Pr 2590

WIEDZA i MYŚL

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca Stanisław Kotowski

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych. Wydawane jest bez nakładów finansowych. Osoby piszące artykuły oraz zaangażowane przy redagowaniu, adiustacji i korekcie oraz kolportażu nie otrzymują wynagrodzenia. Fundacja „Klucz” przetwarza „WiM” nieodpłatnie na format MP3 w systemie DAISY, a IVO Software Sp. z o.o. udostępnia bezpłatnie niezbędne do tego oprogramowanie.
Czytelnicy otrzymują „WiM” również bezpłatnie. Wystarczy napisać na adres:
st.k@onet.pl lub st.k1@wp.pl
i w każdym miesiącu znaleźć aktualny numer w swojej „Skrzynce odbiorczej”. 
 
Sierpień 2010 
Rok II 
Nr 8(20)/2010 
 
REDAKTOR NACZELNY 
Stanisław Kotowski 

ADRES REDAKCJI - wyłącznie internetowy: 
st.k@onet.pl lub st.k1@wp.pl 
Telefon komórkowy: 501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści

1. OD REDAKCJI
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH  I SŁABOWIDZĄCYCH
2.1. Cele rehabilitacji niewidomych niemowląt - Stanisław Kotowski
2.2. "Najlepszy oficer pułku" - Władysław Gołąb
3. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT  I POMOCE REHABILITACYJNE
3.1. Syntetyczna rogówka może uratować wzrok tysiącom ludzi - Leszek Karlik
3.2. RESWERATROL PRZECIW RETINOPATII CUKRZYCOWEJ, AMD I W WALCE Z OTYŁOŚCIĄ
3.3. "LISTY DO REDAKCJI RF" - CZY MOŻLIWA I BEZPIECZNA JEST LASEROWA KOREKCJA ASTYGMATYZMU
3.4. Teleskop w oku - Leszek Karlik
3.5. TVP zapowiada więcej dostępnych programów - PAP, Tomasz Przybyszewski
3.6. Samochód dla niewidomych? Już niedługo
4. ROZMOWA Z REDAKTOREM JÓZEFEM SZCZURKIEM - Rozmawia Stanisław Kotowski - (Odcinek 4, ostatni)
5. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
5.1. "Wiedza i Myśl" już w DAISY oraz w MP3!
5.2. Firma IVO - producent syntezatora "Ivona"
5.3. Szczególne preferencje dla osób poszkodowanych w wyniku powodzi
5.4. Czasopismom dla niewidomych grozi likwidacja
5.5. "Biuletyn Informacyjny Trakt" w 2010 r.
5.6. Szkolenie psów przewodników i wydawanie certyfikatów  przez PZN
5.7. Otwarty konkurs brajla Stowarzyszenia "De Facto"
5.8. X MAZOWIECKI KONKURS MAŁEJ FORMY LITERACKIEJ - 2010
5.9. Warsztaty tworzenia audiodeskrypcji dzieł sztuki współczesnej
5.10. Dobiegła końca realizacja projektu "Teatr bez barier"
5.11. W Panoramie Racławickiej działa już system audiodeskrypcji
5.12. Przewodnik turystyczny po Polsce w brajlu "Najpiękniejsze miejsca w Polsce"
5.13. Asystent Osoby Niepełnosprawnej
6. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH ZAJĘCIACH  Mieszadełka, łopatki i chochle  Jaga Praktyczna
7. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
7.1. Kłopoty z rehabilitacją - Beata Kawecka
7.2. Makieta z nieczytelnym językiem brajla - Oset
7.3. Być, przede wszystkim - Weredyk
7.4. Problemy z głosowaniem
7.5. Refleksje na temat problemów z głosowaniem - Alicja Nyziak
8. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
8.1. Rentowa rewolucja - Aleksandra Fandrejewska
8.2. Waloryzacja 2011, czyli o ile w marcu wzrosną emerytury i renty - Leszek Kostrzewski
8.3. Co to jest 8,30 zł? - Aleksander Mieczkowski
8.4. Rząd szykuje zmiany w świadczeniach pielęgnacyjnych - Magdalena Gajda
8.5. Zrównanie dofinansowań w dół a nie w górę - Magdalena Gajda na podstawie POPON
8.6. POPON: nie chcemy tymczasowych rozwiązań - Magdalena Gajda
8.7. Co dalej z opłatami na PFRON?
8.8. Terapia wstrząsowa w PFRON
8.9. Dysfunkcja narządu wzroku a prawo jazdy - Barbara Kraśnicka
9. Z PRASY I Z INTERNETU
9.1. Skandal w domu pomocy społecznej w Kielcach - Dwóch niewidomych pensjonariuszy głoduje od 11 dni! - Iwona Rojek
9.2. Jak to możliwe?! Komornik zabiera niewidomemu rentę - Marian Dziadul
9.3. Niewidomi żeglarze - Anna Godziuk
10. DYSKUTUJEMY - O podróżowaniu koleją (cz. 1)
11. Z PRZESZŁOŚCI - Jawność i krytyka są niezbędne - Józef Szczurek
12. MRUCZĘ I PRYCHAM - Kanikuła

 aaa 
1. OD REDAKCJI 
 
Spotykamy się w środku lata, w okresie urlopowym. Życzymy dobrego wypoczynku i nabrania sił na cały rok. 
 W okresie tym, być może, znajdą Państwo czas na zadumę nad własnymi dokonaniami, osiągnięciami i porażkami ruchu niewidomych oraz nad osiągnięciami osób z uszkodzonym wzrokiem. 
W sierpniu mamy ważne patriotyczne rocznice. Pierwszego sierpnia wybuchło powstanie warszawskie. Piętnastego sierpnia to rocznica bitwy warszawskiej - Dzień Wojska Polskiego. Ostatnie dni sierpnia to rocznice podpisania porozumień szczecińskich, gdańskich i następnie jastrzębskich, na mocy których władze PRL-u m.in. uznały Niezależny, Samorządny Związek Zawodowy Solidarność. 
Z pierwszą z tych rocznic łączą nas ociemniali powstańcy, z których najbardziej znany jest Dobrosław Spychalski, który był dyrektorem Biblioteki Centralnej PZN-u oraz przewodniczącym ZG PZN. Dzięki jego staraniom wybudowany został gmach BC. 
Z walkami z roku 1920 łączy nas ociemniały żołnierz major Edwin Wagner. Polecamy interesujący artykuł pióra Władysława Gołąba, prezentujący tę szlachetną postać. Artykuł ten znajduje się pod pozycją 2.2. Zachęcamy do jego lektury. 
Z wydarzeniami z 1980 r., chociaż nie bezpośrednio łączy nas działalność niewidomego polityka Konfederacji Polski Niepodległej Zygmunta Łenyka. Za swą działalność był on internowany w okresie stanu wojennego, a po odzyskaniu przez Polskę suwerenności, przez jedną kadencję był posłem KPN na Sejm RP. 
Uprzejmie prosimy o zapoznanie się z pozycją 5.1. , w której informujemy o rozpoczęciu wydawania "Wiedzy i Myśli" w wersji dźwiękowej. "WiM" będzie czytana głosem syntetycznym syntezatora Ivona, który udostępnia nam nieodpłatnie firma IVO Software Sp. z o.o. z Gdyni. Serdecznie dziękujemy za tę pomoc. 
"WiM" Będzie wydawana w formacie MP3 w systemie DAISY. Będzie więc można ją czytać przy pomocy każdego odtwarzacza MP3, no i przy pomocy odtwarzaczy DAISY. Będzie dostępna w BC PZN. Prosimy o zapoznanie się z tą publikacją i pomoc w udostępnianiu naszego miesięcznika osobom, które nie posługują się komputerem i internetem. 
Polecamy też bogaty w informacje dział "W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE". 
 Ze słonecznymi pozdrowieniami 
Redakcja Wiedzy i Myśli 
 
aaa 
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH 
I SŁABOWIDZĄCYCH 
 
aaa 
2.1. Cele rehabilitacji niewidomych niemowląt 
Stanisław Kotowski 
 
Zapoznajmy się z definicją wczesnej rehabilitacji małych dzieci z uszkodzonym wzrokiem sformułowaną przez dr. Tadeusza Majewskiego. 
("Biuletyn Informacyjny Trakt" Grudzień 2005 r.) 
 
"Wczesna rehabilitacja małych dzieci z uszkodzonym wzrokiem - jest to oddziaływanie psycho-pedagogiczne i rehabilitacyjne na niewidome lub słabowidzące dziecko w celu wspomagania jego wszechstronnego rozwoju oraz udzielanie pomocy rodzicom w opiece i wychowywaniu dziecka. 
Wczesna rehabilitacja obejmuje okres od urodzenia dziecka i stwierdzenia uszkodzenia wzroku do okresu szkolnego, tj. do około 6. roku życia. 
 	Wczesna rehabilitacja zakłada więc dwa cele: 
* zapewnienie od najmłodszych lat dzieciom warunków do możliwie wszechstronnego rozwoju oraz zapobieganie opóźnieniom i nieprawidłowościom rozwojowym, 
* przygotowanie rodziców do opieki i wychowywania dzieci z uszkodzonym wzrokiem. 
Realizacja pierwszego celu dokonuje się przez odpowiednie oddziaływania stymulujące, korekcyjne, praktyki edukacyjne oraz przystosowanie otoczenia dla zapewnienia jak najlepszych warunków sprzyjających rozwojowi dziecka. 
Pomoc rodzicom udzielana jest w formie poradnictwa i instruktażu, dotyczącego postępowania z dzieckiem, prowadzenia odpowiednich ćwiczeń i zajęć, zgodnie z potrzebami dziecka. W ten sposób otrzymują oni niezbędne informacje i wiadomości oraz nabywają potrzebne umiejętności do prawidłowego zajmowania się niewidomym lub słabowidzącym dzieckiem. Wczesna rehabilitacja prowadzona jest przez wykwalifikowanego instruktora lub nauczyciela, nazywanego też czasami terapeutą. 
	Wczesna rehabilitacja nazywana jest również wczesną rewalidacją, wczesną interwencją, wczesną stymulacją, wspomaganiem rozwoju dziecka". 
 
 *** 
 
Z powyższej definicji wynika wiele szczegółowych celów rehabilitacyjnych, bez osiągnięcia których nie może być prawidłowego rozwoju dziecka i nie może ono wyrosnąć na człowieka samodzielnego, dobrze przygotowanego do życia. W tym miejscu należy od razu zaznaczyć, że w okresie do szóstego roku życia nie można mówić o celach rehabilitacyjnych formułowanych i osiąganych świadomie przez dziecko. Najpierw wszystko zależy całkowicie od rodziców dziecka, a pod koniec tego okresu udział dziecka w planowaniu i osiąganiu celów rehabilitacyjnych, wszystkich innych również, jest minimalny. 
 
 *** 
 
W tym odcinku zajmijmy się niemowlętami. Jeżeli urodzi się dziecko niewidome lub bardzo słabowidzące, już w okresie niemowlęctwa powinien rozpocząć się proces jego rehabilitacji. Celem tu będzie rozwój zdolności poznawczych i manipulacyjnych dziecka.Jest rzeczą zrozumiałą, że niewidome niemowlę, tak zresztą jak wszystkie niemowlęta, nie może celów tych wyznaczać i świadomie osiągać. 
Dzieci rodzą się z niewielkim zasobem umiejętności i są one wrodzone, np. instynkt ssania, wodzenia oczyma za źródłem światła. Te wrodzone zachowania ulegają stałemu wzbogacaniu i rozwojowi. Jest ich coraz więcej i stają się coraz doskonalsze. 
W przypadku niewidomych niemowląt nie jest możliwe poznawanie otoczenia przy pomocy wzroku, nie jest możliwe wodzenie wzrokiem za źródłem światła, za błyszczącymi, barwnymi przedmiotami. Wzrok nie stymuluje więc rozwoju niemowlęcia. 
Każde dziecko poznaje przedmioty i otoczenie w podobny sposób. Najpierw uczy się wyodrębniać przedmioty, a raczej ich poszczególne cechy przy pomocy pojedynczych zmysłów. 
Niemowlę najpierw wyodrębnia źródło światła, wodzi za nim wzrokiem. Następnie zauważa również kolory przedmiotów, później ich wielkość, kształty. Z kolei włączają się inne zmysły i dziecko rozpoznaje ciężar, miękkość, szorstkość lub gładkość powierzchni, wydawane dźwięki, zapach i smak. Jest to poznanie analityczne, monosensoryczne, czyli jedna cecha lub grupa cech rozpoznawana jest przy pomocy jednego zmysłu. 
Zrozumiałe jest, że niewidome niemowlę nie może wodzić wzrokiem za źródłem światła, zauważać kolorów przedmiotów a także, przy pomocy wzroku, ich kształtów i wielkości. Niezależnie od tego, poznanie niewidomego niemowlęcia, zaczyna się od wyodrębniania poszczególnych cech przedmiotów przy pomocy pozostałych zmysłów. Zatem już na etapie poznania analitycznego, jednozmysłowego możliwości niewidomego niemowlęcia są ograniczone. 
Kolejnym etapem poznania jest synteza, tj. łączenie cech przedmiotu w całość. Niemowlę zaczyna zauważać, że przedmioty mają różne kolory, różne wielkości, różne kształty itd., że np. przedmioty czerwone mogą być duże i małe, wysokie, szerokie i niskie, pachnące, błyszczące i wydające dźwięki. Powstaje syntetyczny obraz przedmiotu o wielu cechach. 
Trzecim etapem jest powrót do poznania analitycznego. Jest to jednak poznanie wyższego rzędu. Dziecko spostrzega jedną lub dwie cechy przedmiotu i w jego wyobraźni powstaje pełne wyobrażenie tego przedmiotu. Dziecko chwyta na przykład ucho ulubionego misia, wyczuwa jego kształt i miękkość. Te dwie cechy wystarczają, żeby dziecko wiedziało, że jest to jego miś, że jest on brązowy, duży, gruby, i że ma naderwane drugie ucho. To jednak występuje nieco później. 
Równolegle z poznawaniem przedmiotów odbywa się poznawanie zależności między nimi. Dziecko spostrzega źródło światła i wodzi za nim wzrokiem. Następnie zaczyna wyodrębniać z tła inne cechy - kolory i kojarzyć je z jakimiś wydarzeniami, np. zapalenie się światła z pokazaniem się mamy, z jej głosem, zapachem, przytulaniem, kołysaniem i jedzeniem. 
Dziecko nie tylko kojarzy przedmioty, stosunki między nimi i wydarzenia, ale również uczy się manipulować nimi. Zauważa, że jego płacz wywołuje pojawienie się mamy, gaworzenie wywołuje uśmiech na jej twarzy itd. W ten sposób dziecko "manipuluje" mamą. Nie jest to jednak jedyna jego manipulacja. 
Dziecko chwyta przedmioty, bierze je do buzi, próbuje przekładać między szczebelkami łóżeczka lub kojca, wyrzuca je. W ten sposób dowiaduje się, że jedne przedmioty można przełożyć między szczebelkami łóżeczka, a inne nie. Dowiaduje się, że ten sam przedmiot, raz przechodzi między szczebelkami, a innym razem nie. Potem okazuje się, że trzeba go odpowiednio ułożyć, żeby można było wyrzucić poza łóżeczko. A jak to się uda raz, drugi i setny - oznacza, że manipulacja misiem czy innym przedmiotem jest możliwa. I błędem rodziców jest, jeżeli uważają, że dziecko coś wyrzuca, bo jest złośliwe. Ono uczy się nanipulowania przedmiotami, poznaje ich cechy, poznaje otoczenie. Jest to prawidłowość rozwojowa, a nie złośliwość. Tak musi rozwijać się każde dziecko, niewidome również. 
Celem rehabilitacyjnym w tym okresie jest dostarczanie niewidomemu dziecku zabawek i różnych przedmiotów, które będą pobudzały je do manipulacji, rzucania, gryzienia, szarpania, dotykania, głaskania, poznawania przedmiotów i relacji między nimi. Cel ten, rzecz jasna, realizują rodzice dziecka, a nie dziecko. Ich zadaniem jest umożliwianie naturalnych tendencji poznawczych, manipulacyjnych, wyzwalania aktywności, a nie jej ograniczanie. 
Niewidomemu dziecku odpadają wszelkie wizualne bodźce stymulacyjne. Dlatego trzeba dostarczać mu różnorodne przedmioty o różnej fakturze, ciężarze, kształcie itp. i pozwalać mu bawić się nimi, rzucać, manipulować i niszczyć. Bez tego nie będzie rozwoju. 
Ważne jest, żeby niemowlę miało możliwości poznawania otoczenia poza łóżeczkiem. Mama nosi niemowlę. Pokazuje mu różne przedmioty, zwierzęta, ptaszki, jego odbicie w lustrze. Z czasem niemowlę zaczyna raczkować i wreszcie chodzić. Pojawiają się wówczas nowe wyzwania dla jego rodziców. Dziecko ściąga obrusy, może zrzucić na siebie talerz z gorącą zupą, potłuc filiżanki, przewrócić doniczkę z kwiatami. Każdemu dziecku należy zapewnić bezpieczeństwo, niewidomemu również. W tym ostatnim przypadku jednak, nie można, z chęci zapewnienia bezpieczeństwa, ograniczać ruchu niewidomego dziecka. Musi ono mieć możliwości raczkowania i chodzenia, musi rozwijać swój narząd ruchu i poszerzać zakres poznawania otoczenia. 
Oczywiście, konieczne jest zapewnienie bezpieczeństwa. Dziecko nie powinno kaleczyć się, nie może bawić się przedmiotami tak małymi, którymi może się udławić, brudnymi, nie może wchodzić w miejsca, w których grozi mu poparzenie, przewrócenie na siebie czegoś ciężkiego, spadnięcie z wysokości itp. Ostrożność ta jednak nie może hamować rozwoju dziecka. Nie może, bo zaniedbania rozwojowe z tego okresu mogą okazać się bardzo trudne do wyrównania, a jeżeli nałożą się na nie zaniedbania z następnych okresów rozwojowych, ich skutki mogą być fatalne i nieodwracalne. 
Rzecz jasna, procesy rozwojowe są bardziej złożone niż je opisałem i nie przebiegają równomiernie. Podany schemat jednak wystarczy do ich zrozumienia. 
 
 *** 
 
Obiecałem nawiązywać do własnych doświadczeń. W tym przypadku jednak nie jest to możliwe. Nie byłem niewidomym niemowlęciem, a gdybym nawet był, to i tak nic by z tego nie wynikało. Nikt z nas nie pamięta własnych doświadczeń z tego okresu. Nie może więc o nich pisać ani mówić. 

aaa 
2.2. "Najlepszy oficer pułku" 
Władysław Gołąb 
 
Źródło: "Pochodnia listopad 1994 r. 
 
"Charakter wielce szlachetny oraz wysokie moralne zalety, obok wojskowych zdolności, uczyniły go najlepszym oficerem pułku" - pisze o Edwinie Wagnerze w swoim raporcie płk Czapliński. "W walkach majowych pod Berezyną i Uszą, w bitwie pod Niwkami dnia 23 maja 1920 roku ciężko ranny w głowę i lewy bok, dostał się do niewoli, z której po zawarciu pokoju powrócił zupełnym inwalidą, ślepym na oba oczy..." 
Edwin Wagner, syn Józefa, urzędnika sądowego i Amelii, z domu Probst, urodził się 6 czerwca 1899 roku w miasteczku galicyjskim Frysztak, położonym na lewym brzegu Wisłoka, o 19 km od Krosna. To niewielkie miasteczko w chwili urodzenia Wagnera liczyło 1400 mieszkańców, z czego 900 stanowili Żydzi. Miał tu jednak siedzibę sąd powiatowy, notariat, posterunek żandarmerii i urząd pocztowy. Była też we Frysztaku szkoła miejska, trzyklasowa. Dziś Frysztak jest niewielką wioską, liczącą niespełna tysiąc mieszkańców. 
Na chrzcie, który odbył się w parafialnym drewnianym kościółku pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny, nadano mu dwa imiona - Edwin Norbert. Dom państwa Wagnerów odznaczał się wysokim poziomem kultury i głębokim przywiązaniem do narodowych tradycji polskich. Edwin już jako mały chłopiec na co dzień obcował z wielką literaturą polską: Mickiewiczem, Sienkiewiczem i innymi. Miał doskonały słuch muzyczny i uczył się gry na skrzypcach. Od roku 1909 podjął naukę w gimnazjum klasycznym Nowodworskiego w Krakowie. 25 stycznia 1916 roku wstąpił ochotniczo, jako uczeń siódmej klasy gimnazjalnej, do szóstego pułku piechoty Legionów, do specjalnie utworzonej dziewiątej kompanii harcerskiej. Uczestniczył we wszystkich bitwach tego pułku, ze sławną, w lipcu pod Kostiuchnówką na Wołyniu. Po odmowie przysięgi na wierność państwom centralnym w lipcu 1917 roku przez trzy miesiące był więziony w obozie na Węgrzech, a następnie wcielono do armii austriackiej. Tu wstąpił do podziemnej organizacji POW, usiłującej zjednoczyć rozproszonych w armii austriackiej Polaków. 20 lutego 1918 roku został skierowany do szkoły oficerskiej w Radzyniu. W tym samym roku jako ekstern złożył egzamin maturalny w gimnazjum Św. Anny w Krakowie. Zdumiewające jest, że ze wszystkich przedmiotów, z których zdawał egzamin, otrzymał ocenę celującą. Jeszcze w tym samym roku zapisał się na Wydział Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zdążył zaliczyć jedynie trzy semestry, zdając przewidziane programem egzaminy podczas przebywania na przepustce w domu. 
Edwin Wagner był rasowym wojskowym. Już 10 maja 1919 roku powierzono mu dowództwo plutonu, a 1 lipca tegoż roku - dowództwo drugiej kompanii harcerskiej II Dywizji Legionów. 6 października 1919 roku był ranny dwukrotnie na przyczółku mostowym w Boryszewie. Mimo poważnych ran, już w dniu 28 grudnia 1919 roku objął dowództwo szóstej kompanii harcerskiej II pułku piechoty Legionów. 23 maja 1920 roku pod wsią Murowa w walkach pod Berezyną został ciężko ranny w głowę i brzuch. Koledzy pozostawili go na polu bitewnym uznając za zabitego. W ten sposób dostał się do niewoli bolszewickiej. Po wyleczeniu w szpitalu wojskowym skierowano go do obozu jenieckiego pod Moskwą. Tam spotkał się z Feliksem Dzierżyńskim, który obiecał mu powrót do kraju. Danego słowa dotrzymał i w pierwszym transporcie wymiany jeńców w dniu 20 marca 1921 roku Wagner powrócił do kraju jako ociemniały żołnierz. Pod Berezyną walczył w randze porucznika, w dniu 26 stycznia 1922 roku został awansowany do stopnia majora, a z dniem 1 listopada 1923 roku przeniesiony w stan spoczynku. 
Tak zakończyła się kariera wojskowa Edwina Wagnera, ale do końca swego bogatego życia nie przestał być żołnierzem Rzeczypospolitej Polskiej. Dał tego liczne dowody w dwudziestoleciu międzywojennym,a w szczególności podczas drugiej wojny światowej. 
Edwin Wagner w chwili utraty wzroku miał zaledwie 21 lat. Wszystko w nim rwało się do życia, a serce przypuszczalnie nosiło obraz ukochanej dziewczyny. Była nią lwowianka Kazimiera Zawadzka. Wagner przybył do Lwowa w końcu 1918 roku wraz z armią generała Roji. Między młodymi szybko nawiązała się przyjaźń. Do małżeństwa doszło znacznie później, gdy Wagner był już ociemniałym. Z małżeństwa tego urodziło się troje dzieci: Jerzy, Aleksandra i Barbara. Pani Barbara Tumanowicz tak wspomina swój dom rodzinny i panujące w nim zwyczaje: "Od najstarszego syna, Jerzego, ojciec wymagał najwięcej. Przepytywał go z lekcji, z języków obcych, z postępów w muzyce. Ojciec miał wspaniałą pamięć, duże zdolności humanistyczne i słuch muzyczny (...) Ambitna siostra Oleńka była ojca chlubą. Uczyła się zawsze świetnie, pomagała w domu, robiła postępy w grze na fortepianie. Ja, najmłodsza, wiele chorowałam w dzieciństwie i byłam trochę rozpieszczana. (...) 
Patriotyzm był tą najwyższą wartością, którą wpajano nam od najwcześniejszego dzieciństwa. Ojciec rzadko wspominał swą młodość i walki, w których brał udział (...) Muszę też wspomnieć nasze okupacyjne wigilie. Ojciec zawsze podkreślał uroczysty charakter wieczerzy wigilijnej strojem, który był dla niego najwyżej ceniony - mundurem wojskowym. Tak też było w czasie okupacji. Mama była tym przerażona: Niemcy mogą wpaść! Odpowiadał - Nawet najwięksi oprawcy dziś świętują!" 
Edwin Wagner po powrocie do kraju od połowy 1921 roku przebywał w wojskowym zakładzie szkolenia ociemniałych we Lwowie, prowadzonym przez kpt. Jana Silhana. Jeszcze w tym samym roku otrzymał opuszczone gospodarstwo rolne (37 mórg) w kolonii Mytnica na Wołyniu, które następnie aktem notarialnym z dnia 14 września 1923 roku zwrócił w formie darowizny pierwotnemu właścicielowi (po jego powrocie z zesłania w Rosji). W zamian za zwrócone gospodarstwo zakupił z Państwowego Funduszu Ziemi gospodarstwo w Parchaniu pod Inowrocławiem (20 ha). W roku 1929 powrócił do Lwowa, gdzie otrzymał nominację kierownika Domu Inwalidów Wojennych. Gospodarstwo rolne w Parchaniu oddał w dzierżawę swemu sąsiadowi, gen. Władysławowi Sikorskiemu. 
Celem majora Wagnera była jednak nie działalność gospodarcza, ale służba swym ociemniałym kolegom. Już na przełomie 1922/1923 roku ponad 12 miesięcy przebywał w Paryżu, aby tam zapoznać się z formami rehabilitacji społecznej i zawodowej ociemniałych. W roku 1923 wraz z ociemniałym por. Stanisławem Kłakiem zorganizował Małopolski Związek Ociemniałych Żołnierzy "Spójnia" i został jego pierwszym prezesem. Na drugim zjeździe w r. 1925 zrezygnował z tej funkcji, ale wybrano go na prezesa honorowego. W roku 1929 (11 maja) doprowadził do integracji regionalnych organizacji ociemniałych żołnierzy, tworząc Związek Stowarzyszeń Ociemniałych Żołnierzy RP, przekształcony w 1934 roku w Związek Ociemniałych Żołnierzy RP. Od dnia zjazdu zjednoczeniowego mjr Edwin Wagner, aż do aresztowania go w roku 1944 pełnił funkcję prezesa Zarządu Głównego ZOŻ. W listopadzie 1930 roku został wybrany z okręgu lwowskiego na posła Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, kandydując z Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem. Wybór ten powtórzono w roku 1935. W Sejmie działał w trzech komisjach: społecznej, budżetowej i wojskowej. Jemu to ociemniali żołnierze zawdzięczali podwyższenie rent ze 160 zł w roku 1930 do 325 zł w 1935. W grudniu 1933 r. Edwina Wagnera w drodze aklamacji wybrano na prezesa Związku Inwalidów Wojennych RP; w ten sposób powstała swoista unia personalna ZOŻ i ZIW - dwóch najstarszych organizacji kombatanckich w Polsce. 
Wagner zdobył również ogromne uznanie na arenie międzynarodowej reprezentując Polskę na wielu kongresach i posiedzeniach organizacji europejskich i światowych. Między innymi został delegatem międzynarodowej organizacji inwalidzkiej FIDAC i zastępcą przewodniczącego organizacji CIAMAC. Był wielokrotnie odznaczany; wymieńmy niektóre z nich: Order Virtuti Militarii V klasy, krzyże: Komandorski i Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Niepodległości, francuska Legia Honorowa, jugosłowiańska Korona. 
Edwin Wagner z rodziną mieszkał w Warszawie, na Kole przy ulicy Bolecha 50. Po wybuchu drugiej wojny światowej wyjechał do Lwowa - chciał być ze swoimi wyborcami. Już w kilka dni po zajęciu Lwowa przez wojska radzieckie ktoś z przyjaciół zawiadomił Wagnera, że jego osobą interesuje się NKWD. Musiał zatem co rychlej opuścić Lwów i przez "zieloną granicę" przedostać się do Warszawy. Tu nie próżnował. Korzystając z ukrytego odbiornika radiowego całymi nocami słuchał stacji zagranicznych i czynił prasowe wyciągi, które następnie przekazywał tworzącej się prasie podziemnej. Już w listopadzie 1939 roku Wagner wraz z kilkoma przyjaciółmi zorganizował Polski Związek Wolności, który pierwszy, obok Związku Walki Zbrojnej (ZWZ), podjął konspiracyjną walkę z okupantem. Major Wagner przyjął funkcję zastępcy komendanta PWZ. Organizacja ta w roku 1943 została wcielona do Armii Krajowej, zachowując jednak swoje odrębne struktury terenowe. Tę niezwykle aktywną działalność konspiracyjną pierwszych miesięcy wojny "skończyła, niestety, pierwsza wizyta gestapo w naszym domu w dniu 13 listopada 1940 roku" - pisze Barbara Tumanowicz. - "Ktoś zdradził, przyszli po rodziców, lecz w czasie rewizji znaleźli gazetę niemiecką z relacją o Zjeździe CIAMAC w Berlinie i zdjęciem, na którym Hitler podaje ojcu rękę. Zdjęcie to zrobiło na gestapowcach duże wrażenie i ojca zostawili". 
Żonę Wagnera jednak aresztowano i przesiedziała na Pawiaku przeszło dwa lata - powróciła tuż przed wigilią 1942. Wagnera tymczasem aresztowano 12 stycznia 1941 r., ale po dwóch miesiącach zwolniono, w wyniku interwencji przewodniczącego CIAMAC w Berlinie i Międzynarodowego Czerwonego Krzyża w Genewie. Po opuszczeniu więzienia powrócił do pracy w ZOŻ i pracy konspiracyjnej, choć tę ostatnią musiał znacznie ograniczyć. 
W pracy w ZOŻ, na którego działalność zezwoliły władze niemieckie, Wagner koncentrował się przede wszystkim na: 
- organizacji opieki nad ociemniałymi inwalidami drugiej wojny światowej, w tym również z walki podziemnej, 
- opiece i organizowaniu pomocy finansowej i aprowizacyjnej w postaci dodatkowych przydziałów żywności dla ociemniałych, w tym i Żydów zamieszkałych w gettcie, 
- organizowaniu pomocy finansowej dla ociemniałych na terenach przyłączonych do Rzeszy (przerzuty zapomóg finansowych przez granicę przez specjalnych kurierów). 
13 stycznia 1944 roku Wagner został ponownie aresztowany przez gestapo w biurze ZOŻ przy ulicy Hożej 1. Znów podjęto usilne starania o jego zwolnienie. Jeden z Niemców przyjął nawet łapówkę i jak wynika z dokumentów, w dniu 25 lutego Wagner opuścił Pawiak, ale do domu nie powrócił. Utarło się przekonanie, że Wagnera rozstrzelali Niemcy w gruzach getta. Z relacji byłego więźnia płk. Piotra Wojciszewskiego, z dnia 19 marca 1982 roku wynika, że Wagner siedział razem z nim w obozie oświęcimskim. Wojciszewskiego Niemcy wywieźli przed końcem 1944 roku w transporcie do obozu w Gross-Rosen, a Wagnera z innymi skierowano do bloku śmierci. W aktach obozu oświęcimskiego brak informacji o Wagnerze, ale w gablocie z przedmiotami odebranymi więźniom znajduje się zegarek brajlowski, taki sam, jaki posiadał Wagner. Dlatego data śmierci mjr. Edwina Wagnera przypada przypuszczalnie na przełom listopada i grudnia 1944 r. Jedyny syn Wagnera, Jerzy, zginął w powstaniu warszawskim 23 sierpnia. 
Na zakończenie przytoczmy jeszcze krótką charakterystykę Edwina Wagnera, podaną przez jego wieloletnią sekretarkę Helenę Jeruzelską: "Miał przyjemną powierzchowność, blondyn, wysokiego wzrostu, o dość ciężkich ruchach; twarz bez oczu nie była jednak smutna. Jego urodą był szczery polski uśmiech i bezpośredniość w obcowaniu. Zawsze pogodny, dla każdego serdeczny, życzliwy, opiekuńczy, gotów z rzetelną poradą i pomocą." 
 
 aaa 
3. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT 
I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
3.1. Syntetyczna rogówka może uratować wzrok tysiącom ludzi 
Leszek Karlik 
 
Źródło: http://technologie.gazeta.pl 
Data opublikowania: 28.05.2010 r. 
 
Każdego roku w Europie na przeszczep rogówki oczekuje około 40 000 osób. Jednak znalezienie dawcy rogówki nie jest proste. 
Dr Joachim Storsberg z Instytutu Fraunhofera w Poczdamie opracował (we współpracy z lekarzami i inżynierami z całej Unii Europejskiej) materiał i proces produkcji protezy rogówki wykonanej z tworzywa sztucznego. W zeszłym roku przeprowadzono pierwsze udane testy implantacji sztucznej rogówki, dalsze testy będą przeprowadzane przez pierwsze półrocze 2010. Za swoje dzieło dr Storsberg otrzymał właśnie nagrodę im. Josepha von Fraunhofera. 
 
Sztuczna rogówka musi spełniać naraz kilka sprzecznych wymagań - z jednej strony, zrastać się na brzegach z otaczającą ją tkanką, z drugiej strony, nie powinny do niej przywierać żadne komórki na środku, co powodowałoby zmętnienie rogówki i stopniową utratę wzroku. Aby spełnić te wymagania, hydrofobowy polimer stosowany już w okulistyce do soczewek wszczepianych wewnątrz oka został zmodyfikowany na poziomie chemicznym, a na brzegach domieszano do niego specjalne proteiny stymulujące rozrost tkanek i zapewniające zrośnięcie się rogówki z tkanką pacjenta otrzymującego przeszczep. 
Na stworzenie tej protezy rogówki, interdyscyplinarnemu zespołowi lekarzy i producentów z Uniwersytetu w Regensburgu, Politechniki Monachium, Uniwersytetu w Halle (Saale) oraz firm Miro GmbH i Robin GmbH, potrzebne były trzy lata. Całość przeprowadzona była pod egidą programu Unii Europejskiej, mającego na celu stworzenie sztucznej rogówki. 
 
 aaa 
3.2. RESWERATROL PRZECIW RETINOPATII CUKRZYCOWEJ, AMD I W WALCE Z OTYŁOŚCIĄ 
 
 Źródło: RETINA FORUM Ok(n)o wiedzy genetycznej 
www.retina-forum.pl 
Data opublikowania: 2010-07-03 
 
 Ostatnie doniesienia z kilku ośrodków naukowych na świecie wykazują wielostronne, niezwykłe działanie resweratrolu - organicznej substancji z grupy polifenoli, występującej w orzeszkach ziemnych, jeżynach, morwie, skórkach winogron, czerwonym winie. Aktywuje on enzym regulujący metabolizm - zużywanie glukozy i tłuszczów. Enzym ten, nazwany SIRT1 (na Uniwersytecie Wisconsin), okrzyknięto zabójcą kalorii. Ale nie tylko. 
Naukowiec okulista - Rajendra Apte z Washington University School of Medicine w St. Louis prowadzi zaawansowane badania nad pozytywnym wpływem resweratrolu w terapii retinopatii cukrzycowej oraz AMD (zwyrodnienie plamki żółtej oka związane z wiekiem). Bardzo obiecujące wyniki badań na myszach doświadczalnych stwarzają realną nadzieję na skuteczne leczenie osób dotkniętych wyżej wymienionymi chorobami. 
M.in. mówi się o szansie zastąpienia w leczeniu AMD preparatu Lucentis odpowiednio spreparowanym resweratrolem. Obniżyłoby to znacznie obecne koszty leczenia. Jak ostrożnie zaznacza naukowiec Rajendra Apte - preparat oparty na resweratrolu może okazać się także skuteczny w leczeniu retinopatii dziecięcej. Natomiast francuscy badacze z Centre National de la Recherche Scientifique dowiedli, że resweratrol obniża poziom cholesterolu, wpływa korzystnie na układ krążenia, zmniejsza ryzyko chorób nowotworowych. Do tych zalet dochodzi jeszcze jedna: hamuje łaknienie i nadmierne przybieranie na wadze. 
Obecnie trwają intensywne badania naukowe nad skuteczną walką z otyłością, która staje się powoli "cichym, podstępnym niszczycielem" w krajach wysoko rozwiniętych, naszpikowanych fastfoodami, chipsami, energetycznymi napojami. 
Resweratrol z pewnością pomaga w zachowaniu zdrowej sylwetki i w walce ze złą przemianą materii. 
Póki co, preparaty medyczne preparatami, ale warto wzbogacać swoją codzienną dietę resweratrolem. W wypadku czerwonego wina, z umiarem. Jak ktoś nie może pić wina - winogrona ze skórką. Też dobre i skuteczne. 
 
aaa 
3.3. "LISTY DO REDAKCJI RF"
CZY MOŻLIWA I BEZPIECZNA JEST LASEROWA KOREKCJA ASTYGMATYZMU 
 
 Źródło: RETINA FORUM Ok(n)o wiedzy genetycznej 
www.retina-forum.pl 
Data opublikowania: 2010-07-03 
 
Mam bardzo ważne dla mnie pytanie i niezmiernie zależy mi na fachowej odpowiedzi. Mój syn (22 lata, ogólny stan zdrowia bardzo dobry) ma potwierdzone barwnikowe zwyrodnienie siatkówki oraz astygmatyzm obu oczu ok. +2 dioptrii. 
Czy możliwa i bezpieczna jest laserowa korekcja astygmatyzmu oczu syna? Niecierpliwie oczekuję na odpowiedź. 
 Pozdrawiam Lucyna N. 
 
Odpowiedź Redakcji RF 
Kilka dni temu podobne pytanie zadała Polka mieszkająca od wielu lat w Norwegii. Kiedy udzieliłem odpowiedzi potwierdziła, że żadna klinika w tamtym kraju nie chce zdecydować się na ten zabieg w sytuacji, gdy pacjent jest dotknięty chorobą oczu. 
Moja opinia (i nie tylko moja) jest następująca: podstawową zasadą w tej chorobie jest primum non nocere (po pierwsze nie szkodzić). Taką maksymą zakończyli kilka lat temu naukowcy obszerną pracę dot. retinitis pigmentosa i powiązanymi z tym schorzeniami wzroku. 
(link: http://www.retina-forum.pl/retina/12/retina12.html#rp) 
Zabieg laserowej korekcji wzroku jest w bardzo wysokim stopniu bezpieczny. Ale nie w 100 procentach. Każda komplikacja jest wielokrotnie bardziej niebezpieczna u osoby dotkniętej schorzeniem oczu niż u zdrowej. Oczywiście ostateczna decyzja należy do osoby zainteresowanej zabiegiem. 
Podejrzewam, że w prywatnych klinikach nie będą mieli żadnych obiekcji, co do przeprowadzenia zabiegu. Nasza opinia jest jednoznaczna - primum non nocere. 
 redaktor naczelny Piotr Stanisław Król 
 
 aaa 
3.4. Teleskop w oku 
Leszek Karlik 
 
Źródło: http://technologie.gazeta.pl 
 
Implantowane urządzenie przeznaczone jest dla cierpiących na zwyrodnienie plamki żółtej osób w podeszłym wieku. 
Teleskop produkowany przez firmę VisionCare Ophtalmic Technologies został wstępnie zaakceptowany przez FDA po badaniu klinicznym na 219 pacjentach, chociaż warunkiem akceptacji jest przeprowadzenie kolejnego badania na 770 nowych pacjentach oraz dalsza obserwacja pacjentów z pierwszego badania. 
Urządzenie jest implantowane tylko w jednym z oczu, powiększając obraz padający na siatkówkę tak, aby był on postrzegany również przez zdrowe komórki. Drugie oko musi pozostać niezmodyfikowane, aby pozostawić widzenie obwodowe, potrzebne do takich czynności jak chodzenie. Jednak implantowany w jednym oku teleskop już pozwala na ponowne rozpoznawanie twarzy czy czytanie tekstu, co w przypadku zaawansowanego zwyrodnienia plamki żółtej jest niemożliwe. 
Pacjenci po implantacji potrzebują przejść dość intensywną terapię, aby przyzwyczaić się do różnych możliwości obu oczu. 
Implantowany teleskop kosztuje 15 dolarów. 
(via CBC News) 
 
 aaa 
3.5. TVP zapowiada więcej dostępnych programów
PAP, Tomasz Przybyszewski 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania: 2010-06-23 
 
TVP chce, by w ciągu kilku lat większość nadawanych przez nią programów była dostępna dla osób z niepełnosprawnością. Ma to być możliwe dzięki napisom, audiodeskrypcji i tłumaczeniom w języku migowym. 22 czerwca TVP przystąpiła do partnerstwa "Telewizja bez barier". 
Partnerstwo zostało zawiązane przez TVP, Fundację Widzialni, Polski Związek Głuchych oraz Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym. W ramach współpracy mają być prowadzone prace badawcze nad rozwijaniem tzw. technologii wspierających, które umożliwiają osobom niesłyszącym, niewidomym i głuchoniewidomym dostęp do treści przekazywanych przez telewizję. 
Prezes TVP Romuald Orzeł powiedział, że projekt ten wpisuje się w misję nadawcy publicznego, który polega m.in. na równoprawnym traktowaniu wszystkich potencjalnych widzów, w tym szczególnie osób z niepełnosprawnością. 
Zaznaczył, że dzięki partnerstwu "Telewizja bez barier" TVP chce dołączyć do największych stacji telewizyjnych na świecie, które zapewniają odbiorcom z niepełnosprawnością dostęp do swoich programów. Podkreślił, że mimo trudności finansowych udział programów TVP dostępnych dla osób z niepełnosprawnością stale wzrasta. 
Partnerstwo zostało zainicjowane przez Fundację Widzialni, która w ciągu ostatnich dwóch lat autorską metodą wykonała sto kilkadziesiąt audytów dostępności serwisów internetowych, w tym urzędów państwowych, instytucji pożytku publicznego, urzędów miast, uczelni, banków, serwisów prasowych i telewizyjnych. 
Prezes fundacji Wojciech Kulesza powiedział, że dzięki Partnerstwu znacznie poszerzy się oferta programowa skierowana dla osób z uszkodzeniami słuchu i wzroku, które szczególnie są zagrożone wykluczeniem cyfrowym, wynikającym z braku dostępu do nowoczesnych technologii, m.in. internetu i telewizji. Podkreślił, że problem ten dotyczy w Polsce prawie 6 mln osób. 
W najbliższym czasie Partnerstwo będzie starało się pozyskać na realizację swoich celów środki finansowe, m.in. z Unii Europejskiej. 
Marta Lempart, koordynator Partnerstwa "Telewizja bez Barier", doradca Fundacji Widzialni - Źródeł idei "Telewizji bez barier" jest kilka. Przede wszystkim jest to inicjatywa Fundacji Widzialni, która zajmuje się dostępnością, głównie w internecie, ale i wykluczeniem cyfrowym jako takim, czyli brakiem dostępu do nowoczesnych technologii komunikacyjnych i informacyjnych. Fundacja zwróciła uwagę na to, że powszechnym źródłem informacji dla wszystkich osób jest przekaz telewizyjny, a rzesza osób, które mają uszkodzenia wzroku, słuchu, różne inne ograniczenia, niekoniecznie wynikające z niepełnosprawności, lecz choćby z wieku, ze statusu materialnego, z miejsca zamieszkania, nie ma możliwości korzystania z tego przekazu telewizyjnego w sposób, który pozwalałby na pełne uczestnictwo w społeczeństwie. Pojawiła się idea wsparcia tych osób i spotkała się z ogromnym zainteresowaniem telewizji publicznej. Jest ona w szczególnej sytuacji, bo jako nadawca publiczny ma określoną misję i nie może jej w pełni realizować, nie będąc dostępna dla części odbiorców. Jednak mimo bardzo trudnej sytuacji finansowej TVP, jej zarząd ma świadomość, że są to sprawy, na których nie wolno oszczędzać. Zawiązane w ramach "Telewizji bez barier" partnerstwo ma służyć wspólnym działaniom, mającym na celu rozwój technologii wspierających - napisów, audiodeskrypcji, tłumaczenia migowego. 
Na razie jesteśmy na etapie planowania działań, do tego planowania potrzebne są nam bardzo szczegółowe badania dotyczące korzystania przez osoby z określonymi niepełnosprawnościami czy utrudnieniami z przekazu telewizyjnego, tak aby grupa osób, które przestaną doświadczać wykluczenia w tym zakresie, była jak najszersza. Chcemy się upewnić, czy prawdziwa jest teza, że dla osób głuchych najbardziej przydatne są napisy. Zadanie nasze polega bowiem też na tym, by ta technologia, wspierająca osoby z niepełnosprawnością, była dostępna dla wszystkich. Chodzi o to, by napisy były w takiej technologii, żeby np. osoba głuchoniewidoma, całkowicie głucha i z bardzo ograniczonym polem widzenia lub widzeniem tunelowym mogła te napisy zmniejszyć tak, by móc je dojrzeć. 
Telewizja do 2013 r. przechodzi na nadawanie wyłącznie cyfrowe. Oczywiście idealną sytuacją byłoby osiągnięcie takiego poziomu programów dostępnych dla osób z niepełnosprawnościami sensorycznymi (i określonymi utrudnieniami), jak w BBC, czyli ok. 90 proc. Czy to się uda? Zobaczymy. Jest to bowiem bardzo mocno związane ze środkami finansowymi, a mówimy o bardzo kosztownym przedsięwzięciu. To wszystko okaże się w ciągu najbliższych dwóch, trzech lat. 
 
 aaa 
3.6. Samochód dla niewidomych? Już niedługo 
 
Źródło: http://wiadomosci.wp.pl 
 Data opublikowania: 2010-07-03 
 
Amerykańscy naukowcy konstruują pierwszy na świecie samochód dla niewidomych. Prototyp powstanie na bazie zwykłych samochodów osobowych, model trzeba jednak wyposażyć w wiele nowoczesnych urządzeń. 
Specjalne sensory będą oceniały kierunek drogi, przede wszystkim zakręty. Informacja ta będzie przekazywana kierowcy za pomocą wibrujących rękawiczek. Wibrująca kamizelka dostarczy dane o prędkości. Podmuchy sprężonego powietrza będą informować o przeszkodach, a głosowe polecenia pomogą kierowcy utrzymać auto na właściwym pasie. 
- Dla niewidomej osoby, także jako pieszego, bardzo ważny jest też dźwięk silnika ze względów bezpieczeństwa, więc właściwie wszystkie samochody, w tym te elektryczne powinny wydawać odpowiednio głośny szum - mówił wcześniej dr Fred Schroeder z Krajowego Stowarzyszenia Niewidomych w USA, które uczestniczy w projekcie. 
Samochód konstruują inżynierowie z Technologicznego Uniwersytetu Wirginii. Prototyp ma być gotowy w przyszłym roku. 
 
 Opinie 
 
Ciekawy projekt 
Ciekawy, ale poruszanie się po drodze wymaga analizy bardzo wielu czynników. 
Super pomysł, mam jednak nadzieję, że będzie to na tyle bezpieczne, by wypadki niewidomych nie były częstością. 
Ja bym zaczął od pojazdu dla pijaków, a potem zobaczymy ! 
Tak kurde, teraz jeszcze niech snajperkę dla niewidomych wymyślą. 
Z całym szacunkiem dla niewidomych ... ale strach będzie wychodzić na ulicę, bo przy jakimś drobnym błędzie elektroniki ... 
 
 aaa 
4. ROZMOWA Z REDAKTOREM JÓZEFEM SZCZURKIEM 
Rozmawia Stanisław Kotowski (Odcinek 4, ostatni) 
 
S.K. - Od kilkudziesięciu lat interesujesz się ruchem niewidomych w Polsce. Jakie są, Twoim zdaniem, najważniejsze osiągnięcia tego ruchu w okresie powojennym. 
Dlaczego uważasz je za najważniejsze? 
 
J.S. - Sprawami niewidomych zacząłem się interesować wcześnie, bo jeszcze kiedy przebywałem w szkole w Laskach. Na lekcjach, które dziś nazwalibyśmy wychowawczymi, nauczyciel od czasu do czasu rozmawiał z nami o pracy i nauce niewidomych, o uwarunkowaniach, jakie istnieją pomiędzy wiedzą, aktywnością i uczciwością jednostki, a możliwością godnego życia. Czasem opowiadał o działalności Henryka Ruszczyca na rzecz ogółu inwalidów, o jego współpracy z Ministerstwem Pracy i Opieki Społecznej mającej na celu polepszenie życia niewidomych w Polsce. Począwszy od pierwszego numeru "Pochodni" czytałem to czasopismo regularnie i za jego pośrednictwem miałem bliską łączność ze środowiskiem, jego problemami i osiągnięciami. Tak było aż do momentu, kiedy podjąłem studia i nawiązałem już bezpośrednie bliskie więzi z Polskim Związkiem Niewidomych. 
Po wojnie w sprawach niewidomych działo się bardzo dużo i wymienienie ważnych wydarzeń zajęłoby zbyt wiele miejsca, toteż postaram się uwypuklić jedynie kilka kierunków, które miały decydujący wpływ na naszą dzisiejszą sytuację. Najbardziej uogólniający wniosek jest taki, że dopiero po roku 1945 udało nam się wyrwać z dziewiętnastowiecznej nędzy i ciemnoty i, wykorzystując sprzyjające warunki społeczne, wejść na tory normalnego życia. 
Do najistotniejszych osiągnięć zaliczam powstanie spółdzielni niewidomych oraz te wszystkie działania, które dały tysiącom niewidomych pracę zarobkową, utorowały drogi do pracy w służbie zdrowia i innych zawodach umysłowych. Dzięki temu niewidomi i słabowidzący mogli realizować swoje plany i marzenia, zakładać rodziny, otrzymywać mieszkania, kupować domowe urządzenia mechaniczne i elektroniczne, mogli wreszcie dopracować się własnych rent i emerytur. 
Warto przypomnieć, że w wyniku starań władz PZN, w połowie lat 60. władze państwowe podjęły decyzje o przyznaniu niewidomym pracującym w zawodach umysłowych dodatku lektorskiego na opłacenie niezbędnej pomocy osób widzących. Akt ten znacznie poszerzył inwalidom wzroku dostęp do zatrudnienia w szkołach, wyższych uczelniach, w instytucjach prawniczych oraz administracji państwowej i spółdzielczej. 
Dużym osiągnięciem naszego środowiska była rządowa uchwała z roku 1982 przyznająca niewidomym i słabowidzącym rentę po przepracowaniu pięciu lat. 
Liczące się znaczenie dla pozytywnego rozwoju naszych spraw miało wybudowanie przy ulicy Konwiktorskiej w Warszawie dwóch budynków przeznaczonych na potrzeby niewidomych. Umożliwiło to uruchomienie na szeroką skalę działalności wydawniczej i bibliotekarskiej - drukowanie w brajlu, druku zwykłym powiększonym i nagrywanie na kasetach magnetofonowych książek, podręczników szkolnych i czasopism. Działania te umożliwiły olbrzymi rozwój intelektualny i kulturalny dziesiątkom tysięcy inwalidów wzroku. 
Mówiąc o osiągnięciach, nie można pominąć szkolnictwa dla niewidomych dzieci i młodzieży. W całym kraju działa kilkanaście ośrodków szkolno-wychowawczych, a to pozwala na zapewnienie nauki wszystkim dzieciom niewidomym i niedowidzącym, również tym, które mają dodatkowe schorzenia. Wszystkie te placówki zajmują się fachowym doradztwem dla rodziców małych dzieci niepełnosprawnych. 
 
S.K. - A jakie były największe porażki środowiska? 
 
J.S. - Zastanawiając się nad największymi porażkami naszego środowiska, dochodzę do przekonania, że należy do nich zaprzepaszczenie całego dorobku spółdzielni niewidomych. Przez 40 lat, wielkim wysiłkiem najbardziej energicznych i dalekowzrocznych działaczy i przy dużych kosztach, zbudowano kilkadziesiąt budynków produkcyjnych, socjalnych i kulturalnych. Prawie wszystko to teraz zostało sprzedane, przeważnie za przysłowiowe grosze, czyli bezpowrotnie zmarnowane. Nie było żadnej koncepcji ani chęci i troski, żeby uratować, zachować te dobra dla niewidomych. Ta porażka ma wymiar nie tylko gospodarczy, rzuca się głębokim, wielowarstwowym cieniem na całe środowisko, obnaża jego słabość oraz niedojrzałość ideową i społeczną. 
 
 To smutne podsumowanie działalności naszych spółdzielni, a raczej brak koncepcji i woli walki środowiska. Żeby więc nie zostać z tak przykrym wnioskiem, powiedz, jakie masz na swym koncie wydania książkowe? Bo przecież nie ograniczałeś się jedynie do prac redakcyjnych i publicystyki uprawianej w prasie środowiskowej. 
 
J.S. - Pierwsze zadanie tego rodzaju powierzono mi 47 lat temu. Jesienią 1963 roku odbył się w Warszawie IV Krajowy Zjazd Delegatów PZN. Władze Związku postanowiły wydać z tej okazji kilkudziesięciostronicową broszurę informującą o rozwoju spraw niewidomych w Polsce. Zatytułowano ją :"Poznajcie nas lepiej". Wykonanie zadania, co było naturalne, powierzono mnie. W skład zespołu roboczego, poza mną, wchodzili jeszcze redaktorzy - graficzny i techniczny. 
 Treść wydawnictwa otwierał wiersz Władysława Broniewskiego: "Niewidomy". Omawiane były takie zagadnienia, jak: konieczność i zasady rehabilitacji inwalidów wzroku, zatrudnienie niewidomych, wypoczynek i lecznictwo, współpraca Związku z analogicznymi organizacjami za granicą, problemy szkolnictwa specjalnego. Zamieszczono również adresy i telefony spółdzielni niewidomych, okręgów PZN, szkół specjalnych oraz innych instytucji. Teksty artykułów uzupełniło kilkadziesiąt fotografii ilustrujących działalność niewidomych. Broszura wydana w nakładzie 3000 egzemplarzy, trafiła do rad narodowych wszystkich szczebli, przychodni i szpitali okulistycznych oraz innych placówek i organizacji mających istotny wpływ na życie społeczne. 
Może nieco za bardzo rozgadałem się na ten temat, ale było to moje pierwsze przedsięwzięcie tego typu i chcąc, aby wypadło jak najlepiej, poświęciłem mu dużo czasu, starań i energii. Zdobyłem przy tym sporo doświadczeń, które później bardzo mi się przydały. Pierwsza prawdziwa książka pod moją redakcją ukazała się na początku lat 70. W tamtym czasie, prawie każdego roku w "Pochodni" ogłaszane były konkursy na różne tematy. Czytelnicy lubili tę formę aktywności kulturalnej i chętnie uczestniczyli w konkursowych imprezach, zwłaszcza, że i nagrody - pieniężne i rzeczowe - stanowiły skuteczny doping. W 1973 roku tytuł konkursu brzmiał: "Poczucie własnej wartości". Temat ten doskonale wpisał się w zainteresowania i osobiste przeżycia czytelników, pamiętam, że zasugerował go mgr Adolf Szyszko. 
Nadeszło kilkadziesiąt bardzo ciekawych prac. Uczestnicy konkursu szczerze opowiadali w nich o swych dramatach związanych z utratą wzroku i jak potem z pełnym samozaparcia mozołem poszukiwali nowego miejsca w społeczeństwie, jakie musieli znosić upokorzenia i pokonywać przeszkody, aby na nowo odzyskać ludzką godność. 
Z nadesłanych prac wybrałem ponad dwadzieścia najlepszych, udoskonaliłem je stylistycznie i opracowałem redakcyjnie, napisałem wstęp i nadałem im formę książkową. Wtedy nawiązałem kontakt z kierownictwem wydawnictwa "Iskry" w Warszawie i zaniosłem projektowaną książkę. Od razu przyjęto ją do druku. 
 Dziś już nie pamiętam dokładnie, jaki chciałem jej dać tytuł, zdaje mi się, że brzmiał on: "A jednak zwycięstwo", ale pani prowadząca w wydawnictwie książkę, uparła się, aby zatytułować ją - "Ciemność przezwyciężona" i do końca nie ustąpiła. Ta ciemność bardzo mocno wpisywała się w tradycyjne widzenie sprawy. I tak już zostało. 
Książka wyszła w nakładzie 5400 egzemplarzy i na początku 1974 roku rozesłana została do księgarni. Cieszyła się dużą poczytnością. Po kilku miesiącach znikła z księgarskich półek. Przed kilkoma tygodniami mój syn wypatrzył "Ciemność przezwyciężoną" na "Allegro" w internecie. Kupiłem ją natychmiast. Kierownictwo stowarzyszenia "Larix" w Warszawie zgodziło się wydać książkę w kodzie Czytaka. Cieszę się, że prawie po czterdziestu latach znowu stała się dostępna dla niewidomych i słabowidzących. 
W 2001 roku wyszła moja praca monograficzna pt.: "Ręce, które widzą". Jest to historia jednej z warszawskich spółdzielni: "Nowa Praca Niewidomych" od początku jej istnienia, czyli od 1956 do dwutysięcznego roku. Ukazane są dzieje zakładu oraz ludzi, którzy go tworzyli, oddawali mu swoje serca i umysły. 
 W Polsce powojennej istniało ponad trzydzieści spółdzielni niewidomych, miały swoje wzloty i upadki, ale ani jedna, poza "Nową Pracą" nie zadbała o utrwalenie swej historii. Kto za lat trzydzieści lub pięćdziesiąt będzie wiedział o ich istnieniu, a przecież stanowiły one bardzo ważny etap w dziejach niewidomych w naszym kraju. Tak więc "Ręce, które widzą" będą jedynym śladem minionych dziejów. Książka wyszła w druku zwykłym, i kodzie Czytaka. Zawiera również kilkadziesiąt ilustracji. W jej końcowej części znajdują się notki biograficzne ludzi, którzy na kartach dzieła wystąpili i to jest dodatkowa wartość tej niezwykłej monografii. 
Latem 1996 roku, Zarząd Główny PZN, chcąc uczcić 50. rocznicę utworzenia ogólnokrajowej organizacji - Związku Pracowników Niewidomych RP - zorganizował w Jachrance koło Warszawy tygodniową naradę dla starszych działaczy, którzy nie tylko pamiętali minione wydarzenia, ale aktywnie uczestniczyli w tworzeniu godnych warunków życia niewidomych w Polsce. Ich wypowiedzi obejmujące najważniejsze nurty działalności dla dobra ludzi, którzy muszą żyć bez światła, stanowią kanwę książki: "Historia na żywo". Praca wyszła w druku w 2008 roku. Szkoda, że do tej pory nie została wydana w formie dźwiękowej, ale może stanie się to w niedługim czasie. 
Starałem się ukazać w niej nie tylko fakty stanowiące fundament naszych osiągnięć, ale i satysfakcje, nadzieję i pragnienia uczestników narady. Wielu spośród nich odeszło już na drugi brzeg. W naszej literaturze tyflologicznej drugiej książki o podobnym charakterze nie udało mi się znaleźć. Myślę, że jest to ważna pozycja w historii ruchu niewidomych w Polsce. 
W latach 2009 - 2010 wyszły dwa wydania książkowe pod moją redakcją, pierwsze - "Oni torowali drogi", drugie - "Widzący niewidomym". Pierwszą książkę wydał Zarząd Główny PZN, natomiast drugą - Zarząd Fundacji Polskich Niewidomych i Słabowidzących "Trakt". Obydwie pozycje mają podobny charakter. W książce: "Oni torowali drogi" znajduje się jedenaście esejów biograficznych wybitnych ludzi, którzy rozwijali działalność służącą sprawie niewidomych na przestrzeni 150 lat. 
Są tam przedstawione sylwetki między innymi: ks. Jakuba Falkowskiego - twórcy pierwszych szkół dla dzieci niesłyszących i niewidomych w Polsce, Józefa Buczkowskiego - twórcy ośrodka rehabilitacji w Bydgoszczy, Modesta Sękowskiego - wybitnego niewidomego działacza w skali ogólnopolskiej i innych zasłużonych pionierów. 
W książce drugiej - również znajduje się kilkanaście sylwetek, ale wyłącznie ludzi widzących, na przykład - Wandy Szuman z Torunia - twórczyni koncepcji rehabilitacji niepełnosprawnych poprzez sztukę, Marii Urbanowej - założycielki szkoły masażu w Krakowie i długoletniej jej dyrektorki, ojca Brunona Pawłowicza - krajowego duszpasterza niewidomych i kilkunastu innych osób. Pierwsza pozycja wyszła w druku zwykłym, powiększonym, natomiast druga w druku powiększonym i na płytach CD, ale może w krótkim czasie przeniesione zostaną również na nośniki elektroniczne, a wtedy byłyby dostępne dla wielotysięcznej grupy posiadaczy odtwarzaczy w formatach Daisy, MP3 lub Czytaka. 
 
S.K. - Wszystko, o czym dotąd mówiliśmy, są to sprawy dużej wagi. Życie jednak składa się również ze spraw mniejszych, ale również bardzo ważnych. Powiedz nam, jakie prace domowe wykonujesz lub wykonywałeś? 
 
S.K. - Kiedy mieszkałem w Katowicach, a potem w akademiku w Warszawie, sam prowadziłem swe gospodarstwo domowe. Obiady przeważnie jadłem w stołówkach lub w barach mlecznych, ale kolacje najczęściej przyrządzałem samodzielnie. Miałem więc dostatecznie dużo okazji nauczenia się robienia rozmaitych twarożków na słodko i ostro, sałatek warzywnych, potraw z jajek. Potem, gdy założyłem rodzinę, moje poczucie odpowiedzialności i dążenie, aby nie być dla nikogo uciążliwy, a tym bardziej zależny, zmuszały mnie do czynnego uczestniczenia w pracach domowych. 
Teraz, gdy już prawie od dziesięciu lat jestem na emeryturze, moje obowiązki domowe znacznie wzrosły i to nie dlatego, że zaistniał jakiś przymus, lecz znowu zadziałało poczucie odpowiedzialności. Członkowie mojej rodziny pracują, przychodzą do domu późnym popołudniem, zmęczeni. Staram się więc, aby czekała na nich jakaś gorąca strawa. Są to proste, niezbyt pracochłonne posiłki, jakieś zupy lub dania z ziemniaków, makaronu, ryżu, kaszy, czyli takie, jak chyba każdy potrafi przyrządzić. 
 Nasza kuchnia jest porządnie wyposażona. Wszelkie czynności ułatwiają takie urządzenia, jak: mikrofalówka, krajalnica, zamrażarka i lodówka, zmywarka do naczyń, opiekacze do grzanek i inne. Nie nauczyłem się natomiast smażenia kotletów, placków i naleśników, czyli tego wszystkiego co wymaga odwracania na rozgrzanym tłuszczu. Te zajęcia zostawiam dla żony lub dzieci. 
 
S.K. - Wychowałeś i wykształciłeś córkę oraz dwóch synów. Czy brak wzroku bardzo przeszkadzał Ci w pełnieniu roli męża i ojca? 
 
J.S. - Starałem się, aby moje obowiązki rodzinne nie cierpiały z powodu braku wzroku. Z dziećmi miałem i nadal mam bardzo bliskie i serdeczne więzi. Kiedy były małe, nie dopuszczałem, aby przenosiły się na nie jakieś napięcia i obciążały ich psychikę, zresztą tak jest do dzisiaj. Wychodziłem z nimi na spacery, razem robiliśmy zakupy, bardzo to lubiły. Gdy osiągnęły osiem, dziesięć lat, niejednokrotnie wyjeżdżałem z nimi, bez widzącego przewodnika na wypoczynek, ale tylko tam, gdzie dobrze znałem teren i samodzielnie mogłem sobie radzić, tak na przykład było w ośrodku PZN w Muszynie. 
 
S.K. - Na koniec powiedz o swoich zainteresowaniach, czym się zajmujesz w czasie wolnym, co sprawia Ci zadowolenie, czym chciałbyś się zajmować, ale brak wzroku Ci to uniemożliwia? 
 
J.S. - Bardzo trudno u mnie odróżnić czas wolny od pracy. Dużo czasu spędzam przy komputerze - dużo piszę, czytam artykuły prasowe, listy, publikacje z internetu. Przynajmniej półtorej godziny dziennie poświęcam na czytanie książek, najczęściej kodowanych na Czytaku lub w formacie MP3. Ściągam je sobie z internetowej strony Biblioteki Centralnej PZN. Książki odgrywają w moim życiu bardzo ważną rolę. Nie intereswuje mnie literatura kryminalna i fantastyczna. Unikam też pozycji, w których jest dużo krwi, wojennych rzezi i fascynacji okrucieństwem. Radiu także poświęcam nieco czasu. Dawniej, kiedy byłem sprawny fizycznie, często wyjeżdżałem poza Warszawę, przeważnie w góry. Jednak teraz, już od dziesięciu lat, ze względu na schorzenia stawów biodrowych, musiałem z tych zamiłowań zrezygnować, a jedyny kontakt z przyrodą - ze śpiewem ptaków i chórami żab, świeżością krzewów i drzew, wiatrem i słońcem - zapewnia mi wyjazd wraz z żoną na naszą działkę pod Warszawą. 
 
S.K. - Dziękuję za poświęcony czas i podzielenie się z naszymi Czytelnikami Twoimi doświadczeniami, spostrzeżeniami i przemyśleniami. Myślę, że dały one sporo do myślenia polskim niewidomym i słabowidzącym. Życzę Ci zdrowia i dalszych sukcesów w działalności publicystycznej. Sobie i Tobie życzę, żeby Twoimi przemyśleniami zainteresowali się również działacze społeczni naszego środowiska. 
Stanisław Kotowski 
 
aaa 
5. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
5.1. "Wiedza i Myśl" już w DAISY oraz w MP3! 
 
Rozpoczynamy wydawanie "Wiedzy i Myśli" w wersji dźwiękowej. "WiM" będzie czytana przy pomocy syntezatora Ivona, który udostępnia nam nieodpłatnie Firma IVO Software Sp. z o.o. z Gdyni. Informacje o tej Firmie znajdą Czytelnicy pod pozycją 5.2. 
Dziękujemy kierownictwu Firmy IVO Software. Bez tej pomocy nie moglibyśmy przygotowywać naszego miesięcznika w wersji dźwiękowej. 
"WiM" z zakresu znakowego na format MP3 w systemie DAISY przetwarzać będzie Fundacja "Klucz", a udostępniać osobom zainteresowanym Biblioteka Centralna Polskiego Związku Niewidomych. Dziękujemy kierownictwom Biblioteki Centralnej oraz Fundacji "Klucz" za tę pomoc. 
"WiM" w wersji dźwiękowej pobierać można przez internet w niżej podany sposób. 
 
 *** 
 
Sierpniową "Wiedzę i Myśl" można ściągnąć poprzez link bezpośredni: 
 http://wypozycz.bcpzn.pl/wim/WIM07_10.zip 
Wpisując, klikając lub kopiując go w przeglądarkę - otworzy się okno pobierania. 
W przyszłości kolejne numery będzie można ściągać, zmieniając końcówkę "07_10", gdyż oznacza ona numer lipcowy z bieżącego roku. 
 Dla przykładu numer sierpniowy z br. będzie miał końcówkę 08_10, czyli cały link to: 
http://wypozycz.bcpzn.pl/wim/WIM08_10.zip 
Tak będzie do końca 2010 roku, a następnie pojawi się 11 zamiast 10, a miesiące będą oznaczane: 01, 02, 03, aż do 12. 
Może łatwiejszym sposobem będzie wybranie linku: 
http://wypozycz.bcpzn.pl/wim/ 
otworzy się strona, na której będzie lista wszystkich numerów, a obok link do pobrania. Obecnie wygląda to tak: 
Wiedza i Myśl - nr 7/2010 - wersja DAISY 
Wystarczy kliknąć na napis wersja DAISY i otworzy się okno pobierania. 
Na razie pod tym adresem jest tylko jeden numer, ale za kilka dni będą dwa (przybędzie sierpniowy numer), a następnie będą przybywać kolejne numery "WiM". 
 
 *** 
 
Jak Państwo wiedzą, teksty w formacie MP3 można czytać przy pomocy wielu różnych odtwarzaczy MP3. System DAISY natomiast, jest bardzo wygodny. Korzystanie z niego, wymaga jednak odpowiedniego odtwarzacza. 
 Uprzejmie prosimy o pobieranie drogą internetową wersji dźwiękowej "Wiedzy i Myśli" oraz kopiowanie jej na odpowiednie nośniki i przekazywanie zainteresowanym osobom, które nie posługują się techniką komputerową. 
Rozpoczynamy wydawanie "WiM" w tej wersji od numerów aktualnych. Kierownictwo Fundacji "Klucz" zapewnia, że systematycznie będą przetwarzane wcześniejsze numery. 
Numery aktualne będą dostępne kilka dni po ukazaniu się "Wiedzy i Myśli" w zapisie znakowym. Około piątego dnia każdego miesiąca można zaglądać pod wyżej podany adres i pobierać aktualny numer miesięcznika. 
Życzę Czytelnikom "Wiedzy i Myśli" w wersji dźwiękowej, żeby w każdym numerze mojego miesięcznika znajdowali publikacje, które ich zainteresują. Życzę przyjemnej i pożytecznej lektury. 
 Stanisław Kotowski 
 
aaa 
5.2. Firma IVO - producent syntezatora "Ivona" 
 Informacja na podstawie www.ivona.com 
 
IVO Software Sp. z o.o. 
Aleja Zwycięstwa 96/98, 81-451 Gdynia, 
Tel.: (58) 783 49 51 
 
Działalność IVO Software 
 
Tworzy i rozwija oprogramowanie komputerowe w zakresie syntezy mowy. Produkty firmy wyróżniają się innowacyjnymi i niestandardowymi rozwiązaniami technicznymi, dzięki czemu są wdrażane w najbardziej zaawansowanych technologicznie przedsięwzięciach. Firma koncentruje się na tworzeniu aplikacji wykorzystujących algorytmy syntezy mowy w oparciu o elementy sztucznej inteligencji i mowy ludzkiej, jako interfejsu komunikacji z komputerem. 
Syntezator mowy IVONA TTS (ang. Text-To-Speech) - program zmieniający tekst na mowę, opracowany przez IVO Software i stosowany w wielu branżach i segmentach rynku. Jego możliwości technologiczne, wysoka jakość mowy porównywalna z mową ludzką, różnorodność głosów, kodeków i licencji sprawia, że korzystają z niego zarówno duże korporacje, jak i małe firmy. 
Synteza mowy IVONA pozwala na udźwiękowianie multimediów, serwisów WWW, systemów IVR i rozgłoszeniowych, urządzeń elektronicznych, mobilnych oraz aplikacji i systemów informatycznych. Towarzyszy ludziom w ich życiu zarówno w biznesie, jak i rozrywce, edukacji czy codziennej komunikacji. Umożliwia łatwiejszą pracę z komputerem, szczególnie osobom niedowidzącym i niewidomym. 
 
Historia IVO Software 
 
Firmę założyli w 2001 roku dwaj absolwenci Politechniki Gdańskiej, Łukasz Osowski i Michał Kaszczuk. Od 2004 roku, dzięki wygranej w konkursie Gdyński Biznesplan, działają w Pomorskim Parku Naukowo-Technologicznym w Gdyni. 
Firma tworzy i rozwija syntezator mowy IVONA - jeden z najlepszych na świecie, co potwierdzają liczne wyróżnienia i nagrody. IVO Software tworzy specjalizowane wersje syntezatora mowy IVONA znajdujące zastosowanie w biznesie, telekomunikacji, w codziennym życiu oraz rehabilitacji niewidomych i słabowidzących. 
 
Cele 
 
Nadrzędnym celem IVO Software jest dostarczanie na rynek nowoczesnych rozwiązań w zakresie syntezy mowy na najwyższym światowym poziomie, będących mówionym interfejsem pracy z komputerem, urządzeniami mobilnymi i elektronicznymi, czy systemami informatycznymi. 
Firma wyznacza nowe trendy i kierunki rozwoju na tym polu, a tworzone przez nią rozwiązania charakteryzują się dużym stopniem innowacyjności, co uchodzi za dowód rozwoju technologicznego. IVO Software chętnie podejmuje najtrudniejsze wyzwania i zadania, uznając to za najlepszą metodę uzyskania produktów najwyższej jakości, a także nieustannie inwestuje w prace badawczo-rozwojowe, we własnym zakresie, jak również korzysta z osiągnięć światowych ośrodków akademickich. Bezpośredni udział w międzynarodowych badaniach oraz uczestnictwo w Pomorskim Parku Naukowo-Technologicznym w Gdyni umożliwia firmie dostęp do najnowszych zdobyczy techniki. 
Dbając o zadowolenie klientów staramy się na bieżąco monitorować ich wymagania i dostarczać rozwiązania spełniające najwyższe standardy. 
Jakość mowy, produkowanego przez IVO Software, syntezatora mowy IVONA była wielokrotnie nagradzana, została również uznana za najlepszą podczas dwóch kolejnych edycji prestiżowego, międzynarodowego konkursu Blizzard Challenge. 
 
Blizzard Challenge 2009 
 
Od czterech lat polscy naukowcy z firmy IVO Software wyznaczają obowiązujące na świecie standardy w dziedzinie technologii syntezy mowy. Po raz kolejny syntezator IVONA zebrał najwyższe noty za jakość na międzynarodowym konkursie Blizzard Challenge w Edynburgu (Szkocja). Syntezator zyskał również uznanie na konferencji SpeechTEK Labs w Nowym Jorku (USA). W konkursach Blizzard Challenge brały udział najważniejsze instytuty naukowe i centra badawcze największych korporacji technologicznych z całego świata, m.in.: IBM, Microsoft, Nokia, Toshiba, Nagoya Institute of Technology z Japonii, University of Science and Technology of China. 
Wszyscy uczestnicy otrzymali identyczne nagrania głosu profesjonalnego lektora, które posłużyły do stworzenia sztucznego odpowiednika w formie syntezatora mowy. Utworzony syntezator musiał przeczytać kilkaset zdań, zawierających skomplikowane zjawiska językowe. Syntezowane teksty oceniło grono kilkuset ekspertów i internautów. Wyniki konkursu zostały ogłoszone 4 września na konferencji naukowej na Uniwersytecie w Edynburgu w Szkocji. 
Syntezator mowy IVONA zdobywał najwyższe oceny w tym konkursie już wcześniej, w 2006 i 2007 roku (w 2008 roku polska ekipa nie brała udziału w rywalizacji). 
- Cieszy nas coraz większa popularność syntezatora mowy IVONA. Już kilkadziesiąt tysięcy osób używa go jako lektora do filmów, internetu i książek. - wylicza Łukasz Osowski, Prezes Zarządu IVO Software. - Nie spoczywamy na laurach po tegorocznym Blizzard Challenge. Już wkrótce przedstawimy zupełnie nowe głosy brytyjskie, które zrewolucjonizują rynek. Tak wysokie oceny w porównaniach z gigantami technologicznymi świadczą o tym, że nie musimy obawiać się rywalizacji na świecie. 
Kilka dni wcześniej (24-26 sierpnia) IVONA była prezentowana również na laboratoriach towarzyszących konferencji SpeechTEK 2009 w Nowym Jorku (USA). Również tam zyskała szerokie uznanie w gronie uczestników. Stały udział w największych wydarzeniach branżowych i kolejne kooperacje z zagranicznymi firmami, to wynik postępującej ekspansji na zagranicznych rynkach anglojęzycznych. 
 
 aaa 
5.3. Szczególne preferencje dla osób poszkodowanych w wyniku powodzi 
 (ubiegających się o wsparcie w ramach programów: Pegaz 2010 i Komputer dla Homera 2010) 

Źródło: www.pfron.org.pl 
 
Pragnę Państwa poinformować, że osoby poszkodowane w wyniku skutków powodzi, mającej miejsce w Polsce w maju 2010 r., które będą ubiegać się o wsparcie w ramach programów "Pegaz 2010" i "Komputer dla Homera 2010" mogą liczyć na szczególne preferencje. 
 Wyżej wymienione osoby ubiegające się o dofinansowanie w ramach wspomnianych programów, tj. "Pegaz 2010" - Obszar A, B, C (dofinansowanie: oprzyrządowania samochodu, sprzętu komputerowego i wózka inwalidzkiego o napędzie elektrycznym) oraz "Komputer dla Homera 2010", mają możliwości uzyskania dodatkowych 20-tu punktów preferencyjnych w trakcie oceny merytorycznej wniosku. 
Ponadto wnioskodawcom, którzy w wyniku powodzi utracili przedmiot dofinansowany ze środków PFRON, zostanie udzielone dofinansowanie z minimalnym udziałem własnym w zakupie, tj. na zasadach określonych dla wnioskodawców ubiegających się o udzielenie wnioskowanej pomocy po raz pierwszy. Jednakże w stosunku do tej grupy osób, podobnie jak do pozostałych wnioskodawców, uwzględniane będą postanowienia procedur realizacji danego programu w odniesieniu do zasad wyliczania wysokości wymaganego udziału własnego w zakupie, tj. uzależniających wysokość minimalnego udziału własnego w zakupie od wysokości dochodów brutto w gospodarstwie domowym wnioskodawcy. 
Warunkiem skorzystania ze szczególnych preferencji jest przedłożenie dokumentu potwierdzającego poniesienie szkody na skutek zalania lub innego rodzaju zniszczenia (uszkodzenia) powstałego w wyniku powodzi bądź opadów deszczu na terenach objętych powodzią, w pomieszczeniach mieszkalnych zamieszkiwanych przez wnioskodawcę. Dokument taki winien być wystawiony przez właściwą jednostkę administracji rządowej lub samorządowej na terenie działania której wystąpiła powódź. 
Ważną zmianą jest również to, że w ramach programu "POWÓDŹ 2010 - pomoc osobom niepełnosprawnym poszkodowanym w wyniku skutków powodzi mającej miejsce w maju 2010 roku", o pomoc mogą wnioskować również osoby poszkodowane w wyniku kolejnej fali powodzi, a więc fali mającej miejsce w miesiącu czerwcu. 
 
aaa 
5.4. Czasopismom dla niewidomych grozi likwidacja 
 
 Źródło: (SK, PAP) 
Data opublikowania: 02.07.2010 
 
Jedyne w Polsce czasopisma dla niewidomych i słabowidzących zagrożone są likwidacją - alarmuje Polski Związek Niewidomych. Powodem jest zmniejszenie kwoty dofinansowania tytułów pisanych w alfabecie Braille'a z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. 
Dyrektor PZN Małgorzata Pacholec poinformowała, że w poprzednich latach PFRON przekazywał Związkowi na działalność wydawniczą 1,5 mln zł rocznie, podczas gdy w tym roku zaproponował tylko 650 tys. zł. Na wydawanie sześciu czasopism dla niewidomych PZN potrzebuje rocznie 1,7 mln zł. 
Rzecznik PFRON Tomasz Leleno zaznacza, że przyznanie 1,5 mln zł na działalność wydawniczą PZN jest niemożliwe, gdyż zabrakłoby funduszy na działalność wydawniczą innych organizacji niepełnosprawnych. 
Związek złożył już odwołanie od decyzji Funduszu. Decyzja w tej sprawie zapadnie w pierwszej połowie lipca. Obecnie PZN wydaje sześć czasopism: "Promyczek" (dla dzieci niewidomych), "Światełko" (dla dzieci i młodzieży), "Nasze dzieci" (dla rodziców dzieci niewidomych), "Pochodnia" (magazyn społeczny), "Nasz Świat" (magazyn dla dorosłych) oraz "Encyklopedię Prawa". 
 
 aaa 
5.5. "Biuletyn Informacyjny Trakt" w 2010 r. 
 
Źródło: Lista dyskusyjna Trakt 
Data opublikowania: 2010-07-01 
 
Szanowni Państwo! 
Nawiązując do pytania Pani Magdy Szukalskiej na początku chcemy serdecznie przeprosić za opóźnienia w dostarczaniu "Biuletynu Informacyjnego Trakt". 
Niestety, mimo starań, w bieżącym roku jak na razie nie udało nam się uzyskać dofinansowania na wydawanie miesięcznika. Mimo to, Zarząd Fundacji postanowił, że miesięcznik "BIT" będzie wydawany. Ograniczymy jednak nakład i będziemy dostarczać "BIT" tylko osobom, które go zaprenumerowały i wpłaciły choćby symboliczną kwotę 2 zł. 
Brak dofinansowania zmusił nas do kilku przedsięwzięć organizacyjnych: zmiana warunków pozyskiwania artykułów i ich redagowania, zmiana drukarni, zmiana kolportera, zmiany w nagrywaniu Biuletynu itd. Stąd nasze opóźnienie, za które jeszcze raz przepraszamy. 
Mamy nadzieję, że w najbliższym czasie uda nam się nadrobić zaległości i w kolejnych miesiącach BIT będzie ukazywał się regularnie. 
Życzymy Państwu miłej i ciekawej lektury, a sobie by udało nam się znaleźć rozwiązanie, które pozwoli na regularne i profesjonalne wydawanie miesięcznika. 
Z okazji okresu urlopowego życzymy również dobrego wypoczynku, dużo słońca, ciekawych przeżyć i żadnych kłopotów. 
 
 Józef Mendruń 
Prezes Zarządu 
 
aaa 
5.6. Szkolenie psów przewodników i wydawanie certyfikatów 
przez PZN 
 
Źródło: Lista dyskusyjna PZN 
Data opublikowania: 2010-07-07 
 
Zwracam się do osób, które orientują się, jakie zmiany nastąpiły odnośnie szkolenia psów przewodników. Wiem, że w tym roku są zmiany dotyczące szkolenia i wydawania certyfikatów, dla psów przewodników. Słyszałam też, że nazwa "pies przewodnik" znika z nazewnictwa, na rzecz "pies asystujący", czy "serwisowy". Już się w tym pogubiłam. 
Proszę o informacje: kto ma wydawać certyfikaty i jak one mają wyglądać? Co z tymi już wydanymi certyfikatami przez PZN, a może będą one nadal respektowane? 
 Pozdrawiam 
Ala 
 
Pani Alu i inne osoby zainteresowane psami przewodnikami! 
 
Nie nastąpiły zmiany, jeśli chodzi o szkolenie psów. Każdy, kto ma odpowiednie warunki, programy, specjalistów, środki finansowe, może szkolić psy przewodniki. Polski Związek Niewidomych szkoli psy przewodniki od końca lat sześćdziesiątych ubiegłego stulecia. 
W tym roku, podobnie jak w latach poprzednich, wystąpiliśmy do PFRON o dofinansowanie szkolenia psów. Wniosek nasz został oceniony pozytywnie, ale dofinansowanie przyznano wnioskodawcom, których wnioski otrzymały 82,5 punktu, a nasz wniosek dostał 81 punktów i dofinansowania nam nie przyznano. Odwołaliśmy się od tej decyzji i czekamy na odpowiedź. Jeżeli nie otrzymamy dofinansowania z PFRON i nie uda nam się zdobyć pieniędzy z innych źródeł, nie będziemy mogli kontynuować szkolenia psów. 
Inną sprawą jest wydawanie nowych certyfikatów. W związku z wejściem w życie zmian w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej dotyczących możliwości wchodzenia przez osoby niewidome do obiektów użyteczności publicznej z psami przewodnikami, zapadła decyzja, że instytucje, które chcą wydawać wymagane certyfikaty, muszą złożyć wniosek w tej sprawie do Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych. Związek taki wniosek złożył i przed dwoma dniami otrzymaliśmy decyzję, że certyfikaty możemy wydawać. 
Głównie chodziło nam o zgodę na wydanie ok. 110 certyfikatów osobom, dla których do 2009 roku Związek wyszkolił psy. Jeżeli nie będziemy szkolić psów w 2010 roku, to i certyfikatów nie będziemy wydawać. 
Obecnie przygotowujemy certyfikaty według nowego wzoru i będziemy je stopniowo rozsyłać posiadaczom psów, którzy zostali przeszkoleni przez Związek. Proszę więc cierpliwie czekać. 
Informację taką zamieściliśmy na naszej stronie internetowej, wysłaliśmy także do okręgów. Przykro mi, że nie dotarła do wszystkich zainteresowanych. 
 Serdecznie pozdrawiam 
Elźbieta Oleksiak 
kierownik Centrum Rehabilitacji w Biurze ZG PZN 
 
 aaa 
5.7. Otwarty konkurs brajla Stowarzyszenia "De Facto" 
 
Stowarzyszenie "De Facto" organizuje konkurs promocji i doskonalenia posługiwania się pismem brajla o nazwie podanej w tytule. Konkurs skierowany jest do osób niewidomych i słabowidzących posługujących się tym pismem. 
Stowarzyszenie "De Facto" zaprasza wszystkich chętnych do udziału w konkursie, a także zwraca się z prośbą o rozpropagowanie informacji o konkursie wśród osób niewidomych i zachęcenie do wzięcia w nim udziału. 
Konkurs przebiegać będzie w dwóch etapach: 
1) krajowym 
2) międzynarodowym. 
W czasie etapu krajowego, który potrwa od 01.08.2010 do 15.10.2010, uczestnicy przysyłają do organizatora dwie prace napisane na dwa zadane tematy. 
Pierwszą pracę należy przesłać do 31 sierpnia, a drugą do 30 września (liczy się data stempla pocztowego). 
Prace mogą być napisane zarówno na maszynach brajlowskich, jak i na elektronicznych notatnikach brajlowskich. Prace napisane na maszynie brajlowskiej należy dostarczyć za pośrednictwem poczty tradycyjnej na adres: 
Stowarzyszenie "De Facto" 
ul. Małachowskiego 4b/3, 
09-400 Płock 
z dopiskiem: "Otwarty konkurs brajla Stowarzyszenia "De Facto" - 2010". 
Prace napisane na notatnikach brajlowskich należy przesłać w postaci plików pocztą elektroniczną na adres: 
edukacyjny@defacto.org.pl 
z dopiskiem w temacie: "Otwarty konkurs brajla Stowarzyszenia "De Facto" - 2010". 
W etapie krajowym zostanie wyłonionych czterech finalistów, których prace zostaną ocenione najwyżej przez ekspertów. Finaliści wezmą udział w konkursie międzynarodowym w Pradze. Organizator zorganizuje i opłaci wyjazd finalistów (ewentualnie z przewodnikiem) do Pragi. 
Międzynarodowy finał planowany jest na listopad 2010. Planowane obecnie terminy konkursu międzynarodowego to: 
1) piątek - niedziela 5 - 7.11.2010 
2) piątek - niedziela 19 - 21.11.2010 
3) piątek - niedziela 26 - 28.11.2010. 
Termin może się zmienić. 
W czasie pobytu w Pradze, poza finałem konkursu posługiwania się brajlem, przewidziano interesujący program pobytu. 
Międzynarodowy konkurs odbędzie się w konkurencjach: 
- Pisania brajlem na notatnikach brajlowskich Braille Pen 12 
- Czytania pisma brajla (w języku polskim). 
Osoby zainteresowane udziałem w konkursie powinny zgłosić się telefonicznie: 
tel.: 24 366 86 76 
tel.: 604 408 468 
pocztą elektroniczną na adres: 
defacto.org@wp.pl 
lub biuro@defacto.org.pl 
pocztą tradycyjną na adres: 
Stowarzyszenie "De Facto", 
ul. Małachowskiego 4b/3 
09-400 Płock 
Osoby zainteresowane otrzymają potwierdzenie udziału w konkursie i na podane adresy będą otrzymywać tematy prac konkursowych, a także inne bieżące informacje o konkursie oraz jego regulamin. Regulamin konkursu będzie dostępny też na stronie internetowej Stowarzyszenia "De Facto": 
 www.defacto.org.pl w aktualnościach. 
Serdecznie zapraszamy Państwa do udziału w konkursie! 
Zarząd Stowarzyszenia "De Facto" 
 
aaa 
5.8. X MAZOWIECKI KONKURS MAŁEJ FORMY LITERACKIEJ - 2010 
 
 Okręg Mazowiecki Polskiego Związku Niewidomych we współpracy z Klubem Twórczości ŻAR oraz Kwartalnikiem Kulturalnym "Sekrety ŻARu" ogłasza X EDYCJĘ MAZOWIECKIEGO KONKURSU MAŁEJ FORMY LITERACKIEJ w kategoriach: poezja proza (opowiadania, eseje, wspomnienia). 
REGULAMIN KONKURSU 
 1.	Konkurs organizowany jest dla osób niepełnosprawnych z różnymi dysfunkcjami. 
 2.	Utwory muszą być oryginalne, napisane przez uczestników konkursu. 
3.	Prace należy przesłać w postaci wydruku komputerowego - w 5 egzemplarzach, podpisane godłem wraz z dołączoną zamkniętą kopertą, opatrzoną również godłem, zawierającą podpisaną Kartę Zgłoszenia z danymi osobowymi uczestnika, numerem telefonu kontaktowego oraz krótką informacją o sobie. Mile widziana dyskietka lub płyta z utworami konkursowymi (opisana tylko godłem). Dołączyć należy także kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. 
4.	Nadsyłane prace nie mogą przekraczać 5 stron prozy i/lub 5 wierszy. Nie będą przyjmowane do konkursu zestawy przekraczające wyżej wymienione ilości. 
5.	Prace należy nadsyłać w nieprzekraczalnym terminie do 30 września 2010 roku pod adresem: 
Okręg Mazowiecki PZN Klub Twórczości "ŻAR" 
ul. Jasna 22 
00-054 Warszawa z dopiskiem "KONKURS LITERACKI". 
Rozstrzygnięcie konkursu nastąpi do 15 listopada 2010 r. O uroczystej gali pokonkursowej w grudniu 2010 r., na której zostaną wręczone nagrody i wyróżnienia, wszyscy uczestnicy konkursu będą zawiadomieni. 
6.	Prace oceniać będzie jury w pięcioosobowym składzie. 
7.	Dane osobowe wszystkich uczestników pozyskane dla celów konkursu nie będą udostępniane osobom trzecim. Organizatorzy nie zwracają nadesłanych prac, jednocześnie zastrzegają sobie prawo do zaprezentowania i opublikowania utworów bez honorarium tylko w ramach promocji na stronach internetowych oraz w innych mediach zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 904 z późn. zm.). 
 8.	Prace nie spełniające wymogów regulaminowych nie będą oceniane. 
Koordynator konkursu: Irena Stopierzyńska-Siek, 
tel. kom. 513-869-197 
 Telefony kontaktowe z sekretariatem biura 
OM PZN: (22) 892-40-61 
e-mail: sekretyzaru@pzn-mazowsze.org.pl 
www.pzn-mazowsze.org.pl/kultura 
UWAGA: Karta zgłoszenia musi być podpisana przez uczestnika konkursu (po zapoznaniu się i akceptacji obowiązującego regulaminu). Karta zgłoszenia znajduje się w załączeniu. 
 
 X MAZOWIECKI KONKURS 
MAŁEJ FORMY LITERACKIEJ 
 
Organizatorzy: Okręg Mazowiecki Polskiego Związku Niewidomych, 
Klub Twórczości ŻAR, Kwartalnik Kulturalny "Sekrety ŻARu" 
 
 KARTA ZGŁOSZENIA 
 
1. Imię i nazwisko - 
2. Adres korespondencyjny - 
 
 3. Telefon (także nr kierunkowy) - 
4. E-mail - 
5. Tytuły nadesłanych utworów (z zaznaczeniem: proza, poezja) 
6. Rodzaj uprawianego gatunku literackiego, krótka informacja o dotychczasowej działalności artystycznej * 
7. Organizacje twórcze ………………………………………………………………………………………… 

* nie obowiązkowo 
 
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm. ) oraz wyrażam zgodę na zaprezentowanie i opublikowanie moich utworów bez honorarium tylko w ramach promocji na stronach internetowych oraz w innych mediach zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 80, poz. 904 z późn. zm.) 
 Oświadczam, że zapoznałem się z regulaminem konkursu i przyjmuję jego warunki. 
 
Miejscowość, data 
 
Podpis 
 
aaa 
5.9. Warsztaty tworzenia audiodeskrypcji dzieł sztuki współczesnej 
 
Źródło: http://esensja.pl 
 
Galeria Arsenał w Białymstoku już po raz drugi organizuje warsztaty tworzenia audiodeskrypcji dzieł sztuki współczesnej. Wezmą w nich udział pracownicy m.in. Narodowej Galerii Sztuki Zachęta, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Sztuki w Łodzi, Biura Wystaw Artystycznych w Zielonej Górze i Lublinie, historycy sztuki i kulturoznawcy. Sztuki opisu prac plastycznych osobom niewidomym będą się uczyć na podstawie prac z Kolekcji II tworzonej ze zbiorów Galerii Arsenał i Podlaskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych. 
Wystawa "Obraz kolekcji" została przygotowana w związku z jubileuszem 45-lecia Galerii Arsenał. Jest kuratorskim wyborem Wojciecha Łazarczyka (malarza, profesora ASP w Poznaniu, białostoczanina), prezentuje prace m.in. Mirosława Bałki, Vesny Bucovec, Huberta Czerepoka, Oskara Dawickiego, Marka Kijewskiego, Katarzyny Kozyry, Natalii LL, Wilhelma Sasnala, Krzysztofa Wodiczko. 
Rozpoczynające się 13 lipca czterodniowe warsztaty, poprowadzą Barbara Szymańska i Tomasz Strzymiński z Fundacji Audiodeskrypcja, prekursorzy audiodeskrypcji w Polsce. Uczestnicy warsztatów rozpoczną pracę nad stworzeniem audiodeskrypcji, która już w sierpniu udostępniona zostanie osobom niewidomym. Warsztaty audiodeskrypcji odbywają się w ramach całorocznego programu edukacyjnego Plac Zabaw Arsenał. 
Audiodeskrypcja jest metodą, która umożliwia osobom niewidomym lub słabowidzącym zapoznanie się z treścią wizualną dzieł sztuki i wydarzeń widowiskowych. W przypadku filmu lub teatru uzupełnieniem opisu są dialogi, muzyka i inne dźwięki przynależne ruchomemu obrazowi. Natomiast malarstwo, videoart czy performance mogą zaistnieć dla osoby niewidomej wyłącznie dzięki słownemu przekładowi. Obecnie w Polsce dostępność sztuk wizualnych osobom z niepełnosprawnością wzroku jest znikoma lub nie ma jej wcale. Warsztaty są pierwszym krokiem do zmiany. W Niemczech i w Anglii audiodeskrypcja dzieł sztuki jest już od kilku lat stosowana na szerszą skalę. 
9 lipca 2010 
Galeria Arsenał 
15-222 Białystok, ul. Mickiewicza 2 
tel.: (85) 742 03 53, (85) 744 76 40 
fax: (85) 742 85 60 
Czynne: codziennie (z wyjątkiem poniedziałków i dni poświątecznych) w godz. 10.00 - 17.00 
Wstęp: bilet normalny 6 zł, ulgowy 3 zł, w czwartki wstęp wolny 
 
aaa 
5.10. Dobiegła końca realizacja projektu "Teatr bez barier" 
 
Projekt realizował Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury w Białymstoku w partnerstwie z Fundacją Audiodeskrypcja. Został on dofinansowany ze środków Fundacji Orange w ramach programu Akademia Orange. 
Celem głównym projektu było wyeliminowanie barier, które utrudniają dzieciom niewidomym i słabowidzącym dostęp do placówek edukacyjno-kulturalnych oferujących zajęcia teatralne. Wszystkie działania podejmowane w ramach projektu przyczyniły się przede wszystkim do podniesienia zakresu wiedzy w dziedzinie pracy scenicznej z dzieckiem niewidomym lub słabowidzącym. Dzieci z niepełnosprawnością wzroku uzyskały szansę uczestnictwa w dostępnych - przyjaznych im zajęciach teatralnych, w których brały udział wraz z dziećmi widzącymi. 
W ramach projektu zorganizowane zostało 3-dniowe szkolenie, które obejmowało: 
 	Wykład o audiodeskrypcji prowadzony przez Barbarę Szymańską i Tomasza Strzymińskiego z Fundacji Audiodeskrypcja 
Spektakl z audiodeskrypcją pt. "Odkrywanie świata" w wykonaniu dziecięcej grupy teatralnej MiniAmulet w reżyserii Małgorzaty Sienkiewicz 
Warsztat "Teatr cieni" prowadzony przez Krzysztofa Zemło 
Warsztat "Istnienie w dłoni" prowadzony przez Adama Walnego 
Warsztat "Radość ruchu" prowadzony przez Dorotę Baranowską 
Warsztat "Tkanina i dłoń" prowadzony przez Marię Jolantę Żynel 
Warsztat "Gest, mimika, głos, oddech" prowadzony przez Ewę Jakubaszek 
Warsztat "Ożywianie lalki" prowadzony przez Tomasza Bogdana Rynkowskiego 
W szkoleniu wzięło udział 20 osób - przedstawicieli 13 instytucji kulturalnych z terenu powiatu białostockiego, 20 dzieci (w tym 15 słabowidzących) oraz 3 obserwatorów. 
 
 Pracownicy kultury poprzez wykład, spektakl oraz warsztaty zapoznali się z tematem praktycznego wykorzystania audiodeskrypcji. To do nich będzie teraz należało zmotywowanie swoich placówek do wprowadzania audiodeskrypcji dzieł scenicznych przez co zwiększy się ich dostępność dla osób z niepełnosprawnością wzroku. 
Ogromnie ważnym osiągniętym rezultatem było zintegrowanie dzieci i młodzieży niewidomej i słabowidzącej z dziećmi i młodzieżą widzącą. Poprzez wspólne działania teatralne i warsztatowe (praca głosem, animacja lalką lub przedmiotem, tworzenie maski teatralnej lub lalki) dzieci niewidome nie tylko zapoznały się z tajnikami pracy teatralnej, ale nawiązały wiele znajomości i przyjaźni z rówieśnikami widzącymi. Wspólne odkrywanie teatru pozwoliło otworzyć się na drugą osobę i jej problemy. Młodzież widząca zaczęła przekraczać granicę, która do tej pory towarzyszyła spotkaniom z osobami niewidomymi, a młodzież niewidoma nabrała większego zaufania do pracy w grupie integracyjnej. 
 
Ponadto kontakty nawiązane pomiędzy pracownikami kultury i osobami prowadzącymi warsztaty zaowocują dalszymi szkoleniami w placówkach beneficjentów. 
 W ramach projektu wykorzystaliśmy zestaw do tłumaczeń symultanicznych, nieodpłatnie udostępniony przez WSAP, jako narzędzie dla audiodeskryptora. Audiodeskrypcja do przedstawienia "Odkrywanie świata" dała możliwość osobom niewidomym i słabowidzącym na obejrzenie spektaklu teatralnego, a osoby widzące poczuły na własnej skórze sens tworzenia audiodeskrypcji. 
W ramach innowacyjnych metod dydaktycznych, wykorzystaliśmy teatr cieni jako formę działania, dzięki temu nauczyliśmy się tworzyć audiodeskrypcje w spektaklach operujących cieniem, gestem i ruchem jako formą przekazu. 
Włączyliśmy rodziców do realizacji przedstawienia razem z dziećmi. Ich wspólna praca była nowym odkrywaniem świata, co zawarliśmy w tytule przedstawienia. 
Dzięki wyjątkowym walorom spektakl "Odkrywanie świata" był pokazywany w Bibliotece Uniwersyteckiej w Białymstoku podczas Tygodnia Bibliotek, zakwalifikował się na IX Międzynarodowy Festiwal Teatrów Dzieci i Młodzieży "WIGRASZEK 2010" w Suwałkach, był imprezą towarzyszącą podczas Kulturalnej Akademii Bobasa organizowanej przez WOAK. 
Treść, grafikę oraz zdjęcia zawarte na stronie projektu udostępniliśmy dla osób niewidomych. Dzięki współpracy z Fundacją Audiodeskrypcja uświadomiliśmy sobie, jak ważnym źródłem wiedzy dla osoby niewidomej jest internet, a źle zrobiona strona to ogromna bariera w dotarciu do informacji. 
Po zakończeniu projektu udostępniliśmy na stronie wnioskodawcy, a także na platformie Programu www.akademiaorange.pl. materiały filmowe, zdjęcia oraz prezentację multimedialną i scenariusze warsztatów teatralnych. 
 
 * Małgorzata Sienkiewicz - instruktor ds. teatru Wojewódzkiego Ośrodka Animacji Kultury, koordynator projektu 
* Grzegorz Jaroniewski - instruktor ds. aplikacji Wojewódzkiego Ośrodka Animacji Kultury 
* Tomasz Strzymiński - prezes Zarządu Fundacji Audiodeskrypcja, 
* Barbara Szymańska - wiceprezes Zarządu Fundacji Audiodeskrypcja, 
 
 aaa 
5.11. W Panoramie Racławickiej działa już system audiodeskrypcji 
(fragmenty) 
 
 www.naukawpolsce.pap.pl 
 Data opublikowania: 2010- 16 
 
Audiodeskrypcję do Panoramy Racławickiej opracowały Marta Golik-Gryglas i Barbara Szymańska. "Prace trwały około miesiąca, najpierw powstawały fragmenty opisu, a następnie poszczególne sektory zostały połączone w całość" - tłumaczyła Szymańska. Jak powiedział PAP dyrektor Panoramy Racławickiej Romuald Nowak, osoby niewidome mogą wysłuchać audiodeskrypcji na palmtopach, a w przypadku zorganizowanych wycieczek - z głośników znajdujących się na platformie widokowej. 
"Audiodeskrypcja jest opisem bardzo szczegółowym i pozwala osobom niewidomym "zobaczyć" to, czego opis dostępny do tej pory dla zwiedzających nie udostępniał" - powiedział Nowak. Panorama Racławicka jest drugą po Muzeum Przyrody w Drozdowie placówką, która wprowadziła technikę audiodeskrypcji. Panorama Racławicka to monumentalny obraz olejny, który został namalowany przez kilku artystów na przełomie XIX i XX w. Jego głównymi autorami są Jan Styka i Wojciech Kossak. Obraz przedstawia epizod z insurekcji kościuszkowskiej - zwycięstwo wojsk polskich nad rosyjskimi w bitwie pod Racławicami (1794). 
Dzieło powstało w latach 1893-94 na zamówienie miasta Lwowa. Ma 114 metrów długości i 15 wysokości. Po raz pierwszy zostało zaprezentowane we Lwowie w 1894 r. z okazji odbywającej się tam Powszechnej Wystawy Krajowej. Była to jednocześnie setna rocznica bitwy pod Racławicami. We Wrocławiu od 1985 r. dzieło jest eksponowane w specjalnie do tego przystosowanym budynku rotundy. Ekspozycję obrazu uzupełnia sztafaż, ustawiony przed malowidłem i oświetlony tak, aby widz oglądający całość nie umiał odróżnić, gdzie kończą się ustawione na podłodze przed obrazem obiekty, a zaczyna sam obraz. 
 
 aaa 
5.12. Przewodnik turystyczny po Polsce w brajlu "Najpiękniejsze miejsca w Polsce" 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 
Przewodnik złożony jest z siedmiu tomów. Publikacja zawiera mnóstwo wypukłych map i rycin z najważniejszymi zabytkami, takimi jak np. Wawel ze Smokiem Wawelskim, Starówka w Warszawie, Krakowie, Kościół Mariacki, Dolina Pięciu Stawów, Mierzeja Wiślana, Tatry, Karkonosze. Pomagają one niewidomym i niedowidzącym poznać kształt oraz rozmieszczenie obiektów turystycznych. 
Niniejszy przewodnik został również opatrzony w tekst, stworzony tak, aby był pomocny dla przewodników i towarzyszy wypraw osób niepełnosprawnych (tekst przełożony jest także na brajl). 
Na początku autorzy przewodnika planowali wydanie jedynie trzech tomów, jednak w realizacji projektu okazało się to za mało. Pierwszy nakład publikacji już został wyczerpany. Wówczas wydano 200 jego egzemplarzy. Koszt wydruku jednego tomu wynosi 100 zł. 
Fundacja "Szansa dla Niewidomych" przekazywała przewodniki szkołom, w których uczą się osoby niewidome i niedowidzące, organizacjom działającym na ich rzecz, jak również osobom indywidualnym. Możliwe jest jednak zamówienie indywidualne, w tym celu należy się zgłosić do fundacji. Osoby niewidome mają szansę otrzymać przewodnik za darmo, trzeba jednak uzbroić się w cierpliwość i poczekać w długiej kolejce. 
Fundacja Szansa dla Niewidomych 
ul. Kameralna 1/30, 03-406 Warszawa 
tel./fax: (22) 827 16 18 lub (22) 818 72 31 
e-mail: kontakt@szansa.waw.pl lub szansa@szansa.waw.pl 
www.szansa.migomedia.pl 
 
 aaa 
5.13. Asystent Osoby Niepełnosprawnej 
 
 Źródło: www.katowice.eu 
 
 "Asystent Osoby Niepełnosprawnej - realna pomoc i wsparcie", pod taką nazwą 14 lipca br. odbyła się konferencja w Urzędzie Miasta w Katowicach. Konferencja miała na celu przedstawienie pracy asystenta osoby niepełnosprawnej na przykładzie organizacji i stowarzyszeń z Polic i Warszawy, tak by wielki organizm miejski jakim jest Silesia mógł wdrożyć podobny system pomocy na terenie całej metropolii. 
Gospodarzem spotkania był pan poseł Marek Plura, który asystenta osoby niepełnosprawnej widzi jako kogoś - "kto bezpośrednio fizycznie pomaga w samorealizacji, w samodzielnym życiu", jak dalej określa, asystent jest pewnego rodzaju doradcą życiowym. 
Jako pierwszy zaprezentowany został projekt Beaty Karlińskiej z Polic, która działa w Fundacji Pomocy Chorym na Zanik Mięśni i w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie. Przedstawiwszy krótką historię zawodu asystenta osoby niepełnosprawnej, podkreśliła jak ważną rolę odgrywa ta praca, która mylnie jest kojarzona z usługami opiekuńczymi. 
Kolejne cechy asystenta przedstawiła koordynatorka z Centrum Usług Socjalnych w Warszawie. Nadmieniła, że asystent powinien mieć także siłę fizyczną, być empatyczny i wychodzić naprzeciw problemom. Przedstawiła również sposób, w jaki dobiera się asystenta do osoby niepełnosprawnej - mianowicie na zasadzie przeciwieństwa charakterów. 
Następnym mówcą był Krzysztof Wostal z Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym. W jego rozumieniu asystent to tłumacz - przewodnik, który powinien znać podstawy komunikacji, np. język migowy. W skrócie przedstawił funkcjonowanie towarzystwa. 
Stowarzyszenie FAON, które ma zamiar wprowadzić usługi asystenta metropolitalnego na Śląsku, przedstawiło swój plan działania. Wyróżniło dwa rodzaje usług: komunikacyjne (towarzyszące) i specjalistyczne. W pierwszej chodziłoby o pomoc w przemieszczaniu się oraz towarzyszenie w imprezach, uroczystościach, natomiast kolejna polegałaby na wprowadzeniu na rynek pracy, wsparciu psychicznym itp. 
Na sam koniec konferencji został zaprezentowany przycisk sensorowy (sygnalizator świetlny), który miałby ułatwić życie niepełnosprawnym. Nowatorstwem w tym urządzeniu będzie możliwość wydłużenia czasu zielonego światła oraz charakterystyczny sygnał, za którym może podążać niewidomy. 
Konferencja jest pierwszym krokiem do spopularyzowania zawodu asystenta osób niepełnosprawnych na Śląsku. Miała również na celu uświadomienie problemów, z jakimi borykają się na co dzień osoby niepełnosprawne żyjące w wielkim mieście. Zaproponowane podczas debaty pomysły spotkały się z uznaniem przybyłych gości. 

 aaa 
6. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH ZAJĘCIACH 
Mieszadełka, łopatki i chochle 
Jaga Praktyczna 
 
Muszę wyznać, że mam słabość do nieokiełznanego buszowania po półkach zawierających rozmaite drobiazgi kuchenne. Są takie estetyczne i miłe nie tylko dla oka, ale i w dotyku. Zdaję sobie sprawę ze słabości prowadzącej wprost do zagracenia kuchni i zagubienia w nadmiarze łopatek, szczypiec i nożyków. 
 
Łopatki i mieszadełka kuchenne 
 
Gumowe lub metalowe łopatki można stosować do rozsmarowywania wszelkich substancji miękkich, takich jak krem lub lukier. Małe łopatki o krótkich trzonkach (drewniane lub z masy) mogą służyć do rozsmarowywania masła, masy orzechowej czy serków topionych. Łopatka do obracania naleśników na patelni może również służyć do rozprowadzania gęstych i zawiesistych substancji, typu farsze mięsne. Rozprowadzając farsze, kremy, musy na większej powierzchni ciasta stosujemy szersze łopatki. Łopatka (tylko drewniana i teflonowa) służyć może również do podnoszenia lekkich kawałków jedzenia oraz zeskrobywania z dna naczynia przywartych grudek i resztek zapieczonej "skórki". Łopatka metalowa może porysować dno teflonowego naczynia. 
 
Technika podnoszenia lekkich potraw typu ciasteczka 
 
 Potrzebne będą grube kuchenne rękawiczki, drewniana łopatka średniej szerokości i talerz, na który położymy wypiek. Nakładamy rękawice kuchenne i stając po zewnętrznej stronie piekarnika, ostrożnie otwieramy drzwiczki. Starając się nie dotknąć jego brzegu wysuwamy do połowy blaszkę z pieczywem. I teraz najważniejsze: 
1.	Weź łopatkę w jedną rękę, obejmując palcami jej trzonek a kciuk i palec wskazujący trzymając wyprostowany w stronę łopatki. Drugą ręką w kuchennej rękawicy sprawdź górną krawędź blaszki. 
2.	Trzymając łopatkę płasko i przytykając ją do dna blachy, zlokalizuj nią krawędź ciasteczka i wsuń brzeg łopatki pod jego krawędź. Pchnij łopatkę od siebie, aby całkowicie wsunęła się pod ciasteczko. 
3.	Unieś łopatkę trzymaną poziomo, do góry. 
4.	Jeśli ciasteczko nie znajduje się na samym środku łopatki, łatwo to rozpoznasz po nierównomiernym obciążeniu łopatki. 
5.	Drugą ręką sprawdź wolną przestrzeń na talerzu, na którym ciasteczko ma być położone. 
6. Aby zsunąć ciasteczko (lub kawałek jakiejkolwiek innej potrawy) z łopatki, podnieś jej trzonek do góry pod kątem około 45 stopni w stosunku do poziomu, co na ogół spowoduje zsunięcie się ciasteczka z łopatki. Ta sama technika może być zastosowana do większości potraw, pieczonych na blasze lub na płaskiej brytfance. 
Inna technika, łatwiejsza dla osób, które mają pewne trudności w opanowaniu podstawowych pojęć, polega na oparciu łopatki płasko na spodzie blachy i posunięciu aż do przeciwległego brzegu, z tym że druga ręka przytrzymuje w miejscu blachę. Z napełnionej ciasteczkami łopatki zdejmuje się drugą ręką pojedyncze sztuki na półmisek. 
Do zeskrobywania przywartych do dna brytfanki skórek ciasta, grudek i innych zapieczonych kawałków jedzenia możesz używać krawędzi lub koniuszka łopatki, ale nigdy noża. 
 
Wyrównywanie poziomu sypkich substancji w miarce (łyżeczce lub filiżance) 
 
Potrzebne będą: łopatka, miarka w postaci łyżeczki lub filiżanki, miska, sypka substancja. 
 
Sposób wykonania 
 
1.	Napełnij po brzegi miarkę sypką substancją, sprawdź, czy miarka jest rzeczywiście pełna. 
2.	Trzymaj napełnioną filiżankę lub łyżeczkę w jednej ręce, a łopatkę w drugiej. 
3.	Ustaw łopatkę jej ostrą krawędzią prostopadle do brzegu miarki. 
4.	Zaczynając od brzegu otworu miarki, przesuwaj powoli postawioną na sztorc łopatkę wzdłuż powierzchni otworu. W ten sposób łopatka jakby zmiecie cały nadmiar substancji, tzw. "czub". Sprawdź, czy cały zsuwany łopatką nadmiar substancji zsypuje się do podstawionej miski. 
 Największą "frajdę", ale i kłopot, sprawia smażenie omletów, placków i naleśników. W trakcie przewracania naleśniki albo się łamią, albo lądują poza patelnią. 
A oto prosty sposób ich utemperowania. 
Potrzebne będą: szeroka łopatka do przewracania naleśników, (najlepiej teflonowa lub metalowa, ponieważ ciasto łatwo przywiera do łopatki drewnianej), patelnia, naleśnik (lub inna podobna potrawa). 
1.	Ujmij łopatkę w jedną rękę, uchwyć koniec trzonka dłonią z trzema palcami owiniętymi wokół niego, natomiast z kciukiem i palcem wskazującym w pozycji wyprostowanej w kierunku łopatki. Drugą rękę trzymaj na rączce patelni. 
2.	Wyczuj krawędź patelni. Wsuń łopatkę do patelni wzdłuż jej bocznej krawędzi. Podważ naokoło lekko naleśnik. Następnie podsuń łopatkę pod jego spód, tak aby spoczęła płasko na dnie patelni i popychaj ją po dnie, aż dotknie przeciwległej ścianki. 
3.	Unieś naleśnik nieco ponad powierzchnię patelni i poruszaj łopatką lekko w obie strony, unieś łopatkę do góry, wprawiając ją jednocześnie w ruch obrotowy, co pozwoli na obrócenie się naleśnika na drugą stronę i złożenie go z powrotem płasko na dnie patelni. 
Technika ta może być stosowana dla przewracania naleśników, hamburgerów i innych tego typu potraw. 
Wspaniałym rozwiązaniem jest składana patelnia, ale przy zakupie trzeba sprawdzić, czy obie jej części przylegają do siebie. W przeciwnym razie półpłynne ciasto w trakcie obracania wyląduje na kuchence. 
 
Łyżka wazowa (chochla) 
 
 Jest nie tylko bardzo przydatnym pomocnikiem kuchennym, ale podobnie jak wałek obrosła w dowcipy i anegdotki typu baba z chochlą. 
Czerpaków mamy pod dostatkiem - bardziej płaskie z "dziobkiem" do sosów, głębokie nabierki czy łyżki wazowe. Poćwiczmy zgrabne przelewanie zupy do wazy. 
Potrzebne będą chochla, duży rondel z zawartością (woda, zupa lub inny płyn), waza. 
1.	Postaw wazę, która ma być napełniona, tuż koło rondla z zupą. 
 2.	Zanurz chochlę w rondlu, aż do dna, pomieszaj zawartość, aby równomiernie rozprowadzić zawiesinę. 
3.	Oprzyj rączkę chochli o boczną krawędź rondla przytykającą do pustego naczynia. Podnoś chochlę pionowo do góry wzdłuż krawędzi rondla, aż do jego brzegu, a następnie przenieś ją poziomo nad otwór wazy. 
4.	Opuszczaj chochlę pionowo, aż dotknie do dna wazy. Przechyl tak, aby zawarty w niej płyn przelał się do wazy. 
5.	Wolną ręką przytrzymuj wazę. Papierową serwetką wytrzyj dokładnie krawędź otworu wazy i jej boki. 
W następnym odcinku narzędzia ostre. 
PS. Poprzednio pisałam o robalach i innych brzydalach. Otóż znalazłam w sklepie gospodarczym wspaniałą płytkę-pułapkę na tzw. mole spożywcze - przyklejaną do wewnętrznej strony drzwiczek w szafkach z żywnością. Płytka działa na zasadzie znanych dawniej lepów na muchy. I co ważne, nie jest toksyczna dla żywności, natomiast robale wpadają w nią bez szansy uwolnienia. 
 
aaa 
7. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
aaa 
7.1. Kłopoty z rehabilitacją
Beata Kawecka 
 
 Rehabilitacja niewidomych to pojemne pojęcie i obejmuje wiele różnorodnych zagadnień. Mówimy o szkoleniach rehabilitacyjnych, o organizacji imprez integracyjnych, o ułatwieniach odbioru dzieł sztuki, sprzęcie i pomocach rehabilitacyjnych, o rozwiązaniach prawnych, instytucjonalnych i organizacyjnych. Obawiam się jednak, że to wszystko nie wyczerpuje zagadnienia, że coś ważnego pominęłam. Nie o to jednak mi chodzi. Chcę zwrócić uwagę Czytelników na trudności, jakie występują w tej dziedzinie. Rzecz jasna, nie mogę omawiać wszystkich, gdyż jest ich zbyt dużo. Skupię się więc tylko na jednym problemie, na wprowadzaniu nowych udogodnień technicznych, ich ocenie przez niewidomych i trudnościach porozumienia się co do przydatności danego projektu, zaproponowanych rozwiązań oraz ustalenia, jak być powinno. 
Tak sformułowany temat również przerasta ramy jednego artykułu. Całość sprowadzę więc do problemu "mówiącej laski". Poniżej zamieszczam: 
a) artykuł "Mówiąca laska dla niewidomego", 
b) dwie wypowiedzi na temat tego artykułu z Portalu informacyjnego osób niepełnosprawnych województwa wielkopolskiego, 
c) kilka wypowiedzi z listy dyskusyjnej PZN-u, 
d) wymianę zdań na ten temat między Barbarą i Jarosławem z listy dyskusyjnej PZN-u. 
Proszę o przeczytanie i zastanowienie się nad trudnościami, jakie powstają już przy tak wąskim zagadnieniu. Wyłaniają się problemy z oceną danego projektu i zaproponowaniem lepszych rozwiązań. Można też zorientować się, jak osoby dyskutujące bronią własnych stanowisk. Pokaże to nam ogrom trudności natury finansowej, technicznej, organizacyjnej i świadomościowej. 
Wiem, że ciągle pojawiają się nowe projekty, które nie znajdują zastosowania, bo nie spełniają oczekiwań osób niewidomych. Jednak wiem też, że jest stały postęp w tej dziedzinie. A żeby był postęp, muszą być różne projekty, różne próby, dyskusja, ocena, dopracowanie i wdrożenie projektu. 
 
 *** 
 
Mówiąca laska dla niewidomego 
 
Źródło: http://www.pion.pl 
Data opublikowania: 2010-06-16 
 
 Pojawiła się szansa, że już niebawem na dworcu, w muzeum czy na lotnisku będzie można wypożyczyć gadającą laskę. Takie urządzenie dla niewidomych wynalazł i opatentował naukowiec z UTP prof. Henryk Holka. Za cztery kroki przejście! Za sześć schody! Uwaga, zielone światło! Okienko biletowe w prawo! 
- Tak mogłaby wołać do niewidomego jego laska. Żeby jednak taka laska zaczęła mówić, w chodnikach lub podłogach muszą być zamontowane elektroniczne czujniki wielkości złotówki. Potrzebna jest też, oczywiście, laska wizualnie przypominająca tę, z jakiej już korzystają ociemniali. W niej ma zostać umieszczony odtwarzać MP3 o dużej pojemności, a także system GPS. Sygnały drganiowe albo dźwiękowe będą włączać urządzenie we wszystkich punktach z czujnikami. 
Pomysł zrodził się w mojej głowie podczas spaceru po ogrodzie botanicznym w Myślęcinku - opowiada prof. Henryk Holka, kierownik zakładu mechaniki stosowanej Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego, który wynalazł i opatentował urządzenie. - Jest tam ścieżka dla niewidomych, ale nie ma żadnych sensownych opisów, które by pozwoliły dowiedzieć się, co tak naprawdę dookoła widać. Pomyślałem wtedy, że gdyby tak przed każdym drzewem laska potrafiła mówić, byłoby łatwiej wyobrazić sobie to wszystko - dodaje. 
Więcej w Gazecie Wyborczej Bydgoszcz 
 
 *** 
 
Komentarze z Portalu informacyjnego osób niepełnosprawnych województwa wielkopolskiego, 
 
Moim zdaniem pomysł jest ciekawy, ale chyba niepraktyczny. Wątpię, że komunikaty byłoby słychać w ulicznym ruchu. Pilot można przyłożyć do ucha, ale kto będzie się schylał do laski? Poza tym nie podoba mi się pomysł z liczbą kroków. To jest zupełnie bez sensu, bo ludzie mają różnej wielkości stopy i robią kroki różnej długości. Lepszy byłby komunikat o metrach. 
 Hania 
 
 Ciekawe! Każdy tego typu pomysł wart jest przetestowania. Problem tylko w metodologii tych testów. 
Ci z niewidomych, którzy faktycznie samodzielnie się poruszają, mają już wypracowane swoje techniki i przyzwyczajenia. Czego najlepszym przykładem jest powyższa wypowiedź, której fragment przytaczam: "Wątpię, że komunikaty byłoby słychać w ulicznym ruchu. Pilot można przyłożyć do ucha, ale kto będzie się schylał do laski?" 
No, już wszystko wiadomo! Ktoś coś przeczytał i już wie, że schylać się nie warto! Wiem, że nad podobnym rozwiązaniem trwają prace w Polsce. Nie czas i nie miejsce w tej chwili, aby pisać dokładnie gdzie. Obawiam się, że niewidomi i tak nie bardzo będą chcieli testować nowinkę techniczną. 
Naprawdę, aby móc skorzystać z tego typu rozwiązań jest potrzebne bardzo dokładne i żmudne szkolenie. To nie jest tak, że urządzenie tego typu można wypożyczać przed muzeum, aby po nim pochodzić. Człowiek, który po raz pierwszy skorzysta z takiego czy innego rozwiązania technicznego, może być początkowo bardziej zagubiony niż bez niego. Stąd wiele negatywnych opinii! Efekty uzyskuje się dopiero po treningu pod fachową kontrolą. Kto jednak będzie przeprowadzał takie treningi? Ile one będą kosztowały? 
Pojawia się wiele pytań. Na niektóre z nich próbowaliśmy sobie odpowiedzieć na seminarium "Dostępne projektowanie dla niewidomych", jakie odbyło się w maju na ASP w Katowicach, a wcześniej na warsztatach: "Problemy projektowania urządzeń i systemów ułatwiających życie osobom niewidomym i słabowidzącym " w Poznaniu. Przynajmniej z programem tych spotkań można się zapoznać w internecie na stronie: 
http://www.staff.amu.edu.pl/~henrykl/projektowanie.html Polecam, bo moze się okazać, że projekty, które są realizowane tutaj, gdzieś obok są ciekawsze i bardziej zaawansowane niż opisywana mówiąca laska. 
 Pozdrawiam 
Henryk Lubawy 
 specjalista ds. sprzętu i oprogramowania wspomagającego dla osób niepełnosprawnych z uszkodzeniem narządu wzroku 
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu 
 
 *** 
 
 Kilka wypowiedzi z Listy dyskusyjnej PZN 
 
Jarosław - Padło pytanie, czy ktoś więcej wie na temat mówiącej laski? 
Właśnie, a trzeba wiedzieć. Nie za bardzo rozumiem, co było tu nowym pomysłem i co podlegało opatentowaniu. Tego typu systemy informacyjne dla osób niewidomych już istnieją. Jednym z producentów jest firma izraelska współpracująca z naszą, największą firmą tyfloinformatyczną. Jak poinformowano na majowej konferencji w Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie, właśnie tę uczelnię wyposażono w taką instalację. Różnica polegana innym urządzeniu odbiorczym i, zdaje się, braku GPS. Izraelskie urządzenie wykorzystuje specjalny zegarek. 
Nie widzę możliwości wypożyczania lasek, bo niby, co miałbym z nią zrobić po wejściu do pociągu? wyrzucić na peron? Oddać konduktorowi? A co zrobić z własną? 
Inna rzecz, to kwestia informacji o kolorze światła. Czy faktycznie ta informacja jest najważniejsza dla samodzielnie poruszającej się osoby niewidomej? Sądzę, że istotne są informacje o lokalizacji przejścia i dźwiękowe sygnały pokazujące dokąd iść na drugą stronę jezdni. 
Nie za bardzo wyobrażam sobie informacji z laski: idź w lewo, czy w prawo.To oznaczałoby, że niewidomy musiałby sam wpisywać jakąś trasę do programu laski. Po drugie, jak wiemy, kwestie w lewo, czy prawo, są bardzo umowne.Dla widzącego, jest to informacja, gdyż, nawet, kiedy nie jest dobrze ustawiony, widzi, gdzie jest dalsza droga (np. widzi korytarz). Niewidzący,nie widzi takich drobiazgów, więc w prawo, czy lewo, jest bardzo nieprecyzyjne i trudno, aby mogło być aktualizowane na bieżąco. 
A najbardziej nie wieżę w cenę i ewentualnie, niską wagę urządzenia. Za 100zł, to można kupić w miarę dobrą laskę zwykłą, grafitową, a nie uzbrojoną w MP3, GPS, czytniki i głośniki. 
Giordino - Jeśli kierunki: prawo, lewo, prosto są nie precyzyjne, to pytam, co jest w takim razie precyzyjnym określeniem kierunku? Jak inaczej by takie urządzenie miało komunikować o kierunku, w jakim należy iść? 
 Bogdan – W NIEZNANYM TERENIE ZORIENTOWANIE SIę, GDZIE JEST PÓłNOC, południe, WSCHóD CZY ZACHóD NIE JEST PROSTE. kOMUNIKAT IDź NA PÓłNOCNY WSCHóD WCALE NIE JEST łatwy DO ZREALIZOWANIA.a MOżE LEPIEJ BY było ZASTOSOWAć zasadę ZEGARA W OKREślaniu KIERUNKU. wTEDY prosto - TO GODZina dwunasta, LEKKO NA LEWO w PRZóD GODZina jedenasta ITD. 
 bystrooki - Pełen optymizmu czekam na wdrożenie tegoż rozwiązania. Wystarczy w większych, dużych miastach, bo tu na moich bagnach na pewno się tego nie doczekam. 
Idę o zakład, że na pokazówce i na jednym, góra dwóch wdrożeniach systemu się skończy. Fajnie jednak, że ktoś kombinuje i dobrze kombinuje. Tylko że, jak zawsze, pewnie tak i teraz spotka się z murem nie do przeskoczenia w postaci braku wyobraźni, pieniędzy i czego tam jeszcze nie wymyślą urzędnicy. Już to widzę w praktyce. Normalnych peronów na dworcu czy stacji zrobić nie potrafią, a takie coś mają montować? Utopia. Lepiej sprzedać patent Francuzom lub Niemcom. 
Jola - Trochę więcej optymizmu, talent potrafi być wybiórczy i dotyczyć tylko określonych dziedzin wiedzy i życia, nie stosuj uogólnień. 
 
 *** 
 
 Polemika Barbary z Jarosławem 
Jarosław - Rzecz nie jest zupełnie prosta. Nie muszę chyba tłumaczyć, jak bardzo nieprecyzyjnie idzie się prosto. Wystarczy, że w momencie rozpoczęcia ruchu, jesteś cokolwiek inaczej ustawiony, a nawet przy staraniu się, żeby iść prosto, lądujesz gdzie indziej. Dla zabawy praktycznej, proponuję duży plac z dochodzącymi uliczkami. Spróbuj z samego środka trafić w uliczkę. 
W przestrzeni są stałe określenia, są to kierunki świata. I tymi określeniami posługuje się w orientacji przestrzennej. 
 Barbara - Chyba z uporem maniaka, starasz się nie rozumieć. Od początku piszę o tym, iż wskazywanie kierunku na podstawie tarczy zegarowej jest dla mnie tak samo precyzyjne, jak dla Ciebie wskazania na podstawie kierunków świata. Jeszcze raz napiszę, byś sobie utrwalił, iż nie polemizuję na temat co do wskazań lewo prawo. Ja przechodząc przez przejście się nie obracam i nie skręcam. Owszem, mogę iść po skosie, ale wtedy zmienia się wskazanie kierunku na tarczy zegarowej. Zatem nie usiłuj mi wmówić czegoś, czego ja nie doświadczam. 
Jarosław - Uf! Tu się zgadzamy, co oznacza, że blisko nam i do reszty. 
Barbara - Nie musiałbyś udawać lokomotywy, gdybyś tylko postarał się zrozumieć to, o czym piszę od początku. Przytocz mi moją wypowiedź, w której pisałam, iż prawo i lewo to pojęcia precyzyjne. 
Jarosław - Basiu, to i może radio jeszcze dołożyć do tej gadającej laski. I idąc dalej, identyfikator banknotów, detektor światła, dyskryminator kolorów, gadającą miarkę itd., itp. 
Barbara - Jeśli masz taką ochotę, to czemu nie. Fantazja piękna sprawa. 
Jarosław - A czy laska jest od wskazywania drogi? Basiu, mówiliśmy o pewności urządzenia wspierającego, więc według mnie, laska jest pewnym narzędziem. 
Barbara - Pewnym w czym? 
Jarosław - Ja kompasem znajdowałem północ, która była na północy. Kompas wskazuje północ, jako kierunek stały, niezależnie od mojego położenia. 
Barbara - Jeśli mam 12 zawsze przed sobą, to nie mam problemu z lokalizacją punktów docelowych, które znajdują się w innych miejscach na tarczy zegarowej. Jeśli mój cel jest na piątej, to wiem, w którą stronę mam się skierować. 
Jarosław - Kręcimy się w kółko. Lewo i prawo, też są stałe w tym sensie, co podałaś powyżej. Lewą rękę mam po mojej lewej stronie, a prawą po prawej. Na prawo ode mnie jest prawo, a na lewo, jest lewo. Jednak to wszystko nijak się ma do otoczenia, w którym się znajduję, gdyż otoczenie będzie się zmieniało wraz z moim obrotem. Zatem coś, co w tej chwili jest po prawo, albo na godzinie trzeciej chwilę później może być już z tyłu, albo na godzinie szóstej 
Barbara - Od początku pisaliśmy o precyzji wskazywania kierunków, więc tego też się trzymam od początku. Prawo i lewo są mało precyzyjne w określaniu kierunku, gdyż kierunek na godzinę drugą, też jest bardziej po lewej. A co do Twego przykładu z obrotami z godziny trzeciej na godzinę szóstą Skoro otrzymuję informację, że mój punkt docelowy znajduje się na godzinie trzeciej to nie rozumiem, dlaczego mam się od niego odwracać. Może tak z przekory? OK! Będę zatem przekorna. Jeśli się obracam, to jak sam napisałeś, zmienia się również kierunek na godzinę szóstą Nawigator poda mi zatem godzinę szóstą a nie trzecią. Jeśli do przejścia idę na godzinę trzecią i je minę, tak z przekory, to nawigator zmienia wskazanie kierunku i nie podaje mi już godziny trzeciej. 
Jarosław - Domyślam się też, że najprawdopodobniej będziesz dalej chciała kontynuować tę zabawę, już raczej tylko słowną. 
Barbara - Jareczku, nie sprowadzaj wszystkiego do piaskownicy, kiedy nie możesz przyjąć lub zrozumieć czyjegoś zdania. 
Jarosław - Zatem powiem, że nie napisałem nigdzie, iż podawanie kierunków w oparciu o tarczę zegarową jest złe. Napisałem, że jest znacznie lepsze przy określaniu bliskich odległości. 
Barbara - Jarku, a ja nie zarzuciłam Ci, że napisałeś, iż wskazywanie kierunków w oparciu o tarczę zegarową jest złe. Napisałeś jednak, iż jest mało precyzyjne, podobnie jak lewo i prawo i to teraz jeszcze powtórzyłeś, czyli że jest lepsze. Osobiście miałam i mam odmienne doświadczenia, a zatem i opinię na ten temat. 
Jarosław - Wróćmy do mojego przykładu z placem i trafianiem do uliczek. Jestem przekonany, iż zakładając, że godzina dwunasta pokrywałaby się z kierunkiem północnym i mając trafić do uliczki znajdującej się na godzinie pierwszej lub drugiej tak samo się do niej trafi, bądź nie trafi, jeśli się poda kierunek północno-wschodni. Przy dużej odległości, bez wyznaczników toru marszu (dźwięki, wskaźniki dotykowe), odchyłka od zakładanego toru marszu jest duża i już. Ja mam takie doświadczenia i myślę, że większość z nas też, bo jest to związane z fizjologią - nie chodzimy po ciemku prosto. 
Barbara - Może przeprowadź doświadczenie. Myślę, że szybciej trafię na właściwą drogę słysząc co jakiś czas komunikat oparty na tarczy zegarowej, niżeli na kierunkach świata. Północny-wschód obejmuje bowiem godzinę pierwszą oraz drugą 
Jarosław - Ale, jeśli bardzo zależy Ci na powiedzeniu, że określenie zegarowe jest dobre, to piszę, jest dobre. 
Barbara - Fajna zabawa. Uciekasz się do farsy, zatem... Nie strzelę Cię z procy, jak zaśpiewasz mi "O sole mio". 
Jarosław - Basiu, ciągle trwam przy artykule początkowym. Są to sytuacje, które wynikają z opisów w nim zamieszczonych. Innego źródła wiedzy o gadającej lasce nie mam. Kwestionuję prowadzenie niewidomego komendami: skręć w lewo czy w prawo. 
Barbara - Jak przeczytałam, nie tylko kwestionowałeś wskazania kierunku lewo i prawo. Z tym nie polemizowałam. Wyraziłeś też swoje zdanie, co do wskazywania kierunków w oparciu o tarczę zegarową, w odpowiedzi na maila Bogdana. Nie chowaj zatem głowy w piasek i nie uciekaj od swego zdania na ten temat. Nie zależy mi na tym, byś zmieniał swą opinię, lecz byś nie wciskał jedynego dobrego rozwiązania i postarał się zrozumieć, iż inni mogą lub mają inne zdanie na ten temat. 
Jarosław - Czy już po części nie odpowiedziałem na to pytanie? Basiu, odpowiem tak. Jeśli wysiadając na Dworcu Centralnym z pociągu, podam komendę do wyjścia - idź na trzecią lub dziewiątą, to wiem, że z peronu wyjdziesz, ale nie wiem, jak dalej Cię poprowadzić godzinowo, bo nie wiem, gdzie się znajdziesz. Natomiast, jeśli Powiem ci, abyś doszła do ostatnich schodów na zachodzie, to już mogę Cię dalej poprowadzić, bo wiem, gdzie się znajdziesz. Pozostaje tylko jedno, początkowe określenie, gdzie są kierunki świata. I tu potrzebny byłby kompas, o którym marzę. Jeśli tłumaczę drogę wyjścia z Dworca Centralnego, to zazwyczaj zaczynam od określenia, skąd pociąg przyjeżdża. Wiemy, że ma tylko dwie możliwości i wiemy skąd. 
Trzeba też przyznać, jak mi się wydaje, niewiele osób łatwo orientuje się w kierunkach świata. Nie mówię o niewidomych, ale o widzących. Stąd i opisy sposobu dotarcia do jakiegoś punktu są mało precyzyjne, również, jeśli chodzi o opisy drogi do punktów, w których przebywają osoby niewidome. Być może, nawigator czy inne ustrojstwo byłoby tu dobrym rozwiązaniem, ale... 
Barbara - To prawda. Nigdy nie spotkałam się ze wskazaniami kierunku na podstawie stron świata od osób wskazujących mi drogę. Łatwiej jest też mi uzyskać kierunek na podstawie tarczy zegarowej. Może masz bogatsze doświadczenia w poruszaniu się na podstawie kierunków świata. Ja mam w tym zakresie wiele wątpliwości i nie spotkałam jeszcze nikogo, kto potrafiłby mi je rozwiać. 
 
 *** 
 
Jak widzimy, problemów jest co niemiara. Samo uzgodnienie: "lewa, prawa", metoda tarczy zegarowej, strony świata, wcale nie jest łatwe. I nie wynika to z "kłótliwości" dyskutantów. Jest to rzeczywisty problem i są to rzeczywiste trudności. A ile jeszcze podobnych problemów trzeba rozwiązać, żeby zaprojektować i wyprodukować dobry sprzęt rehabilitacyjny? 
 
aaa 
7.2. Makieta z nieczytelnym językiem brajla 
Oset 
 
Niewidomi to ludek bardzo dociekliwy i niewdzięczny. Starają się dla nich rajcy poszczególnych grodów, aby im nieba uchylić, pokazać w jakim pięknym mieście mieszkają. Niech dotkną, posmakują wielkości i urody zabytków. A oni narzekają. "Niewidomi nie są w stanie odczytać przeznaczonego dla nich opisu na makiecie średniowiecznej Bydgoszczy" - donosi dziennikarka "Gazety Wyborczej" Emilia Iwanciw. "To nie jest nasz Braille. Czuję coś pod palcami, ale rozpoznaję tylko pojedyncze litery - mówi Jerzy Olszewski, niewidzący nauczyciel z bydgoskiego ośrodka im. Louisa Braille'a. 
Na makiecie, stojącej przed spichrzami przy ul. Mostowej, można zobaczyć, jak przed wiekami wyglądała Bydgoszcz. Widać, w jakiej konfiguracji były usytuowane bydgoski zamek, ratusz i fara. Są kościoły Jezuitów, św. Idziego, Klarysek, świątynia Bernardynów i klasztor Karmelitów. Są mury obronne z bramami: Gdańską, Kujawską i Poznańską. Makietę ogląda co dzień wielu ludzi. "Miała mieć także cechę wyjątkową - informuje wspomniana dziennikarka - opis językiem Braille'a - żeby przez dotyk starą Bydgoszcz poznać mogli również niewidomi" 
No i znowu mamy ten nieszczęsny język Braille'a. Ech ci żurnaliści, a wystarczyło choćby zajrzeć do Internetu i przeczytać, że jest to system wypukłych znaków opracowany w XIX wieku, dzięki któremu niewidomi mogą m.in. czytać. Pan Olszewski relacjonuje: "Z ciekawości przyszedłem dotknąć tej makiety, bo słyszałem, że jest także dla nas. Niestety, zapis systemem Braille'a jest tu zupełnie nieczytelny". Z zamieszczonego opisu zdołał jedynie odcyfrować literę "r" w wyrazie fara. Podobnie zostało rozpoznane jedynie "k" w wyrazie zamek. 
W opisach innych obiektów odszyfrowywał najwyżej po dwie litery. - "Na tej podstawie nie byłbym w stanie się nawet domyślić, co to jest i o co w tym chodzi. Czuję coś pod palcami, ale nie potrafię tego odczytać. Została zniweczona możliwość pokazania makiety dzieciom z ośrodków dla niewidomych, ponieważ nie ma zbyt wielu takich kulturalnych atrakcji. Niestety, bardzo się rozczarowałem - konstatuje p. Jerzy - brajl, jakim zapewne autor makiety planował ją dla nas opisać, jest kompletnie nieczytelny. Rzekłbym nawet, że to w ogóle nie jest pisane pismem Braille'a. Zapomniano także o brajlowskiej numeracji obiektów, co uniemożliwia ich identyfikację." 
I znowu coś szumnie zrobiono z myślą o nas, ale bez nas. Idea udostępniania zabytków w postaci makiet z rzetelnym opisem jest ze wszech miar godna pochwały. Szkoda jednak, że nikt nie pomyślał, by skonsultować projekt z niewidomymi odbiorcami. Skoro miniaturka ładnie wygląda to wystarczy. 
Jak się dowiedziałem, pracę nad makietą nadzorowało Muzeum Okręgowe, które zleciło wykonanie makiety artyście plastykowi Gracjanowi Kaji. Projektant twierdzi, że konsultacje z niewidomymi powinno przeprowadzić muzeum. "Pracownicy muzeum nie mieli żadnych zastrzeżeń co do mojego wykonania" - broni się Kaja. 
Mnie cieszy fakt, że zgodnie z dyrektywami europejskimi nasze szacowne grody zaczynają uwzględniać potrzeby niewidomych umożliwiając im dostęp do wyobrażeń o zabytkach. To świetna inicjatywa, którą powinno się chwalić. Tym bardziej przykro, że nie zawsze realizacja pomysłu równa jest jego idei. 
Przykład bydgoskiej makiety obrazuje, przerażającą swoim rozmiarem, tendencję do tworzenia udogodnień dla niepełnosprawnych bez udziału samych zainteresowanych. Z tego samego powodu nadal można spotkać wprowadzające w błąd sygnały dźwiękowe zamontowane przy przejściach dla pieszych, wciąż mamy bezużyteczne pasy o innej fakturze przed przejściami, wiele niemożliwych do używania wind, platform dla wózków i innych pseudoudogodnień. Zostały one wykonane za duże pieniądze, zgodnie z obowiązującym prawem, które każe wziąć pod uwagę potrzeby niepełnosprawnych, ale już nie nakazuje z nimi konsultować ostatecznej wersji, choć zwykły rozsądek właśnie tak nakazuje. Czy aby wykonać sumiennie pracę, trzeba stosownego zapisu w grubych prawniczych tomach? I oto mamy klasyczną sytuację, w której trudno nie zacytować wyświechtanego sloganu: miało być jak nigdy, a wyszło jak zawsze. 
 
 aaa 
7.3. Być, przede wszystkim 
Weredyk 
 
Niedawno na łamach "WiM" zastanawiałem się nad wpływem niepełnosprawności na psychikę człowieka. Udowadniałem, że inwalidztwo nie stanowi takiego zagrożenia. Oczywiście, przysparza wielu trudności, negatywnych doświadczeń będących udziałem niepełnosprawnej jednostki, a także tworzy bariery w życiu społecznym. Problemy pojawiają się jednak wówczas, jeżeli nie potrafimy radzić sobie z tymi przeszkodami i - co jest bardzo ważne - nie mamy wsparcia ze strony najbliższych nam osób. 
Skuteczność działań zaradczych oraz umiejętność zdobycia koniecznego wsparcia wymaga od nas tak zwanych kompetencji społecznych. I sprawa wydawałaby się prosta, gdyby nie fakt, że ich poziom zależy od tego, jakie mieliśmy w dzieciństwie… wsparcie. Czyli dochodzimy znowu do początku. Umiejętności społeczne nabywamy wraz z dorastaniem. W procesie ich przyswajania kluczowego znaczenia nabiera sposób, w jaki wychowują nas rodzice, a przede wszystkim, jakie mamy w nich oparcie. 
Zakres udzielania efektywnego wsparcia jest równie ważny, jak i złożony. Podejmując próby zdefiniowania tego pojęcia i jego zakresu, nie sposób uniknąć podstawowych pytań, na które trudno znaleźć proste odpowiedzi: 
Co to jest wsparcie? 
Co wpływa na jego efektywność? 
Kto kogo powinien wspierać? 
W jakich okolicznościach ma to nastąpić? 
Nie trzeba nikogo przekonywać, jak ważne jest, aby rodzice wspierali dzieci. Sądzę jednak, że również zdecydowanie za mało mówi się o tym, jak bardzo pomocy potrzebują rodzice często wypaleni, bezradni i niepotrafiący sprostać trudnościom przerastającym ich siły. Tym bardziej ucieszyła mnie informacja o kampanii, jaką organizuje Fundacja Dzieci Niczyje - "Dobry Rodzic - Dobry Start". Na pomoc niedoświadczonym rodzicom ruszają inni rodzice-wolontariusze. Pytanie tylko, kto wesprze tych wolontariuszy? Chyba, że uwierzymy w sprawczą moc stwierdzenia "co nas nie zabije, to nas wzmocni". 
Łańcuch pomocy pewnie mógłby ciągnąć się w nieskończoność. Faktycznie, z chwilą narodzin potrzebujemy stałej opieki. Z czasem dorastamy, dojrzewamy, przybywa nam lat i doświadczeń. Stajemy się samodzielni. Zaczynamy pełnić coraz bardziej skomplikowane i odpowiedzialne role społeczne - partnera, małżonka, rodzica. Wraz z upływem lat to częściej na nas spoczywa obowiązek troszczenia się o innych. Nie oznacza to jednak, iż jako dorośli ludzie sami nie potrzebujemy wsparcia. Manewrujemy zatem pomiędzy koniecznością udzielenia wsparcia, a potrzebą jego otrzymania. 
Odnoszę nieodparte wrażenie, że efektywne wsparcie jest deficytowym towarem. I trudno się dziwić, skoro trudno udzielić właściwej pomocy. Jeżeli widzę osobę bezdomną, niepełnosprawną, zabiedzone dziecko, które prosi o pieniądze, jaka reakcja będzie właściwym wsparciem? Istnieje niebezpieczeństwo skrajności. Może dojść do zaniedbania, kiedy nie otrzymamy lub nie okażemy prawdziwie potrzebnej pomocy. Szkodliwa jest również druga skrajność w postaci nadopiekuńczości. Niedobrze na siłę ułatwiać człowiekowi życie, zabierając mu szanse nauki samodzielności i brania za siebie odpowiedzialności. 
Proces udzielania fachowego wsparcia wymaga od pomagającego empatii, ale także dużej wiedzy, umiejętności i działania na zasadzie dawania wędki, czyli tworzenia zachęt aktywizujących osobę wspomaganą. Jeśli stosujemy zachętę do podjęcia pracy, to na zasadach bardziej opłacalnych niż pomoc socjalna. Co więcej, udzielana pomoc powinna być adekwatna do potrzeb danej osoby i sytuacji, w jakiej się znajduje. Połączenie wszystkich tych aspektów pokazuje, jak trudne może to być zadanie. Droga do udzielania potrzebnego wsparcia jest długa i nie zawsze prosta. Czasem decydujący okazuje się być ten pierwszy krok. W odniesieniu do udzielania wsparcia, to przede wszystkim "być" z drugim człowiekiem. 
W procesie psychoterapii jednym z najważniejszych zadań, stawianych przed terapeutą jest zbudowanie trwałego, opartego na zaufaniu i równorzędności kontaktu z klientem. Bycie w łączności z drugim człowiekiem jest absolutnym fundamentem całego procesu pomagania. Czasem to nie wystarczy, a niekiedy to bezcenne. Ale z pewnością niezbędne! 

aaa 
7.4. Problemy z głosowaniem 
 
 Źródło: Razem z Tobą - Gazeta Internetowa Osób Niepełnosprawnych 
 Data opublikowania: 2010-07-05 
 
"Właśnie jestem już po głosowaniu, i chcę się podzielić z Wami moimi spostrzeżeniami. Otóż napotkałem problemy z głosowaniem przy użyciu szablonu do głosowania" - napisał do redakcji nasz stały czytelnik, Mirosław Floryński. Zwraca również uwagę na brak pochylni dla wózków inwalidzkich i osób z niepełnosprawnością ruchową w budynku Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Nr 1 przy ul. Kopernika. 
Oto relacja czytelnika: 
Po wejściu na salę do głosowania w Obwodowej Komisji Wyborczej NR 26 w Elblągu, na moje zapytanie, czy jest mąż zaufania, otrzymałem odpowiedź: "nie ma, wyszedł". Zwróciłem się więc do Przewodniczącej Komisji, że chcę głosować przy użyciu SZABLONU DO GłOSOWANIA dla osób niewidomych. Przewodnicząca komisji była zdziwiona, bo nie wiedziała o co chodzi i do czego ten szablon służy. Miałem na szczęście taki szablon, który otrzymałem z Fundacji Instytut Rozwoju Regionalnego z Krakowa. Przewodnicząca chwilę go oglądała. Pozytywny efekt prezentacji był taki, że mi - osobie słabowidzącej - Przewodnicząca wskazała, w którym miejscu mam się podpisać na liście obywateli uprawnionych do głosowania, naprowadziła moją rękę w miejsce podpisu. Szablon do głosowania był nieprzezroczysty, koloru czarnego, a w nim jedynie 2 wolne kratki do zakreślenia. Tu jednak też potrzebna była pomoc, jeśli nie wiedziało się w jakiej kolejności są umieszczone na liście nazwiska kandydatów. Jeszcze taki drobiazg: Stół w boksie, w którym głosowałem, był pokryty miękkim materiałem, przez to stawiając "X" zrobiłem dziurę w karcie do głosowania . To, co mnie najbardziej zbulwersowało - zostawiłem na koniec. W budynku Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Nr 1 przy ul. Kopernika, w której odbywało się głosowanie, uczy się młodzież i dzieci niepełnosprawne, a na frontowej ścianie szkoły wisi logo Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Niestety, gdyby osoba niepełnosprawna o kulach lub na wózku chciała się dostać do budynku, musi pokonać kilkanaście stopni schodów. Nie ma ani podjazdu, ani windy. 
Nie mogę oprzeć się wrażeniu, że osoby z niepełnosprawnościami są jeszcze ciągle w Polsce obywatelami drugiej kategorii. 
4-07-2010 o godz. 14:45 
 mirekflorynski@wp.pl 
 
Komentarze: 
1. Człowieku, jeżeli jesteś osobą słabowidzącą, to po co głosowałeś przy użyciu szablonu dla osób niewidomych? 
2. W kolejności alfabetycznej. 
3. Widocznie za dużo siły miał pan w sobie, że została dziura zrobiona w karcie do głosowania. 
4. Potrzebuje pan windę, aby dostać się do szkoły? A osoba o kulach ma schody. A jeśli chodzi o podjazd na wózki inwalidzkie, to faktycznie brak. 
Ps. Polska nie jest podzielona tak, jak pan to sugeruje. 
 Jacek 
 
Ja stwierdziłem fakty! SZABLON DO GłOSOWANIA to był eksperyment wyborczy. Zapewne wszyscy "zdrowi " chcieliby wszystkie osoby niepełnosprawne, w różnym stopniu i z różnymi schorzeniami,"zapakować w worek i wysłać na księżyc". BO MY psujemy obraz społeczeństwa idealnego, któremu zaniżamy statystykę, że w Polsce "jest super", ale czy "ideałami" są osoby zdrowe? 
 Mirosław Floryński 
 
Jacku - piszesz, cytuję: "SKORO JESTEŚ OSOBĄ SŁABOWIDZĄCĄ, TO PO CO GłOSUJESZ (...) " - To są TWOJE SŁOWA. A czy uważasz, że osoby słabowidzące czy niewidome, czy też niepełnosprawne, to osoby gorszej kategorii? Gorsze gatunkowo od Ciebie? Czy uważasz, że takie osoby nie mają prawa decydować, o losie swego kraju, swej ojczyzny, Polski, gdzie przyszło im żyć? 
Mimo instytucji w Elblągu, takich jak ERKON czy inne, które dbają o tych ludzi, to - uważam, że nadal w ELBLĄGU panuje ciemnogród w temacie niepełnosprawności. ZWYCZAJNIE ludzie "zdrowi" boją się ludzi niepełnosprawnych. Ale to przecież "NIEPEŁNOSPRAWNI Są W PEŁNI SPRAWNI", to zdrowi są "NIEPEŁNOSPRAWNI", z powodu, że się tak wyrażę, "ograniczonego umysłu i braku wyobraźni, nawet tej przestrzennej". Ostro się wyraziłem, ale ja nie "owijam w bawełnę", rzeczy i sprawy nazywam po imieniu, tak jak one są, a o czym inni wiedzą, ale... TYLKO przemilczą . 
 Mirosław Floryński 
 
Zwrócę jednak uwagę na jeszcze jeden problem, z jakim borykał się słabowidzący Mirek. Na dodatek, po wejściu do lokalu Obwodowej Komisji Wyborczej NR 26 w Elblągu, prawdopodobnie na "widok" Mirka, zwiał mąż zaufania i nie miał kto mu pomóc w głosowaniu... Wprawdzie przy sobie dzielnie dzierżył szablon, ale biedny "niewidomy" potrzebował pomocy. Z nerwów w karcie do głosowania aż biedaczysko dziurę wydrążył... 
I znów dochodzę do wniosku: co jest potrzebne, dobre i niezbędne do życia i funkcjonowania osobie całkowicie niewidomej, to wcale nie oznacza, że jest konieczne i pomocne dla człowieka słabowidzącego, a nawet może być całkiem odwrotnie. Niektóre sprzęty specjalistyczne, mogą stać się wielką przeszkodą i trudnością do zrealizowania celu. Co widać na tym problematycznym głosowaniu Mirka. Jestem osobą całkowicie niewidomą i to dopiero od 2000 roku. Wzięłam udział w głosowaniu i pierwszy raz samodzielnie mogłam oddać głos, przy pomocy właśnie szablonu. Nie miałam żadnych problemów! Uważam, że ten tekturowy szablon to ogromny krok do przodu. Głos niewidomego wreszcie może być ważny, a możliwość oszustwa (oddania głosu na innego kandydata przez osobę pomagającą) przestaje istnieć. 
 Ala Słowik 
 
W naszym kraju osoby niepełnosprawne i inne grupy społeczne (oprócz homo), są traktowane jak niedorajdy, ciemnogród i najlepiej ich posłać w kosmos, bo społeczeństwo musi być idealne, jak to zdrowy naród mówi.W krajach zachodnich dbają o takich obywateli. Zdrowy nie zrozumie chorego, dlaczego? Dlatego, że nie wie, co to znaczy. A jeszcze jedno, ja też jestem osobą niepełnosprawną i chcę powiedzieć, że niepełnosprawni, nie tak jak zdrowi na umyśle i ciele, potrafią brać garściami życie i cieszyć się z niego, nawet gdy to ma potrwać chwilę. 
 Elblążanin 
 
Niektórych niepełnosprawnych, rzeczywiście, dobrze by było wysłać na inną planetę, bo nie przynosiliby wstydu całemu środowisku. 
Mirku! Wypisujesz jakieś bzdury i teorie spiskowe. Po pierwsze, listy kandydatów zawsze są w kolejności alfabetycznej. Było tak w obu turach. Skoro kandydatów było aż dwóch, czy aż tak trudno tę kolejność zapamiętać? Jeśli tak, mogłeś poprosić kogoś widzącego o przeczytanie lub zagłosować za pomocą pełnomocnika. Dzięki temu uniknęłoby się zamieszania. Do czego był Ci potrzebny mąż zaufania? Po drugie, po co szablon dla osoby niewidomej miałby być przezroczysty? Przecież listę i tak musi przeczytać ktoś widzący, chyba że wcześniej, np. w Internecie, samemu sprawdzi się kolejność. Dla nas ważne są jedynie kratki. Odnoszę wrażenie, że nie zrozumiałeś, do czego służą szablony. Skoro są tak beznadziejne, a w dodatku jeszcze widzisz, po co go zamawiałeś, narażając fundację na niepotrzebne koszty związane z wysyłką? 
Jestem niewidoma. Bardzo się cieszę, że dzięki szablonowi po raz pierwszy mogłam zagłosować samodzielnie. Nie rozumiem natomiast, na czym polega problem obrusu na stole w lokalu wyborczym. Przecież stół jest twardy, obrus niczemu nie przeszkadza. Jak z powodu niego można zrobić dziurę w karcie, w dodatku gdy się widzi i posługuje długopisem? Na koniec proponuję Ci popracować nad czytaniem ze zrozumieniem. Wyrywkowe zacytowanie wypowiedzi Jacka i Twoje oburzenie doskonale świadczą o tym, że masz z tym problem. 
 Hania 
 
 aaa 
7.5. Refleksje na temat problemów z głosowaniem 
Alicja Nyziak 
 
Serfowałam leniwie po Internecie i w pewnym momencie wirtualna fala dobiła do nieznanej mi gazety. Postanowiłam zerknąć i zapoznać się z wiadomościami, jakie zawiera. Ponieważ ostatnio temat głosowania przez niewidomych był dość mocno nagłośniony, więc jeden z tytułów przyciągnął moją uwagę, przeczytałam i ... Ale każdy z Państwa może zapoznać się z tymi tekstami, gdyż znajdują się nieco wyżej, pod pozycją 7.4. 
Muszę przyznać, że tekst jest (jak dla mnie) powalający na łopatki, a wypowiedzi autora w odniesieniu do komentarzy dopełniają pewnego spojrzenia na świat. 
Poserfowałabym dalej, ale ... 
Tego typu wypowiedzi rzutują również na inne osoby niewidome i słabowidzące. Jeżeli wyjdziemy, jak Pan Mirosław, z założenia, że wszyscy powinni wiedzieć, jak nam pomóc w różnych sytuacjach, to zapewniam, że daleko nie zajedziemy. Różnorodność świata tworzymy wszyscy, ale tak się składa, że większość ludzkości bez problemów posługuje się wzrokiem, mową, słuchem, intelektem itd. Skoro znajdujemy się w mniejszości, to nie wychodźmy z założenia, że inni mają się wyedukować, a my nie musimy. Pępek świata, to z nas nie jest i nigdy nie będzie. Generalnie wszyscy tak mamy, że dopóki nie zaistnieje potrzeba, czy nie zmusi nas sytuacja lub ciekawość, to raczej nie dociekamy jak i co robić, gdy np. spotka się na swojej drodze niewidomego, głuchoniemego, czy wózkowicza - to normalne i słuszne zachowanie. Zdaje się, że Pan Mirosław niesie ze sobą ogromny worek frustracji, skoro uważa, że tylko niepełnosprawni szpecą ogólny wygląd świata. Niestety, funkcjonuje w społeczeństwie pewien stereotyp, że osoby niepełnosprawne, to takie biedne ciumoki, niedorajdy i leniwe obiboki, wzbudzający współczucie i litość na szklanym ekranie. Uczciwie należy przyznać, że sami niepełnosprawni przyczynili się do powstania tego wizerunku. Na szczęście zaczyna się on zmieniać na plus. Natomiast jeśli mamy wysyłać w kosmos, to należałoby przeprowadzić selekcję, ale gwarantuję, że niepełnosprawność nie miałaby tu najmniejszego znaczenia. Z chamstwem, agresją, złośliwością, frustracją, ale i radością życia, wysokim stopniem kultury osobistej, życzliwością spotkamy się u niewidomych, słabowidzących, inwalidów ruchu, ludzi z tytułami naukowymi, robotników fizycznych, polityków i ... po prostu całej ludzkości. 
To prawda, że w naszym kraju ciągle jeszcze bardzo wiele jest do zrobienia w różnych sferach życia społecznego. Niestety, realizacja i respektowanie przepisów Unii Europejskiej, doskonale wychodzi polskim urzędnikom na papierze, w realu jest znacznie gorzej. Nie można jednak powiedzieć, że nic się nie zmieniło. Pan Mirosław ma rację, wytykając paluszkiem brak podjazdu do placówki edukacyjnej. 
Decydując się na wypowiedź na forum, trzeba również pamiętać, że ta część społeczeństwa, która nie ma kontaktu z osobami niewidomymi lub słabowidzącymi będzie bazowała na przeczytanej wypowiedzi i dokona uogólnienia. Tu warto zauważyć, że także widzący czytelnik wytknął Panu Mirosławowi brak logiki w korzystaniu przez słabowidzącego z szablonu dla niewidomych. Tak więc zamiast narzekać i szukać dziury w całym, może najpierw warto nabrać trochę dystansu do siebie i pozytywniej spojrzeć na świat. 
 
aaa 
8. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
8.1. Rentowa rewolucja 
Aleksandra Fandrejewska 
 
 Źródło: Rzeczpospolita 
 Data opublikowania: 16-07-2010 
 
Resort pracy wraca do projektu, który dwa lata temu zawetował prezydent Lech Kaczyński 
 
 - Jeśli nie zmienimy zasad wyliczania rent, to za cztery lata emerytury staną się niższe od rent - mówi Jolanta Fedak, minister pracy i polityki społecznej. Przypomina, że ma gotową ustawę, którą pod koniec 2008 r. zawetował prezydent Lech Kaczyński. 
Zgodnie z nią wysokość świadczeń dla osób urodzonych po 1948 r. miałaby być liczona podobnie jak emerytur: będzie zależała od tego, jak długo ktoś pracował oraz ile składek emerytalno-rentowych zapłacił. Dziś takiej zależności nie ma, bo renty są liczone jak emerytury w starym systemie: z częścią socjalną oraz przelicznikami lat pracy lub nauki. 
Nowy sposób liczenia rent przyniesie też oszczędności budżetowi. Część świadczeń będzie niższa niż dziś, a część osób nie będzie chciała z nich skorzystać. 
- Ludzie dostają renty, bo nie mogą pracować z powodu choroby. Nie można ich skazywać na pomoc społeczną - ocenia Wiesława Taranowska, wiceprzewodnicząca OPZZ. 
Wstępnie oszczędności budżetowe szacowane są na ok. 18 - 20 mld zł w ciągu dziesięciu lat. 
- Jeśli zostawimy niezmieniony system rent, ludzie będą się o nie starać wszelkimi sposobami - uważa Agnieszka Chłoń-Domińczak, była wiceminister pracy. Obecnie przeciętna renta to 1268 zł, a emerytura - 1708 zł brutto. 
- Dopóki renta będzie konkurencyjna wobec płacy, dopóty ludzie będą na nią próbowali uciec - wskazuje Jan Rutkowski, ekonomista Banku Światowego. 
Przypomina, że Polska jest na szarym końcu w Unii pod względem liczby pracujących osób niepełnosprawnych na 1000 mieszkańców. 
- Ci, co mają renty, wypadają za burtę rynku pracy, część z nich nie chce pracować, a inni nie mogą, bo ograniczają ich limity narzucone przez państwo - podkreśla Rutkowski. 
Jeśli propozycje Jolanty Fedak wejdą w życie, renciści będą mogli pracować bez ograniczeń. Rutkowski policzył, że gdyby w Polsce pracowało tyle samo osób w wieku 50 - 65 lat co w Niemczech czy na Litwie, to dochód narodowy rósłby o 5 procent szybciej co roku. - U nas nie pracuje nawet połowa, a tam ponad 65 proc. - zaznacza ekonomista. 
 
aaa 
8.2. Waloryzacja 2011, czyli o ile w marcu wzrosną emerytury i renty 
Leszek Kostrzewski 
 
Źródło: Gazeta Wyborcza 
Data opublikowania: 2010-07-08 
 
Niestety, według prognoz rządu w przyszłym roku emeryci i renciści nie dostaną dużych podwyżek. Ile wyniosą i jak je policzyć? 
W marcu każdego roku emeryci i renciści dostają podwyżkę świadczeń. Znamy już założenia rządu, ile może ona wynieść w 2011 r. Zanim jednak o tym napiszemy, wyjaśnijmy, skąd w ogóle bierze się podwyżka, czyli tzw. waloryzacja. Wprowadzono ją, by emeryci i renciści nie tracili na wzroście cen. Państwo uznało, że gdy opłaty za czynsz, wodę, żywność idą w górę, najstarszym przysługuje wyrównanie - w przeciwnym razie nie będzie ich stać na pokrycie rachunków. 
Waloryzacja jest przeprowadzana z urzędu - ZUS sam obliczy nowe, wyższe świadczenie, nie trzeba składać wniosku. 
 
Jak wyliczyć waloryzację? 
 
Waloryzacja co roku jest inna. Dlaczego? Bo tzw. wskaźnik waloryzacji zależy od: 
* wysokości inflacji - wzrostu cen w gospodarstwach emeryckich z roku poprzedniego. W przyszłym roku będziemy brać pod uwagę inflację obecnego, 2010 r. 
* 20-proc. wzrostu płac w przedsiębiorstwach. Inflacja i wzrost płac co roku są inne. Waloryzacja więc też się zmienia. Wniosek? Im wyższa podwyżka cen i podwyżka pensji, tym emeryci i renciści dostają więcej. I odwrotnie. Przy niewielkiej inflacji i małych podwyżkach płac seniorzy nie mogą liczyć na zbyt dużo. 
Niestety, w przyszłym roku najbardziej prawdopodobny jest drugi scenariusz. 
 
O ile wzrosną świadczenia 
 
Przez ostatnie lata waloryzacja regularnie przekraczała 4 proc. W marcu tego roku wyniosła 4,62 proc., co oznaczało, że emerytura w wysokości 1000 zł wzrosła w marcu o 46 zł. W przyszłym roku już tak dobrze nie będzie. Rząd właśnie ogłosił swoją prognozę: koalicja PO-PSL szacuje, że każdy emeryt w marcu 2011 r. dostanie o 2,45 proc. więcej pieniędzy. Osoba, która dziś dostaje najniższą rentę lub emeryturę (706,29 zł brutto), jeśli się spełnią prognozy rządu, po przyszłorocznej waloryzacji będzie miała o 17,30 zł więcej, a więc 723,59 zł. Tyle też w marcu 2011 r. będzie wynosić najniższa renta rodzinna i renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz renta rolnicza. 
Ważne! Prognoza rządu może się jeszcze zmienić. 
 
Najniższe świadczenia 
 
Przyszłoroczna marcowa waloryzacja będzie też oznaczać podwyżkę pozostałych najniższych świadczeń, a więc renty z tytułu: 
* częściowej niezdolności do pracy - z 543,29 zł do 556,60 zł (wzrost o 13,31 zł) 
* całkowitej niezdolności do pracy w związku w z wypadkiem lub chorobą zawodową oraz renta rodzinna wypadkowa - z 847,55 zł do 868,31 zł (wzrost o 20,76 zł) 
* częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową z 651,95 zł do 667,92 zł (wzrost o 15,97 zł). 
 
Dodatki do góry o wskaźnik waloryzacji 2,45 proc. 
 
Wzrosną też specjalne dodatki: 
* pielęgnacyjny, kombatancki i za tajne nauczanie: z 181,10 zł do 185,54 zł (wzrost o 4,44 zł) 
* dla sierot zupełnych - z 340,39 zł do 348,73 zł (wzrost o 8,33 zł). 
 
Dla kogo waloryzacja 
 
Z waloryzacji skorzysta w sumie blisko 10 mln Polaków. Większość to emeryci i renciści pobierający świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, osoby pobierające zasiłki i świadczenia przedemerytalne oraz osoby na wcześniejszych emeryturach. Podwyżkę dostaną też rolnicy, którym świadczenia wypłacają Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz mundurowi z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA, Wojskowego Biura Emerytalnego MON i Biura Emerytalnego Służby Więziennej (tzw. mundurówka). 

aaa 
8.3. Co to jest 8,30 zł? 
Aleksander Mieczkowski 
 
Czytamy prognozę wzrostu rent i emerytur w przyszłym roku i w głowę zachodzimy, co to za podwyżki. No, bo i co to za podwyżka np. dodatków pielęgnacyjnych o 4,44 zł? Może niejeden powie, że nie powinni się wygłupiać z takimi podwyżkami. 
Oczywiście, nieco lepiej wygląda wzrost najniższej emerytury, bo wzrośnie ona o 17,30 zł. Niektóre świadczenia wzrosną o o 13,31 zł, inne 20,76 zł, jeszcze inne wzrosną o 8,33 zł. Czy jednak nas to zadowala? 
Pewnie, że nie. Spróbujmy jednak na całą sprawę popatrzeć z innej strony. Wiemy już, jak jest ustalana podwyżka i wiemy, że podwyżki wszystkich świadczeń obejmują prawie 10 milionów osób. Nie wdając się w takie szczegóły, jak ile osób brakuje do tych dziesięciu milionów oraz w grosze, spróbujmy policzyć: 
10 milionów razy 8 złotych miesięcznie, razy 12 miesięcy, równa się 960 milionów złotych w skali rocznej, czyli prawie miliard. A przecież niektóre świadczenia wzrastają znacznie więcej. I tak, przy rencie czy emeryturze w wysokości jednego tysiąca złotych wzrost wyniesie 24,50 zł, a przy dwóch tysiącach - 49 zł. W tym miejscu należy dodać, że spora liczba emerytur o wiele przekracza dwa tysiące miesięcznie. 
Gdybyśmy przyjęli, że przeciętne świadczenie wzrośnie tylko o 15 zł, co z pewnością nie jest zawyżoną kwotą, i pomnożylibyśmy to przez 12 miesięcy i 10 milionów świadczeń, otrzymalibyśmy jeden miliard osiemset milionów złotych. 
Rzadko chyba uświadamiamy sobie, że to, co dla nas stanowi bardzo małą pomoc, podwyżkę, wzrost, czy jak to nazwiemy, jeżeli dotyczy wielkiej liczby osób powoduje wielkie wydatki z kasy ZUS, KRUS czy budżetu państwa. Pomyślmy o tym, kiedy w marcu przyszłego roku będą nas śmieszyły podwyżki otrzymywanych świadczeń. 
 
aaa 
8.4. Rząd szykuje zmiany w świadczeniach pielęgnacyjnych 
Magdalena Gajda 
 
Źródło: IntegracjaInfo 
Data opublikowania: 2010-07-14 
 
Jak poinformowało Centrum Prasowe Rady Ministrów, na posiedzeniu rządu, które odbyło się 13 lipca zaproponowano zmiany dot. sposobu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych - w tym do świadczenia pielęgnacyjnego dla opiekunów osób z niepełnosprawnością oraz zasiłku pielęgnacyjnego. 
Od 1 stycznia 2010, przy udzielaniu świadczenia pielęgnacyjnego nie obowiązuje kryterium dochodowe. Wysokość świadczenia to 520 zł miesięcznie. Mogą się o nie ubiegać te osoby, które rezygnują z pracy, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. 
Rząd chce ujednolicenia sytuacji prawnej w kwestii pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez małżonków. Obecnie osoba, która ma ustalone prawo do renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka (przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego) posiada prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Natomiast osoby pobierające emeryturę lub innego rodzaju rentę nie mają możliwości ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. 
Rada Ministrów proponuje również uniemożliwienie pobierania więcej niż jednego świadczenia pielęgnacyjnego w rodzinie. Wprowadzony ma być przepis, na podstawie którego możliwe będzie przeprowadzanie wywiadów środowiskowych (lub korzystanie z tych już wykonanych przez ośrodki pomocy społecznej) u osób, które otrzymują takie świadczenie. Usunie to też wszelkie wątpliwości, czy opiekun osoby z niepełnosprawnością pobierający świadczenie pielęgnacyjne faktycznie wywiązuje się z zadań opiekuńczych. 
Zasiłek pielęgnacyjny - w wysokości 153 zł - przysługuje dziecku z niepełnosprawnością, osobie z niepełnosprawnością w wieku powyżej 16 lat z orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym oraz osobie, która ukończyła 75 lat. 
Zgodnie z ostatnimi założeniami rządowymi zasiłkiem pielęgnacyjnym mają być objęte wszystkie osoby uprawnione do jego otrzymywania. Oznacza to, że zasiłek ten będzie również przyznawany osobie powyżej 16 roku życia, która posiada orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, o ile dysfunkcja nastąpiła w wieku do ukończenia 21 lat. 
 
aaa 
8.5. Zrównanie dofinansowań w dół a nie w górę 
Magdalena Gajda na podstawie POPON 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania: 2010-07-01 
 
Organizacje skupione w Krajowej Radzie Zatrudnienia Osób Niepełnosprawnych spotkały się 30 czerwca z Pełnomocnikiem Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych Jarosławem Dudą, prezesem PFRON Wojciechem Skibą oraz dyrektorem Biura Pełnomocnika Rządu Teresą Hernik. Strona rządowa przedstawiła propozycje kolejnych zmian w Ustawie o rehabilitacji społecznej i zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. 
Zdaniem przedstawicieli rządu, zmiany te muszą wejść w życie najpóźniej w lutym 2011 r., aby w Państwowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ani w tym, ani w przyszłym roku nie zabrakło środków na wypłatę dofinansowań do zatrudnienia pracowników z niepełnosprawnością. 
W projekcie nowelizacji strona rządowa zaproponowała: 
- uchylenie art. 22 ustawy o rehabilitacji, który dotyczy obniżenia wpłat na PFRON z tytułu zakupu produkcji lub usługi 
- utrzymanie dofinansowania tylko dla osób z niepełnosprawnością z uprawnieniami emerytalnymi, które mają znaczny stopień niepełnosprawności, brak dofinansowania dla emerytów z lekkim i umiarkowanym stopniem 
- wyłączenie z katalogu zwolnień (art. 31 ustawy) podatków i opłat lokalnych 
- nowy podział środków ze zwolnień podatkowych przekazywanych na ZFRON - zaproponowano wpłatę 50 proc. środków na PFRON i 50 proc. ZFRON 
- dofinansowanie do wynagrodzeń osób z niepełnosprawnością w wysokości 180 proc. minimalnego wynagrodzenia dla stopnia znacznego, 100 proc. dla umiarkowanego i 40 proc. dla lekkiego 
- zrównanie dofinansowania dla otwartego i chronionego rynku pracy w dół - czyli do poziomu dofinansowania, które otrzymują przedsiębiorstwa z rynku otwartego, obecnie w ustawie wpisane jest zrównanie w górę do poziomu kwot, które dostają zakłady pracy chronionej. 
Decyzja, która z powyższych propozycji znajdzie się w poselskim projekcie nowelizacji ustawy rehabilitacyjnej, zostanie podjęta 6 lipca podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Osób Niepełnosprawnych. 
 
 aaa 
8.6. POPON: nie chcemy tymczasowych rozwiązań 
Magdalena Gajda 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2010-07-08 
 
Za wprowadzeniem nowego systemu wsparcia zatrudnienia osób z niepełnosprawnością, a nie doraźnymi zmianami, które mają chwilowo uleczyć stary, opowiedzieli się członkowie Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych. 
W uchwale z czerwcowego posiedzenia, przedsiębiorcy skupieni w POPON wskazują, że w ciągu ostatnich kilkunastu lat kolejne nowelizacje ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przeprowadzane były w formie eksperymentów, co w efekcie przyczyniało się załamania się całego systemu wsparcia zatrudnienia pracowników z niepełnosprawnością. POPON domaga się zatem nie doraźnych zmian w tym systemie, ale wprowadzenia nowych, kompleksowych rozwiązań. 
Zdaniem POPON rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnością nie będzie efektywna bez wsparcia jej środkami publicznymi - centralnymi i samorządowymi. Pracodawcy są podstawowym ogniwem w procesie rehabilitacji zawodowej osób z niepełnosprawnością, ale nie mogą ponosić za niego wyłącznej odpowiedzialności. 
Przedsiębiorstwa z otwartego rynku pracy nie są w stanie zastąpić firm z rynku chronionego, ponieważ mają inną specyfikę i zasady działania. Niemniej jednak, zakłady pracy chronionej i firmy z rynku otwartego nie powinny ze sobą konkurować, ale wzajemnie się uzupełniać jako dwa modele zatrudnienia osób z niepełnosprawnością. O miejscu zatrudnienia ma decydować rodzaj i stopień niepełnosprawności. Chroniony rynek pracy powinien skupiać pracowników o najbardziej złożonych i najgłębszych niepełnosprawnościach, którym trudno znaleźć pracę na rynku otwartym. Dlatego też to właśnie ZPCHr powinny dostawać relatywnie wyższe wsparcie finansowe. 
Środki otrzymywane przez pracodawców na zatrudnienie osób z niepełnosprawnością powinny w pełni pokrywać podwyższone koszty takich działań. W przeciwnym razie system będzie nieskuteczny i doprowadzi do dyskryminacji niektórych grup pracowników z niepełnosprawnością. 
Według POPON zadania z zakresu rehabilitacji zawodowej powinny być finansowane przede wszystkim przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz samorządy powiatowe, a wsparciem mają być objęte osoby z każdym rodzajem i stopniem niepełnosprawności - także pobierające świadczenia emerytalne. 
Członkowie POPON sprzeciwiają się również ograniczeniom pomocy dla osób z lekkim stopniem niepełnosprawności. Postulują też reformę orzecznictwa o niepełnosprawności i systemu rentowego, ponieważ ich obecne formy wywołują zamieszanie prawne i utrudniają efektywne prowadzenie rehabilitacji zawodowej. Osoby z niepełnosprawnością nie chcą pracować w obawie przed utratą świadczeń rentowych, a pracodawcy wzbraniają się przed zatrudnieniem osoby z niepełnosprawnością z lęku, że nie sprostają wszystkim wymogom formalnym przy uzyskiwaniu pomocy do zatrudnienia. 
 
 aaa 
8.7. Co dalej z opłatami na PFRON? 
 
Źródło: Rzeczpospolita, z dnia 23 czerwca 2010 r. 
 
Ministerstwo Gospodarki opracowało projekt ustawy o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców, w którym proponuje, aby przedsiębiorcy niezatrudniający wymaganej przez przepisy liczby niepełnosprawnych mogli wliczyć karną opłatę na PFRON do kosztów prowadzonej działalności - donosi wtorkowa Rzeczpospolita. 
Chodzi tutaj o opłatę zapisaną w art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Mówi on o tym, że pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, jest obowiązany dokonywać miesięcznych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65 proc. przeciętnego wynagrodzenia oraz różnicy między liczbą zatrudnionych zapewniających osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6 proc. a rzeczywistym ich zatrudnieniem. 
Ministerstwo Gospodarki chce nowelizacji ustaw o PIT i o CIT w ten sposób, aby z przewidzianych w nich list wydatków, jakie nie mogą być uznane za koszty prowadzonej działalności, wykreślić wspomniane wyżej opłaty przewidziane w art. 21 ustawy o rehabilitacji. Da to możliwość zaliczenia tych wydatków do kosztów prowadzonej działalności. Według projektodawców obowiązek ich zapłaty jest szczególnie niekorzystny dla tych przedsiębiorców, którzy działają w branżach, w których niezwykle trudno znaleźć niepełnosprawnego pracownika z wymaganymi kwalifikacjami. 
Taka zmiana może się okazać bardzo niekorzystna dla niepełnosprawnych. Obowiązek wnoszenia opłat dodatkowych na PFRON ma bowiem zachęcić przedsiębiorców do ich zatrudniania. 
 
aaa 
8.8. Terapia wstrząsowa w PFRON 
 
Źródło: portal IPON 
Data opublikowania: 2010-07-09 
 
Zaczyna brakować pieniędzy na dofinansowania dla niepełnosprawnych, posłowie chcą więc zmienić przepisy. Pomysłów na nowelizację ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych jest kilka. Oszczędności miałoby przynieść np. pozbawienie prawa do dofinansowania części emerytów. Prawo do tych ekstra pieniędzy zachowaliby tylko przedsiębiorcy zatrudniający emerytów ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Pomysłodawcy zwrócili bowiem uwagę, że ci przedsiębiorcy korzystają dodatkowo z przywilejów wynikających z programu 50+ (np. krócej płacą im wynagrodzenie chorobowe). 
Kolejny pomysł na zmniejszenie dziury w budżecie PFRON to pozbawienie zakładów pracy chronionej zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych czy od nieruchomości. Co roku daje to 160 mln złotych ulgi, która w połowie jest finansowana z budżetu państwa, a w połowie przez PFRON. 
Zmianie miałby ulec także art. 22 ustawy o rehabilitacji, który kontrahentom zakładów pracy chronionej daje możliwość obniżenia obowiązkowych wpłat na PFRON. Z tym przepisem jest związane wiele kontrowersji, gdyż nieuczciwi przedsiębiorcy go nadużywają, np. do obniżania cen za swoje usługi podczas przetargów. Jednocześnie te zmiany dotkną także uczciwych, czyli większość z ponad 2 tys. zakładów pracy chronionej zatrudniających prawie 200 tys. niepełnosprawnych z najpoważniejszymi schorzeniami, niewidomych, niedosłyszących. 
Projektodawcy zastanawiają się także nad ograniczeniem dofinansowania dla przedsiębiorców zatrudniających osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności. Ten pomysł z kolei dotknie firm z tzw. otwartego rynku, czyli zwykłych przedsiębiorców. 
Prace nad ostateczną wersją projektu mają zostać zakończone w ciągu najbliższych kilku tygodni, przed wakacjami parlamentarnymi. 
- Jeszcze nie ma projektu, a już się mówi, że zmiany mają wejść w życie na początku przyszłego roku - mówi Barbara Pokorny, przewodnicząca Rady Krajowej Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych. 
- Kolejny raz jesteśmy zaskakiwani zmianami, a przecież wielu z nas prowadzi poważne firmy, które mają podpisane wieloletnie kontrakty. 
Skąd wzięła się potrzeba zmian? W zeszłym roku zatrudnienie niepełnosprawnych wzrosło o ponad 50 tys. osób. Wzrosły więc wydatki z PFRON na dofinansowania, jednocześnie zmalały wpływy z opłat obowiązkowych od przedsiębiorców niezatrudniających odpowiedniej liczby takich pracowników (w firmach powyżej 25 pracowników 6 proc. załogi powinni stanowić niepełnosprawni). Spowodowało to dziurę w budżecie Funduszu na 550 mln zł, które udało się znaleźć tylko dzięki oszczędnościom na innych, nieobowiązkowych dofinansowaniach wypłacanych przez Fundusz (np. dotacja dla samorządów czy organizacji pozarządowych). 
- W przyszłym roku w budżecie PFRON może zabraknąć na dofinansowania nawet miliarda zł - zauważył Włodzimierz Sobczak, prezes Krajowej Izby Gospodarczo-Rehabilitacyjnej. 
 
aaa 
8.9. Dysfunkcja narządu wzroku a prawo jazdy 
Barbara Kraśnicka 
 
Wiele osób ma wątpliwości, czy legitymując się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności ze względu na narząd wzroku bądź po prostu posiadając wadę wzroku, można otrzymać prawo jazdy. Postaram się je rozwiać. 
Zgodnie z polskim prawem, prawo jazdy otrzymuje osoba, która łącznie spełnia następujące warunki: 
- osiągnęła wymagany dla danej kategorii wiek, 
- uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, 
- uzyskała orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o ile jest ono wymagane, 
- odbyła wymagane dla danej kategorii szkolenie, 
- zdała z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy wymagany dla danej kategorii, 
- przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym, ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe, albo przedstawi zaświadczenie, że studiuje od co najmniej sześciu miesięcy. 
Osoba niepełnosprawna pod względem fizycznym może kierować pojazdem silnikowym, o ile w wyniku badania lekarskiego nie zostanie stwierdzone przeciwwskazanie zdrowotne. W celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, przeprowadzane jest badanie lekarskie. Badania lekarskie przeprowadza uprawniony do tego lekarz. Na podstawie badania zostaje wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Osoba badana może w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia, wnieść odwołanie od jego treści wraz z uzasadnieniem. 
Przy ubieganiu się o prawo jazdy, badanie wzroku jest jednym z ważniejszych elementów całego zakresu badania. Szczegółowy sposób oceny stanu narządu wzroku w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, został określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Przy ocenie wzroku pod uwagę bierze się: ostrość wzroku, pole widzenia, zdolność do korekcji wady, widzenie obuoczne, a dla kierowców kategorii C i D - rozpoznawanie barw, widzenie zmierzchowe i wrażliwość na olśnienie. U osób z dysfunkcją narządu wzroku istotny jest stopień zaawansowania zmian oraz możliwość ich postępu. 
Osoby ubiegające się o prawo jazdy oraz osoby posiadające prawo jazdy kategorii A, A1, B, B1, T, B+E muszą posiadać: 
* ostrość wzroku - ostrość wzroku każdego oka osobno oraz przy patrzeniu razem nie mniej niż 0.5, 
* korekcja - bez ograniczeń: okularowa, soczewkami kontaktowymi pod warunkiem dobrej tolerancji i adaptacji do korekcji, dopuszczalna anizometropia 3.0 D, 
* rozpoznawanie barw - niewymagane, 
* pole widzenia - każdym okiem co najmniej 90 stopni od skroni i 30 stopni od nosa, 
* widzenie obuoczne - dla kategorii A i A1 wymagane prawidłowe, zaś dla kategorii B, B1, B+E i T. 
W przypadku stwierdzenia jednooczności lekarz może orzec brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami, pod następującymi warunkami: 
- ostrość wzroku oka lepiej widzącego wynosi nie mniej niż 0.8 bez korekcji, 
- od powstania jednooczności upłynęło co najmniej 12 miesięcy i badany ukończył 20 lat, 
- widzenie zmierzchowe i wrażliwość na olśnienie - niewymagane (badanie widzenia zmierzchowego wykonuje się, jeżeli osoba badana ma wszczepione soczewki wewnątrzgałkowe). 
Osoby ubiegające się o prawo jazdy lub posiadające prawo jazdy kategorii C, C1, D, D1, C+E, C1+E, D+E, D1+E muszą posiadać: 
* ostrość wzroku - ostrość wzroku oka lepiej widzącego nie mniej niż 0.8, oka gorzej widzącego nie mniej niż 0.5, 
* korekcja: 
- przy ostrości wzroku każdego oka co najmniej 0.5: korekcja okularowa lub soczewkami kontaktowymi, pod warunkiem dobrej tolerancji i adaptacji do korekcji, 
- przy ostrości wzroku każdego oka poniżej 0.5.: dopuszczalna korekcja w granicach 4.0 Dsph, 2.0 Dcyl, - dopuszczalna anizometropia 3.0 D, * rozpoznawanie barw - prawidłowe rozpoznawanie barwy: czerwonej, zielonej, żółtej, * pole widzenia - prawidłowe, 
* widzenie obuoczne - prawidłowe, 
* widzenie zmierzchowe i wrażliwość na olśnienie - prawidłowe. 
Jak z powyższego wynika osoba jednooczna po spełnieniu określonych warunków może otrzymać prawo jazdy kategorii B. Jednakże zostanie przez lekarza wyznaczony ponowny termin badania. Innymi słowy: osoba jednooczna może otrzymać prawo jazdy terminowe. 
Osoby ubiegające się o prawo jazdy do kierowania motocyklem lub samochodem osobowym (kategoria A i B) są z reguły badane tylko przez lekarza uprawnionego. W odniesieniu do wzroku zazwyczaj lekarz wykonuje: 
- badanie ostrości wzroku (wykonuje się je przy użyciu Tablic Snellena), 
- badanie pola widzenia (z reguły zdolność patrzenia na boki jest sprawdzana orientacyjnie, a w przypadku problemów metodami bardziej szczegółowymi - perymetry), 
- badanie ruchu oczu (lekarz w ten sposób sprawdza widzenie obuoczne, wykrywa zeza lub oczopląs). 
Jednakże osoba z dysfunkcją wzroku musi się liczyć z koniecznością wizyty u okulisty. Dlatego już zgłaszając się na badanie warto jest mieć ze sobą stosowne zaświadczenie od specjalisty. Natomiast u kierowców na kategorii C, D, E badanie okulistyczne jest obligatoryjne. 
W przypadku zastrzeżeń co do stanu zdrowia kandydata na kierowcę, lekarz może wyznaczyć ponowną datę badania. Mówi się wówczas o terminowym prawie jazdy. 
Ponadto prawo jazdy może zawierać ograniczenie wynikające ze stanu zdrowia kierowcy lub możliwości prowadzenia określonego pojazdu. Poszczególne rodzaje ograniczeń są oznaczone kodami i subkodami, które zgodnie ze wzorem krajowego prawa jazdy, umieszcza się w polach kolumny oznaczonej liczbą 12 tegoż dokumentu. 
W odniesieniu do osób z dysfunkcją narządu wzroku dość często stosuje się takie ograniczenia, jak: 
- 01 - wymagana korekta i/lub ochrona wzroku 
* 01.01 - okulary, 
* 01.02 - soczewka/i kontaktowa/e, 
* 01.03 - szkła ochronne, 
* 01.04 - szkło matowe, 
* 01.05 - przepaska na oko, 
* 01.06 - okulary lub szkła kontaktowe, 
- 05 - wymagane ograniczone korzystanie z pojazdu 
* 05.01 - jazda tylko przy świetle dziennym, 
* 05.02 - jazda tylko w obrębie miasta/regionu, 
* 05.03 - jazda bez pasażerów, 
* 05.04 - jazda z prędkością nie większą niż ...... km/h). 
Należy pamiętać, że brak okularów, przy wpisanym kodzie ograniczeń, powoduje niedopuszczenie do egzaminu praktycznego na prawo jazdy. Również okulary i brak wpisu na orzeczeniu spowodują odmowę przeprowadzenia egzaminu. 
 Standardy postępowania dla lekarzy orzeczników - członków składów orzekających - opracowane przez zespół specjalistów z poszczególnych dziedzin medycyny i przeznaczone do użytku wewnętrznego określają sposób kwalifikowania do poszczególnych stopni niepełnosprawności. W schorzeniach narządu wzroku ocenia się przede wszystkim stopień obniżenia ostrości wzroku i zwężenia pola widzenia. I tak: 
 Do znacznego stopnia niepełnosprawności kwalifikowane są: 
* osoby z całkowitą ślepotą obuoczną, 
* osoby, u których ostrość wzroku po korekcji w lepszym oku nie przekracza 5% (0.05) normalnej ostrości, 
* osoby, u których pole widzenia zawężone jest do około 20 stopni - widzenie lunetowe. 
Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się: 
* osoby, u których ostrość wzroku po korekcji w lepszym oku wynosi od 6 procent do 10% ((0.06 - 0.1) normalnej ostrości, 
* osoby z zawężonym polem widzenia do około 30 stopni. 
Do lekkiego stopnia niepełnosprawności kwalifikują się: 
* osoby z obuoczną bezsoczewkowością, 
* osoby jednooczne, 
* osoby, których ostrość wzroku w lepszym oku po korekcji szkłami nie przekracza 30% (0.3) normalnej ostrości. 
Przy kwalifikowaniu uwzględnia się także inne czynniki. Jeżeli np. osobie grozi odwarstwienie siatkówki i w konsekwencji utrata bądź znaczne pogorszenie wzroku, nawet jeżeli aktualna ostrość i pole widzenia są lepsze niż wynika to z podanych wyżej norm, zaliczana jest do wyższego stopnia niepełnosprawności. Podobnie na podwyższenie stopnia niepełnosprawności wpływa postępujące zwyrodnienie barwnikowe siatkówki oraz inne schorzenia narządu wzroku. 
Biorąc powyższe pod uwagę, wydaje się, że osoby z orzeczonym umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności ze względu na wzrok (04-O), mają stosunkowo niewielką możliwość otrzymania prawa jazdy. 
Na koniec pragnę zwrócić uwagę, że powiatowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności może zawiadomić starostę (prezydenta miasta) o posiadaniu przez osobę niepełnosprawną uprawnienia do kierowania pojazdem. Na podstawie tego zawiadomienia starosta podejmuje decyzję o skierowaniu tej osoby na badanie lekarskie. Fakt ten jest istotny zwłaszcza dla osób, które legitymując się prawem jazdy i jednocześnie posiadając dysfunkcję narządu wzroku pragną ubiegać się o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach dotyczących stanu jej zdrowia, mogącym powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. 
Źródło: 
* Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602, z późn. zm.) 
* Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15) 
 
 aaa 
9. Z PRASY I Z INTERNETU 
 
aaa 
9.1. Skandal w domu pomocy społecznej w Kielcach 
Dwóch niewidomych pensjonariuszy głoduje od 11 dni! 
Iwona Rojek 
 
 Źródło: www.echodnia.eu 
Data opublikowania: 3 lipca 2010 r. 
 
38-letni niewidomy Andrzej Banaś, podopieczny Domu Pomocy Społecznej przy ulicy Złotej w Kielcach, od 11 dni odmawia przyjmowania posiłków na znak protestu przeciwko temu, że nie pojechał do sanatorium do Buska. 
38-letni niewidomy Andrzej Banaś nie może pogodzić się z tym, że musiał wrócić z buskiego sanatorium. Andrzej Banaś narzeka, że jest słaby i schudł. Romuald Jantarski, dyrektor placówki, tłumaczy, że nie było w tym żadnej jego winy. Załamany mężczyzna tłumaczy, że nie zacznie jeść, dopóki nie będzie miał zagwarantowane, iż pojedzie na rehabilitację ze współmieszkańcem i opiekunem, który, jak się okazało, jest w ich przypadku konieczny. Uważa, że został poszkodowany i bardzo z tego powodu cierpi. 
Zdaniem dyrektora, ten protest jest nieuzasadniony, ale nie ma żadnego wpływu na to, żeby pensjonariusz zaczął spożywać posiłki. - Wszyscy, cały personel, jesteśmy tą sytuacją podenerwowani, nie da się spokojnie pracować - mówi dyrektor. - Życiu odmawiającego jedzenia nic nie zagraża, codziennie ma robione badania ciśnienia, cukru, wagi, ale nie wpływa to dobrze na atmosferę - dodaje dyrektor. 
 
PECHOWY WYJAZD 
 
Pensjonariusz Banaś, który jest od kilku lat niewidomy, wcześniej widział tylko na jedno oko, ale stracił je w czasie wypadku podczas pracy, opowiada, że 20 czerwca wyjechał razem ze współmieszkańcem Tadeuszem Janystem na trzytygodniowy pobyt do sanatorium do Buska. Nie spodziewał się, że wróci za kilka godzin. Ma kłopoty z kręgosłupem, został tam skierowany przez lekarkę z przychodni, drugi lokator też ma różne schorzenia, złożyli dokumenty do Funduszu Zdrowia, na termin czekali ponad dwa lata. 
- Ucieszyłem się, kiedy wreszcie wyjechaliśmy, dyrektor niechętnie udostępnił nam samochód, należący do naszej placówki, i opiekunkę tylko na czas podróży - opowiada. - I kiedy w Busku zostało już wszystko załatwione, przydzielono nam pokój, rozlokowaliśmy się, zapłaciliśmy za pobyt, nagle okazało się, że nie możemy tam pozostać, bo nie mamy opiekuna. Cofnięto nam skierowanie i musieliśmy wrócić do Kielc. Dostałem takiego szoku, byłem tak rozczarowany, że rozpocząłem głodówkę. Nie dość, że mamy tak ciężkie życie, bez wzroku wszystko jest bardzo trudne, to jeszcze rzuca nam się kłody pod nogi - relacjonuje Banaś. 
 
 Dwóch pensjonariuszy ma wiele pytań. 
- Dlaczego nikt wcześniej nie powiedział ani im, ani dyrektorowi, że potrzebny jest dla nich opiekun. 
 
DALSZY CIĄG 
 
Historia miała dalszy ciąg. Kilka dni później dyrektor Jantarski zaproponował im wyjazd nad morze albo w góry, ale pensjonariusze odmówili, bo jak twierdzą, myśleli, że są wysyłani na wczasy, a im bardzo zależało na zabiegach usprawniających. Gdy zorientowali się, że chodzi o turnus rehabilitacyjny, na który też trzy lata temu składali wniosek, ale nie było funduszy, wyrazili wolę pojechania, ale dyrektor wtedy stwierdził, że jest na to już za późno. Po tym napięcie wzrosło i pan Banaś nadal odmawia jedzenia. 
 
NIECH ZACZNIE JEŚĆ 
 
Dyrektor Jantarski ma własny pogląd na tę sprawę. - Ci podopieczni wystąpili o przyznanie im sanatorium poza naszymi plecami, chociaż się do tego nie nadają, bo są niesamodzielni, a uzdrowiska takich nie przyjmują - podkreśla. - Nie mogłem im przydzielić opiekuna. Raz, że za jego pobyt Fundusz Zdrowia nie zwraca pieniędzy, a my ich też nie posiadamy, po drugie - nasi opiekunowie są potrzebni tu na miejscu niewidomym leżącym czy z nowotworami i nie mogę ani jednego oddelegować. Proponowałem panu Banasiowi w zamian za sanatorium wyjazd na turnus, ale odmówił. Gdy się zreflektował, było już za późno. W końcu zażądał, że zacznie jeść, gdy siostra oddziałowa przyniesie mu pismo, w którym zagwarantujemy, że zostanie jednak wysłany na turnus rehabilitacyjny z opiekunem. Nie będziemy się bawić w kotka i myszkę. Zapominam o wszystkim i stawiam taki warunek, że jak ten pan przestanie odmawiać spożywania posiłków, wtedy od najbliższego poniedziałku postaram mu się załatwić wyjazd na turnus rehabilitacyjny, co będzie mnie też sporo kosztowało. Dobrze by było jednak, gdyby pan Banaś sam sobie wynalazł opiekuna. 
- A skąd ja wezmę dla siebie opiekuna, jak jestem niewidomy i znam tylko tych z naszego domu, na własną rodzinę nie mogę liczyć - denerwuje się. - Poza tym nie mogę zostawić swojego współmieszkańca z pokoju, razem mieliśmy jechać do sanatorium, byłby teraz porzucony jak pies. Jeśli pan dyrektor załatwi nam obu pobyt, wtedy od razu zawieszam głodówkę na stale. 
 
aaa 
9.2. Jak to możliwe?! Komornik zabiera niewidomemu rentę 
Marian Dziadul 
 
Źródło: marian.dziadul@gk24.pl 
 
Niepełnosprawny Piotr Czernek, mieszkaniec gminy Bobolice, od ZUS otrzymał ok. 500 zł stałej renty. Jej część zajął mu jednak komornik. Ostatnio Piotra dodatkowo zmogło mocne przeziębienie. Ponad 100 zł rencista musiał wydać na lekarstwa. Właśnie taką kwotę co miesiąc zabiera mu komornik. 
 
Ograbianie kaleki 
 
Można prawić komunały, że czynsz trzeba płacić i temu podobne. Spróbujmy jednak wyodrębnić ogromny problem niepełnosprawnego Piotra, który miesięcznie ma zaledwie 500 zł na życie, czyli na lekarstwa, jedzenie, ubrania, środki higieniczne i bilety. Komornik zabiera mu z tego ponad 100 zł, bo nie wie, że to renta chorobowa. ZUS musi zabierać, bo nie jest jego obowiązkiem informowania komornika, że to renta chorobowa. Niedawno jeden z ważnych polityków użył określenia "urzędowy bandytyzm". W opisanym przez nas przykładzie byłoby ono bardzo trafne. 
 
Marian Dziadul - marian.dziadul@mediaregionalne.pl 
 
Piotr ma 26 lat i praktycznie nie widzi od urodzenia. Mieszka w jednym pokoju z babcią, matką i siostrą. Lokum jest komunalne, a jego głównym najemcą jest babcia, pobierająca ponad 1100 zł emerytury. Niestety, parę lat temu zaprzestała wnoszenia do gminy czynszu, który ostatnio wynosi miesięcznie ok. 105 zł. Z bliskimi jest skonfliktowana.Ponadto za różne zaległości ściga ją urząd skarbowy i w tej sytuacji komornik zdecydował się zająć rentę wnuka. 
- Ja nawet nie wiedziałem, że jest taki dług, bo nigdy tym się nie zajmowałem - tłumaczy nam Piotr. 
Powiatowy Zespół ds.Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności na posiedzeniu 13 lutego 2002 roku ocenił, że w przypadku Piotra stopień niepełnosprawności jest znaczny. Ponadto uznał, że w związku ze znacznym ograniczeniem możliwości samodzielnej egzystencji powinien on mieć stałego opiekuna. Taki opiekun na co dzień powinien brać udział w procesie leczenia Piotra, jego rehabilitacji i edukacji. 
- Ja zostałam opiekunem prawnym syna - mówi Elżbieta Czernek. - Jeżdżę z nim autobusami, na przykład do lekarza do Koszalina albo Bobolic. Muszę mu coś ugotować i posprzątać. Nie mogę iść do pracy, bo kto się nim zajmie? Poza tym wychowuję też sama córkę, która chodzi do gimnazjum. 
Długu narosło Czernekom prawie cztery tysiące zł. Zakład komunalny w Bobolicach zwrócił się do sądu w Szczecinku o egzekucję zadłużenia. Najpierw komornik zajął część emerytury babci Piotra, a w listopadzie także wszedł na jego rentę. 
- Nie ma takiego przepisu, który uniemożliwiłby egzekucję zadłużenia z renty chorobowej- wyjaśnia Krzysztof Wisłocki, komornik ze Szczecinka. I dodaje: - Do dzisiaj ja nawet nie miałem wiedzy, że w tym wypadku jest to renta chorobowa. Ten pan lub jego opiekunka nie zwracali się do mnie w tej sprawie. Także z ZUS nie miałem na ten temat informacji. 
Małgorzata Dąblewska z ZUS w Koszalinie tłumaczyła nam wczoraj, że ta instytucja ma bezwzględny obowiązek potrącania z emerytur lub rent kwot wynikających z komorniczej egzekucji.- Dotyczy to także rent chorobowych - dodała. 
Okazuje się jednak, że istnieje możliwość wstrzymania egzekucji. 
- Oczywiście, mam możliwość uwzględnienia sytuacji rodzinnej dłużnika, czy jego stanu zdrowia - przyznaje komornik. - Chociaż wiem, że po wstrzymaniu egzekucji narażę się z kolei na skargi wierzyciela. Przede wszystkim ci zadłużeni państwo powinni się ze mną skontaktować, przedstawić swoją sytuację. Razem ustalimy takie warunki spłaty, żeby były jak najmniej dolegliwe - radzi Krzysztof Wisłocki. Powiadomiliśmy rodzinę, że może zwrócić się do komornika z prośbą o wstrzymanie egzekucji z renty chorobowej. 
 
aaa 
9.3. Niewidomi żeglarze 
Anna Godziuk 
 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania: 2010-07-14 
 
Na Motławie odbył się czternasty międzynarodowy zlot żaglowców Baltic Sail Gdańsk. Wzięło w nim udział kilkunastu armatorów żaglowców z Danii, Niemiec, Rosji, Szwecji i Polski. W tym roku po raz pierwszy w zlocie tym wzięły udział osoby niewidome. Udały się w rejs zorganizowany przez Pomorską Fundację Sportu i Turystyki Osób Niepełnosprawnych "Keja" oraz Fundację Gdańską, na pokładzie "Nordy". Przed wypłynięciem niewidomi i niedowidzący żeglarze spotkali się z Mateuszem Kusznierewiczem, komandorem Baltic Sail Gdańsk. 
 
 aaa 
10. DYSKUTUJEMY 
O podróżowaniu koleją (cz. 1) 
 
 W dyskusji na ten temat zabrało głos wiele osób. Trudno jest przedstawić całą tę dyskusję w jednym numerze "Wiedzy i Myśli". Tak duża publikacja mogłaby okazać się zbyt nużąca. Dlatego podzieliłam wypowiedzi na dwie części: 
1) dotyczące zagadnień technicznych, 
2) dotyczące czynnika ludzkiego. 
Przedstawiam je w tej właśnie kolejności. Pierwszy odcinek dotyczy zagadnień przede wszystkim technicznych. Drugi opublikowany będzie we wrześniowym wydaniu "WiM" i poświęcony będzie stosunków niewidomych pasażerów z innymi pasażerami, a także z pracownikami kolei. 
 
 Piotr - Siedzę właśnie nad artykułem do czerwcowego numeru miesięcznika "Rynek Kolejowy". Jestem świeżo po lekturze książki Hani Pasterny "Jak z białą laską zdobywałam Belgię" (stokrotne dzięki Haniu!), w której opisała między innymi swoje doświadczenia kolejowe. 
Pomyślałem, że może dobrze byłoby napisać o potrzebach komunikacyjnych osób niewidomych, opiniach i doświadczeniach. Wiem, że jest źle zarówno, jeśli chodzi o dworce, perony (celowowypisuję oddzielnie, bo w pewnym sensie wbrew logice odpowiadają za nie dwie różne spółki), jak i o pociągi. Ale gdzie jest szczególnie źle, gdzie znośnie, a gdzie dobrze? Jakie są wasze doświadczenia zpodróżowaniem koleją? Czy korzystacie z tego środka transportu, czy raczej go unikacie? Może macie doświadczenia zagraniczne? Czy podejmowaliście próby interwencji u przewoźników (nie tylko z grupy PKP)? 
Opieram swoją opinię wyłącznie na obserwacjach i rozmowach z ludźmi, którzy projektują dworce i inne obiekty użyteczności publicznej. Twierdzenie, że dostosowanie dworców itd. do potrzeb osób niewidzących, albo słabowidzących, jest kosztowne i służy jedynie wąskiej grupie pasażerów jest bezpodstawne. Weźmy pod uwagę następującą listę: 
- logicznie i bezkolizyjnie zaprojektowane ciągi komunikacyjne (ścieżki, chodniki) o dobrej jakości nawierzchni, chronione przed zastawianiem, 
- kontrastowe i wypukłe oznaczenia granicy strefy niebezpiecznej wzdłuż torowiska, 
- akustyczne ostrzeżenie przed zbliżającym się pociągiem, 
- precyzyjne, logiczne i zrozumiałe zapowiedzi na peronach, 
- zapowiedzi przystanków w pociągach, 
- czyste, sprawne toalety, 
- asysta na dworcach. 
W ten sposób podnosi się komfort wszystkich podróżnych, nie tylko osób niewidomych. Wydatki ponoszone wyłącznie z myślą o nich to w gruncie rzeczy kwestia oznakowań brajlowskich, brajlowskich broszur i rozkładów jazdy, udźwiękowionych kiosków informacyjnych. Można do tego dołożyć oznakowanie wypukłe, ale estetyczne, kontrastowe barwy mogą sprawić, że widzącym też będzie łatwiej odnaleźć drogę. 
Hanna - Często jeżdżę pociągami. Moim zdaniem na niewidomych czyha tam wiele pułapek i barier. 
1. Brak wypukłych planów stacji. Ułatwiłyby one zapoznanie się z rozkładem dworca. 
2. Brak komunikatów o numerze peronów. Nie wiadomo więc, przy którym peronie się znajdujemy. Dziś wróciłam z Pragi. Tamtejsi niewidomi mają specjalne piloty. Jeden z przycisków informuje właśnie o numerze peronu, obok którego przechodzimy lub na którym stoimy. Świetna sprawa. 
3. Brak pasów bezpieczeństwa na peronach. Nie wiadomo więc, w jakiej stoimy odległości od toru. 
4. Duża odległość między peronem a pociągiem. Jest to nie tylko niewygodne, ale też niebezpieczne przy wsiadaniu i wysiadaniu. 
5. Zmiana peronu tuż przed przyjazdem pociągu. Bardzo ryzykowne, zwłaszcza że wszyscy się śpieszą i raczej nie można liczyć na pomoc innych pasażerów. 
6. Brak asysty. Z darmowej pomocy korzystałam w Belgii i Francji. Podchodziłam do informacji lub kasy, mówiłam, gdzie jadę, ktoś przychodził, szedł ze mną na peron, czekał do przyjazdu pociągu. Taka pomoc była także przy przesiadkach. Dawało mi to poczucie bezpieczeństwa i zwiększało komfort podróży. Pociągami jeździłam znacznie częściej niż w Polsce. O asystę pytałam m.in. na warszawskim Dworcu Centralnym. Niestety, nie istnieje. 
7. Zapowiedzi w trakcie wjeżdżania pociągu. Nie ma to najmniejszego sensu, bo i tak ich nie słychać, a można przegapić istotną informację. 
8. Gra na akordeonie w podziemnych przejściach, zmora katowickiego dworca. Powinna być zakazana, bo również bardzo skutecznie zagłusza komunikaty. 
9. Drzwi, które nie otwierają się automatycznie. Trzeba więc szukać przycisku lub klamki i się z nią mocować. Na dużych dworcach pół biedy, gorzej z małymi, na których nikt nie wsiada. 
10. brak zapowiadzania stacji. Niestety, często nie są zapowiadane także w pociągach Inter i EuroCity. Zawsze zwracam na to uwagę konduktorowi. Zazwyczaj od tego momentu są zapowiedzi. Jeśli nie, zawsze wysyłam mail do rzecznika PKP, z podaniem trasy, daty i godziny lub nazwy pociągu. 
11. Trudności ze znalezieniem konduktora. Niekiedy konduktor nie przychodzi. Ważne jest, by się zjawił, bo tylko wtedy mogę go poprosić o pomoc podczas wysiadania. Oczywiście najpierw pytam współpasażerów, czy ktoś wysiada tam gdzie ja. Gorzej, gdy nikogo nie ma w przedziale. 
12. Brak standardów dotyczących toalet. Nie mam na myśli wyłącznie czystości. W Belgii wszystkie pociągowe toalety wyglądają tak samo. Zawsze w tych samych miejscach są przyciski, papier, mydło, umywalka i suszarka. U nas każda toaleta jest inna. Papieru lepiej nie szukać, lecz przyjść ze swoim, ale wypadałoby chociaż spuścić wodę. Przyciski i pedały są w bardzo różnych miejscach, no i nie zawsze leci woda. W podróż pociągiem nigdy nie wyruszam bez chusteczek nawilżających, bo wody w umywalce też mogę nie znaleźć - przyciski, pedały, fotokomórki. Wizyta w pociągowej toalecie to dla mnie duży stres. Jeśli jadę z przewodnikiem, wysyłam go na zwiady. 
13. Brak informacji, na którą stronę należy wysiąść. Jeśli nawet znajdziemy przycisk lub klamkę, może się okazać, że wylądowaliśmy na torach. Właśnie dlatego tak ważne jest znalezienie w porę konduktora. Rozwiązaniem byłyby drzwi otwierające się automatycznie. 
 To na razie wszystko. 
Bardzo podobał mi się komunikat we francuskich pociągach, gdy staliśmy w polu: "Uwaga, to nie stacja. Prosimy nie wysiadać". Rozwiązanie niektórych z wymienionych przeze mnie problemów nie wiąże się z żadnymi kosztami. Nie rozumiem więc, dlaczego nadal musimy się z nimi zmagać. 
Jola - Jeszcze należałoby dodać, że na wielu dworcach jest niedostateczna ilość ławek. Kiedy pytałam w informacji, dlaczego tak się dzieje, powiedziano mi, że ławki polikwidowano, by narkomani i bezdomni na nich nie sypiali i nie pili alkoholu. Wszystko to rozumiem, ale dlaczego z tego powodu mają cierpieć pasażerowie? Dlaczego trzeba z tym bagażem tułać się po dworcu. 
Haniu! Masz rację, zmorą są ci muzykanci na dworcu katowickim. Ktoś mi powiedział, iż nie da się ich usunąć, ponieważ oni grając, zarabiają na życie. Dworzec jest ludnym miejscem i owym grajkom może spaść więcej grosza niż gdzie indziej. 
Jeszcze jedną wadą naszych kolejowych toalet jest to, że są tam niskie muszle. Może to dziwne, że o tym piszę, ale czasem trzeba tam wejść. Gdy ktoś cierpi z powodu chorych bioder, to nie jest mu łatwo. W Niemczech muszle są wyższe, ponieważ także przystosowane są dla wózkowiczów, którym jest łatwiej na nich siąść. 
Jestem przekonana, że w polskich toaletach też bywa papier, bo jest to normalne wyposażenie toalet, ale niestety, często znika. Nie można też do końca winić kolei za brud w toaletach, ponieważ często robią go pasażerowie uważając, że "to nie moje", więc niech się tym inni martwią. Dużo, niestety, zależy od kultury, ale tak się dzieje wszędzie, w lasach, tramwajach, szpitalach. Z pewnych osób nie wyparowało komunistyczne myślenie. Jeszcze dużo wody w Wiśle upłynie zanim w naszym kolejnictwie zmieni się coś na lepsze. 
Cyprian - Życie to też walka. Piszę z zadowoleniem, że w zakresie podróżowania środkami transportu publicznego - został wdrożony mój pomysł, za pośrednictwem m.in. PZN. Bowiem można bez problemu kupić bilet podczas jazdy pociągiem u konduktora. Przypomnę, że jest to możliwe, kiedy podróżujemy solo, bez opiekuna. W ten prosty sposób, w szczególnych przypadkach, nie jesteśmy narażeni na błądzenie po nieznanych, wielkopowierzchniowych dworcach w poszukiwaniu właściwej kasy biletowej. 
Krzysztof - Mnie podoba się to, co zrobiły PR i SKM w kwestii kupowania biletów przez osoby z widoczną niepełnosprawnością i podróżujące bez przewodnika. To jest rzeczywiste wyrównywanie szans, a nie jakieś ulgi ze względu na niepełnosprawność. 
Na dworcach brakuje mi dobrego nagłośnienia i wyczuwalnych linii bezpieczeństwa na peronach, a także brak standardu miejsca zatrzymywania się pociągu po wjeździe na peron. Przydałaby się też jakaś linia prowadząca do schodów lub kładki, by bezpiecznie peron opuścić. W pociągach brakuje odpowiedniego nagłośnienia (jeśli jest zapowiedź, często gong jest bardzo głośny, a zapowiedź bardzo cicha) i zapowiadania stacji we wszystkich pociągach, a także informacji o tym, z której strony w stosunku do kierunku jazdy będzie peron oraz potwierdzenia, że właśnie na niego wjechaliśmy. Zdarzyło mi się wysiadać na tory przed semaforem. W PIC kilka razy nie otrzymałem zapłaconego w miejscówce poczęstunku. Obsługa wózka mnie zignorowała, a ja jej nie zauważyłem, więc to trzeba też poprawić. 
Paweł - W Krakowie mieszkałem 16 lat, dworzec odwiedziłem 10000 razy, może więcej, dlatego go lubię, chociaż po ostatnich zmianach stał się lekko koszmarny. W każdym razie, niestety, szumne zapowiedzi o zmianie wyglądu dworców kolejowych uwzględniają tylko wózkowiczów a nie niewidomych. W Poznaniu wejście do budynku z peronów, według mnie, jest jakieś dziwne. Nawet nie umiem uzasadnić dlaczego, po prostu wszystko na tym dworcu jest niesamowicie pogmatwane. Ilość peronów jest na tyle duża i nie są one po kolei, że po prostu osoba niewidoma będąca na tym dworcu, nawet trzeci raz, nie ma szans się zorientować. Tak ja to widzę, a bywałem już na kilkudziesięciu dworcach w Polsce. 
Kasia - Nie wiem, czy chciałabym samodzielnie szukać drzwi od wagonu idąc brzegiem peronu Dworca Centralnego w Warszawie, dworca w Krakowie czy Katowicach a jeszcze przy biegającym tłumie ludzi... W Toruniu, Białymstoku czy Łapach perony są niskie, więc jak wpadnę, to co najwyżej do kolana. Chyba też przerwa pomiędzy pociągiem a peronem jest mniejsza. 
Ciąg dalszy za miesiąc. 
 Opracowała Kaktus 
 
aaa 
11. Z PRZESZŁOŚCI 
Jawność i krytyka są niezbędne 
Józef Szczurek 
 
 Źródło: "Pochodnia", Maj 1988 
 
Od dłuższego czasu w Związku Radzieckim i innych krajach socjalistycznych dokonują się istotne zmiany w zarządzaniu gospodarką oraz w życiu politycznym i społecznym. W skrócie są one określane jako przebudowa i jawność, czyli mówiąc po rosyjsku: pieriestrojka i głasnost! Pod taką nazwą są chyba znane na całym świecie. 
Pieriestrojka wypełnia łamy prasy, zajmuje poczesne miejsce w komentarzach radiowych i telewizyjnych, jest tematem konferencji naukowych. Jak na razie ciągle jeszcze rozważania teoretyczne dominują nad posunięciami praktycznymi, ale miejmy nadzieję, że niedługo proporcje się odwrócą. 
Jawność i przebudowa stały się również tematem tegorocznej międzynarodowej konferencji dziennikarzy z prasy dla niewidomych w krajach socjalistycznych. Jak pamiętamy, spotkania takie odbywają się co dwa lata, za każdym razem w innym kraju. Uczestniczą w nich głównie redaktorzy naczelni organów prasowych związków niewidomych. Przypomnijmy, że w 1986 roku zebranie redaktorów odbyło się w Polsce. 
W bieżącym roku naradę dziennikarzy zorganizował Czechosłowacki Związek Inwalidów. Konferencja odbyła się w Pradze w dniach od 18 do 21 marca. Uczestniczyły w niej delegacje: z Bułgarii, Czechosłowacji, Niemieckiej Republiki Demokratycznej, Polski, Rumunii, Węgier i Związku Radzieckiego. Głównymi organizatorami, a zarazem gospodarzami byli pracownicy czeskiej "Zory", a więc redaktor naczelny Jirzi Reichel i jego zastępczyni - Dana Kudlova. 
Jak już wspomniałem, jawność i przebudowa w prasie dla niewidomych stanowiły nurt dominujący podczas konferencji. Na omówienie tego problemu przeznaczono cały dzień. A oto ustalenia zaakceptowane przez wszystkich uczestników. 
Nasza prasa powinna aktywnie uczestniczyć w rozwoju i przebudowie związków niewidomych. Jawność we wszystkich sprawach musi stać się zasadą, od której nie wolno odstępować. Podstawowy instrument osiągania tego celu to krytyka wyważona, mądra, ale zdecydowana i konsekwentna. Obowiązkiem prasy jest stawianie w ostrym świetle tego wszystkiego, co nieprawdziwe, ukazywanie niewłaściwych i szkodliwych zjawisk i postaw społecznych. 
Demokratyzacja życia nie może omijać niewidomych. Musi powstać i utrwalić się atmosfera, w której ludzie nie będą ukrywać swoich poglądów w obawie przed represjami. Prawda powinna jak najprędzej odzyskać pełny swój blask. Rola prasy w uzdrawianiu stosunków społecznych wśród niewidomych jest ogromna. Wszystkie te zasady znalazły wyraz w końcowej rezolucji, przyjętej przez konferencję. 
Tematem drugiego dnia narady były możliwości udziału prasy dla niewidomych w realizacji programów rehabilitacyjnych. I w tej dziedzinie rola czasopisma jest niezwykle ważna. Praca zawodowa i społeczna, czynny udział w życiu kulturalnym, aktywne włączanie się inwalidów na zasadzie równości z innymi obywatelami we wszystkie zadania i sprawy społeczeństwa - to podstawowy cel rehabilitacji podejmowanej przez związki niewidomych. 
Czasopisma mogą i powinny czynnie uczestniczyć w realizacji tych zadań, ukazywanie sylwetek ludzi aktywnych, mądrych i odważnych, zasługujących na naśladownictwo, inspirujących do działania. Konieczne jest także piętnowanie tego, co niewłaściwe i destrukcyjne, co osłabia procesy rehabilitacyjne. 
Sporo miejsca uczestnicy konferencji poświęcili potrzebie usamodzielniania i usprawniania słabowidzących. Delegat NRD, redaktor miesięcznika "Die Gegenwart" - Thomas Nicolai oświadczył, iż we wrześniu tego roku w jego kraju odbędzie się kilkudniowa konferencja, podczas której będą omówione zadania i formy rehabilitacji dotyczące słabowidzących. Na wspomnianą konferencję zaproszony zostanie również przedstawiciel Polskiego Związku Niewidomych. Warto tu dodać, iż delegacja polska - redaktor naczelny "Pochodni", autor niniejszego artykułu i sekretarz redakcji - Anna Wojciechowska-Sobczyk aktywnie uczestniczyła w konferencji, a jej opinie we wszystkich sprawach, przedstawione w czasie dyskusji, przyjmowano z wielką uwagą i zainteresowaniem. 
Niedziela - 20 marca - przeznaczona była na zwiedzanie znanych czeskich kurortów - Karlowych Varów i Mariańskich Łaźni. Obydwie te miejscowości mają ponad stuletnie tradycje uzdrowiskowe i kulturalne. W marcu bieżącego roku odbywał się w Mariańskich Łaźniach międzynarodowy konkurs młodych niewidomych muzyków i wokalistów. Konkursy takie odbywają się tam co dwa lata. Uczestników konferencji, dziennikarzy zaproszono na koncert laureatów. Wystąpili w nim muzycy z Czechosłowacji, Związku Radzieckiego, Republiki Federalnej Niemiec. Występy młodych niewidomych przyjęte zostały przez publiczność z dużym zainteresowaniem. 
Szkoda, że na wspomniany konkurs nie wysłano nikogo z Polski, choć były zaproszenia. Przecież nie brakuje nam młodych wokalistów. 
Nasz niewidomy pianista - Edwin Kowalik - należał do jury konkursu i w jednym z najbliższych numerów "Pochodni" imprezę tę omówi dokładniej. Może w ten sposób zdołamy ją bardziej spopularyzować w Polsce i za dwa lata będą tam i nasi artyści. 
Jeden dzień mieliśmy na spacery po Pradze. Od razu daje się zauważyć, że zjawiska kryzysowe nie dotknęły Czechosłowacji. Sklepy są pełne żywności, nawet tej z importu, sprzętu domowego i elektronicznego, kosmetyków i odzieży, a i ceny od kilkunastu lat nieznacznie się zmieniły. Nasuwa się nieodparte wrażenie, że stopa życiowa przeciętnego obywatela Czechosłowacji jest znacznie wyższa niż w Polsce. 
Praga żegnała nas ciepłym, wiosennym deszczem. Na następne spotkanie redaktorów zaprasza za dwa lata do Sofii Bułgarski Związek Niewidomych. 
 
aaa 
12. MRUCZĘ I PRYCHAM 
Kanikuła 
 
Leżę w słońcu i nic mi się nie chce. Nic dziwnego, przecież to okres urlopowy, lato, ciepło - i komu w takich warunkach chce się pracować? 
Mnie się nie chcę. Tym razem nie będzie więc żadnego felietonu. Jeżeli chcecie go mieć, napiszcie sobie sami. 
A może myślicie, że to takie łatwe? A już ci! Tyle przesady, tyle pochwał, tyle nadskakiwania, umizgiwania się, tyle pozytywnych przymiotników, tyle ukłonów pod adresem niewiadomych i słabowiedzących oraz ich władców i władczyń, tyle miłych słówek. Toż to tylko bardzo populistyczni politycy przed wyborami potrafią tak przesadzać w obietnicach, jak ja muszę w pochwałach w każdym felietonie. 
Nie wierzycie? Spróbujcie. Ja mam wszystko gdzieś. Wolę pogrzać się w słońcu i pomarzyć. Wiadomo, że pomarzyć dobra rzecz. 
Leżę więc leniwie i marzę o uroczej młodej kotce, tak wdzięcznej, że drugiej takiej nie spotkacie na żadnym dachu w całym mieście, na wsi też nie. Co? Myślicie, żem zwariował na starość? O nie! Odbiłoby mi dopiero wówczas, gdybym myślał, że to urocza młoda kotka o mnie marzy. Ale ja tak nie myślę. Wiem, co jest możliwe. 
Ale jakiem stary i durny, tak nie mogę wyzwolić się od niewiadomych. Cóż, może to i nic dziwnego. Przecie całe życie u nich myszki łowiłem. 
Marzę więc, że niewiadomi czują się bardzo dobrze w swoim stowarzyszeniu - Popularnym Zrzeszeniu Niewiadomych, czyli w PZN. 
Marzę o tym, jak to PZN dba o całkowicie niewiadomych, o tym, że to dla nich istnieje to stowarzyszenie, że niewiadomi są ważni nie tylko w statucie, na szyldach, na pieczątkach i nagłówkach papieru firmowego, ale przede wszystkim w działaniu i w rzeczywistości. Marzę, jak to słabowiedzący są w pezetenie na drugim planie, a wszystkie imprezy organizowane są pod kątem potrzeb osób niewiadomych. 
Tak się rozmarzyłem, że chyba całkowicie zapomniałem o realiach tego świata. Bo wyobraźcie sobie, marzę o tym, że starzy działacze i starzy pracownicy nie są zapomniani, przeciwnie - są hołubieni. Marzę o samotnych niewiadomych, którzy nie są samotni, bo PZN dba o nich, interesuje się, jak żyją, organizuje im przewodników i lektorów, zaprasza na różniste imprezy i pomaga przybyć na nie, a następnie wrócić do domu. No i co, nie zbzikowałem? Chyba to słońce na mnie tak działa. 
Ale rozpuściłem wodze fantazji i marzę o tym, że turnusy rehabilitacyjne są rzeczywiście turnusami rehabilitacyjnymi, że w Ciechocinku przede wszystkim niewiadomi reperują swoje zdrowie, że w lokalu każdego koła czują się jak w domu, a biura okręgów, i to w Warszawie też, są dla niewiadomych, a nie niewiadomi dla tych biur. 
Leżę i tak sobie roję. Ale chyba sami widzicie, że w żadnym z dotychczasowych felietonów, tych publikowanych w "Biuletynie Informacyjnym Trakt" i tych z "Wiedzy i Myśli", aż tak nie przesadzałem, jak w tych marzeniach. A tu, tak mi odbiło... W przypadku młodych, uroczych kotek zachowałem trochę zdrowego rozsądku i tylko ja o nich marzyłem. Ani mi do głowy nie przyszło przypuszczać, że one mogą o mnie marzyć. 
Dobrze, że nie piszę felietonu. I dobrze będzie, jeżeli napiszecie go sobie sami. Ja od tego słońca mógłbym napleść nawet takich bzdur, że to niby niewiadomi mają wpływ na to, co się w ich stowarzyszeniu dzieje. Mógłbym nawet roić o tym, że niewiadomi i słabowiedzący mają wpływ na wybory władz swoich stowarzyszeń oraz sprawują kontrolę nad ich działalnością. A przyznacie chyba, że gdybym takie snuł rojenia, to musiałbym sam sobie kaftan bezpieczeństwa nałożyć i zaprowadzić się do weterynaryjnej kliniki psychiatrycznej. 
Życzę Wam słońca i pięknych marzeń. 
Rozleniwiony Stary Kocur