fundacji Audiodeskrypcja. 
 
aaa 
3.6. Z myślą o niewidomych i obcojęzycznych gościach 
 
Dobiegła końca realizacja projektu pt. "Udostępniamy Muzeum gościom niewidzącym i obcojęzycznym". 
Projekt realizowało Muzeum Przyrody w Drozdowie we współpracy z Fundacją Audiodeskrypcja. 
Został on dofinansowany ze środków Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego w Białymstoku - Departamentu Infrastruktury i Ochrony Środowiska, w ramach Programu "Wspieranie działalności ośrodków edukacji ekologicznej". 
Celem projektu było udostępnienie Muzeum Przyrody w Drozdowie osobom niewidomym i słabowidzącym poprzez stworzenie przewodnika audio z audiodeskrypcją wybranych obiektów muzealnych, oraz gościom obcojęzycznym poprzez przygotowanie niemiecko i anglojęzycznej wersji przewodnika audio. 
Dodatkowo przygotowano kilka eksponatów wypreparowanych zwierząt, co daje możliwość "zobaczenia ich za pośrednictwem dotyku". Poznanie przez dotyk jest atrakcją i sprawia przyjemność nie tylko najmłodszym, ale wszystkim zwiedzającym. 
Kolejną innowacją wprowadzoną w ramach projektu, jest całkowicie nowa strona internetowa Muzeum Przyrody w Drozdowie. Jest ona tworzona zgodnie ze standardami dostępności W3C, które uwzględniają potrzeby i możliwości korzystania z internetu przez osoby niewidome. 
Już teraz niewidomi internauci korzystający z programów odczytu ekranu, mogą pobrać ze strony Muzeum Przyrody w Drozdowie: www.muzeum-drozdowo.pl przewodnik audio z audiodeskrypcją. 
	Niezwykle ważny z punktu widzenia realizatorów projektu jest fakt, iż Muzeum Przyrody w Drozdowie jest beneficjentem projektu "Drzwi Do Kultury...", zrealizowanego przez Fundację Audiodeskrypcja wspólnie z Fundacją Prawo i Partnerstwo, który jako pierwszy otworzył na stałe swe drzwi za pomocą audiodeskrypcji i przewodnika audio gościom niewidomym i słabowidzącym. 
Obecnie placówki kulturalne w swojej przytłaczającej większości nie są dostosowane do potrzeb osób niewidomych, a przygotowywane pokazy z audiodeskrypcją mają charakter wydarzeń incydentalnych, jednostkowych. 
Zrealizowany projekt zasługuje zatem na uwagę, gdyż jest pierwszym w Polsce krokiem, zmierzającym do trwałego, systemowego rozwiązania tego problemu. Mamy nadzieję, że uda nam się kontynuować tę inicjatywę, tym bardziej iż są to pierwsze, ale nie ostatnie zmiany udostępniające Muzeum Przyrody w Drozdowie. Kolejnym takim przedsięwzięciem będzie budowa ścieżki edukacyjnej w parku muzealnym. Budowa "Ostoi Drozdowskiej" rozpocznie się w 2010 roku. 
 
Muzeum Przyrody w Drozdowie 
ul. Główna 38 
18-421 Piątnica 
www.muzeum-drozdowo.pl 
e-mail: muzeumdrozdowo@wp.pl 
 
Fundacja Audiodeskrypcja 
ul. Gaskiewicza 15 
15-128 Białystok 
KRS: 0000325337 REGON: 200259482 NIP: 9661985500 
numer konta: 46 1370 1037 0000 1701 5129 6600 
www.audiodeskrypcja.org.pl 
e-mail: fundacja@audiodeskrypcja.org.pl 
 
aaa 
3.7. Muzea niewidomym 
Sylwia Magdalena Skuza 
 
 Dobiegła końca realizacja projektu pt. "Udostępniamy Muzeum gościom niewidomym i obcojęzycznym". 
 Projekt realizowało Muzeum Przyrody w Drozdowie we współpracy z Fundacją Audiodeskrypcja. To ciekawa inicjatywa i na pewno wniesie wiele w codzienne funkcjonowanie tego muzeum oraz w możliwość zwiedzania przez osoby niewidome i obcojęzyczne. 
Mam ciekawe doświadczenia we współpracy z innym muzeum - Akwarium w Gdyni, gdzie zrobiono specjalną salę mokrą, a na moją prośbę kierownictwo muzeum przygotowało specjalną ekspozycję dla niewidomych, którą grupa z zatokowego spotkania 2009 mogła zwiedzać. 
Specjalną atrakcją w "sali mokrej" są otwarte akwaria i nieprawdopodobne wrażenia dotykowe, kiedy osoby niewidome zanurzały ręce dotykając różnych gatunków ryb. Było też zabawnie, kiedy Pan Maurycy Rzeźniczak - kierownik przez megafon wołał: "proszę panią, proszę nie wyciągać rybki z wody". To był oczywiście żart, ale dostarczył wiele humoru, a sama możliwość dotyku żywych eksponatów pozostawiła wspaniałe wspomnienia. 
Właśnie Pan Maurycy Rzeźniczak ma ambicję zrobić audiodyskrypcję i może jest to kolejne wyzwanie dla wspomnianej fundacji Na pewno warto rozwijać ten kierunek. 
 
 Data opublikowania: 2010-01-05 
Źródło: Lista dyskusyjna PZN 
 
aaa 
3.8. Muzeum Śląskie chce przybliżyć malarstwo niewidomym 
 
Czy osoby niewidome i niedowidzące mogą czerpać radość z kontaktu z malarstwem? Pracownicy Muzeum Śląskiego w Katowicach chcą udowodnić, że jest to możliwe - m.in. dzięki reprodukcjom wykonanym w technice wypukłego druku i opisom dzieł, nagranym przez lektora. 
Na realizację nowatorskiego projektu edukacyjnego "Czym jest obraz?", Muzeum Śląskie otrzymało grant z Fundacji Orange. Adresowany do dzieci niewidomych i niedowidzących projekt, realizowany będzie we współpracy z okręgiem śląskim Polskiego Związku Niewidomych. 
Projekt "Czym jest obraz?" to pierwszy w Polsce scenariusz zajęć muzealnych przybliżających niewidomym i niedowidzącym dzieciom wybrane dzieła malarskie. Zajęcia dla grup zorganizowanych oraz dzieci zwiedzających wystawę z rodziną prowadzone będą w Galerii malarstwa polskiego XIX-XX wieku. 
"Obecnie dzieci niewidome i niedowidzące nie mają możliwości, by zapoznać się z obrazami eksponowanymi w galerii. Pracownicy Muzeum Śląskiego liczą, że nowy projekt zmieni tę sytuację i zapobiegnie poczuciu izolacji wśród uczniów. Pozwoli im nie tylko uczestniczyć w kulturze, ale także zdobyć kolejne, niedostępne dotąd, umiejętności" - zaznaczyła Danuta Kamińska-Bania z Muzeum. 
Podczas lekcji muzealnych, uczniowie metodami dotykowymi zapoznają się ze strukturą obrazu, porównają rodzaje ram, samodzielnie sprawdzą, czym różni się płótno od tektury. Kluczowym elementem programu jest udostępnienie dzieciom treści wybranych obrazów. Będzie to możliwe dzięki reprodukcjom wykonanym w technice wypukłego druku konturowego. Zestawy audio pozwolą natomiast indywidualnie odsłuchać opis dzieła, nagrany przez lektora. 
Obecnie Muzeum Śląskie we współpracy z Okręgiem Śląskim Polskiego Związku Niewidomych przygotowuje transkrypcję tekstów informacyjnych, materiałów dydaktycznych i podpisów pod obrazami na alfabet Braille'a. Pracownicy muzeum wkrótce przejdą cykl specjalistycznych szkoleń z zakresu tyflopedagogiki, czyli pedagogiki ukierunkowanej na osoby niewidome i niedowidzące. 
Jeśli projekt się powiedzie, będzie mógł zostać powielony przez inne ośrodki muzealne. "W pewnym sensie projekt jest eksperymentem, który pozwoli innym ośrodkom podjąć podobne działania w oparciu o metody i techniki wypracowane w Katowicach" - mówi Beata Grochowska z Działu Oświatowego Muzeum Śląskiego. 
Innowacyjność projektu i śmiałość zamierzeń zwróciły uwagę Kapituły Akademii Orange, która postanowiła przyznać grant na jego realizację. Muzeum Śląskie znalazło się w gronie 27 nagrodzonych instytucji oraz organizacji pozarządowych podejmujących działania z zakresu edukacji przez kulturę. 
 
Data opublikowania: 2009-12-28, PAP, ab 
Źródło: http://wiadomosci.onet.pl 
 
 aaa 
3.9. Integracyjny cymbergaj 
Dominika Trębacz 
 
Niektórym przypomina tenis stołowy, innym bardziej grę zwaną cymbergajem. Showdown to gra dla osób z dysfunkcjami wzroku, ale nie tylko. 
- To przede wszystkim świetna gra integracyjna. Naprzeciw siebie mogą stanąć: osoba niewidoma i osoba całkowicie sprawna. I nie jest wcale pewne, że zawsze zwycięży widzący zawodnik - mówi Damian Pietrasik, niewidomy pływak, ambasador showdown w Polsce. 
Podczas gry integracyjnej osobom widzącym zakrywa się oczy nieprzejrzystymi okularami. Zasady gry są podobne do tenisa stołowego. Z tą różnicą, że stół jest obramowany listwami, a piłeczka ma w środku dzwonek. Zamiast poprzecznej siatki jest ekran, w który zawodnik nie powinien trafić. Celować powinien natomiast do umieszczonej po stronie przeciwnika bramki. Każde trafienie daje 2 punkty. Gra toczy się do 11 punktów. Każdy z graczy dysponuje pięcioma serwami. 
Showdown powstał w 1960 roku w Kanadzie. Dziś jest dyscypliną szczególnie popularną w Szwecji, gdzie w sierpniu br. odbyły się mistrzostwa świata. Showdown pojawi się na paraolimpiadzie w Londynie w 2012 roku. Zostaną wówczas rozegrane pierwsze turnieje. Jednak medalowa rozgrywka w showdown rozpocznie się od igrzysk paraolimpijskich w roku 2016. 
Rozpowszechnianiem tej dyscypliny sportu w Polsce zajmuje się spółka Raiosport www.raiosport.pl. 
 
Data opublikowania: 2009-12-21 
Źródło: integracjainfo.pl 

 aaa 
3.10. Książeczki z wypukłymi ilustracjami i nie tylko 
 
 Od kilku lat w niektórych krajach Europy, m.in. Wielkiej Brytanii, Hiszpanii i Belgii, można kupić książeczki z wypukłymi ilustracjami. Są to pozycje, które zostały nagrodzone w międzynarodowym konkursie Tactus. Niektóre z nich wreszcie doczekały się polskiego wydania. Jedną z nich jest książeczka o kurze Albercie. 
Zainteresowanych kupieniem książeczek polecam kontakt z prof. Bogusławem Markiem z Lublina, 
e-mail: hungryfingers@hungryfingers.com 
Pan profesor ma w ofercie także inne pomoce tyflologiczne. Niektóre z nich niedawno miałam okazję obejrzeć. Bardzo podoba mi się transfograf. Jest to drewniane pudełko, do którego wsuwa się drewniane listwy, a do nich wkłada się drewniane mebelki. Chodzi o to, by niewidome dziecko zobaczyło, jak przedmioty widzi osoba widząca i jak je rysuje. Jest więc np. model stołu czy krzesła. Bierzemy go do ręki i łatwo możemy się domyślić, że to stół. Po włożeniu go do transfografu, mamy inny punkt widzenia. Dotykając włożonego do transfografu stołu, byłam bardzo zaskoczona, że właśnie tak widzą go i rysują osoby widzące. Do zestawu jest dołączona książeczka z wypukłymi rysunkami. Moim zdaniem to świetna pomoc, nie tylko dla dzieci. 
Hania 
 
Data opublikowania: 2009-12-31 
Źródło: Lista dyskusyjna PZN 
 
 aaa 
4. Drogi i bezdroża niewidomych 
Kilka odpowiedzi, które nie wstrząsną światem 
Jerzy Ogonowski 
 
Z zainteresowaniem przeczytałem wypowiedź Pani Alicji Nyziak zbudowaną na kanwie mego felietonu. Nie sądzę, aby można to było traktować jako polemikę, raczej rozszerzenie moich uwag. Ponadto wydaje mi się, że wypowiedź Pani Nyziak ukazuje rozliczne aspekty sprawy, toteż proszę pozwolić, Szanowna Pani, że teraz ja rozszerzę temat, i tak będziemy się na tych łamach rozszerzać dla pokrzepienia serc, może nie tylko naszych. 
Na jednym z nielicznych posiedzeń Prezydium ZG PZN, na których wypadło mi być, sam Prezes Tadeusz Madzia przyznał, że p.o. pełnomocnika ds. osób niepełnosprawnych Pani Staręga-Piasek postawiła mu pytanie: "Czy Pan chce pomagać niewidomym, czy zarabiać na niewidomych?". Ja obecnie z pełnym przekonaniem odnoszę to pytanie do firm komputerowych, które zaopatrują nas w stosowny sprzęt. 
To, że firmy informatyczne z zacięciem godnym lepszej sprawy uchylają się od odpowiedzialności za sprzedany sprzęt, nie jest bynajmniej cechą firm obsługujących niewidomych, jest to cecha wszystkich firm informatycznych na rynku. Ogólnie rzecz biorąc, firmy informatyczne najpierw obiecują gruszki na wierzbie, a potem zostaje sama wierzba, i to w dodatku płacząca. W wypadku niewidomych jest to znacznie bardziej dotkliwe. 
Podczas pierwszej edycji programu "Komputer dla Homera" na spotkaniach z firmami "uszczęśliwiającymi" niewidomych Andrzej Bartyński stawiał pewne pytanie, a raczej postulat: czy firmy te są w stanie - a jeśli nie, to czy będą - przedstawiać zestawy komputerowe o konkretnym przeznaczeniu: taki dla pisarzy, taki dla tłumaczy, taki znów dla nauczycieli… Oczywiście, każda firma natychmiast się od tego odżegnywała, co świadczyło wyłącznie o tym, że chcą zarabiać na niewidomych, bez konieczności ponoszenia jakiejkolwiek odpowiedzialności. Nie znalazłem żadnej firmy, która zechciałaby taki trud podjąć. 
Jeśli zatem beneficjent programu "Komputer dla Homera" naiwnie pyta firmę informatyczną, co ma wybrać, to naraża się na to, że firma ta sprzeda mu jak najdroższy sprzęt, nie ponosząc przy tym jakiejkolwiek odpowiedzialności. Bo zawsze można użytkownikowi zarzucić, że niedokładnie zapoznał się z instrukcją, że źle postępował ze sprzętem, że nie posiada wyższego wykształcenia informatyczno-matematycznego, że niedokładnie przedstawił swoje potrzeby przy zamawianiu… Ale jest i druga strona medalu. 
Beneficjent programu "Komputer dla Homera" jest przecież zobowiązany do poczynienia rozeznania, jakiego sprzętu naprawdę potrzebuje. Pytać o jego przydatność tylko właścicieli firm komputerowych to wielka naiwność, granicząca wręcz z głupotą. Pewna znana i duża firma utrzymywała niewidomych w przeświadczeniu, że Windows ciągle nie jest udźwiękowiony, chciała bowiem wyprzedać cały swój asortyment dosowski. Byłem jeszcze wtedy bezkomputerowcem, toteż naiwnie rozgłaszałem te brednie do momentu, kiedy ktoś kompetentny zapytał mnie wprost, kiedy przestanę pleść te idiotyzmy. Wtedy zrozumiałem, że pytać trzeba, bo kto pyta, nie błądzi, ale jak i co mądrze kupię, to już tylko ode mnie zależy. A że nie zajmuję się zarabianiem na niewidomych, postanowiłem dzielić się zdobytą wiedzą praktyczną z każdym, kto tego potrzebował. I mogę poszczycić się tym, że mam wokół siebie niemałe grono użytkowników komputera, którzy z dumą opowiadają, że doradziłem im bardzo dobrze, że mają optymalnie dla siebie dobrany sprzęt, chociaż informatyk ze mnie taki, jak z koziej… Jeśli przyszły użytkownik komputerów i ich oprogramowania nie potrafi rozeznać się w sprzęcie dostępnym na rynku ani skorzystać z pomocy życzliwych mu ludzi, to potem w pracy z tym sprzętem też sobie nie poradzi. Należy pamiętać, że przy okazji przyznawania sprzętu PFRON oferuje też szkolenia w dodatku często są to - jeśli istnieje uzasadnienie - szkolenia w domu. Po udanym doradztwie miałem tyle rozpędu, że nawet planowałem prowadzenie kursów praktycznych, ale skończyło się na kilku osobach szkolonych indywidualnie, bo pogodzenie pracy zawodowej na zasadach rynkowych z tego rodzaju nauczaniem okazało się w praktyce niemożliwe, trzeba było bowiem pilnować i umacniać swą pozycję na rynku tłumaczeniowym. I tu znów pojawia się kolejny aspekt złożonego zagadnienia. 
Otóż najlepszymi nauczycielami niewidomych podejmujących wysiłek zaistnienia na rynku otwartym byliby właśnie tacy użytkownicy sprzętu informatycznego, którzy na tym rynku ugruntowali swą pozycję. Oni jednak muszą tej pozycji pilnować, bo to, co uzyskali, nie zostało im dane raz na zawsze. Działalność przysposabiającą do czynnego użytkowania sprzętu informatycznego prowadzą zatem osoby, które o sposobach utrzymania się na rynku, konkurencji i sposobach walki o swą pozycję mają pojęcie raczej teoretyczne. Druga grupa nauczycieli to firmy sprzedające swój sprzęt. Pierwsi, niezależnie od własnej szczegółowej wiedzy, bardzo chętnie uczą wszelkiego rodzaju ciekawostek, umiejętności ściągania książek, muzyki itp. Drudzy - co zrozumiałe i oczywiste - przyuczają i zachwalają przede wszystkim to, czym handlują. I dopiero w gąszczu wszystkich tych zawiłości niewidomy użytkownik komputera musi zająć rozsądne i racjonalne stanowisko, nie dając się zwieźć szatanowi. 
Pani Alicja Nyziak proponuje: "Może warto zadać inne pytanie, które powinno wstrząsnąć światem: Czy nie pora zmienić formę realizacji dofinansowania w ramach programu "Komputer dla Homera"? 
To wydaje się oczywiste. Przede wszystkim jednak należałoby tak ustawić rynek sprzętu komputerowego dla niewidomych, aby podlegał on prawom konkurencji, a więc zapewnić szeroki wachlarz usług o zróżnicowanych cenach. Oferowane przez komputerowe firmy coraz to bardziej skomplikowane i skądinąd pożyteczne rozwiązania notatników komputerowych z brajlem i innymi możliwościami są dostępne - przy swoich cenach - praktycznie tylko wówczas, gdy PFRON zechce je sfinansować ubiegającemu się niewidomemu. Ten stan rzeczy powoduje, że firmy nie są zainteresowane obniżaniem cen ani uatrakcyjnianiem oferty. Co więcej, niektórzy podejrzewają, że istnieje zmowa cenowa pomiędzy tymi firmami, a ceny są dostosowywane do tego, co można wyciągnąć z PFRON-u. Ja tego nie wiem, nie twierdzę więc nic podobnego, ale przyznaję, że ceny rzeczywiście są wysokie. 
Gdyby nie PFRON, być może niewidomy użytkownik komputera miałby znacznie bogatszą ofertę i warianty nabywania sprzętu, np. w formie leasingu, zakupu na raty, wynajmu itp. A co najważniejsze, nie kupowałby ów niewidomy drogiego sprzętu dla wnuków, dzieci czy dla kogokolwiek innego, lecz dla siebie. 
I na koniec warto przypomnieć, że jest przynajmniej jedna impreza organizowana przez Polski Związek Niewidomych przy udziale sekcji niewidomych zatrudnionych na otwartym rynku, na której odbywa się wymiana poglądów, informacji i wiedzy w sposób względnie obiektywny. To doroczne sympozjum komputerowe, które zresztą cieszy się dużym powodzeniem, ponadto firmy obsługujące niewidomych też w nim uczestniczą. Sądzę, że możliwość wymiany doświadczeń, poglądów i wiedzy pomiędzy uczestnikami oraz konsultacje z firmami stanowią ważny atut tej imprezy. Właśnie tam można skonfrontować firmy, własne potrzeby i wiele innych spraw. I może właśnie o to chodzi. 
 
aaa 
5. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
5.1. Zasady składania wniosków o dofinansowanie pobytu na turnusach rehabilitacyjnych 
 
 Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej (2010-01-05) 
autor: MPiPS, oprac.: AB 
 
W związku z pojawiającymi się wątpliwościami dotyczącymi zasad składania i rozpatrywania przez samorządy powiatowe (PCPR, MOPS) wniosków o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uczestnictwa osób niepełnosprawnych i ich opiekunów w turnusach rehabilitacyjnych informujemy, że kwestie te regulują przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 
2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz. U. Nr 230, poz. 1694). 
 
Zgodnie z par. 5 ust. 12 w/w rozporządzenia pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania mają osoby niepełnosprawne, które posiadają orzeczenie o zaliczeniu do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności albo równoważne, osoby niepełnosprawne w wieku do 16 lat, albo w wieku do 24 lat uczące się i niepracujące bez względu na stopień niepełnosprawności. 
Przy rozpatrywaniu wniosków o dofinansowanie bierze się pod uwagę stopień i rodzaj niepełnosprawności wnioskodawcy oraz wpływ niepełnosprawności na możliwość realizacji przez wnioskodawcę kontaktów społecznych w codziennym funkcjonowaniu, a także uwzględnia się na korzyść wnioskodawcy fakt niekorzystania z dofinansowania w roku poprzednim (par. 5 ust. 11 rozporządzenia). Jednak uzyskanie dofinansowania w danym roku nie wyklucza uzyskania dofinansowania w roku następnym (par. 5 ust. 13 rozporządzenia). 
Zgodnie z powyższymi przepisami kolejność złożenia wniosków nie stanowi, ani podstawowego ani uzupełniającego, kryterium w procesie rozpatrywania wniosków. 
Jednocześnie informujemy, że jakiekolwiek regulacje wewnętrzne dotyczące zasad rozpatrywania wniosków przyjęte przez samorządy powiatowe nie mogą naruszać przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 z późn. zm.) i w/w rozporządzenia poprzez rozszerzenie lub zawężenie ich postanowień. 
 
Data opublikowania: 2010-01-05 
Źródło: www.baza-wiedzy.pl 
 
aaa 
5.2. Większa podwyżka rent i emerytur 
 PAP 
 
W marcu prawie 10 mln rencistów i emerytów otrzyma wyższą podwyżkę, niż zakładał rząd - szacuje "Dziennik Gazeta Prawna". Jak wynika z ostatnich danych GUS, wskaźnik waloryzacji wyniesie ok. 104,5 proc., a nie - jak zakładał rząd - 104,1 proc.. W związku z tym ZUS będzie musiał znaleźć dodatkowo ok. 0,5 mld zł. 
Jak podaje Gazeta, osoba otrzymująca z ZUS przeciętną emeryturę 1615 zł uzyska w marcu prawie 73 zł brutto, a mająca 2000 zł emerytury - 90 zł brutto. Osoba otrzymująca najniższą emeryturę zyska 30 zł. 
 
Oficjalny wskaźnik waloryzacji znany będzie w pierwszej dekadzie lutego. 
 
Data opublikowania: 2010-01-20 
Źródło: gazetapraca.pl 
 
aaa 
5.3. Infolinia o lekach 
 
 Od 1 stycznia br. funkcjonuje infolinia dla niewidomych, w której można uzyskać informacje o lekach. Ulotki czytają lektorzy. Aby zapoznać się z ulotką konkretnego leku należy wybrać numer: 
800-706-848. Połączenie jest bezpłatne. 
Infolinia działa automatycznie, chociaż istnieje również możliwość połączenia się z konsultantem, który objaśni zasady korzystania z niej. 
Nazwy leków wybiera się na klawiaturze telefonu w sposób podobny do wysyłania SMS-ów, ale jest on uproszczony, łatwiejszy. Niemniej jednak, wymaga opanowania tej umiejętności. 
 Warto też wiedzieć, że do korzystania z infolinii niezbędny jest aparat telefoniczny z możliwością tonowego wybierania numerów, a są jeszcze stare aparaty bez takiej możliwości. 
I wreszcie, użytkownicy telefonów komórkowych mogą mieć problemy, gdyż nie wszyscy operatorzy umożliwiają połączenia z takimi numerami, jaki posiada omawiana infolinia. 
 
aaa 
5.4  . Asystent technologiczny 
 
Biała laska, "gadający" komputer, urządzenie do rozpoznawania kolorów to sprzęty ułatwiające życie osobom niewidomym i słabowidzącym. Jak dobrać odpowiednie urządzenia podpowiedzą asystenci technologiczni. 
Asystent technologiczny osoby niewidomej i słabowidzącej to projekt realizowany przez Polski Związek Niewidomych. 
- Przychodziło do nas wiele osób, zwłaszcza tych, które niedawno straciły wzrok z pytaniami o to, jakie specjalistyczne sprzęty powinny kupić, żeby żyło im się łatwiej - mówi Wiesława Kowalska, koordynator projektu. - Postanowiliśmy więc wyszkolić grupę osób, także niepełnosprawnych, które będą służyć fachową radą w sprawach doboru urządzeń życia codziennego, także w dziedzinie najnowszych technologii - dodaje. 
Spośród zgłoszeń z całej Polski wybrane zostały 34 osoby, które przeszły dwutygodniowe szkolenie. Zdobyte umiejętności sprawdzą we "wzorcowni" otwartej w warszawskiej siedzibie PZN. 
- Jest to pomieszczenie ze sprzętem komputerowym, rehabilitacyjnym oraz sprzętem dnia codziennego, dostosowanym do potrzeb osób niewidomych i słabowidzących. Będzie tam można przyjść, zobaczyć urządzenia, otrzymać fachową pomoc - mówi Rafał Kanarek z Polskiego Związku Niewidomych. 
Takie wzorcownie powstają już w innych oddziałach PZN w Polsce. 
Więcej informacji na temat sprzętu dla osób niewidomych i słabowidzących oraz asystentów technologicznych można znaleźć na stronie 
www.pzn.org.pl, 
a także w szesnastu okręgach Polskiego Związku Niewidomych w całym kraju. 
 
Data udostępnienia: 2010-01-06 
Źródło: integracjainfo.pl 

aaa 
5.5. Serwis Głuchoniewidomi.pl 
Krzysztof Wostal 
 
01.01.2010 ruszył serwis "Głuchoniewidomi.pl", którego jestem autorem. Na razie jest tam niewiele informacji i są one o charakterze podstawowym - dla przeciętnego zjadacza chleba. 
Stworzyłem też grupę dyskusyjną "Głuchoniewidomi Pl", mam nadzieję, że będzie ona się rozwijać, a stać się to może dzięki użytkownikom oraz informacjom o grupie w różnych miejscach Internetu. 
Zapraszam do odwiedzania serwisu i dzielenia się uwagami. 
Dziękuję też osobom, których nie wymieniam, a które mi pomogły i pomagają przy tworzeniu - przede wszystkim dobrą radą, inspiracją, ale również wsparciem technicznym. 
 
 aaa 
5.6. Rok Braille'a prawie za nami 
 
4 stycznia 1809 roku urodził się Ludwik Braille, twórca alfabetu dzięki któremu osoby niewidome i słabo widzące mogą czytać. Mijający rok poświęcony był wielkiemu Francuzowi. Jak minął Rok Braille'a i co z niego zostanie? 
 
3 grudnia 2008 roku zainaugurowano rok Braille'a konferencją "Teraźniejszość i przyszłość pisma brajla". Uruchomiono stronę internetową: 
www.brajl.pzn.org.pl 
gdzie znaleźć można między innymi informacje o życiu i pracy Louisa Braille'a, referaty naukowe o historii powstawania pisma, czy słuchowisko 
"Sześć punktów rozwiązało problem". 
Przez 12 miesięcy w całej Polsce odbywały się liczne imprezy, seminaria i warsztaty. W Bibliotece Centralnej PZN zaprezentowano wystawę "Dzieło Louisa Braille'a", na której obok zabytkowych maszyn brajlowskich, tyflografik, czyli rysunków dla niewidomych, i map znalazły się XIX-wieczne brajlowskie zapisy nutowe. Wznowiono także wydania podręczników do nauki pisma brajla. 
 
Data opublikowania przez integracjainfo.pl: 2009-12-30 
Źródło: KAP 
 
aaa 
5.7. Idę do pracy! 
Anna Godziuk (NGO.pl) 
 
W siedzibie Polskiego Związku Niewidomych Okręg Łódzki przez cały 2010 rok będą prowadzone zajęcia aktywizujące do pracy osoby niewidome i słabowidzące. 
W ramach projektu Centrum Aktywizacji Społeczno-Zawodowej Niewidomych i Słabowidzących odbędą się szkolenia komputerowe (2 razy w tygodniu po 4 godz.), lekcje języka angielskiego (2 razy w tygodniu po 4 godz.) i cykl zajęć pt. "Idę do pracy", prowadzonych przez psychologa, prawnika, doradcę zawodowego, wizażystę i rehabilitanta (5 razy w tygodniu po 4 godz.). 
Projekt adresowany jest do osób w wieku aktywności zawodowej, mieszkańców województwa łódzkiego, mających orzeczenie o niepełnosprawności wzrokowej i bezrobotnych, niezatrudnionych, korzystających ze świadczeń pomocy społecznej, nieaktywnych zawodowo (preferowani 50 plus), niekorzystających ze wsparcia w ramach projektów z Działania 1.3. Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. 
Za okres uczestnictwa w szkoleniu przewidziana jest wypłata zasiłku szkoleniowego w wysokości 4.00 zł brutto za godzinę szkolenia. Organizatorzy zapewniają materiały promocyjne i dydaktyczne oraz catering w trakcie zajęć. 
W ramach projektu uruchomiono punkt informacyjny czynny w poniedziałki i środy w godz. 10.00-16.00. Można tam uzyskać szczegółowe informacje o projekcie i wszelkie informacje dotyczące uregulowań sytuacji osób niewidomych i słabowidzących. Siedziba Polskiego Związku Niewidomych Okręg Łódzki mieści się przy ul. Więckowskiego 13 w Łodzi. 
Zapisy: - osobiście - ul. Więckowskiego 13 
w godz. 10.00-15.00 
- telefonicznie: nr tel.:42-633-44-18 lub 784-350-124 
 
Data opublikowania: 2010-01-13 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 
 aaa 
5.8. ZAPRASZAMY 
 
"Wiedza i Myśl" trafia już do 700 odbiorców. Uważamy, że świadczy to o celowości naszej pracy. Cieszy nas stały wzrost Czytelników i coraz żywsze reakcje na nasze publikacje. 
W związku ze znaczną liczbą odbiorców zapraszamy stowarzyszenia, fundacje, ośrodki szkolno-wychowawcze i inne instytucje do zamieszczania na łamach "WiM" informacji o swojej działalności, ogłoszeń o organizowanych imprezach, szkoleniach itp. Informacje takie i ogłoszenia, oczywiście, zamieszczać będziemy nieodpłatnie. 
"Wiedza i Myśl", jak dotąd, ukazuje się bardzo regularnie - przed końcem miesiąca rozsyłane jest czasopismo na miesiąc następny. Jeżeli więc informacja czy ogłoszenie w formie elektronicznej wpłynie na adres: st.k@neostrada.pl do dwudziestego drugiego dnia miesiąca, ukaże się w numerze datowanym na miesiąc następny. W wyjątkowych przypadkach termin ten może być przekroczony o kilka dni. Wymaga to jednak wcześniejszego, e-mailowego lub telefonicznego uzgodnienia z redaktorem "Wiedzy i Myśli". 
Mamy nadzieję, że proponujemy Państwu szybki sposób docierania z informacjami do dosyć licznych odbiorców i zachęcamy do korzystania z tych możliwości. 
Przy okazji uprzejmie przypominamy, że "Wiedza i Myśl" rozsyłana jest pocztą elektroniczną bezpłatnie, w postaci załącznika do listu wysyłanego "UDW", tj. w sposób dyskretny. Odbiorcy nie mogą odczytać adresów innych czytelników. Wystarczy napisać na adres: 
st.k@neostrada.pl 
Miesięcznik będzie regularnie docierał do skrzynki odbiorczej prenumeratora. 
Jeżeli Państwo uważają, że "Wiedzę i Myśl" warto jest czytać, prosimy informować o możliwości jej zaprenumerowania przyjaciół i znajomych. 
 
 Redakcja "Wiedzy i Myśli" 
 
aaa 
5.9. Podsumowania i plany 
 
W ostatnim dniu 2009 roku wypowiedzieli się przedstawiciele kilku organizacji działających na rzecz osób niepełnosprawnych. Wybraliśmy wypowiedź przedstawicielki stowarzyszenia działającego na rzecz dzieci i młodzieży z uszkodzonym wzrokiem. 
 
Ewa Osiewicz - Maciejczyk, wiceprezes Fundacji Tęczowy Dom 
 
Widzę, że działania na rzecz osób niepełnosprawnych w Polsce są podejmowane. Choćby to, że osoby niewidome będą mogły głosować, że będą pełnoprawnymi obywatelami. Dużo robi także PFRON, który przydziela środki tym organizacjom, które rzeczywiście pracują na rzecz osób niepełnosprawnych. Nie przypominam sobie tego, na co w mijającym roku mogłabym narzekać. 
 
Naszym planem na nadchodzący rok jest zakup działki pod Warszawą. Chcemy tam zbudować centrum wsparcia dla osób niewidomych, które składałoby się z domu całodobowej opieki i centrum rehabilitacyjnego. Działanie podjęli rodzice, członkowie fundacji, którzy chcą, by ich dzieci, którym prócz niepełnosprawności narządu wzroku towarzyszą inne niepełnosprawności, miały w przyszłości zapewnioną opiekę. 
 
Jeśli chodzi o inne plany i marzenia na nowy rok, to moim zdaniem wystarczyłoby zwracać uwagę na faktyczne respektowanie praw osób niepełnosprawnych. Chodzi tu głównie o bariery architektoniczne, ale nie tylko te w dużych miastach, tylko w małych miasteczkach, na prowincji, gdzie jest to jeszcze bajka o żelaznym wilku. 
 
Data opublikowania: 2009-12-31 
Źródło: integracjainfo.pl 
 
aaa 
5.10. Wieczór poezji Andrzeja Rocha Żakowskiego 
 
Na początku grudnia w Domu Kultury Śródmieście w Warszawie odbył się wieczór poezji Andrzeja Rocha Żakowskiego. Pretekstem do spotkania była promocja nowego tomiku poety, zatytułowanego "Latawce z wiatru", który został wydany w tym roku. Były świece, poeta, nastrojowa muzyka na żywo i sala pełna gości zainteresowanych żywym słowem. Niech żałują Ci, którzy nie dotarli! 
Andrzej Roch Żakowski jest głuchoniewidomym poetą, który ma na swoim koncie już dwa tomiki poezji - pierwszy nosił tytuł "Spójrz w jego oczy". Na spotkaniu na początku wydawał się nieco zaskoczony tym, że w pewnym momencie w tle delikatnie odezwał się klarnecista. Recytacji wierszy muzyka towarzyszyła już do końca. Po spotkaniu Andrzej R. Żakowski tak to podsumował: 
"Rewelacyjnie świetny to, w swojej prostocie, pomysł organizowania wieczorów poezji z recitalem, w czasie których spotykają się przedstawiciele różnych gatunków i rozmaitych form wypowiedzi, tym bardziej, że w praktyce życia codziennego, gatunki te i formy występują najczęściej oddzielnie: żeby słuchać żywej muzyki - idzie się do filharmonii, żeby oglądać obrazy - odwiedzamy galerie lub muzea, żeby obcować z literaturą - zamykamy się w bibliotece lub po prostu w domu. A przecież kiedyś sztuka była jedną, wszystkie jej postacie występowały razem, w tym samym miejscu i czasie, wzajemnie się inspirując, uzupełniając i wzbogacając. Muzyka była częścią misterium - widowiska, w którym istniały jednocześnie: obraz, słowo i dźwięk, a jego uczestnik był poetą, aktorem i muzykiem w jednej osobie". 
O oprawę artystyczną zadbała jedna z pracownic Domu Kultury przy Andersa, pani Kasia. Ona zaprosiła do współpracy klarnecistę i przedstawiła zgromadzonym gościom kilkadziesiąt wierszy Andrzeja R. Żakowskiego, które uznała za najbliższe jej samej. Jej wykonanie było dzięki temu pełne zaangażowania i bardzo wiarygodne. Zrobiło to wrażenie także na publiczności, która po części oficjalnej żywo odpowiedziała na zachętę do rozmowy. Goście chwalili bardzo recytacje pani Kasi, która - jak mówili - pomogła im bardzo we wniknięciu we wrażliwość poety. Mieli też mnóstwo pytań do głównego bohatera wieczoru: pytali między innymi, w jaki sposób utrwala swoje wiersze. Interesowali się też światem osoby głuchoniewidomej i chętnie nabywali tomiki poezji i płytę z nagraniem jego wierszy w wykonaniu Krzysztofa Kołbasiuka. 
 
Ciszę i ciemność tłumaczę 
 
W kilka dni po spotkaniu do naszej redakcji dotarła poniższa wypowiedź Andrzeja R. Żakowskiego: 
 "Zastanawiałem się nad odpowiedzią na pytanie: o czym piszę. Jedno z powiedzeń Małgorzaty Drzewińskiej brzmi: "Mówić o rzeczach, nie o sobie!". W moim wypadku, mówić o rzeczach dziś, tu i teraz, to znaczy mówić o pisaniu w ciszy i ciemności. Długie lata udawało mi się uniknąć odpowiedzi na pytanie - dlaczego piszę? A jest ono zadawane często. W czasie wieczorów autorskich, różnych rozmów i spotkań zawsze można oczekiwać, że ktoś będzie próbował wywołać mnie w tej sprawie do tablicy. Pytanie jest kłopotliwe nie tylko dlatego, że człowiek nie zawsze dobrze wie, dlaczego pisze, ale również dlatego, że wszelka odpowiedź kryje tu w sobie niebezpieczeństwo pretensjonalności, czegoś nadętego, jakiegoś koturnu. Jan Polkowski, przeczuwając tą pułapkę ominął ją kiedyś, podczas naszego wspólnego spotkania z czytelnikami, używając w tym miejscu bezosobowo, słowa "się". Dlaczego s i ę pisze? - zapytał i wskazał działania ŻAR-u na ten temat..." 
 Współorganizatorem wieczorku poezji Andrzeja Rocha Żakowskiego zatytułowanego "Spójrz w jego oczy…" była Mazowiecka Jednostka Wojewódzka TPG. 
 
 Data opublikowania: 2009-12-14 
 Źródło: www.tpg.org.pl 
 
aaa 
5.11. Interesująca książka 
 
 Szanowni Państwo! 
 Otrzymałem upoważnienie do podzielenia się z Państwem informacją umieszczoną na forum dyskusyjnym Fundacji Keja. Chodzi o książkę kapitana Jerzego Wąsowicza, o jego morskich przygodach na jachcie, przystosowaną dla środowiska osób z wadą wzroku przez "kejowiczów". 
Może warto umieścić tę książkę w księgozbiorach i rozpowszechnić o niej informację. 
Więcej na ten temat w okrojonym cytacie z listy. Życzę miłego słuchania i poniżej podaję informację przekazaną przez Panią Prezes Fundacji "Keja". 
Wojciech Owczarczyk 
 
 *** 
 
 Kapitan Jerzy Wąsowicz pozwolił mi zadysponować swoją książką pt. "Spełnione marzenia", którą Mariusz Kalitka przy pomocy Marka Janakowskiego zescanował i przerobił na format mp3. To prezent od Jurka Wąsowicza dla "Kei" i od "Kei" dla Was. Książki są w następujących wersjach: 
1. MP3 czyta Maja 
2. MP3 czyta Ewa 
3. MP3 czyta Jacek 
4. w formacie txt 
5. w formacie doc. 
Oczywiście, powyższe imiona to nazwy głosów syntetycznych. 
Osoby zainteresowane otrzymaniem linka do pobrania książek proszone są o napisanie e-maila na adres: 
mariusz@fundacjakeja.org.pl 
Do dyspozycji jest również okładka, którą można wydrukować i tym samym po ściągnięciu książki, nagraniu na płytę stać się posiadaczem unikatowej perły. 
Książka w wersji papierowej została wydana w limitowanej serii 1400 egzemplarzy. "Keja" jest posiadaczem jednego egzemplarza, za co dziękuję Jurkowi Wąsowiczowi. 
Życzę niesamowitych wrażeń przy czytaniu książki. 
Sylwia Magdalena Skuza 
Prezes Zarządu Fundacji "Keja" 
e-mail: sylwia@fundacjakeja.org.pl 

 aaa 
5.12. Książeczki o mamie 
Dominika Trębacz 
 
W ramach projektu "Porozmawiajmy o uczuciach" powstały książeczki dla dzieci, których mamy są niepełnosprawne. 
"Moja mama nie widzi", "Moja mama nie słyszy", "Moja mama jeździ na wózku" to tytuły z serii, wydanej przez Fundację Venti i Fundację Oczy Otwarte. Książeczki mają pomóc dzieciom zrozumieć świat osób z niepełnosprawnością, oswoić z tym tematem, nauczyć akceptacji. Celem jest także nagłośnienie kwestii macierzyństwa niepełnosprawnych kobiet, która, jak zaznacza autorka dwóch książek, Marzena Rydzewska, jest mało dostrzegana w mediach. 
Narratorami opowieści są dzieci, których mamy są osobami z niepełnosprawnością. Czytelnik poznaje życie osób niewidomych, niesłyszących i jeżdżących na wózkach w codziennych życiowych sytuacjach. 
 Więcej informacji na stronach internetowych 
www.otworzoczy.pl oraz 
www.venti.org.pl 
 
 Data udostępnienia: 2010-01-07 
Źródło: integracjainfo.pl 
 
 aaa 
5.13. Tytuły Aga-Press także dla niewidomych i słabowidzących 
 
Czasopisma Aga-Press dołączyły do oferty kiosku z prasą dla niewidomych i słabowidzących, prowadzonego przez Mazowieckie Stowarzyszenie Pracy dla Niepełnosprawnych "De Facto" z Płocka. 
Stowarzyszenie prowadzi kiosk od 2008 roku. Na początku miał on zasięg lokalny i obejmował tytuły wychodzące w Płocku. Jak informuje Renata Nych, przewodnicząca stowarzyszenia "De Facto", kiosk obecnie ma w ofercie 23 pisma, m.in. tygodniki "Newsweek Polska" i "Polityka", niemal wszystkie dzienniki Polskapresse, a także "Claudię", "Młodego Technika" i płockie tygodniki lokalne. Redakcje przesyłają wydawane tytuły w plikach pdf, a stowarzyszenie przerabia je na wersje dla słabowidzących albo wersje czytane (pliki mp3) i umieszcza na płytach CD. Płyty są rozsyłane bezpośrednio do zainteresowanych lub kolportowane przez lokalne organizacje wspierające niewidomych i niedowidzących. 
Dzięki przystąpieniu Aga-Press do projektu oferta kiosku poszerzy się o tytuły edukacyjne dla dzieci i młodzieży, m.in. dwutygodniki "Cogito", "Victor Junior", "Victor Gimnazjalista". 
(RH) 
 
Data opublikowania: 28.12.2009 
Źródło: www.press.pl 
 
aaa 
5.13. Zintegrowani na Nowy Rok! 
 
Ostatniego dnia 2009 roku wystartował nowy portal społecznościowy dla osób z niepełnosprawnością i ich przyjaciół - Zintegrowani.pl! 
Jest to nowy projekt Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji, które od lat z sukcesami prowadzi największy w Polsce portal informacyjny dla osób z niepełnosprawnością - Niepelnosprawni.pl. 
- Zintegrowani.pl to taki młodszy brat Niepelnosprawnych.pl. Jest nowocześniejszy i ma pełnić inną funkcję. Niepelnosprawni.pl to informacje publikowane dla użytkowników jako odbiorców. Zintegrowani.pl mają być przede wszystkim platformą komunikacji, która będzie tworzona przez samych członków społeczności, a nie przez redakcyjny zespół - mówi Piotr Pawłowski, prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji. 
Co ważne, Zintegrowani.pl nie są serwisem dedykowanym wyłącznie osobom z niepełnosprawnościami, ale również osobom sprawnym, zainteresowanym niepełnosprawnością. 
- W naszej pracy od lat codziennie spotykamy się z wieloma pytaniami od osób sprawnych, które są z różnych powodów - prywatnych lub zawodowych - zainteresowane niepełnosprawnością, nie wiedzą jednak, jak nawiązać kontakt z osobami z niepełnosprawnością i spytać się o ich doświadczenia. Mamy nadzieję, że od dziś każdy pracodawca, urzędnik, student architektury czy lekarz będzie mógł na Zintegrowanych.pl poznać lepiej osoby z niepełnosprawnością i ich potrzeby. Chcemy, żeby Zintegrowani.pl byli taką właśnie platformą integracji - mówi Piotr Pawłowski. 
W realizacji tego celu pomogą konkretne funkcjonalności nowego serwisu. Każdy z użytkowników będzie zakładał swój profil, zapraszał przyjaciół do grona swoich znajomych i będzie miał możliwość spersonalizowanej komunikacji z gronem tych osób poprzez grupy dyskusyjne, wysyłanie prywatnych wiadomości i miniczat. Każdy będzie mógł również informować społeczność o ważnych wydarzeniach i prezentować galerie swoich zdjęć. 
Serwis Zintegrowani.pl jest całkowicie darmowy i dostępny dla wszystkich. Administratorzy zapraszają do rejestracji i korzystania z serwisu. 
Serwis powstał dzięki wsparciu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i Kompanii Piwowarskiej. Narzędzie informatyczne serwisu wykonała firma TeamLab. 

Data opublikowania: 2010-01-04 
Źródło: integracjainfo.pl 
 
aaa 
5.14. PŚ zjazdowców: Krężel w pierwszej dziesiątce
Maciej Kowalczyk 
 
Tylko niedowidzący Maciej Krężel i jego przewodniczka Anna Ogarzyńska zapewnili sobie miejsce w pierwszej dziesiątce podczas pierwszych w sezonie paraolimpijskim zawodów Pucharu Świata w Narciarstwie Alpejskim. 
Do Austrii na zawody pucharowe w Rinn i Abtenau przybyło ponad 140 zawodniczek i zawodników z 17 krajów. 
Polacy w Austrii startowali ze zmiennym szczęściem. W Rinn rozegrano slalom gigant i slalom. Obydwa starty Krężel i Ogarzyńska ukończyli na miejscu siódmym - na siedem par, którym udało się dojechać do mety. W slalomie 15. był stojący Andrzej Szczęsny, a siedzący Jarosław Rola nie ukończył drugiego przejazdu. 
W Abtenau Krężel z Ogarzyńską znowu byli siódmi w slalomie, ale tym razem pokonali Rosjan, z którymi wiedli w Austrii wyrównany bój. Na ostatnim, 17. miejscu przyjechał do mety Jarosław Rola, ale wielu zawodników w ogóle tam nie dotarło, a wśród nich był stojący Andrzej Szczęsny, który wypadł z trasy podczas pierwszego przejazdu. 
Szczęsny poprawił się dzień później, w drugim rozgrywanym w Abtenau slalomie. Był w nim 16. na 23. I tym razem trasa okazała się za trudna dla sporej liczby narciarzy, m.in. nie ukończyli jej Krężel i Ogarzyńska. Rola zajął 18. miejsce. 
W Abtenau nie rozegrano przewidzianej na piątek kombinacji (slalom + slalom gigant). Zmagania pucharowe zakończył slalom nr 3. Krężel zajął w nim dziewiąte miejsce, 16. był Szczęsny, a Rola nie ukończył pierwszego przejazdu. 
 
Data opublikowania: 2010-01-18 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 
 aaa 
5.15. Niewidzialni - nie widzą, ale tańczą 
 
Kim są Niewidzialni? 
 
Potrafią zatańczyć walca, fokstrota i kilka innych tańców, chociaż nie widzą. Ich nauka tańca zainspirowała trójkę młodych artystów tak bardzo, że postanowili przygotować na ten temat specjalny projekt artystyczny "Niewidzialni". 
W sierpniu 2009 odbyła się 10. edycja warsztatów tańca dla niewidomych. Właśnie podczas tych warsztatów młodzi filmowcy i fotografowie zrealizowali swój projekt artystyczny "Niewidzialni". Jego efektem jest film dokumentalny autorstwa Katarzyny Gondek, absolwentki filmoznawstwa na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz kursu dokumentalnego w Mistrzowskiej Szkole Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy. 
Obok filmu powstały też dwie serie fotograficzne. Autor pierwszej z nich, Andrzej Dobosz, jest niezależnym grafikiem i fotografem. Od kilku lat zajmuje się fotografią społeczną i reportażem. Jest też założycielem Poznańskiej Grupy Fotograficznej Streetm. 
Jarek Piekarski, autor drugiej serii to fotografik i autor zdjęć filmowych. Studiował fotografię na ASP w Poznaniu. W projekcie "Niewidzialni" oprócz fotoreportażu jest autorem zdjęć do filmu dokumentalnego Katarzyny Gondek. 
Bohaterami filmu oraz fotografii są niewidomi tancerze, uczestnicy kursu. Młodzi twórcy starali się uchwycić ich radosną, ale i odważną próbę osiągnięcia swobody w "widzącym świecie". Każda z fotografii będzie miała podpis alfabetem Braille'a oraz prośbę do widzów, by opowiedzieli ją niewidomemu uczestnikowi wernisażu. Na premierę dokumentu zostaną zaproszeni jego bohaterowie, którzy chętnie oglądają filmy z małą pomocą siedzącego obok widza. 
Wystawę można oglądać w dniach od 15 do 30 stycznia w Holu II piętra CK Zamek. Opiekę artystyczną nad projektem sprawuje Mariusz Forecki. Produkcja filmu: Studio ABM Poznań. Muzykę do filmu "Niewidzialni" napisał zespół Dagadana. Audiodeskrypcja filmu: Krzysztof Szubzda. 
 
Źródło: www.naszemiasto.pl 
 
 *** 
 
Film wywołał ożywioną wymianę zdań na liście dyskusyjnej PZN. Uczestnicy dyskusji, jak zwykle, mieli różne zdania na jego temat, pozytywne i negatywne. Tych drugich było chyba więcej. 
Z ostrą krytyką spotkał się tytuł filmu. Bo i co oznacza "Niewidzialni"? Tytuł taki nie sugeruje, że film dotyczy niewidomych. A może jest to jakieś ukryte przesłanie, drugie dno, jakaś alegoria? 
Na podobne pytania postaramy się odpowiedzieć w marcowym wydaniu "WiM". 
 Redakcja 
 
aaa 
6. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBlemy 

aaa 
6.1. Druga strona medalu - odsłona II 
Alicja Nyziak 
 
W styczniowym numerze "Wiedzy i Myśli" przedstawiłam swój punkt widzenia na temat coraz szerszej dostępności komputerów ze specjalistycznym osprzętowaniem dla osób z dysfunkcją wzroku. 
Teraz zapraszam do spojrzenia na ten sam problem z innej strony medalu. Oto w mieszkaniu niewidomego dumnie mruczy odpalony komputer. Mruczy i zaprasza do działania, ale jak tu działać, gdy się nie wie, co i jak? Dobrze, że program celowy "Komputer dla Homera" obejmuje także szkolenie podstawowe. Tak naprawdę, aby szkolenie było konstruktywne, to uczestnik bezapelacyjnie powinien mieć opanowaną klawiaturę komputerową, wiedzieć gdzie jest położony każdy klawisz. W przeciwnym przypadku drugiego, a w porywach trzeciego dnia szkolenia, "polegnie" i będzie siedział jak na chińskim kazaniu. Powie ktoś, a to mądralińska, jak niewidomy lub słabowidzący ma opanować rzeczoną klawiaturę, skoro wcześniej nie miał do czynienia z komputerem? 
Wystarczy poprosić o pomoc życzliwą, obcykaną z komputerem osobę. Dla niej nagranie opisu klawiatury na kasetę lub dyktafon cyfrowy, to kwestia kilku chwil w odniesieniu do wieczności. Tylko, że najczęściej beneficjent wychodzi z założenia, że po jakiego zmurszałego grzyba ma się wysilać. Przecież pojedzie na szkolenie, to tam go nauczą - powodzenia! 
Pełen zapału jedzie na szkolenie podstawowe, pech sprawia, że czas i miejsce wyjątkowo atrakcyjne. Spuśćmy tutaj zasłonę milczenia, że miejsce wybrał sam. Wzdycha ciężko, bo pokusa, aby zrejterować na zwiedzanie kurortu gniecie go niemiłosiernie. A tu aż mu się w głowie mąci od tych skrótów, kombinacji klawiszowych, programów. Do tego ciągle wzywa instruktora na pomoc, bo gdy inni już wykonali polecenie, on jeszcze biedzi się z wyszukaniem odpowiednich klawiszy. Dochodzi do wniosku, że jak przewietrzy pomyślunek, to potem będzie już tylko lepiej, więc daje dyla. Ponieważ konsekwencji z tego tytułu nie ponosi, czuje się rozgrzeszony i gdy kolejne zajęcia okazują się już nie tylko chińskim kazaniem, ale wręcz zatrącają o jakiś język starożytny dochodzi do wniosku, że stres jest zbyt duży. I właściwie ma rację, przecież nawet lekarze ostrzegają przed konsekwencjami stresu: zawał, nadciśnienie, choroba wrzodowa itp. O wpływie na pogorszenie widzenia, wzrostu ciśnienia śródgałkowego już nie wspominając. 
No, jak tu się szkolić, kiedy to takie szkodliwe! Szkolenie dobiega końca, zaświadczenie każdy uczestnik otrzymuje, lista obecności rzetelnie podpisana, koszty rozliczone, dokumentacja w najlepszym porządku. Tradycyjnie wszyscy są zadowoleni, bo założenia zrealizowane. 
Czy na pewno? Może jednak warto zastanowić się nad zmianą realizacji szkoleń podstawowych w ramach programu celowego "Komputer dla Homera". Niestety, często uczestnicy szkolenia zapominają, że koszty ich niefrasobliwości ponoszą podatnicy. Instruktor wychodzi ze słusznego założenia, że ma do czynienia z ludźmi dorosłymi. Trudno więc, żeby biegał za poszczególnymi osobami i ciągnąc delikwenta za ucho zapraszał go na zajęcia. A efekt jest taki: wraca kursant do domu, odpala komputer i aż czkawki dostaje próbując sobie przypomnieć - rety, jak to było? 

aaa 
6.2. Sensy dziennikarskie 
Oset 
 
"Dzięki chorobie odnalazł sens życia" donosi radośnie Katarzyna Pacwa-Wilk w artykule przytoczonym w trzynastym numerze "WiM". No i mamy sposób na udane życie. Jeśli nie chcesz żyć bez sensu, gnuśnie i ospale - nabaw się choroby, a dopiero ona ukaże ci całą paletę możliwości życiowych - zdaje się - wręcz namolnie - sugerować tytuł przytoczonej publikacji. Zachowując ogromny szacunek w odniesieniu do strzeleckich dokonań p. Jerzego Stepnia, jestem przekonany, że bohater opowieści nie autoryzował tekstu, bowiem zdziwiłby się tanią otoczką jego sukcesu. 
Zastanawia mnie obniżenie albo dziennikarskich lotów, albo wymagań stawianych przedstawicielom zawodu, albo sprzężenie obu tych zjawisk naraz. Oczekuję, że p. redaktor Katarzyna Pacwa-Wilk odnajdzie sens i fachowość tego co robi zanim zachoruje na uwiąd pióra i weny. 
 
aaa 
6.3. Nie ma jednej prawdy 
Jan Brom 
 
W pełni zgadzam się z poglądami Pana Osta dotyczącymi oceny dziennikarskiej "fachowości". Taka jest natura prasy, że goni za sensacjami. Nie wystarczy napisać, że "polityk" takiego to a takiego ugrupowania, dopuścił się tego czy owego. Musi być "prominentny polityk". Informacja, że coś zdrożało o 1,5 proc. lub o 11 groszy na litrze np. paliwa, to żadna informacja. Trzeba więc napisać lub powiedzieć: "Ceny poszybowały w górę". Tak samo informacja, że temperatura spadła do minus 11 stopni - to przecież nikogo nie wzruszy. Czytamy więc, że wystąpiły siarczyste mrozy, a że stanowiły one mniej niż jedną trzecią mrozów, jakie występowały już w Polsce... Kto by się tam przejmował takimi szczegółami. Nie wystarczy napisać "zbrodnia". Musi to być "makabryczna zbrodnia", "bestialska zbrodnia" albo "zbrodnia stulecia" i do tego dać zdjęcie płaczącej matki ofiary zbrodni albo matki zbrodniarza. Jeżeli nie ma akurat nic sensacyjnego, trzeba tak spreparować mało "interesującą" wiadomość, żeby stała się sensacyjna. Przykład, proszę bardzo. 
W czasie ostatnich świąt Bożego Narodzenia gdzieś tam wystąpiło trzęsienie ziemi, ale nie było ofiar. Środki przekazu przypomniały więc trzęsienie ziemi i wywołaną nim falę tsunami sprzed pięciu lat, która zabiła ponad 200 tysięcy osób. 
Dodam, że gdyby była możliwość podania tylko jednej z dwóch wiadomości: 
a) w Kapolinie rozjuszony zięć zabił cztery swoje teściowe, 
b) polski produkt krajowy brutto wzrósł o 3,1 procent, 
- wielu dziennikarzy wybrałoby tę pierwszą informację. Mało tego, wielu czytelników, bez zastrzeżeń by w nią uwierzyło, natomiast informację drugą wielu uznałoby za propagandę, kłamstwo i miałoby mnóstwo argumentów na poparcie swoich poglądów. 
Nakręcanie spirali histerii, najpierw w związku z ptasią grypą, a następnie grypą świńską najlepiej świadczy o tym, do czego zdolni są dziennikarze. Należy oczekiwać, że w najbliższym czasie będziemy mieli grypę dziennikarską. 
Taka jest natura mediów, zwłaszcza elektronicznych, albo lepiej, taka jest natura ludzi. Bo to przecież potrzeby czytelników, słuchaczy lub widzów zaspokajają media. Gdyby nie było popytu na sensację, nie byłoby też podaży. I tak to media, dla zysku zaspokajają niskie potrzeby ludzi i kształtują wypaczony, jednostronny, karykaturalny obraz świata. 
Dodać należy, że są publicyści, którzy specjalizują się w jakiejś dziedzinie, piszą fachowo, nie gonią za sensacją i rzetelnie przekazują informacje oraz obiektywne opinie. 
Niestety, te same zasady funkcjonują w publikacjach dotyczących osób niewidomych. No, bo i cóż to za informacja, że niewidomy jest masażystą, że pracuje w systemie telepracy, że założył rodzinę i wychowuje dzieci. To przecież nikogo nie zainteresuje. Ale jeżeli wypłynie w dalekomorski rejs, jeżeli poprowadzi samochód i jeszcze przy tym będzie miał krew w promilach, jeżeli wholują go na szczyt wysokiej góry, najlepiej Mount Everest - to co innego. A jeszcze, jeżeli jako pierwszy wylądowałby na Marsie, lepiej na Słońcu, to by było coś. Interesujące jest też, że gdzieś tam nie chcieli wynająć mieszkania parze niewidomych, gdzieś dyskryminują, krzywdzą. 
Oczywiście, można sobie pokpić z podobnych publikacji, można się uśmiechnąć, albo oburzyć. Wszystko to jednak będzie tylko cząstką prawdy. Niestety, w rehabilitacji niewidomych, podobnie jak we wszystkich dziedzinach działalności człowieka, we wszystkich naukach społecznych, w polityce i w praktyce nie ma jednej prawdy. Można nawet zaryzykować twierdzenie, że nawet w naukach ścisłych nie ma jednej prawdy. Jest geometria euklidesowa, w której dwie równoległe linie nigdy się nie przecinają i jest inna geometria, w myśl której dwie równoległe przecinają się nieskończoną liczbę razy. Jest kwantowa teoria światła i jest falowa teoria światła. No i która z nich jest prawdziwa? A raczej obie są prawdziwe. Każde sformułowane prawo z dziedziny fizyki jest następnie doprecyzowywane, o okazuje się, że w jednych warunkach się sprawdza, a w innych nie. Trzeba więc podać, w jakich warunkach prawo to ma zastosowanie. 
W rehabilitacji niewidomych, najogólniej ujmując, są dwie szkoły. Według jednej, niewidomym od urodzenia do śmierci trzeba się opiekować, bo ślepota jest najgorszym kalectwem i niewiele tu można zrobić. Według drugiej, niewidomy potrzebuje tylko niewielkiej pomocy, odpowiedniego sprzętu i już wszystko może, byle tylko chciał. Ślepota jest drobną niedogodnością, nawet łagodniejszą od kataru, którą łatwo pokonać. 
No i jest mnóstwo poglądów pośrednich, znajdujących się w środku tych skrajności albo bliżej jednej z nich. 
Według pierwszej szkoły, dla niewidomych wszystko powinno być specjalne, dostosowane, łatwe. Niewidomi powinni mieć specjalne żłobki, przedszkola, szkoły podstawowe, gimnazja, szkoły średnie i wyższe, zakłady pracy, domy pomocy społecznej i cmentarze, specjalnych lekarzy, w tym stomatologów i wszystko inne. 
Według drugiej szkoły, niewidomi nic nie potrzebują, oprócz specjalnego sprzętu, oprogramowania i innych drobnych pomocy. Jak im się to zapewni, świat stoi przed nimi otworem, a ich możliwości są nawet większe od tych, którymi dysponują ludzie widzący. 
Oczywiście, żaden z tych krańcowych poglądów nie odpowiada rzeczywistości. Nie jest prawdą, że niewidomi nic nie mogą i nie jest prawdą, że mogą wszystko. 
Z pewnością, niewidomym potrzebna jest pomoc, potrzebny specjalny sprzęt rehabilitacyjny i specjalne warunki. Niewidomi, np. nie mogliby uprawiać sportu, bez stworzenia im odpowiednich udogodnień, bez organizacji specjalnych imprez sportowych, specjalnych piłek, pistoletów, szachów i wielu innych. 
Z drugiej strony, specjalne świetlice, zespoły muzyczne, imprezy integracyjne, specjalne ośrodki itp. wprawdzie ułatwiają integrację środowiskową i osiąganie niektórych celów rehabilitacyjnych, ale utrudniają szeroko rozumianą integrację społeczną, niekiedy prowadzą do izolacji. 
Niektóre wyczyny niewidomych, np. skakanie ze spadochronem, zdobywanie szczytów górskich, żeglowanie po oceanach - wykazują możliwości, jakimi dysponują, ale też wprowadzają w błąd opinię społeczną i niekiedy ją bulwersują. Ludzie przestają rozumieć cokolwiek i albo nie wierzą, albo dziwią się, po co im to. Informacje takie mają więc pozytywne skutki rehabilitacyjne, ale mają też negatywne. 
Nie miejsce tu na rozwijanie wszystkich twierdzeń. Wymagałoby to traktatu na temat rehabilitacji osób niewidomych. Moim celem było tylko pokazanie, że jest wiele prawd na świecie, w tym dotyczących osób niewidomych. To samo dotyczy publikacji, w myśl których dobrze jest stracić wzrok, bo wówczas dopiero można stać się w pełni człowiekiem i w pełni przekonać się o swoich możliwościach. Każda publikacja jednak, jeżeli wywołuje zastanowienie, budzi sprzeciw, denerwuje, napawa dumą i optymizmem, nawet jeżeli robi to przesadnie, może być pożyteczna z punktu widzenia rehabilitacji. Ważne jest jednak, żeby niczego nie przyjmować na wiarę, żeby zastanawiać się, oceniać, konfrontować fakty z poglądami, teorię z praktyką, własne doświadczenia z doświadczeniami innych osób niewidomych i z wiedzą specjalistów rehabilitacji. 
Dlatego nasz miesięcznik ma tytuł: "Wiedza i Myśl". Niewidomi i słabowidzący powinni dużo wiedzieć na temat swojej niepełnosprawności, uwarunkowań społecznych, istniejących możliwości i ograniczeń. Powinni też wiedzę tę każdorazowo przemyśleć i twórczo dostosowywać do własnych potrzeb i możliwości. Dlatego też publikujemy różne poglądy, opinie i informacje. Liczymy, że Czytelnicy wyciągną z nich właściwe wnioski. 
 
aaa 
7. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
7.1. Długość białej laski 
 
Na liście dyskusyjnej Typhlos padło pytanie: 
"Czy ktoś wie, jaką długość musi mieć biała laska sygnalizacyjna, by w świetle przepisów była uznawana za oznakę niewidomego? 
 
 Na pytanie to odpowiedział Jarosław Gniatkowski. 
 
Przepisy nie określają takiego parametru białej laski. Art.42 Kodeksu drogowego mówi jedynie: 
"Niewidomy podczas samodzielnego poruszania się po drodze jest obowiązany nieść białą laskę w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu". 
W przepisie tym nie ma mowy o czymś takim, jak laska sygnalizacyjna. Takie pojęcie nie istnieje w Kodeksie drogowym. Jest natomiast obowiązek niesienia laski w sposób widoczny. 
Oznacza to, oczywiście w logicznej interpretacji, iż ważne jest, aby przedmiot ewidentnie kojarzył się z laską, a nie czym innym i żeby był dobrze widoczny. Idąc tym tokiem rozumowania, należy ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że coś, co się sprzedaje jako laska sygnalizacyjna, powyższych wymogów nie spełnia. Bo kierowca lub inny uczestnik ruchu drogowego, jakiegoś krótkiego kijaszka trzymanego w ręku nie uzna za symbol niesprawności wzroku. 
Laska w powszechnym rozumieniu, to przedmiot, który trzymany w ręku opiera się o ziemię. A zatem, laska dla osoby dorosłej ma więcej, niż kilkadziesiąt centymetrów. Stąd, za białą laskę, która byłaby widoczna dla użytkowników ruchu drogowego i sygnalizowałaby dysfunkcję wzroku osoby, która z nią idzie. Należy więc przyjąć, że laską w myśl Kodeksu Drogowego, jest biały przedmiot, w kształcie laski o długości od ręki do ziemi. 
Proponuję przemyślenie, czego oczekujemy po posługiwaniu się symbolem białej laski. Jeśli bezpieczeństwa, to warto, aby znak był czytelny i wyraźny, mówiąc krótko bezdyskusyjnie jednoznaczny. Jeśli zaś, oczekujemy zadośćuczynienia literze prawa, czyli nie chcemy się chronić, a jedynie mieć ów przedmiot, to można skorzystać z bezsensownych propozycji rynkowych. Pragnę jednak nadmienić, że w przypadku, odpukać, rozprawy sądowej, wątpię, aby niewidomemu z krótką laską sygnalizacyjną, udało się obronić tezę o właściwym wyposażeniu. 
Każdy sąd, tak mi się wydaje, zaneguje taką pseudolaseczkę. 
 
Data opublikowania: 25 listopada 2009 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
 
 aaa 
7.2. Szanse na dotacje 
Oprac.: Magdalena Gajda na podstawie Dziennika Gazeta Prawna 
 
Województwa przeznaczą w tym roku ponad 460 mln zł na wypłatę unijnych dotacji na biznes. Największe szanse na uzyskanie tego typu wsparcia mają m.in. osoby z niepełnosprawnością. 
Komitet Monitorujący Program Operacyjny Kapitał Ludzki zdecydował, że grupami traktowanymi preferencyjnie przez firmy pośredniczące w wypłacaniu unijnych grantów będą w tym roku: 
- osoby z niepełnosprawnością, 
- kobiety powracające na rynek pracy po przerwie związanej z urodzeniem i wychowaniem dzieci, 
- osoby, które straciły pracę z przyczyn niedotyczących pracownika, 
- osoby poniżej 25. i powyżej 45. roku życia. 
 Decyzję tę muszą jeszcze zatwierdzić zarządy wszystkich województw. 
Kryteria, za których spełnienie operatorzy będą otrzymywali dodatkowe punkty, będą się jednak różnić w poszczególnych regionach. Na przykład Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi zamierza dodatkowo punktować projekty realizowane na terenie subregionów: łódzkiego i skierniewickiego, gdzie jest najwyższa w województwie stopa bezrobocia. Z kolei w województwie wielkopolskim największe szanse na dotacje będą miały osoby poniżej 25. i powyżej 45. roku życia, z niepełnosprawnością oraz zwalniane z pracy. 
 
Data opublikowania: 2010-01-07 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 
aaa 
7.3. Rząd zaoszczędzi 200 mln zł na dopłatach do pensji niepełnosprawnych 
Łukasz Guza 
 
Dofinansowanie do pensji niepełnosprawnych w 2010 roku będzie liczone na podstawie płacy minimalnej z 2009 roku. 
Jak czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej, wiele firm, które w ubiegłym roku zatrudniały osoby niepełnosprawne, spodziewało się podwyżki dofinansowania ich pensji od nowego roku. W 2010 roku będą jednak otrzymywać dofinansowania do pensji niepełnosprawnych w takiej samej wysokości, jak w roku poprzednim. Tak wynika z ustawy z 19 listopada 2009 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją wydatków budżetowych. To oznacza, że np. za zatrudnienie osoby niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym firma otrzyma maksymalnie 1250,48 zł miesięcznie, a zakład pracy chronionej - 1786,40 zł. 
Na zmianie przepisów stracą ZPChr, a także firmy z otwartego rynku pracy, które począwszy od tego roku miały otrzymywać pomoc w takiej samej wysokości. Rząd przesunął jednak o rok termin zrównania wysokości dofinansowania dla firm z otwartego i chronionego rynku pracy. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 4 stycznia 2009 r. 
 
 Data opublikowania: 2010-01-04 
 Źródło: Dziennik Gazeta Prawna 
 
 aaa 
7.4. Niepełnoprawna niepełnosprawność 
Magdalena Gajda 
 
Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym skierowało do pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych Jarosława Dudy wniosek o prawne wyodrębnienie sprzężonej niepełnosprawności - głuchoślepoty (równoczesnego uszkodzenia narządów słuchu i wzroku) oraz nadanie jej oddzielnego kodu w orzeczeniach o niepełnosprawności. Niestety sprawa ta nie znajdzie szybko swojego szczęśliwego finału. 
Według obecnego stanu prawnego, w orzeczeniach o niepełnosprawności wydawanych osobom głuchoniewidomym przez zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności wpisywane są dwa kody: 03-L (głuchota) i 04-O (ślepota) lub - częściej - tylko jeden z nich. Zdaniem Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym (TPG), taki zapis nie odzwierciedla faktycznej sytuacji osoby głuchoniewidomej. 
W materiale zamieszczonym na stronie TPG czytamy: "W przypadku osób głuchych lub niewidomych występuje tzw. kompensacja (wzroku słuchem lub słuchu wzrokiem), która jest wykluczona lub znacznie ograniczona w przypadku łącznego występowania obu tych dysfunkcji. Dlatego nie można skutków i potrzeb wynikających z głuchoślepoty uznawać za sumę skutków i potrzeb wynikających z głuchoty i ślepoty. Skutki te są zupełnie inne i ze względu na brak lub ograniczenie wzajemnej kompensacji - wyjątkowo dotkliwe". 
Skomplikowane oznaczenie kodowe w orzeczeniach niezwykle utrudnia także identyfikowanie osoby głuchoniewidomej w rejestrach i wykazach osób z niepełnosprawnością, prowadzonych przez różne instytucje. Czasem opisywane są one jako tylko osoby niewidome, czasem jako tylko niesłyszące, a czasem wymieniane są oba rodzaje niepełnosprawności, tyle, że osobno. Przykładem może być nawet sam system EKSMOON, zawierający dane o orzeczeniach wydawanych przez zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności. Taki brak jednoznaczności w interpretacji przepisów dot. osób głuchoniewidomych utrudnia także lub nawet uniemożliwia realizację działań wspierających to środowisko. 
Chociaż brak w tej kwestii odpowiednich zapisów prawnych, to głuchoślepota w Polsce uznawana jest w praktyce - powszechne używane jest określenie "osoba głuchoniewidoma". Uznaje się ją również formalnie - w planowanej ustawie o języku migowym umieszczono zapis o komunikowaniu się z osobami głuchoniewidomymi. Powstał również specjalny program "Wsparcie osób głuchoniewidomych na rynku pracy", realizowany przez TPG w partnerstwie z PFRON jako liderem, finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego - POKL. 
TPG już od kilku lat walczy o to, aby głuchoślepotę uznać w Polsce za oddzielną kategorię niepełnosprawności i nadać jej odrębny kod w orzeczeniach. Krok taki uczyniło wiele państw europejskich, m.in.: Wielka Brytania, Francja, Norwegia, Szwecja, Dania, a do zmiany przepisów w tej kwestii przygotowują się następne - Włochy, Hiszpania i Austria. Działania te są zgodne z przyjętą przez Parlament Europejski w 2004 r. Deklaracją Praw Osób Głuchoniewidomych. Uznaje się w niej, że głuchoślepota jest specyficznym rodzajem niepełnosprawności, a ludzie nią dotknięci powinni mieć zapewniony dostęp do takich samych praw jak inni obywatele Unii Europejskiej. 
Polska ma szansę, aby stać się kolejnym krajem, w którym dojdzie do przełomowej zmiany w tym zakresie. Biuro Pełnomocnika Rządu przygotowało nowelizację Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności. Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym zgłosiło uwagi do projektu tego rozporządzenia wraz z propozycją konkretnego zapisu, wprowadzającego odrębny kod dla odrębnej niepełnosprawności - głuchoślepoty. 
- W listopadzie spotkaliśmy się z pełnomocnikiem rządu ds. osób niepełnosprawnych, Jarosławem Dudą i przekazaliśmy nasz wniosek. Pan minister zgodził się z zasadnością naszego wniosku, ale uprzedził nas, że mogą być trudności z wprowadzaniem głuchoślepoty w ramach bieżącej nowelizacji rozporządzenia dotyczącego orzekania o niepełnosprawności, dlatego, że jest już za mało czasu, aby dokonać w dokumencie kolejnych zmian, a rozporządzenie musi wejść w życie 1 stycznia 2010 r. - mówi Grzegorz Kozłowski, przewodniczący TPG. 
21 grudnia TPG otrzymało potwierdzenie z Biura Pełnomocnika Rządu, iż głuchoślepota nie zostanie uwzględniona w bieżącej nowelizacji rozporządzenia dotyczącego orzecznictwa o niepełnosprawności. 
- Zmartwiło nas to, ale ponieważ liczyliśmy się z taką ewentualnością, nie jesteśmy tym zaskoczeni, tylko tym bardziej zdeterminowani do dalszej walki. Wystąpimy do Biura Pełnomocnika z prośbą o zaplanowanie w jego pracach legislacyjnych przygotowania kolejnej zmiany w rozporządzeniu dotyczącym orzecznictwa, a także o opracowanie standardów orzekania głuchoślepoty dla zespołów orzeczniczych. Pragniemy, aby nowy kod wszedł w życie jak najszybciej - najpóźniej od 1 stycznia 2011 roku - mówi Grzegorz Kozłowski. 
Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym deklaruje pełną współpracę z zespołem legislacyjnym Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej przy tworzeniu nowych zapisów prawnych i standardów orzekania głuchoślepoty. TPG będzie również lobbować w sprawie swojego projektu u minister pracy Jolanty Fedak, a także wśród parlamentarzystów. 
- Od 25 lat działam na rzecz społeczności głuchoniewidomych. Wydaje mi się, że jeszcze nigdy nie byliśmy tak blisko prawnego uznania naszego istnienia i naszych potrzeb. Spotkanie z ministrem Dudą i uzyskane od niego deklaracje, natchnęły nas wielką nadzieją. Widzimy jego wolę przełożenia idei na konkretne rozwiązanie i to jest dla nas najważniejsze - mówi Grzegorz Kozłowski. 
 
Data opublikowania: 2009-12-22 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 
aaa 
8. Z PRASY I Z INTERNETU 
 
aaa 
8.1. Kierowca nie widział niewidomego. Wypadł na ulicę 
Natalia Mazur, współpraca: Justyna Suchecka 
 
Zamiast wysiąść z autobusu, niewidomy student wypadł z niego. Trzy dni leżał w szpitalu. - Mógł się przecież zabić! Takie sprawy trzeba nagłaśniać - mówi Marek Jakubowski z Ośrodka dla Niewidomych w Owińskach 
Marek jest niewidomy, ma też problemy z poruszaniem. Na co dzień chodzi o... Była niedziela, tuż przed godz. 10. Marek, student V roku filozofii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza, jak co tydzień jechał autobusem linii 63 do kościoła Dominikanów. Przed przystankiem na ul. Libelta wcisnął przycisk "uwaga, wózek!", chciał, by kierowca obniżył dla niego podłogę. Ustawił się tyłem do drzwi i wysiadł. A właściwie wypadł i z rozpędu uderzył o ziemię. Podłoga nie była obniżona. 
Pamięta, że jedna z pasażerek pomogła mu się pozbierać i dojechać na mszę. Nie pamięta, jak wyszedł z kościoła. Nie pamięta też, jak znalazł się w akademiku. Pod wieczór postanowił wezwać taksówkę i pojechał do szpitala. Lekarze stwierdzili wstrząs mózgu i zatrzymali Marka na trzy dni. 
 
MPK: skargi nie było 
 
O nieprzyjemnej przygodzie Marek opowiedział swojej znajomej, Basi, a ona zgłosiła sprawę na nasz serwis Alert24. - Ten wypadek może mieć diametralny wpływ na jego późniejszy stan zdrowia. Uważam, że winę za to zdarzenie ponosi MPK i kierowca autobusu. Czy oni w ogóle poczuwają się do winy i biorą odpowiedzialność za ten wypadek? - zapytała. 
- Przejrzałam wszystkie raporty z niedzieli i nie ma w nich śladu po wypadku. Nic nie wie policja, ani pogotowie, nie poskarżył się pasażer - mówi Iwona Gajdzińska, rzecznik MPK. - Skargi na kierowców, którzy nie obniżyli podłogi, zdarzają się incydentalnie. W tym roku były trzy - dodaje. 
Marek skargę rozważał krótko. - Najpierw zbyt źle się czułem. A gdy już znalazłem się w szpitalu, postanowiłem odpuścić - mówi. 
- Wielu niewidomych przyjmuje taką postawę, godzą się ze swoim losem - zauważa Marek Jakubowski z Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Niewidomych w Owińskach. - Pamiętamy historię Filipa Zagończyka, niewidomego studenta, który wpadł pod metro i stracił nogę. Dopiero po takich wypadkach podnosi się larum. 
 
Kierowcy: jest problem 
 
Niewidomi przyznają, że nie czują się w komunikacji miejskiej komfortowo. Lęk budzą u nich krótkie postoje na przystankach i szybko zamykające się drzwi. Zdarza się też, że komunikaty dźwiękowe o najbliższym przystanku nie pokrywają się z rzeczywistością. - Kierowcy nie regulują ich na bieżąco - mówi niewidomy pan Zbyszek, który niedawno próbował dotrzeć ze swoją niedowidzącą żoną na koncert do Zamku. Komunikat ich zmylił i pogubili się w mieście. 
Według Marka, kierowcy bardzo rzadko reagują na prośbę obniżenia podłogi. - Jasne, zdarzają się wspaniali kierowcy. Trzy tygodnie temu jedna pani wręcz wniosła i wyniosła mnie z autobusu. Ale to był wyjątek - twierdzi. - Nie wiem, jak to możliwe, że dotąd nic mi się nie stało. Chyba mam coś do zrobienia jeszcze tu, na ziemi, skoro nie chcą mnie jeszcze po drugiej stronie - śmieje się. 
Kierowcy przyznają, że z obniżaniem podłóg jest problem. - U nas w zajezdni jest ponad sto autobusów. Tylko w 14 da się obniżyć podłogę już po otwarciu drzwi. W pozostałych niepełnosprawny musi pamiętać, by wcisnąć przycisk odpowiednio wcześnie. Inaczej kierowca musi ponownie zamknąć drzwi, żeby obniżyć podest. Czasem, gdy jest duży tłok, nie zauważy osoby na wózku - mówi kierowca z zajezdni przy ul. Kaczej. - Gdybyśmy obniżali podłogę na każdym przystanku, podróż trwałaby 20 minut dłużej. 
 
Czasem zawodzi człowiek 
 
MPK z myślą o niepełnosprawnych wprowadza udogodnienia. Poznańska komunikacja miejska będzie pierwszą w kraju, która udostępni niewidomym mapę wykonaną w technice fleksodruku. Dzięki wypukłościom, osobom niedowidzącym będzie jej łatwiej podróżować. 
MPK wspólnie z naukowcami z Uniwersytetu Jagiellońskiego opracowuje też system, dzięki któremu oczekujący na przystanku niewidomy będzie mógł otrzymać na swoją komórkę głosową wiadomość o tym, w jakim czasie nadjedzie oczekiwany pojazd. Technologia ma nawet uwzględniać to, że autobus utknął w korku. 
- Trzeba oddać sprawiedliwość MPK: w porównaniu z innymi miastami, nasza komunikacja jest bardzo przyjazna niewidomym - mówi Jakubowski. - Ale czasem zawodzi czynnik ludzki: niewidomego nie dostrzega kierowca. Dlatego takie wypadki trzeba nagłaśniać. Przecież Marek mógł się zabić! 
Pasażerowie MPK, którzy czują się poszkodowani, mogą ubiegać się o rekompensatę. W tym roku do MPK trafiło 140 zgłoszeń, dotyczących szkód powstałych w tym roku lub w latach ubiegłych: od zniszczenia odzieży po urazy. - Pan Marek mógłby się też ubiegać o zadośćuczynienie za ból i upokorzenie. Musiałby jednak znaleźć świadków wypadku i udowodnić, że wina leży po stronie przewoźnika - mówi mec. Hubert Basiński z kancelarii dr Marcin Wojcieszak i Wspólnicy. 
 
Data publikacji: 2009-12-23 
Źródło: Gazeta Wyborcza Poznań 
 
 aaa 
8.2. Marzenia o lataniu 
 
Kilka miesięcy temu media obiegła historia podróżującej wspólnie czwórki osób niewidomych, których wyproszono z pokładu samolotu PLL LOT. Okazuje się, że nie tylko w Polsce osoby z niepełnosprawnością napotykają na trudności. 
We wrześniu, czwórka osób niewidomych chciała odwiedzić Warszawę. Przelot do stolicy przebiegł bez problemów. Kłopoty pojawiły się w drodze powrotnej. Stewardesa wyprosiła ich z pokładu, ponieważ norma bezpieczeństwa dla tego rejsu wynosiła maksymalnie dwie osoby z niepełnosprawnością. Rzecznik PLL LOT Andrzej Kozłowski tłumaczył - załoga nie miała innego wyjścia. W samolotach obsługujących linie krajowe obowiązuje tzw. instrukcja operacyjna wydana przez EuroLOT (regionalnego przewoźnika należącego do LOT - (red.). Zakazuje ona zabierania na pokład więcej niż dwóch niepełnosprawnych. Decydują o tym względy bezpieczeństwa. Turyści opuścili samolot i musieli spędzić dodatkową noc w hotelu. 
 
W Wielkiej Brytanii doszło do innego, upokarzającego incydentu z osobą z niepełnosprawnością i lotniskiem w roli głównej. Poruszający się na wózku trzykrotny mistrz paraolimpijski Kurt Fearnley chcąc udać się w podróż samolotem musiał swój wózek zdeponować jako bagaż. Takie są procedury. Sportowiec odmówił skorzystania z lotniskowego transportu (wózka wraz z asystentem). "To tak jakby sprawnej osobie związać nogi, spuścić spodnie i nieść albo popychać przez lotnisko" - złościł się australijski maratończyk. Zdobywca medali na trzech kolejnych igrzyskach, do samolotu, a wcześniej do toalety w hali odlotów musiał się doczołgać. Linia lotnicza Jetstar oficjalnie przeprosiła sportowca, mówiąc, że jakiekolwiek upokorzenie jakiego doznał nie było nigdy ich celem. Linie lotnicze rozpoczęły już prace nad nowymi procedurami przyjmowania wózków inwalidzkich na pokład samolotu. 
 
Data opublikowania przez 
integracjainfo.pl: 2009-12-30 
Źródło: KAP, "Rzeczpospolita", Disabilitynow.org.uk 
 
 aaa 
8.3. Szczere zdziwienie Volvo 
Esref Armagan i jego obraz 
 
Plastyczne wyobrażenie nowego volvo S60, dzieło niewidomego malarza Esrefa Armagana, zostało sprzedane na aukcji internetowej za 3050 dolarów. Pieniądze te trafiły w całości na konto Światowego Związku Niewidomych. Nabywcą obrazu okazał się diler Volvo z kanadyjskiej prowincji Quebec. 
Centrala firmy w Szwecji wyraziła radość z zainteresowania licytacją i osiągniętej ceny oraz "szczere zdziwienie", że hojnym kupcem jest ktoś związany z marką Volvo. 
Aukcja trwała 10 dni. Uczestniczyło w niej 17 osób, ale stronę, na której się odbywała, odwiedziło w tym czasie ponad 17 tys. internautów. Cenę wywoławczą - 20 dolarów - przebijano 52-krotnie, aż do końcowej kwoty 3050 dolarów. To podobno najwyższa cena osiągnięta w internetowej licytacji dzieła sztuki z przeznaczeniem na cel charytatywny. 
Beneficjent, World Blind Union, mieści się w Kanadzie i reprezentuje ponad 150 mln osób niewidomych lub niedowidzących ze 177 krajów członkowskich. 
 
a.. Volvo. Jak je widzi niewidomy... 
 
 Nowe volvo S60 zostanie oficjalnie zaprezentowane najprawdopodobniej dopiero na przyszłorocznym salonie samochodowym w Genewie, ale producent znalazł sposób, by jednak pokazać to auto wcześniej. 
 
Data opublikowania: 30 grudnia 2009 
Źródło: http://motoryzacja.interia.pl 
 
aaa 
8.4. Ciastko na trzeciej godzinie 
Mariola Hanusek 
 
- Napisz o tym - mówi Kasia, 23-letnia studentka fizjoterapii. Ludzie na tych zajęciach siedzieli cicho i uważnie słuchali, a to przecież rzadko się u nas zdarza. Połowy rzeczy, o których była mowa nawet sobie nie uświadamialiśmy. Kasia ma na myśli zajęcia w Poradni Rehabilitacji Niewidomych i Słabowidzących, które ze studentami prowadzi mgr Hanna Pracharczyk, specjalista O&M. Rzeczywiście, spotkania są dość niezwykłe. 
 
Sobota 19 grudnia, godzina 8:00. Na korytarzu Poradni kilkunastu zaspanych i zmarzniętych studentów przygotowuje się do zajęć. Już za chwilę wszyscy siadają przy stole i grzejąc się przy herbacie rozpoczynają zajęcia. Dziś będzie mowa o komunikowaniu się z osobami niewidzącymi. 
 
Język Braille'a 
 
Pani Hanna zaczyna od języka Braille'a. Uczestnicy zajęć otrzymują kartki z alfabetem dla niewidzących. Są litery, znaki przestankowe, oraz interpunkcja. Każdemu znakowi przypisana jest odpowiednia kombinacja czarnych kropek. Zestawy tych kropek, wytłoczone odpowiednio na papierze, tworzą pismo czytelne tylko dla wybranych. To osoby, które mają niezwykle wrażliwe opuszki palców, dzięki czemu są w stanie wyczuć milimetrowe wypukłości. Osoba widząca może nauczyć się alfabetu Braille'a w ciągu dwudziestu godzin, jednak tylko wzrokowo. Nie palcami. Przekonują się o tym studenci, którzy przy pomocy specjalnych tabliczek, samodzielnie tłoczą swoje imiona. Efekt końcowy jest dla laika niemożliwy do przeczytania. Słowo pion w języku Braille'a wygląda tak: 
 
Niewidzącym dzieciom w nauce alfabetu pomaga Zuzia. Szmaciana lalka, z politerowanymi guzikami na brzuchu wydaje dźwięki podczas ich przyciskania. Dla starszych przydatna jest drewniana kosteczka z literami, z kolei osoby nieumiejące alfabetu Braille'a mogą pisać za pomocą specjalnej drukarki. Na pierwszy rzut oka wygląda ona jak kuchenny otwieracz do słoików. Pani Hanna demonstruje jak należy jej używać, po czym pokazuje wydrukowany tekst. Można w ten sposób drukować np. etykiety na pojemniki. - Obecnie coraz częściej na lekach czy kosmetykach pojawiają się informacje w języku Braille'a. To dla osób niewidzących duże ułatwienie, gdyż teraz sami mogą dowiedzieć się czegoś o danym produkcie - mówi. 
W dalszej części zajęć pani Hanna zaskakuje, przynosząc tablicę do tańca towarzyskiego. Spora plansza zawiera tylko trzy niewielkie punkty. To trzy kroki walca. - Wbrew pozorom, osoby niewidzące potrafią być świetnymi tancerzami - mówi - Są też dobrymi prawnikami, tłumaczami, ekonomistami, fizykami, muzykami, filologami wszystkich specjalności. 
 
Głuchoniewidomi 
 
Sporo dzieci rodzi się z jednoczesnym poważnym uszkodzeniem wzroku i słuchu. Jest to najczęściej efekt urazów okołoporodowych, przedwczesnych porodów, kiedy to dziecko nie ma jeszcze dostatecznie dobrze wykształconych narządów - mówi pani Hanna. Takie osoby zwane są głuchoniewidomymi. Ich środowisko jest bardzo silnie zróżnicowane. Pewne wyobrażenie o tym daje umowny jego podział na cztery główne grupy: 
* osoby niewidzące i słabo słyszące 
* osoby niesłyszące i słabo widzące 
* osoby bardzo słabo widzące i bardzo słabo słyszące 
* osoby zupełnie niewidzące i niesłyszące. 
Głuchoniewidomi, szczególnie z tej ostatniej grupy napotykają na bardzo duże trudności w poruszaniu się, komunikacji z innymi ludźmi oraz pozyskiwaniu informacji. Mogą kontaktować się z otoczeniem, używając specjalnych metod, takich jak alfabet Lorma, kreślenie drukowanych łacińskich liter na dłoni, znaki języka migowego i alfabet palcowy głuchych, odbierany wzrokiem lub dotykiem. Często używają też mowy ustnej, odbieranej przy pomocy aparatu słuchowego lub czytanej z ruchu warg. Zdarzają się też przypadki, że głuchoniewidomy czyta mowę, dotykając ust rozmówcy lub też jego krtani. 
Alfabet Lorma, stworzony przez głuchoniewidomego dla głuchoniewidomych, stanowi uniwersalną metodę komunikacji. Polega on na kreśleniu linii lub stawianiu punktów na dłoni. Może to być jej wewnętrzna lub zewnętrzna część, ręka może być prawa lub lewa. Jego podstawowymi atutami są: prostota, szybkie tempo przekazu i niezwykła łatwość w nauczeniu się go. - Dla osób widzących ułatwieniem w nauce tego alfabetu może być specjalna rękawiczka z wypisanymi na niej literami - mówi pani Hanna, zakładając podobną na swoją dłoń. - Niestety, w Polsce trudno taką znaleźć, tę kupiłam u Ruskich na bazarze. 
 
Gabinet pomocy optycznych 
 
W jednym z pomieszczeń w Poradni znajduje się gabinet doboru pomocy optycznych, gdzie pracownicy zaopatrują osoby niewidome w odpowiedni sprzęt rehabilitacyjny. - Staramy się maksymalnie upraszczać im wszelkie formalności związane z dofinansowaniem do urządzeń. Od razu dajemy pacjentowi stosowny druk, z którym następnie idzie do lekarza. Unikamy w ten sposób możliwości, że lekarz nie będzie akurat posiadał takiego pisma, czy wypisze coś nie tak. Mówiąc to, pani Hanna zaczyna wyjmować z szafek wszelkie pomoce niezbędne dla osób niewidzących. Na stole pojawiają się lupki, linijki, lupy do powieszenia, lupy z rączką, lupy stojące, lupowe kule, klipsy, okulary lupowe, czy turmon. Niektóre urządzenia wyglądają dość niecodziennie. Studenci mają okazję przetestować każde z nich na własnych oczach, co często wywołuje wybuchy śmiechu. 
 
Ciastko na trzeciej godzinie 
 
Kolejnym etapem zajęć jest kwestia zachowania się w towarzystwie osób niewidzących. Osoby te są samodzielne, wiele z nich z łatwością wykonuje różne czynności i nie lubi, żeby im pomagać. Są jednak sytuacje, kiedy niewielkie wsparcie jest im bardzo przydatne. Pani Hanna podaje kilka cennych wskazówek. 
Przede wszystkim osobie takiej należy komunikować co się w danej chwili dzieje. Gdy witamy się z nią, możemy delikatnie dotknąć jej dłoni, mówiąc np. "cześć" wchodząc do pomieszczenia mówimy jej co się w nim znajduje/dzieje. Komunikujemy też, że mamy zamiar odejść. 
Nigdy nie staramy się sadzać osoby niewidzącej na krześle, wystarczy, że położymy jej dłoń na jego oparciu, co ułatwi orientację. 
W czasie posiłku należy uprzedzić taką osobę, że stawiamy przed nią talerz czy kubek, unikniemy w ten sposób przypadkowego rozlania czegoś. Dobrze jest też zapytać, czy życzy sobie informacji, jak rozłożone jest jedzenie. W tym celu najlepiej jest posłużyć się tarczą zegara. Wiadomość, iż ciastko znajduje się na godzinie trzeciej, pozwoli uniknąć szukania go na stole. 
Widząc niepewną osobę niewidzącą w sklepie, warto podejść i zapytać, czy można w czymś pomóc. Wręczając jej pieniądze, należy podawać każdy banknot oddzielnie, określając jego wartość. 
Pomoc osobom niewidzącym jest też potrzebna na ulicy. Tłumacząc gdzie powinni pójść, określamy trasę słowami "pójdzie pan 50 metrów prosto, a potem skręci pan w lewo". Komunikat "skręci pan za tym białym budynkiem" nic im nie pomoże. Należy też informować niewidzących podchodzących do krawężnika przystanków, pytać o numer tramwaju, na który czeka oraz pomóc im wejść do pojazdu. 
Przede wszystkim jednak należy służyć ramieniem osobie niewidzącej zawsze, gdy tego wymaga. To ona jednak ujmuje nas pod rękę, a nie my ją. Dzięki temu dobrze wyczuwa nasze ruchy i łatwiej przewiduje przeszkodę. Gdy zbliżamy się do schodów, informujemy, iż właśnie idziemy w górę/w dół. Po udzieleniu pomocy, koniecznie informujemy, że chcemy odejść. 
 
Pies przewodnik 
 
Pies przewodnik osoby niewidzącej, to towarzysz i oddany przyjaciel pomagający bezpiecznie przemieszczać się, pokonywać przeszkody na drodze do niezależnego, aktywnego życia. W zakres jego szkolenia wchodzi nauka takich umiejętności, jak: omijanie przeszkód znajdujących się na drodze, odpowiednie prowadzenie po schodach, zatrzymywanie się przy krawężnikach i bezpieczne przechodzenie przez ulicę. Gdy niewidzący korzysta z pomocy psa, nie należy odwracać uwagi zwierzęcia, w czasie pracy pełni on bardzo odpowiedzialną funkcję. Towarzysząc osobie niewidzącej z psem, należy iść po stronie przeciwnej niż pies, nie dotykając przy tym ani psa, ani jego uprzęży. Nie należy też odmawiać osobie niewidzącej wejścia z psem do pomieszczenia. Gdy wykluczamy psa - wykluczamy jednocześnie jej właściciela. 
 
Laska 
 
Zajęcia zakończył pokaz lasek dla niewidomych. Pani Hanna demonstruje ich kilkanaście, tłumacząc zalety i wady każdej z nich. Studenci dowiadują się więc o laskach dla dzieci, dla osób starszych, składanych, nie składanych, bądź też z sygnalizacją świetlną. Poznają przy okazji metody dopasowywania lasek do pacjentów oraz uczenia małych dzieci korzystania z nich. Na następnych zajęciach oni sami wyjdą z laskami w teren. Zapowiadają się kolejne ciekawe doświadczenia. 
 
 *** 
 
 Stowarzyszenie Na Rzecz Rehabilitacji Niewidomych i Słabowidzących funkcjonuje od 1982 roku na os. Kosmonautów 110 w Poznaniu. W jego ramach działa Poradnia oferująca kompleksową pomoc dzieciom, młodzieży i dorosłym niewidomym, słabowidzącym, a także z dodatkowymi schorzeniami. Między innymi prowadzi wczesne wspomaganie rozwoju dzieci niewidzących i słabowidzących, usprawnianie widzenia oraz posługiwanie się pomocami optycznymi i nieoptycznymi, orientacja i poruszanie się niewidomych i słabowidzących oraz wszelkiego rodzaju terapie. 
Numer telefonu do Poradni: 
(61) 820-05-12 
 
 Data opublikowania: 2010-01-14 
Źródło: www.pion.pl 
 
aaa 
8.5. Komentarz w języku Braille'a 
Weredyk 
 
 Na portalu inwalidzkim PION pewna paniusia była uprzejma napisać impresje z wizyty w poradni dla niewidomych i słabowidzących. I nic w tym nie byłoby dziwnego, gdyby nie szereg błędów merytorycznych zamieszczonych w doniesieniu. Ponieważ relacja, artykuł czy inny rodzaj publikacji - siłą rzeczy - jest komentowany przez odbiorców, także i ten tekst spowodował odzew. Przede wszystkim rzecz dotyczyła nierzetelności i przekłamań związanych z niewidomymi. 
Pomijam takie smaczki jak: "Zestawy tych kropek (alfabet Braille'a, komentarz mój), wytłoczone odpowiednio na papierze, tworzą pismo czytelne tylko dla wybranych. To osoby, które mają niezwykle wrażliwe opuszki palców, dzięki czemu są w stanie wyczuć milimetrowe wypukłości". 
Najbardziej rewelacyjny i poznawczy był fragment: "Pani Hanna zaczyna od języka Braille'a. Uczestnicy zajęć otrzymują kartki z alfabetem dla niewidzących. Są litery, znaki przestankowe oraz interpunkcja. Każdemu znakowi przypisana jest odpowiednia kombinacja czarnych kropek. Zestawy tych kropek, wytłoczone odpowiednio na papierze, tworzą pismo czytelne tylko dla wybranych. (-) Osoba widząca może nauczyć się alfabetu Braille'a w ciągu dwudziestu godzin, jednak tylko wzrokowo. Nie palcami. Przekonują się o tym studenci, którzy, przy pomocy specjalnych tabliczek, samodzielnie tłoczą swoje imiona. Efekt końcowy jest dla laika niemożliwy do przeczytania. (-) 
Obecnie coraz częściej na lekach czy kosmetykach pojawiają się informacje w języku Braille'a. To dla osób niewidzących duże ułatwienie, gdyż teraz sami mogą dowiedzieć się czegoś o danym produkcie". 
No i czegoś się dowiedziałem, mianowicie, że niewidomi nie gęsi, i swój język mają. 
Gwoli sprawiedliwości autorka odkrywczych treści nie pozostaje bierna i jest bardzo zdziwiona i oburzona słowami krytyki czytelników, bowiem stwierdza: "gdy uczestniczyłam w zajęciach dla studentów, Pani Hanna używała na przemian określeń alfabet Braille'a/język Braille'a. Nikt z uczestników zajęć nie robił z tego problemu, gdyż wszyscy wiedzieli, że chodzi o jedno i to samo. Nie będzie Pani chyba podważała kompetencji Pani Hanny, prawda? Powyższy tekst dotyczy zajęć w Poradni, a nie samego języka/alfabetu Braille'a, sądzę więc, że czepianie się takich szczegółów jest zbyteczne". 
Kompetencji pani Hanny nie podważam, ponieważ nie sądzę, aby prowadziła zajęcia w opisany przez autorkę sposób. Ale czepiam się i owszem, znajomości rzeczy i kompetencji autorki. Na środowiskowych listach dyskusyjnych spotykam się ze stwierdzeniem, że dobrze się dzieje, że na temat niewidomych pojawiają się medialne doniesienia, niezależnie od ich merytorycznej wartości. Po przeczytaniu tego typu tekstu zaczynam brajlowsko bełkotać i, wolę już, aby niczego na nasz temat nie pisano. 
 
 aaa 
9. DYSKUTUJEMY 
O przewodnikach i o lektorach 
 
Fundacja "Szansa" zorganizowała imprezę noworoczną w Krynicy, której celem było wypracowanie standardów, jakie powinny spełniać ośrodki, w których organizowane są turnusy i inne imprezy dla niewidomych. Na ten temat rozwinęła się niezwykle bogata dyskusja na liście dyskusyjnej PZN. Z dyskusji tej wybrałam tylko jeden wątek i trzy wypowiedzi. Opracowanie całości dyskusji zajęłoby bowiem zbyt wiele czasu i miejsca. Wybrane wypowiedzi natomiast, dotyczą spraw życiowych osób niewidomych i warto nimi zainteresować szersze grono czytelników. 
 
Jola - Dyskutujemy o standardach, jakie powinny spełniać ośrodki, w których organizowane są turnusy i inne imprezy dla niewidomych. Uważam, że są również inne, bardzo ważne sprawy. Chodzi mi o przewodników dla osób faktycznie niewidomych. To naprawdę nie jest w porządku, że zmusza się takie osoby do dodatkowej opłaty za przewodnika, bo inaczej będą się czuły fatalnie, zamiast wypocząć i się zrelaksować. Wolontariusze, jeśli są, to jest ich zbyt mało. Często też nie są przeszkoleni i, mimo najlepszych chęci, nie zawsze ogarniają całą sytuację. Dlatego należy o tym mówić głośno i pisać na liście. Polski Związek Niewidomych natomiast powinien popierać nas w PFRONie, aby tam zrozumieli wreszcie, że przewodnik jest osobie niewidomej niezbędny i powinien być dofinansowany w 100 procentach. Nieuczciwe jest to, że najbardziej poszkodowani muszą ponosić największe koszty. 
Przepraszam, że się powtarzam, ale robię to z nadzieją, że wreszcie ten problem do władców naszej organizacji dotrze i ktoś się tym zajmie, zamiast tkwić w samozadowoleniu z pomocy, której udzielają niewidomym. Tymczasem niewidomi są bardzo dyskryminowani z powodu braku przewodników. 
 
 Domra - Dodam do wątku Joli sprawę barier w zatrudnieniu niewidomych na otwartym rynku pracy. Swego czasu otrzymywali oni zasiłek lektorski, który w jakimś stopniu pozwalał niewidomemu na samodzielność w sytuacjach, gdy komputer nie był pomocny. Teraz niewidomy zatrudniony w tym systemie z własnej kieszeni opłaca konieczną pomoc. O skuteczności zasiłku nie będę pisać, ponieważ jest znana i dziwię się, że PZN odszedł od zabiegania o tę pomoc, zapewne wychodząc z założenia, że niewidomy może pracować jedynie na stanowiskach nie wymagających skomplikowanych wyzwań. 
 
Stanisław - Pozwolą Państwo, że również wypowiem się w sprawach dotyczących przewodników i lektorów, gdyż mają istotne znaczenie dla naprawdę niewidomych. 
 Znam te sprawy od wielu lat i obydwie mają podobny charakter. Proszę mnie źle nie zrozumieć, ale wiem, o czym piszę. Jestem jak najbardziej za stuprocentową dotacją na przewodnika na turnusach i innych imprezach. Jestem też za wypłacaniem niewidomym zasiłków lektorskich. I chyba nikt z niewidomych i władz PZN-u nie napisał tylu wniosków w tych sprawach, tylu sążnistych uzasadnień i nie odbył tylu spotkań z władzami rządowymi, parlamentarnymi i pefronowymi, jak ja. Ja też napisałem regulaminy, które obowiązywały w PZN przy przyznawaniu stypendiów lektorskich, lektoratów pracowniczych i lektoratów społecznych. Ja również załatwiałem wiele spraw interwencyjnych dotyczących takiej i podobnej problematyki. 
Nie piszę tego, żeby się chwalić i to tym bardziej, że na ostatnie lata mojej pracy w PZN przypadła utrata bezpłatnych przewodników i lektoratów zawodowych. Moje starania i starania PZN-u okazały się nieskuteczne, więc nie mam się czym chwalić. Żeby jednak wypowiadać kategoryczne opinie, a zwłaszcza oskarżenia pod adresem Związku, że nic w tej sprawie nie robił, trzeba trochę wiedzieć i o stanowisku władz. 
Były takie lata, że niewidomi mieli prawo do bezpłatnego przewodnika w komunikacji lotniczej. W latach tych okręgi PZN i chyba koła organizowały wycieczki z przelotami samolotem, przy czym jedni niewidomi byli przewodnikami innych niewidomych. Lot w końcu się zbuntował. Jakich argumentów można było użyć, żeby nie dopuścić do cofnięcia tego uprawnienia? 
Do ZG PZN wpłynęła kiedyś skarga z oddziału PKS, gdzieś z lubuskiego. Kontrolerzy PKS-u czekali na przystanku, na autobus, w którym chcieli zapolować na gapowiczów. Okazało się, że polowanie, i to bez żadnego wysiłku, odbyło się już na tym przystanku. Otóż z lasu wyszła dość duża grupa "niewidomych" grzybiarzy z koszami wypełnionymi darami lasu. No i musieli uzgodnić, kto czyim będzie przewodnikiem. Co Państwo by odpowiedzieli temu oddziałowi PKS? 
 Posłanka na Sejm RP w czasie spotkania w ZG PZN dotyczącego potrzeb rehabilitacyjnych osób niewidomych powiedziała, że ma inny pogląd na te sprawy. Widziała niewidomych przychodzących do lokalu koła bez przewodników i bez białych lasek. Widziała też turnusy rehabilitacyjne dla niewidomych, na których nie spotkała ani jednej osoby niewidomej. Jak Państwo myślą, pewnie błędem było zapraszanie tej posłanki do naszych ośrodków rehabilitacyjnych i na spotkania z niewidomymi? 
 W ZG PZN pracował "niewidomy" ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Pan ten na turnusy rehabilitacyjne jeździł z przewodnikiem, a do pracy dojeżdżał własnym samochodem, oczywiście, on był kierowcą. Chyba do dzisiaj uważa mnie za wroga numer jeden, bo negatywnie zaopiniowałem jego wniosek o lektorat przyznawany wówczas przez PZN. 
Pewien "niewidomy" ze znacznym stopniem niepełnosprawności otrzymał pracę w biurze, gdzieś w województwie warmińsko-mazurskim. Do pracy przyjeżdżał samochodem, komputer nie miał dla niego żadnych tajemnic i nie potrzebował żadnego specjalnego oprogramowania. I wszystko było przez kilka miesięcy w "należytym porządku". Ale chłopak nie był w ciemię bity. Jak się należy, trzeba brać. Złożył wniosek o urlop rehabilitacyjny. Rzecz jasna, musiał go udokumentować. W zakładzie dowiedzieli się, że mają "niewidomego" pracownika i wypowiedzieli mu pracę, bo nie mieli stanowiska pracy przystosowanego dla niewidomych. 
Z jednego z okręgów wpłynęła skarga do ZG PZN od przewodniczącego koła, że przyznano mu zbyt niski lektorat. Wówczas na siłę lansowałem różnicowanie pomocy w zależności od stopnia utraty wzroku i dodatkowych niepełnosprawności. Czasami mi się to udawało, ale zwykle, po pewnym czasie, ZG PZN wycofywał się częściowo z tego różnicowania pod naciskiem działaczy z terenu, czyli wyborców. Wracając do tego przewodniczącego, powiem, że pobierał on pomoc lektorską, a jednocześnie był lektorem przewodniczącego sąsiedniego koła. 
Proszę Państwa! Tak naprawdę to pewnie niewiele więcej niż 5 tysięcy osób potrzebuje pomocy przewodnika. Spróbujcie powiedzieć to siedemdziesięciu tysiącom członków PZN-u. 
Jeszcze dwa przykłady. ZG PZN otrzymał kiedyś do wiadomości wystąpienie niewidomego, skierowane do ministerstwa, a może do Sejmu (nie pamiętam) z wnioskiem, żeby "niewidomym" drugiej grupy przyznawać prawo jazdy. Ciekawa była motywacja tego wniosku. Otóż pan ten napisał, że przecież dostosowuje się samochody do potrzeb osób niepełnosprawnych za grube pieniądze. W jego przypadku, nie trzeba żadnych pieniędzy. Wystarczy zmienić głupie przepisy. 
Jeden z okręgów PZN przekonał oddział PFRON-u i otrzymał pieniądze na rehabilitację psychiczną niewidomych przy pomocy psów przewodników. Pieniądze te przyznawał niewidomym na utrzymanie psów przewodników. Centrala PFRON nie uznała tych wydatków i była wielka chryja. 
Proszę popatrzyć na imprezy organizowane przez PZN. Przecież nie ma na nich niewidomych, albo jest ich tyle, co kot napłakał. 
Pewna wysoka urzędniczka w ministerstwie zdrowia, wówczas gdy to ministerstwo finansowało PZN, powiedziała, że chciałaby tak "źle" widzieć jak widzą niewidomi. 
Może potrafią Państwo przekonać kogoś, kto zna takie przykłady, że niewidomi potrzebują szczególnej pomocy. Ja, chociaż byłem pracownikiem etatowym PZN-u i brałem za to pieniądze, oraz członkiem Prezydium ZG PZN, za co nie brałem pieniędzy, nie potrafiłem. Obawiam się, że aktualne władze PZN-u też tego nie potrafią. 
Myślę, że warto szerzej spojrzeć na każdą sprawę i spróbować ocenić, co nie jest w porządku po naszej stronie, a nie tylko przyjmować, że zawsze i wszystkiemu są winne władze, te państwowe i te PZN-u. 
 
Wybrała Bożena Klonek 
 
aaa 
10. Z PRZESZŁOŚCI 
Kronika związkowa 
Miłe spotkanie 
Zbigniew Tomalak 
 
W październiku ubiegłego roku Spółdzielnia Niewidomych "Przyjaźń" z Łodzi gościła delegację spółdzielców z NRD i NRF. Goście niemieccy przybyli do Łodzi, aby zapoznać się z działalnością Związku Spółdzielni Spożywców oraz Spółdzielczości Pracy. Między innymi zwiedzili również naszą spółdzielnię. 
Powiadomieni wcześniej o przybyciu gości, udekorowaliśmy nasz skromny zakład pracy flagami o barwach polskich i niemieckich oraz dużym transparentem, witającym delegację. Serdeczne powitanie, wygłoszone przez prezesa, przełamuje ton oficjalnej uroczystości i goście zwiedzają w przyjaznym nastroju dziewiarnię i tkalnię. Warunki lokalowe i sanitarne naszej Spółdzielni pozostawiają wiele do życzenia. Jednak zdyscyplinowana załoga, zdobywając na własność proporce i kilka dyplomów we współzawodnictwie międzyspółdzielnianym, nie mająca odpowiednich warunków rozwoju pracy kulturalno - oświatowej, a jednak posiadająca i w tym zakresie poważne osiągnięcia, wzbudziła podziw i szacunek zwiedzających. 
W swym przemówieniu do załogi jeden z przedstawicieli NRF powiedział w imieniu delegacji, iż kiedy w Warszawie usłyszeli o istnieniu dużych spółdzielni, w których większą część załogi stanowią niewidomi, nie uwierzyli informacjom i zapragnęli zobaczyć taką spółdzielnię. Dziś są zaskoczeni i jednocześnie głęboko wzruszeni tym, co widzą. Patrząc na niewidomych pracowników naszej Spółdzielni, pochylonych nad maszynami dziewiarskimi i tkackimi, uświadamiają sobie, jak drogą nam musi być nasza Ludowa Ojczyzna i jak wielkim zaufanie musimy darzyć nasz rząd i Partię, które potrafiły stworzyć nam warunki pracy, dające nam poczucie wartości w społeczeństwie, o jakim niewidomi w krajach kapitalistycznych nie mogą nawet marzyć. 
"Niech żyje Polska Ludowa!" - wypowiedziano w języku polskim na koniec przemówienia, jak również indywidualne rozmowy z pracownikami spowodowały, że serdeczna atmosfera panowała już do końca spotkania. Goście zasypywali nas pytaniami na temat naszych zarobków, pracy, jakości życia i ilości produkcji, życia kulturalno - oświatowego. Wszystko wzbudzało podziw i niesłabnące zainteresowanie. Pracownicy, jako dobrzy gospodarze, wskazywali na osiągnięcia naszej Spółdzielni, nie ukrywając jednak braków, których jest bardzo wiele, a które przy pomocy nadrzędnych czynników mamy usunąć w najbliższym czasie. 
Na zakończenie spotkania załoga naszej Spółdzielni obdarowała gości szalikami naszej własnej produkcji oraz złożyła życzenia jak najszybszego zjednoczenia Niemiec w imię dalszego utrwalania pokoju na świecie. Gości ogarnęło wielkie wzruszenie, które udzieliło się również i naszej załodze. 
 
Źródło: "Pochodnia" - Luty 1956 
 
 aaa 
11. Mruczę i prycham 
O co można się kłócić? 
 
Tak się składało, że myszki łowiłem głównie na wyższych piętrach pezetenowskich obiektów, czyli tam, gdzie urzędowała władza. Obserwowałem prominentnych działaczy i muszę stwierdzić, że nie zawsze byłem zbudowany poglądami, postawami i postępowaniem wielu spośród nich. Jak na mój gust, zbyt często na ustach było dobro niewidomych, słabowidzących i Związku, a w sercu i w działaniu - własny interes. Na ogół jednak udawało mi się rozumieć, kto o co zabiega, do czego dąży i o co walczy (czytaj: o co się kłóci). 
W pewnym momencie mojego długiego życia postanowiłem spróbować, jak smakują myszki w pokojach na parterze, czyli jednostce podstawowej PZN-u. Dawniej łowiłem je nawet w suterenach, ale pewnie już wiele z tego zapomniałem, a i sytuacja teraz jest inna. No więc zapolowałem. Myszy jak myszy - wszędzie takie same. O dziwo, ludzie również. 
Nieraz zdarzyło mi się położyć na kaloryferze lub fotelu i obserwować. Raz, drugi, trzeci i dziesiąty byłem świadkiem awantur, kłótni, że aż się sufit podnosił w tym parterowym lokalu. I to nawet nie dziwiłoby mnie zbytnio, ale powody tych kłótni... 
A to teczka z dokumentami została położona na drugiej półce zamiast na trzeciej, a to papier maszynowy włożony nie do tej szuflady, a to znowu ktoś podniósł słuchawkę, a powinna zrobić to osoba godniejsza, wyższa rangą. Awantura zawsze była niewspółmiernie ostra do jej przyczyny. 
Były też poważniejsze konflikty - o to, że na wycieczkę powinien jechać Wojtek, a nie Kasia, albo że na liście kilkudziesięciu osób, którym przyznano paczki, nie zgadzały się dwa nazwiska. Ktoś je zmienił, dopisał, wykreślił. No, to rozumiem, ale po co się wściekle kłócić. Przecież można sprawę wyjaśnić. 
Wreszcie usłyszałem, że po nowym roku nie będzie pieniędzy i skończą się kłótnie. Zaintrygowała mnie ta informacja. Cóż takiego jest w styczniu, że nie będzie wybuchów gniewu, awantur, zapanuje pokój? A na dokładkę to wszystko w związku z brakiem pieniędzy... 
Zacząłem węszyć, dopytywać, zestawiać fakty, do niczego jednak nie mogłem dojść. To, że w styczniu wszystkim brakuje pieniędzy, wiedziałem od zawsze, ale wiedziałem też, że brak pieniędzy wywołuje raczej zdenerwowanie i zły humor, a tu... 
W końcu w osłupienie wprawiła mnie awantura o zakup paczek na święta Bożego Narodzenia dla członków koła. Wszystko się zgadzało. Produkty zostały kupione taniej, bo w sklepie wielkopowierzchniowym, i takie, jakie miały być. "Ki diabeł?" - pomyślałem. Wziąłem na spytki w ciemnym kącie jedną z osób, która bardzo aktywnie uczestniczyła w tej kłótni: 
- Powiedz, psia twoja w tę i nazad, o co tu chodzi, bo zgłupieję do reszty i nic nie pojmę. 
- A bo on z żoną poszedł na te zakupy. 
"Cholera kolorowa!" - pomyślałem. - No to co, że z żoną? Tak było łatwiej. Przecież on słabo widzi. 
- To nie mógł mnie poprosić? - odpowiedziała zapytana. - Wszystko musi sam? 
- Dobrze, ale co w tym złego? Co on zyskał, a ty straciłaś? 
- Jak to co? Przecież tam dają punkty za zakupy, a za te punkty można dostać dodatkowy towar. On kupował na swoją kartę klienta, a od tak dużych zakupów to pewnie ze trzydzieści albo i czterdzieści złotych zarobił i miał na święta. 
No tak, święta świętami, a pieniądze pieniędzmi. Ale przynajmniej teraz wiem, o co te kłótnie. Wiem też, dlaczego w styczniu wszystko się uspokoi. Nie będzie pieniędzy, nie będzie żadnych paczek, żadnych zakupów i będzie spokój. 
Okazuje się, że trzeba tak działać na rzecz niewidomych, żeby coś z tego mieć, ale nie należy przy tym zapominać, że inni członkowie zarządu i komisji rewizyjnej - chociaż działają bezinteresownie - też chcą, żeby i im coś kapnęło. Bo jak nie, awantura murowana. Ale jak tu obdzielić wszystkich członków zarządu koła i wszystkich członków komisji rewizyjnej, kiedy ma się do dyspozycji 30 złotych? Lizaki kupić czy co, u wszystkich zapchlonych kundli! 
Okazuje się, że dobrym powodem do kłótni może być zarówno wielce ważny wyjazd zagraniczny, obsadzenie funkcji kierownika turnusu niby rehabilitacyjnego, sposób rozwiązywania środowiskowych problemów, jak i parę złotych premii w supermarkecie. Ludzie są jednak tylko ludźmi i żaden kot nie zrozumie motywów ich postępowania. Jeden ze znajomych człowieków zwykł był mówić: "Każdy ma swoją cenę i każdego można kupić, a niektórzy są bardzo tani". 
No tak, to cecha ludzka i nie na kocią głowę. Bo koty, wbrew temu, co o nich mówią, są prostolinijne. Jak chcą coś mieć, biorą to, jeżeli tylko mogą. Jeżeli trzeba, swoich racji dochodzą zębami i pazurami i nie udają, że chodzi im o dobro ogólne. 
Ze słowami szacunku 
Prostolinijny Stary Kocur