Pr 2590

WIEDZA i MYŚL

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca Stanisław Kotowski

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych.  Wydawane jest bez nakładów finansowych. Osoby piszące artykuły oraz zaangażowane przy redagowaniu, adiustacji i korekcie oraz kolportażu nie otrzymują wynagrodzenia. Fundacja „Klucz” przetwarza „WiM” nieodpłatnie na format MP3  w systemie DAISY, a IVO Software Sp. z o.o. udostępnia bezpłatnie niezbędne do tego oprogramowanie.
Czytelnicy otrzymują „WiM” również bezpłatnie. Wystarczy napisać na adres:
ST.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl
i w każdym miesiącu znaleźć aktualny numer w swojej „Skrzynce odbiorczej”. 
 
Październik 2010 
Rok II 
Nr 10(22)/2010 
 
REDAKTOR NACZELNY 
Stanisław Kotowski 

ADRES REDAKCJI - wyłącznie internetowy: 
st.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl 
Telefon komórkowy: 501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści

1. OD REDAKCJI
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH I SŁABOWIDZĄCYCH
2.1. Cele rehabilitacji niewidomych i słabowidzących dzieci - Wybór szkoły - Stanisław Kotowski
2.2. Uwarunkowania procesu edukacji niewidomych i słabowidzących dzieci oraz młodzieży
2.3. Niewidome dzieci ze złożoną niepełnosprawnością
2.4. Mnie zawsze wiatr w oczy - Władysław Gołąb
2.5. "Mam talent"
2.6. Echolokacja
2.7. "Niewidzialni" dobrze widzialni - Alicja Nyziak
2.8. Spotkajmy się na zatoce - Anna Godziuk
3. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH - Moja korrida bez rehabilitacji, ale w ostrogach, czyli o tym i owym, chociaż ciągle o tym samym - Jerzy Ogonowski
4. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE
4.1. Diagnoza chorób oczu
4.2. IPN wydał filmową lekcję historii dla niesłyszących i niewidomych - PAP
4.3. Muzeum Śląskie już jesienią pokaże obrazy do dotykania - Anna Malinowska
4.4. Dotykowe makiety zabytków dla niewidomych w Krakowie
4.5. Wyszukiwanie głosowe - Joanna Sosnowska
5. ROZMOWA MIESIĄCA - Z Rafałem Charłampowiczem rozmawia Stanisław Kotowski (cz. 2)
6. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
6.1. Konkurs czytelniczy książek mówionych
6.2. Konkurs Literacki "Żyć z pasją"
6.3. Rzeźby nad Wisłą
6.4. Dwie interesujące formy działalności Fundacji Vis Maior
6.5. 20 lat działalności Ośrodka w Dąbrowie Górniczej
6.6. Indie: polski ośrodek dla niewidomych u sióstr z Lasek
6.7. Nowości internetowego kiosku
6.8. Startuje festiwal "Integracja Ty i Ja" - PAP
6.9. Filmy z audiodeskrypcją na Festiwalu "Integracja Ty i Ja" - Tomasz Strzymiński
6.10. "Wychowujemy od 100 lat" - Informacja prasowa ZHP (Fragmenty)
6.11. Prenumerata czasopism Polskiego Związku Niewidomych wstrzymana do odwołania
6.12. Paweł Urbański na szczycie Europy
6.13. Gra giełdowa
6.14. "Zatrzymaj się na chwilę" - Zofia Krzemkowska
7. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH ZAJĘCIACH - Groźne i użyteczne - Jaga Praktyczna
8. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
8.1. Kolacja w ciemności z niewidomymi - Jak smakuje jedzenie, gdy straci się wzrok - Beata Bielecka
8.2. Ciemność mi nie smakuje
8.3. Dans le Noir? Ciemność widzę, ciemność! - Inka Wrońska
8.4. "Nie jesteśmy istotami pozaziemskimi..." - Barbara Kraśnicka
8.5. Przed wiekami i obecnie
8.6. To nie dla nas
8.7. Nie ma jak uwstecznienie!
8.8. W Ciemności
8.9. Restauracje typu "Blinde-kuh" (ślepa krowa) w Warszawie
8.10. Świat sparciał, a może raczej ludzie - Sofia Wojtala
9. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
9.1. Wnioski o rentę warto złożyć szybko - Opracowała Natalia Łyczko na podstawie publikacji Biznes.onet.pl
9.2. Zagrożenie projektów - protest organizacji
9.3. Czy nowelizacja ustawy uratuje budżet pfron? - Alicja Katarzyńska
9.4. Rząd chce znieść "pułapkę rentową" - Opracowała Magdalena Gajda na podstawie publikacji Dziennik Gazeta Prawna
9.5. Nowelizacja ustawy rehabilitacyjnej - spotkania dla pracodawców - Magdalena Gajda
9.6. Małżonek ma prawo do świadczenia pielęgnacyjnego - Magdalena Gajda.
9.7. Integrujmy się dla fiskusa - Oset
10. Z PRASY I Z INTERNETU
10.1. Niewidome bliźniaczki zaczynają mrużyć oczy na słońcu! - Tomasz Rusek
10.2. Nieudany napad na stację paliw w Bydgoszczy
11. MRUCZĘ I PRYCHAM - Tym razem tylko mruczę

 aaa 
1. OD REDAKCJI 
 
W październiku mamy ważne święta - Dzień Edukacji Narodowej i Dzień Białej Laski oraz ważną rocznicę - powstanie w 1946 r. Związku Pracowników RP. 
Niewidomym i słabowidzącym nauczycielom oraz nauczycielom pracującym z dziećmi i młodzieżą z uszkodzonym wzrokiem życzymy zadowolenia z ich pięknej i ważnej pracy. 
Jako klamrę spinającą te święta i rocznicę, a także jako przykład rehabilitacji, zamieszczamy artykuł Władysława Gołąba o Józefie Buczkowskim. Znajdą go Państwo pod pozycją 2.4. Zachęcamy do zapoznania się z sylwetką ociemniałego pedagoga i społecznika. 
Polecamy też: rubrykę 8. "ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY". W dziewięciu publikacjach prezentujemy różne informacje i poglądy na temat lokali typu "ślepa krowa". Tylko ostatnia pozycja tej rubryki poświęcona jest innemu zagadnieniu. 
Zaznaczamy, że w numerze znajdą Państwo więcej interesujących publikacji. Staramy się, żeby w "Wiedzy i Myśli" zamieszczać różnorodne publikacje tak, żeby każdy mógł znaleźć dla siebie coś ciekawego, Czy się to nam udaje? A to już tylko Państwo są uprawnieni oceniać. My możemy jedynie liczyć na Państwa życzliwość. 
Redakcja Wiedzy i Myśli 
 
aaa 
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH I SŁABOWIDZĄCYCH 
 
aaa 
2.1. Cele rehabilitacji niewidomych i słabowidzących dzieci 
Wybór szkoły 
Stanisław Kotowski 
 
Mieliśmy niemowlę, potem malutkie dziecko, a teraz czas myśleć o szkole dla niego. Dziecko rośnie, ale ciągle nie jest zdolne do wytyczania sobie celów życiowych, rehabilitacyjnych również nie. Ważne jest, żeby do tego zdolni byli jego rodzice. Niestety, nie zawsze tak jest. Rodzice często na każdym etapie rozwoju dziecka popełniają wiele różnorodnych błędów wychowawczych i jeszcze więcej rehabilitacyjnych. Teraz przed rodzicami staje bardzo ważny cel - wybór szkoły. 
Jak zawsze, tak w przypadku dziecka, które wkracza w wiek szkolny, ważne jest, żeby tych błędów starać się unikać. Nie jest to łatwe zadanie, wymaga wiedzy i mądrości, ale nie zwalnia to nikogo od podejmowania starań wychowawczych i rehabilitacyjnych. Każdy rodzic chce, żeby jego dziecko wyrosło na człowieka wartościowego, szanowanego, szczęśliwego. Nie zawsze jednak wie, jak ten cel osiągnąć, a chęć "przychylenia nieba" niewidomemu dziecku znakomicie utrudnia osiąganie celów bardziej przyziemnych. 
Jeżeli to tylko możliwe, we wszystkich okresach życia niewidomego czy słabowidzącego dziecka, należy starać się dokładnie rozpoznawać jego potrzeby i możliwości. Ułatwić to może czytanie literatury tyflologicznej, głównie dotyczącej wychowania i rehabilitacji dzieci z uszkodzonym wzrokiem. Jest sporo takiej literatury. Zainteresowanym radzę skontaktować się z Biblioteką Centralną Polskiego Związku Niewidomych, która posiada bogaty Dział Literatury Tyflologicznej. Podaję adresy i telefony do BC: 
tel.: 22-831-22-71 wew. 277 
e-mail: biblioteka@biblioteka-pzn.org.pl 
www.biblioteka-pzn.org.pl 
Bardzo ważną rolę w przygotowaniu rodziców do udzielania pomocy rehabilitacyjnej dzieciom z uszkodzonym wzrokiem pełnią konsultacje ze specjalistami rehabilitacji niewidomych i słabowidzących dzieci. Można skontaktować się z Centrum Rehabilitacji w biurze ZG PZN i uzyskać informacje dotyczące możliwości skorzystania z pomocy specjalistów rehabilitacji. Podaję adresy: 
tel.: 22-88-79-509 
e-mail: rehab.zg@pzn.org.pl 
www.pzn.org.pl 
Niezmiernie korzystne są kontakty z innymi rodzicami, którzy mają niewidome lub słabowidzące dziecko. Mamy w kraju kilkanaście stowarzyszeń rodziców niewidomych i słabowidzących dzieci. Ich adresy można uzyskać w biurach okręgów PZN oraz wyszukać w internecie. 
Zachęcam też do brania udziału w turnusach dla rodziców z niewidomymi i słabowidzącymi dziećmi. Można wówczas skorzystać z informacji przekazywanych w czasie grupowych zajęć oraz z indywidualnych konsultacji. No i, co ma kapitalne znaczenie, rozmawiać z innymi rodzicami, obserwować ich dzieci, porównywać, wspólnie poszukiwać właściwych metod postępowania. 
Wracając do dziecka, które ma sześć lub siedem lat, najważniejszym celem jest, jak już wspomniałem, wybór właściwej szkoły. Rodziców czeka trudna decyzja - wysłać malucha do ośrodka szkolno-wychowawczego dla niewidomych lub słabowidzących czy do szkoły ogólnodostępnej w miejscu zamieszkania. Rzadziej rodzice mają możliwości wyboru również szkoły integracyjnej lub klasy integracyjnej w szkole ogólnodostępnej. 
Wszystkie te typy szkół czy klas mają wady i zalety. Istnieje na ten temat kilka większych opracowań i wiele artykułów rozproszonych w prasie środowiskowej, głównie w czasopiśmie dla rodziców "Nasze Dzieci". Warto do nich sięgnąć, poczytać i zastanowić się nad każdą z możliwości. Od decyzji rodziców bowiem zależy dobre przygotowanie ich dzieci do samodzielnego życia. 
 
 *** 
 
W moim przypadku nie było problemu wyboru szkoły. Po wojnie, jak tylko przywrócono działalność szkoły powszechnej, rozpocząłem naukę. Czytać i pisać już umiałem, więc zostałem zakwalifikowany do klasy drugiej. Nauczyłem się tych umiejętności przy pomocy nauczycielki, która tajnie nauczała dzieci w ich domach. Do mnie przychodziła przez jakiś czas. 
Widziałem wówczas tyle, że w szkole sobie radziłem, chociaż nie osiągałem imponujących ocen za ładne pismo. Po ukończeniu drugiej klasy, poddany zostałem operacji na oczy i skończyła się moja nauka aż do dwudziestego roku życia. Ksiądz poinformował rodziców o szkole w Laskach Warszawskich i pojechałem tam z moim tatą. Jednak obaj nie zaakceptowaliśmy tego zakładu. Ja się popłakałem, bo nie chciałem zostać w szkole z internatem, daleko od domu, a tato obruszył się na, a nie wiem na kogo, chyba na cały zakład. Zobaczył dwóch niewidomych chłopców, którzy nieśli wiadro gorącej kawy... No i ten papier taki gruby... Komu i na co przyda się robienie w nim dziurek? 
W Laskach poznałem "a", "b", i "c" i już pisałem "baba" i "baca". To osiągnąłem w czasie kilku godzin pobytu w Laskach. I to koniec nauki i koniec z wyborem szkoły. 
Jak już wspomniałem, mając 19 lat i kilka miesięcy podjąłem przerwaną naukę. Ale to już inne zagadnienie. Wtedy to już ja podejmowałem decyzję, a nie inni za mnie. O tym znajdą Państwo więcej w następnych odcinkach tego cyklu. 
 
 aaa 
2.2. Uwarunkowania procesu edukacji niewidomych i słabowidzących dzieci oraz młodzieży 
 
 Źródło: "Przewodnik po problematyce osób niewidomych i słabowidzących" Stanisława Kotowskiego rozdział 10.5. 
 
Trudną i ważną decyzję muszą podjąć rodzice dzieci z uszkodzonym wzrokiem dotyczącą wyboru systemu nauczania. Mogą: 
- posłać swoje dziecko do najbliższej lub innej szkoły ogólnodostępnej, by uczyło się razem z widzącymi rówieśnikami, 
- starać się znaleźć w pobliżu miejsca zamieszkania szkołę, w której są klasy integracyjne, 
- umieścić dziecko w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym dla niewidomych i słabowidzących, 
- załatwić nauczanie indywidualne. 
Każda z tych form nauczania ma wady i zalety. Szkoła ogólnodostępna ma tę zaletę, że dziecko przebywa w domu rodzinnym, z rodzicami i rodzeństwem. Są to najlepsze warunki do rozwoju każdego dziecka, niewidomego również. Ważny jest tu jednak właściwy poziom rodziny i stosunek rodziców do niewidomego lub słabowidzącego dziecka. Jak możesz przeczytać w podrozdziale 10.3., często nie jest z tym najlepiej. 
Szkoły ogólnodostępne, w większości, również nie są przygotowane do nauczania dzieci z uszkodzonym wzrokiem, zwłaszcza tych, które muszą stosować bezwzrokowe metody, pismo brajla, specjalne pomoce szkolne i specjalne podręczniki, których najczęściej nie ma. Szkoły używają różnych podręczników i nie ma możliwości wszystkich adaptować do potrzeb niewidomych bądź słabowidzących dzieci i młodzieży. 
Nauczyciele, gdy nie radzą sobie z nietypowym uczniem, a chcą mu pomóc, przestają od niego wymagać, zwalniają z czego tylko się da, oceniają wyżej niż wynika z poziomu opanowania przedmiotu. To również jest bardzo niekorzystne. Jeżeli jeszcze niski poziom wymagań w domu rodzinnym zostanie wzmocniony niskim poziomem wymagań w szkole, trudno oczekiwać dobrego przygotowania do życia. 
W takich warunkach rzadko kiedy z niewidomego ucznia wyrośnie człowiek ambitny, wytrwały, zaradny, dobrze przygotowany do pokonywania trudności, jakie go czekają. 
Dodatkową trudność stanowią kontakty z koleżankami i kolegami. Nie wszyscy niewidomi i słabowidzący uczniowie potrafią w pełni uczestniczyć w życiu widzących rówieśników. Często nie uczestniczą w zabawach, grach, nie mogą interesować się tym, czym interesują się ich koledzy, z reguły nie uczestniczą w lekcjach wychowania fizycznego. Nierzadko uczniowie widzący nie akceptują niewidomych, dokuczają im, naśmiewają się i nie starają się włączać ich do własnych kręgów koleżeńskich i własnych zabaw. W rezultacie niewidomi uczniowie, rzadziej słabowidzący, w szkole i w dom rodzinnym czują się osamotnieni. 
Podobne problemy nie występują w ośrodkach szkolno-wychowawczych dla niewidomych i słabowidzących. Posiadają one wykwalifikowaną kadrę, specjalistyczne pomoce szkolne, podręczniki dostosowane do potrzeb uczniów z uszkodzonym wzrokiem. Na ogół też nie stosują taryfy ulgowej. Nauczyciele z racji specjalistycznego wykształcenia oraz zdobytych doświadczeń wiedzą, czego można i należy wymagać od uczniów z uszkodzonym wzrokiem. 
Ważna jest również możliwość kontaktów z kolegami. Wszyscy uczniowie są tu w podobnej sytuacji, wszyscy posiadają podobne ograniczenia i możliwości. Nie występuje więc poczucie izolacji i wykluczenia z powodu niepełnosprawności. Tu również zdarza się, że uczniowie bardziej sprawni, lepiej widzący dokuczają słabszym, ale takie zachowania występują na mniejszą skalę niż w szkołach ogólnodostępnych. 
Wadą nauki w specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych jest natomiast to, że są one z internatami. Pobyt w nich osłabia więzi rodzinne i niekiedy prowadzi do ich zerwania. Jest to bardzo niekorzystne dla małych dzieci, które potrzebują uczuć rodziców, zwłaszcza matki i jej troskliwości. Jest tu sprzeczność wymagań ogólnorozwojowych i wymagań rehabilitacyjnych. Ze względów rehabilitacyjnych dzieci z uszkodzonym wzrokiem powinny uczyć się w specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych. Ze względu na ogólny rozwój, zwłaszcza uczuciowości, więzi rodzinnych i dostosowania do normalnych warunków życia, powinny wychowywać się w rodzinach i uczęszczać do szkół ogólnodostępnych. 
W szkołach ogólnodostępnych z klasami integracyjnymi mogą być nieco lepsze warunki. Przede wszystkim jest tam mniej dzieci w klasach, nauczanie bardziej zindywidualizowane i nauczyciele lepiej przygotowani do pracy z dziećmi niepełnosprawnymi. Nie jest to jednak do końca dobre rozwiązanie. Nauczyciele nie mogą być specjalistami od nauczania dzieci ze wszystkimi rodzajami niepełnosprawności i nie bardzo mogą posiadać wszystkie rodzaje niezbędnych pomocy. Poza tym dziecko w miejscu zamieszkania najczęściej nie spotyka kolegów ze szkoły. Nie jest to najlepsze, ale i taką możliwość należy rozważyć. 
Najmniej korzystne jest nauczanie indywidualne. Nauczyciel przychodzi do domu dziecka na kilka godzin tygodniowo i prowadzi z nim lekcje. W takim przypadku nie ma dogodnych warunków do opanowania wiedzy i umiejętności. Nie ma też warunków do uspołecznienia ani do rehabilitacji. Taki system nauczania wybierany powinien być w przypadkach, gdy nie istnieją inne możliwości, gdy np. dziecko oprócz uszkodzonego wzroku jest chore, ma poważnie uszkodzony narząd ruchu lub inne niepełnosprawności. 
Jak widać, nie ma idealnego rozwiązania. Jeżeli szkoła dla niewidomych znajduje się blisko i można do niej codziennie dojeżdżać, problem jest w znacznej mierze rozwiązany. Dziecko uczy się w szkole dostosowanej do jego potrzeb, a jednocześnie przebywa w warunkach domowych, z rodzicami i rodzeństwem. W tym przypadku jednak kontakty koleżeńskie nie mogą rozwijać się prawidłowo. Koledzy ze szkoły dla niewidomych mieszkają w internacie, a ci z sąsiedztwa uczęszczają do innych szkół. Jest to trudność, ale mniejsza od wyżej opisanych. 
Warto wiedzieć, że istnieją też uwarunkowania, które nie wiążą się bezpośrednio z niepełnosprawnością. Niekiedy niewidome lub słabowidzące dziecko rodzi się w rodzinie patologicznej i w domu rodzinnym nie może liczyć na zrozumienie ani na pomoc. W takim przypadku najlepszym rozwiązaniem jest nauka w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym. Niestety, niekiedy patologiczni rodzice, z różnych względów, nie chcą oddać swego dziecka do ośrodka. 
Wyboru systemu nauczania powinni dokonywać rodzice w konsultacji z odpowiednimi specjalistami. Twoim zadaniem może być tylko nakłonienie ich, żeby zechcieli szukać fachowej pomocy. 
W podrozdziale 10.7., możesz przeczytać, że istnieją znaczne możliwości zdobywania wykształcenia ogólnego i zawodowego. Wielu niewidomych i słabowidzących w każdym roku kończy szkoły ogólnokształcące i zawodowe na wszystkich poziomach nauczania, z uniwersytetami włącznie. Istnienie tych możliwości nie przesądza ich wykorzystania przez każdego młodego człowieka z uszkodzonym wzrokiem. Zależy to bowiem od wielu czynników. Uszkodzenie wzroku jest tylko jednym z nich. Ważny jest poziom rozwoju intelektualnego, poziom motywacji, ogólny stan zdrowia, zainteresowania, warunki rodzinne i środowiskowe. Zasadnicze znaczenie ma tu poziom przygotowania do radzenia sobie z problemami wynikającymi z niepełnosprawności i poziom wymagań w stosunku do siebie. 
 
aaa 
2.3. Niewidome dzieci ze złożoną niepełnosprawnością 
 
 Źródło: "Przewodnik po problematyce osób niewidomych i słabowidzących" Stanisława Kotowskiego, rozdział 10.6. 
 
Niektóre niewidome dzieci obciążone są dodatkowymi upośledzeniami intelektualnymi lub fizycznymi. Wymagają one specjalnej troski i pomocy. 
Są też niewidome dzieci zupełnie niezdolne do pobierania nauki w żadnym systemie. Uszkodzenie wzroku jest u nich bez znaczenia w porównaniu z ich podstawową niepełnosprawnością. Jest nią upośledzenie umysłowe, tak głębokie, że uniemożliwia nawiązanie jakichkolwiek kontaktów i nauczenie czegokolwiek. Są to nieliczne przypadki, ale istnieją i wymagają pomocy. Takie dziecko jest wielkim problemem dla całej rodziny. Konieczna jest całodobowa opieka, wykonywanie czynności pielęgnacyjnych i higienicznych, karmienie i zapobieganie powstawaniu odleżyn. Dzieci te rosną, stają się bardzo ciężkie, a wykonywanie wymienionych czynności w przypadku, gdy młody człowiek waży np. 80 kilogramów, nie należy do łatwych. 
Niektóre dzieci z upośledzeniem umysłowym są nawet dosyć sprawne fizycznie. Bardzo niski poziom rozwoju intelektualnego i agresywność powodują, że konieczna jest stała opieka i zapewnienie bezpieczeństwa. Młody człowiek z taką niepełnosprawnością bowiem może wyrządzić krzywdę sobie lub innym osobom. 
Dla tych dzieci i młodzieży istnieją specjalne zakłady leczniczo-opiekuńcze. Nie dysponują one dostateczną liczbą miejsc, ale pozwalają rozwiązywać przynajmniej część bardzo trudnych problemów. 
Zarząd Śląskiego Okręgu PZN prowadzi w Rudołtowicach całodobową placówkę dla 25 dzieci z upośledzeniami umysłowymi oraz zaburzeniami dużej motoryki. Organizowane są tam następujące formy pracy: 
- stacjonarna rehabilitacja, 
- konsultowanie i prowadzenie wczesnej rewalidacji niewidomych dzieci w ich domach, 
- turnusy rehabilitacyjne dla dzieci i ich rodziców. 
Stowarzyszenie Rodziców i Przyjaciół Dzieci Niewidomych "Tęcza" prowadzi w Warszawie Zespół Ośrodków dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących ze Sprzężonymi Niesprawnościami: 
* Ośrodek dla dzieci niewidomych z dodatkowymi schorzeniami przy ul. Kopińskiej 6/10 prowadzi kompleksową diagnozę dzieci w wieku 0-3 lat, domowe konsultacje lekarzy, pedagogów i psychologów oraz rehabilitację, terapię zajęciową dzieci do 12 lat. Placówka zapewnia też dzienny pobyt. 
* Ośrodek dla młodzieży niewidomej z dodatkowymi schorzeniami (upośledzenia umysłowe) przy ul. Leonarda 12 prowadzi szkołę życia dla starszych dzieci oraz młodzieży w wieku do trzydziestu lat. 
Niemal zawsze można wskazywać na możliwości pokonywania ograniczeń, na potencjalne możliwości osób niewidomych i słabowidzących. W tym przypadku jednak, nie można tego czynić. Najgłębsze niedorozwoje intelektualne bowiem nie pozwalają na to. Można i należy zapewnić opiekę i pielęgnację. Można też próbować nauczyć wykonywania najbardziej podstawowych czynności i nic więcej. Nie jest to optymistyczne stwierdzenie, ale inne możliwości nie istnieją. Warto dodać, że w niektórych przypadkach nawet i tak skromne założenia rehabilitacyjne są nieosiągalne. W takich przypadkach nic oprócz zapewnienia pielęgnacji zrobić nie można. Jest to bardzo smutne, ale przypadki takie istnieją i należy je uwzględnić przy przeglądzie problematyki osób z uszkodzonym wzrokiem. 
 
 aaa 
2.4. Mnie zawsze wiatr w oczy
Władysław Gołąb 
 
Źródło: "Pochodnia" listopad 1989 
 
W tym roku minęła osiemdziesiąta rocznica urodzin Józefa Buczkowskiego - wielkiego pedagoga, organizatora szkoły dla niewidomych i Koła Przyjaciół Niewidomych w Łodzi, jednego z twórców ogólnopolskiej organizacji niewidomych, Towarzystwa Przyjaciół Niewidomych w Bydgoszczy i wieloletniego dyrektora Ośrodka Szkolenia Zawodowego ZSN w Bydgoszczy. 
Przed niespełna dziesięciu laty, 21 marca 1980 roku, na bydgoskim cmentarzu na Jarach przedwcześnie zmarłego Józefa Buczkowskiego żegnały setki przyjaciół, dla których był symbolem wielkości i kwintesencji przyjaźni. Z tej okazji pisałem na łamach "Pochodni": "Na trumnę posypały się grudki ziemi i kwiaty. Coś ścisnęło nas za gardło. Ten odgłos spadającej ziemi zamykał nieodwracalnie jakiś etap w naszym życiu. Już nigdy nie będziemy mogli uścisnąć tej przyjaznej i dobrej dłoni, która tyle razy pomagała nam podźwignąć się, gdy przeciwności zdawały się nie do pokonania. Odszedł na zawsze ostatni z wielkich społeczników, dla którego służba innym była główną treścią jego życia". 
Warto z okazji rocznicy urodzin powrócić do tej wyjątkowej postaci, sylwetki wielkiego człowieka i społecznika, któremu zbyt często wiatr wiał w oczy. 
Rodzice naszego bohatera - Waleria z Turskich i Józef Buczkowski - zamieszkiwali w osadzie Stary Młyn, odległej o kilometr od Końskich, niewielkiego miasteczka na Kielecczyźnie. Stary Młyn liczył zaledwie kilka chałup, a ziemi wraz z gruntami dworskimi było około 120 morgów. Wieś należała do gminy Duraczów, ale ekonomicznie związana była raczej z miasteczkiem Końskie. 
9 września 1909 roku państwu Buczkowskim urodził się syn, któremu po ojcu dano na imię Józef. Chrzest odbył się w kościele parafialnym pod wezwaniem św. Mikołaja w Końskich. Końskie, jak większość osiedli kieleckich, było w dwóch trzecich miasteczkiem biedoty żydowskiej. Nic tedy dziwnego, że po wojnie, gdy w rodzinie przybyło jeszcze kilkoro dzieci, państwo Buczkowscy przenieśli się do Łodzi, aby tam szukać chleba. Tu nasz bohater ukończył szkołę niższą i podjął naukę w seminarium nauczycielskim im. E. Estkowskiego. Mimo iż cała rodzina zamieszkiwała w Łodzi, Józef Buczkowski chętnie przyjął stanowisko nauczyciela w szkole powszechnej we wsi Czarnocin, oddalonej od Łodzi o 28 kilometrów. Czarnocin przypadł mu do gustu, jako, że była to miejscowość historyczna, odnotowana w kronikach już w XII wieku. Parafię Najświętszej Maryi Panny w Czarnocinie erygował ten sam arcybiskup Jakub Świnka, który w roku 1295 koronował na króla Polski Przemysława II. 
Józef Buczkowski w Czarnocinie pracował jednak tylko dwa lata: od 1931 do 1933 roku. Doskonale zapowiadającą się karierę nauczyciela wiejskiego przerwał tragiczny wypadek: utrata wzroku. O zdarzeniu tym nie lubił mówić. I my uszanujmy to milczenie. 
Czym były dla Józefa Buczkowskiego lata 1933 - 1935, można się tylko domyślać. Był to przypuszczalnie ten pierwszy wielki wiatr, który powiał mu w oczy. Nie wiem, za czyją namową trafił do Zakładu dla Niewidomych w Laskach. Tu znalazł życzliwą pomoc i pracę. Matka Czacka skierowała go do Państwowego Instytutu Pedagogiki Specjalnej do prof. Marii Grzegorzewskiej. W roku 1938 uzyskał dyplom ukończenia instytutu i uprawnienia do nauczania w szkołach specjalnych. Z tego to okresu datuje się serdeczna przyjaźń Józefa Buczkowskiego z Marią Grzegorzewską. 
Jednak Józef Buczkowski tęsknił za swą ukochaną Łodzią. Tu od roku 1931 działała Łódzka Rodzina Radiowa - stowarzyszenie, którego celem było otaczanie wszechstronną opieką niewidomych dzieci z terenu województwa. Łódzka Rodzina Radiowa prowadziła niewielką szkołę, a w roku 1936 podjęła budowę nowoczesnego zakładu dla stu niewidomych dzieci. Od 1 września Józef Buczkowski miał podjąć pracę w tym nowym zakładzie. Niestety, wojna pokrzyżowała jego plany i został na dalsze sześć lat w Laskach. Nie był to jednak czas zmarnowany. Tu zaprzyjaźnił się z dr. Włodzimierzem Dolańskim, tu nauczył się pełnej samodzielności i wszelkich technik życia i pracy „po niewidomemu”. Jeden z niewidomych opowiadał mi: „Pan Buczkowski to niezwykle twardy człowiek. Potrafi pieszo chodzić do Rzeszy po żywność i przynosić ją do Lasek na własnych plecach”. 
Tak, Józef Buczkowski był twardym człowiekiem. Było w nim coś z kieleckiego chłopa: przeciwności nie zrażały go, lecz mobilizowały. Był twardy, ale przede wszystkim dla siebie. Dla człowieka załamanego miał zawsze wiele serdecznego ciepła i łagodności. 
Dr Włodzimierz Dolański nauczył go traktowania spraw niewidomych jako szczególnego zadania. Ideą doktora było zorganizowanie silnej, ogólnopolskiej organizacji, zrzeszającej wszystkich inwalidów wzroku. 
Pod koniec stycznia 1945 roku Józef Buczkowski okazyjnymi ciężarówkami wybrał się do Łodzi, aby tam zorientować się w sytuacji szkoły dla niewidomych. W Łodzi jednak nie było żadnych szans zatrzymania się. Powrócił zatem do Lasek i czekał na odpowiedź władz oświatowych. W marcu powiadomiono go, że szkoła w Łodzi nie będzie uruchomiona. Wprawdzie Łódzka Rodzina Radiowa podjęła działalność, ale przedmiotem jej troski stały się dzieci widzące, osierocone w wyniku działań wojennych. I wtedy przyszedł mu z pomocą dr Dolański, który uzyskał od swego przyjaciela z lat studenckich - Stanisława Skrzeszewskiego, kierującego resortem oświaty, specjalny list polecający do kuratora łódzkiego, upoważniający Józefa Buczkowskiego do zorganizowania szkoły dla niewidomych dzieci w Łodzi. 
Już w maju 1945 roku Józef Buczkowski przeniósł się na stale do tego miasta, gdzie zamieszkały także trzy jego siostry: Olimpia, Otylia i Stanisława (do dziś żyje jeszcze tylko Stanisława). Obok prac organizacyjnych związanych ze szkołą, Józef Buczkowski zajął się współorganizowaniem Związku Niewidomych w Łodzi. Już w maju odbywa się pierwsze zebranie organizacyjne. Zostaje wybrany zarząd, na którego czele staje Adam Tobis. Buczkowski obejmuje funkcję sekretarza, którą we wrześniu odstępuje Stanisławowi Ziembie. 
10 grudnia 1945 roku udaje mu się uzyskać obiekt na przyszłą szkołę. Jest to teren o powierzchni około hektara, z pięknym ogrodem, budynkiem głównym, oficyną i zabudowaniami gospodarczymi. Całość jest pięknie zlokalizowana w dzielnicy willowej, niedaleko radiostacji, między ulicą Tkacką i Mostową. Kilka miesięcy później otrzymuje przydział trzech hektarów ziemi położonej pomiędzy ulicą Mostową i Narutowicza w bezpośredniej bliskości z obiektem szkolnym. Na tym nowym terenie zamierzał wybudować szkołę zawodową masażu leczniczego, pomieszczenia dla Związku Niewidomych, drukarnię i kryty basen. Tymczasem w styczniu 1946 roku utworzył szkołę powszechną, a w marcu internat, w którym do czerwca zamieszkało już ponad 20 uczniów. Od września 1946 praca w szkole ruszyła pełną parą. 
Od marca 1946 Józef Buczkowski zamieszkał w internacie przy ulicy Tkackiej i czas swój dzielił na pracę w szkole, w Związku łódzkim i na współtworzeniu z dr. Dolańskim ogólnopolskiej organizacji. Starania te uwieńczone zostały powołaniem na zjeździe zjednoczeniowym w październiku 1946 w Chorzowie Związku Pracowników Niewidomych RP. 
Kłopoty ze szkołą piętrzyły się. Najtrudniejszym problemem było znalezienie dobrego i ofiarnego personelu wychowawczego. Postanowił, na wzór Lasek, szukać oparcia w jakimś zgromadzeniu zakonnym. Na przysłanie kilku sióstr wyraziły zgodę orionistki ze Zduńskiej Woli. Równocześnie Buczkowski chciał oprzeć ekonomiczny byt zakładu na Łódzkiej Rodzinie Radiowej. Wydawało się, że wszystko pójdzie dobrze. Nie zabrakło jednak ludzi złej woli. W wyniku intryg przekonano władze oświatowe, że niewidomy nie nadaje się do prowadzenia zakładu. Cofnięto mu nominację na kierownika i skierowano do Ośrodka Szkolenia Inwalidów Wojennych w Jarogniewicach i Głuchowie pod Poznaniem. Był to dla Józefa Buczkowskiego cios. Runęła cała jego koncepcja pracy. Wszystkie jego plany zaprzepaszczono. Kiedy odwiedziłem go w Jarogniewicach, był przygaszony, ale ciągle jeszcze bogaty w nowe pomysły. 
W 1949 roku po zamknięciu Zakładu Szkolenia Inwalidów Wojennych w Jarogniewicach zostaje przeniesiony do Gdańska, gdzie w Zakładzie Szkolenia Inwalidów Niewidomych przy ulicy Morskiej pełni funkcję nauczyciela. Równocześnie staje na czele zarządu Oddziału Gdańskiego Związku Pracowników Niewidomych RP. Obejmuje także kierownictwo zespołu redakcyjnego "Pochodni". 
Niestety, i tym razem przysłowiowy wiatr nie przestaje wiać mu w oczy. W Warszawie powstaje Polski Związek Niewidomych. Wszystko, co stare, jest złe. Zakład przy ulicy Morskiej w Gdańsku zostaje przekazany Akademii Medycznej, a zakład Szkolenia Inwalidów przeniesiony do Wrocławia. Na te przenosiny Józef Buczkowski już się nie decyduje. Podejmuje pracę szczotkarza. 
Proponują mu stanowisko kierownika nowo organizowanej spółdzielni w Bytomiu Odrzańskim, ale odmawia, był bowiem rasowym wychowawcą i wiedział, że spółdzielczość to nie jego specjalność. A kiedy w roku 1955 przychodzi kolejna propozycja, tym razem na kierownika pedagogicznego Ośrodka Szkolenia Niewidomych w Bydgoszczy, tę ofertę przyjmuje. Po odejściu dotychczasowego dyrektora otrzymuje nominację na dyrektora ośrodka. Na stanowisku tym pozostaje aż do 1973 roku, czyli do przejścia na emeryturę. Ale i tym razem nie było to normalne przejście na emeryturę, ale wyraźne polecenie władz. Już po raz ostatni pozbawiono go tego, co ukochał i tego, co dobrze czynił. Świadczą o tym liczne głosy jego byłych wychowanków. 
Józef Buczkowski wszędzie, gdzie go los rzucił, natychmiast włączał się w pracę związkową. Zabiegał o nowe uprawnienia, troszczył się o rehabilitację i kulturę osobistą niewidomych. Między innymi w Łodzi przyczynił się do zorganizowania Koła Uczących się Niewidomych. Koło w 1950 roku zlikwidował mjr Leon Wrzosek. 
Kolejną ideą Buczkowskiego było angażowanie widzących do niesienia pomocy niewidomym. W tym to celu we wrześniu 1946 roku organizuje Koło Przyjaciół Niewidomych w Łodzi, a w czerwcu 1965 roku Towarzystwo Przyjaciół Ośrodka Rehabilitacji Szkolenia Zawodowego w Bydgoszczy. Na walnym zebraniu w lutym 1971 roku przyjęło ono obecną nazwę: Towarzystwo Przyjaciół Niewidomych w Bydgoszczy. Według słów samego Buczkowskiego, naczelnym hasłem Towarzystwa jest: "Być przyjacielem niewidomych, nieść im pomoc - oto spełnienie chlubnego obowiązku obywatelskiego". 
Józef Buczkowski do końca swego pracowitego życia był prezesem Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaciół Niewidomych, które za cel podstawowy przyjęło budowę nowego obiektu Ośrodka Szkolenia Zawodowego. Kamień węgielny położono 4 czerwca 1976 roku, a całość miała być zakończona do roku 1978. Termin ten nie został dotrzymany i nowy obiekt, pod nazwą Krajowe Centrum Kształcenia Niewidomych - Ośrodek Rehabilitacji Zawodowej CZSN, położony w Bydgoszczy przy ulicy Powstańców Wielkopolskich 33, otwarto dopiero po śmierci jego twórcy. Wielokrotnie postulowano, aby nadać mu imię Józefa Buczkowskiego, ale pozostaje to nadal w sferze projektów. Myślę, że i to, co dzieje się w Centrum, rozmija się z marzeniami Buczkowskiego. Miało tu znaleźć miejsce corocznie 120 niewidomych, tymczasem dziś zaledwie połowa miejsc jest wykorzystana. Myślę, że gdyby na którąś z uroczystości przy ulicy Powstańców Wielkopolskich w Bydgoszczy przyszedł duch Buczkowskiego, to po swojemu pokiwałby głową, mówiąc: "No cóż, mnie zawsze wiatr wieje w oczy". 
Józef Buczkowski zmarł na chorobę nowotworową 18 marca 1980 roku. Był odznaczony między innymi: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotymi Odznakami Honorowymi PZN i ZOŻ oraz Medalem Edukacji Narodowej. 
Obraz Józefa Buczkowskiego byłby niepełny, gdyby nie powiedzieć kilku zdań o jego życiu osobistym. W 1949 roku poznał panią Franciszkę Popowską, z którą w dniu 10 września 1950 roku zawarł związek małżeński. Od tej pory dzielili wspólnie złe i dobre losy. W ich domu każdy znalazł ciepłą i serdeczną atmosferę. Józef Buczkowski był człowiekiem głęboko wierzącym. W 1957 roku uczestniczył w pierwszej pielgrzymce niewidomych na Jasną Górę z udziałem ks. Prymasa Wyszyńskiego. Z jego to inicjatywy biskup bydgoski Jan Czerniak zlecił ks. Różewiczowi prowadzenie duszpasterstwa niewidomych na terenie Bydgoszczy. 
Ostatnie lata Józefa Buczkowskiego były pasmem cierpień. Znosił je z pokorą chrześcijańską. Kiedy rozmawiałem z nim po raz ostatni we Wrocławiu w tamtejszej klinice, z niepokojem mówił o swojej małżonce. Troszczył się o jej los, ale równocześnie wierzył, że społeczność niewidomych w Bydgoszczy o niej nie zapomni. Czy nadzieje te spełniły się? Nie wiem. Pani Franciszka Buczkowska nie chce a ten temat mówić. Jest tak jak jej małżonek osobą skromną, ale myślę, że to tym bardziej zobowiązuje. 
 
 aaa 
2.5. "Mam talent" 
 
W nowej edycji programu "Mam talent" w dniu 4 września 2010 r. wystąpił nasz kolega Paweł Ejzenberg i zakwalifikował się do następnego etapu. Przeczytajmy wypowiedzi jego kolegów z zespołu. 
 
Paweł dla nas widzi 
 
 Źródło: www.orientacja.pl Gazeta Olsztyńska 
 Data opublikowania: 2009-12-16 
 
Zespół K.O.M.P. tworzą wyjątkowe osobowości, m.in. niewidomy wokalista i klawiszowiec. Covery w ich wykonaniu, to utwory niewątpliwie autorskie. Niezależnie od okoliczności porywają publikę do wspólnej zabawy. Wiedzą, czym jest dobra muzyka i tym chcą się dzielić. 
Skład: Paweł Ejzenberg - instrumenty klawiszowe, wokal, 
Radek Saniewski - gitara, 
Krystian Zemanowicz - gitara basowa 
Aleksander Ostrowski - perkusja, 
okazyjnie wokalistka Małgorzata Zemanowicz. 
Udało nam się porozmawiać z Krystianem i Olkiem. 
 
Zespół K.O.M.P. to nie jest jedyny zespół, w jakim się udzielacie. Jak zaczęła się Wasza współpraca i skąd pomysł na takie granie? 
 
Olek: Z mojej strony wyglądało to tak, że pewnego razu na imprezie spotkałem Pawła, który razem z Tomkiem Długoszem grali wtedy i nazywali się The Masterplan. Jakoś tak od koncertu do koncertu poznaliśmy się, zaczęliśmy razem grać, śpiewać i wygłupiać się. Potem pojawił się Krystian i Marcin Mach. W pewnym momencie z tego narodził się prawdziwy zespół. Teraz po takim czasie, funkcjonujemy jak rodzina. 
 
Od jakiego czasu? 
 
Olek: Ostatnio obchodziliśmy swoje 5-lecie. To też wyszło zupełnie naturalnie, nie liczyliśmy dokładnie czasu. Nie odczuliśmy tych 5 lat, mamy wrażenie jakbyśmy grali ze sobą praktycznie od zawsze. 
 
Krystian: Ja odczułem, bo przytyłem z 15 kilogramów (śmiech) 
 
Olek: No tak, odbiło się to na każdym z nas, ale dziewczyny nadal przychodzą na koncerty! 
 
W tym składzie gracie tylko i wyłącznie covery? 
 
Krystian: W tym składzie nie mamy zamiaru robić piosenek autorskich. Udzielamy się w innych zespołach autorsko. K.O.M.P. jest zespołem rozrywkowym i nie ukrywajmy - komercyjnym. Czasem lepsza jest komercja na dobrym poziomie niż autorskie granie w nieudolnym wykonaniu. My mamy taką, a nie inną formę, dobrze się przy tym bawimy. Numerom, które gramy, nadajemy nowy charakter, nie odgrywamy ich nuta w nutę. Z racji tego, że każdy z nas jest inny, w te numery wplatamy aranże. 
 
Olek: Staramy się grać sobą i to jest fajne. Muzykę z syntezatorów zastępujemy grając na instrumentach na żywo. Nie boimy się żadnego wyzwania muzycznego, ale jednocześnie nie przyjmujemy wszystkiego jak leci. 
 
Krystian: Nasz repertuar nie jest nastawiony tylko na jeden gatunek, gramy roc and rolla, latino, utwory popowe. Dla słuchacza to jest ciekawe w odbiorze. Nie męczymy jednej nuty. Staramy się, by nasz coverowy repertuar był kolorowy. 
 
Występuje z Wami również wokalistka. 
 
Olek: Tak, Gosia jest dziewczyną, która współpracuje z nami. Udziela się wokalnie i wizyjnie. Dziewczyna o bardzo fajnej barwie głosu i ma w sobie to coś. Kobieta sprawia, że scena staje się bardziej magiczna, kobiece utwory urzekają. W momencie, gdy Gosia pojawia się na koncercie, widzimy, co się dzieje. Niesamowicie uatrakcyjnia nasze występy. 
 
Jesteście zespołem nietypowym ze względu na niewidomego klawiszowca i wokalistę - Pawła Ejzenberga? 
 
Krystian: My tego tak nie postrzegamy jako rzeczy nadzwyczajnej. Oczywiście, mamy tego świadomość, że dla ludzi, którzy nas słuchają jest to coś nietypowego. Osoba, która nie widzi, jest tak naprawdę liderem zespołu, bo gdyby nie Paweł, nie byłoby zespołu K.O.M.P. Paradoksalnie powiem - my nie widzimy tego, że on jest niewidomy. 
 
Olek: Paweł dla nas widzi. 
 
Krystian: I co najważniejsze, nie staramy się z tego zrobić żadnego chwytu marketingowego. On sam i my nie chcemy tego wykorzystywać. Uważamy, że siła tkwi w nas i nie odczuwamy potrzeby stwarzać żadnej łatki. 
 
Gdzie można Was spotkać na scenie? 
 
Krystian: Jesteśmy trochę takimi kameleonami muzycznymi. Graliśmy na wielu imprezach. Zaczęliśmy od grania w klubach i to jest naszą podstawą, i to najbardziej lubimy. Gramy też na studniówkach, balach magisterskich, inżynierskich i na weselach. I wydaje nam się, że robimy to na dobrym poziomie, nie w stylu biesiady, czy disco-polo. Ludziom się to podoba, otwierają się na nowe trendy muzyczne. 
 
Plany na przyszłość? 
 
Olek: Plan jest generalnie taki, aby się rozwijać i grać jak najwięcej. 
 
Krystian: Chcemy, żeby jak najwięcej osób o nas usłyszało. Macie okazję posłuchać zespołu K.O.M.P. w czwartek 17 grudnia w Piwiarni. Wstęp wolny. Zainteresowanych zapraszamy również na stronę internetową zespołu www.komp.art.pl 
 
 aaa 
2.6. Echolokacja 
 
 Źródło: Przekrój 35/2010 
 
Słyszeć, czyli widzieć 
 
Gdy jeden zmysł zawodzi, pozostałe zwykle przejmują jego rolę. Niektórzy niewidomi doprowadzili tę zdolność do perfekcji i nauczyli się widzieć... uszami. 
Dziwnie wyglądające nosy, ogromne uszy, specjalnie wykształcone ośrodki w mózgu. Echolokacja kojarzy się ze szczególnymi narządami i z umiejętnościami zdobytymi przez nieliczne zwierzęta. Okazuje się jednak, że nawet tak "wzrokocentryczny" gatunek jak Homo sapiens może usłyszeć kwadrat. 
Niedawne badania hiszpańskich akustyków z Uniwersytetu Alcala de Henare pokazały zaskakujące zdolności człowieka do posługiwania się echolokacją. W magazynie "Acta Acustica United with Acustica" badacze zanalizowali różne dźwięki wydawane przez człowieka (na przykład pstrykanie, syczenie) i stwierdzili, że najlepsze rezultaty daje kląskanie - rodzaj głośnego mlaśnięcia tyłem języka. Studenci, którzy wzięli udział w eksperymencie, po tygodniach treningów doszli do niewiarygodnej wprawy - kląskając z zasłoniętymi oczami, potrafili nazwać przedmioty umieszczone w torbie. Takie zdolności to nie tylko ciekawostka - dla rosnącej grupy ludzi stają się one szansą na normalne życie. 
Gdy Ben Underwood miał trzy lata, wykryto u niego raka siatkówki. Ratowanie wzroku było zbyt ryzykowne - lekarze musieli ocalić życie dziecka, dlatego usunęli mu gałki oczne. Kiedy chłopiec obudził się po operacji, był przerażony, że nie może nic zobaczyć. "Ależ możesz - odparła jego mama. - Nie możesz już po prostu używać oczu. Masz za to ręce, nos i uszy i dzięki nim będziesz widzieć". 
Tego dnia Aquanetta Gordon postanowiła zrobić wszystko, aby jej syn nigdy nie odczuł, że jest kaleki. Zadbała o naturalnie wyglądające protezy oczu, aby powieki rozwijały się prawidłowo, a chłopiec nie różnił się wyglądem od innych dzieci. Opisywała synowi świat, aby doświadczał wszystkiego, czego nie może zobaczyć. "Woda jest turkusowa, na horyzoncie widzę góry, właśnie zachodzi słońce, jest wielkie i krwistoczerwone" - opowiadała, gdy spacerowali po plaży. Nigdy nie litowała się nad synem, żeby i on nie litował się nad sobą. Hamowała się z opieką, bo wiedziała, że wyręczając chłopca we wszystkim, bardziej mu zaszkodzi, niż pomoże. Ben uczył się samodzielności. 
Rok po operacji jechali samochodem, gdy nagle krzyknął z tylnego siedzenia: "Mamo! Widziałaś ten wieżowiec po lewej? Ale wysoki!". W pierwszej chwili Aquanetta pomyślała, że syn odzyskał wzrok. Ale on przecież nie miał oczu. Potem zorientowała się, że Ben ten wieżowiec usłyszał. Uliczny hałas zmienił swoje natężenie, gdy odbił się od ściany budynku i dotarł do uszu chłopca. Od tego dnia Ben zaczął uważnie wsłuchiwać się w dźwięki. "Słyszał samochód, zanim ten jeszcze wyłonił się zza zakrętu, i natychmiast się odsuwał" - wspomina Aquanetta. Pozwoliła mu więc bawić się na ulicy, bo widziała, że jest ostrożniejszy od innych dzieci. 
 
Hałas jak światło 
 
Metoda nasłuchiwania sprawdzała się w gwarnym otoczeniu, ale w ciszy Ben znowu był ślepy. W wieku siedmiu lat zaczął kląskać. Uderzając językiem o podniebienie, wytwarzał echo, które odbijało się od obiektów, tworząc w jego głowie trójwymiarowy obraz otoczenia. Gdy przestawał wydawać dźwięki, natychmiast na coś wpadał. Aquanetta zorientowała się, że to może być jego sposób na przetrwanie, i w przeciwieństwie do innych mama stale napominała syna: "Hałasuj. Pamiętaj, zawsze hałasuj". 
Stosowana przez Bena metoda to nic innego jak echolokacja, która jest wykorzystywana w przyrodzie przez delfiny, nietoperze i niektóre ptaki. Zwierzęta te emitują ultradźwięki, które po odbiciu się od przeszkód wracają do nich jako echo. Jego siła pozwala im precyzyjnie określić położenie, wielkość oraz rodzaj obiektów - to umiejętność niezwykle przydatna w ciemnościach. 
Dzięki echolokacji Ben dosłownie nauczył się widzieć uszami i mógł szaleć jak każdy dzieciak. "Wie, że dla niego nie ma rzeczy niemożliwych" - powtarza dumnie mama chłopca w filmie dokumentalnym "The Boy who Sees without Eyes". Kamera rejestruje, jak gra w koszykówkę, bezbłędnie celując do kosza, jeździ na rowerze i rolkach, precyzyjnie omijając samochody, wspina się na drzewa, przechodzi przez ruchliwe skrzyżowania i gra w zwykłe gry na zwykłej konsoli. 
Ben nigdy nie potrzebował białej laski. Chodził do zwykłej szkoły, w której nie było żadnych udogodnień dla niewidomych, a epizod w takiej placówce dla ociemniałych dzieci uświadomił mu tylko, jak bardzo się od nich różnił. On przecież widział. 
Jego przypadek zainspirował wielu badaczy. Najpierw sprawdzono słuch chłopca - okazało się, że jest zupełnie przeciętny, a uszy Bena wcale nie są wybitnie czułe. Jak więc czerpał tyle informacji z otoczenia? Czy wytrenował swój mózg, by perfekcyjnie tłumaczyć sygnały dźwiękowe na informacje wzrokowe? Podobnie robią operatorzy sonarów w łodziach podwodnych. Nasłuchują echa odbitego od przeszkód i wiedzą, że odbite od metalowych obiektów brzmi zupełnie inaczej niż odbite od drewnianych. Prawidłowe interpretowanie echa to efekt długich szkoleń. Ben nauczył się tego sam, bez wojskowych technologii, na dodatek w powietrzu, gdzie dźwięki nie są tak dobrze słyszalne jak w wodzie i znacznie trudniej uchwycić echo. 
Echolokacja pozwoliła mu żyć bez ograniczeń. Nauczył się japońskiego, napisał książkę science fiction, opowiadał o echolokacji w wielu szkołach i programach, z show Oprah Winfrey włącznie. Chciał być aktorem, pisarzem i projektantem gier komputerowych. Mama Bena marzyła, aby poszedł do collegeu i się uniezależnił. Ambitne plany zniweczył rak, który niegdyś odebrał mu wzrok. Chłopiec zmarł 19 stycznia 2009 roku w wieku szesnastu lat. 
W swoim krótkim i intensywnym życiu Ben zdążył poznać Daniela Kisha, czterdziestotrzyletniego psychologa, który jest niewidomy od urodzenia i również sam nauczył się echolokacji. Dziś jest najlepszym ekspertem w tym zakresie i pierwszym na świecie certyfikowanym instruktorem. Aby ją upowszechniać wśród niewidomych, założył organizację World Access for the Blind (Świat Dostępny dla Niewidomych). Zabiera swoich podopiecznych w góry, także rowerem (!). 
Echolokacji uczył się u niego między innymi Lucas Murray. Dziś ten siedmiolatek robi to co jego rówieśnicy, a w Wielkiej Brytanii nie ma drugiego tak samodzielnego niewidomego dziecka. "W przyszłości będzie mógł podróżować bez korzystania z pomocy innych osób" - zapewnia Daniel Kish. Jak bardzo jest to możliwe, udowodnił już w połowie dziewiętnastego wieku brytyjski podróżnik James Holman. Ten ślepy wędrowiec obdarzony "szóstym zmysłem" (wówczas jeszcze nie wiedziano o istnieniu echolokacji) przemierzył samotnie cztery kontynenty, sporządzając cenne przyrodnicze notatki, na które powoływał się później Karol Darwin. 
 
Szkoleni z echa 
 
Kish szkoli coraz młodsze dzieci, aby jak najszybciej wypracować u nich właściwe nawyki. Dzięki niemu czteroletni Brytyjczyk Jamie Aspland już nie trzyma kurczowo mamy za rękę. Sam biega po parku i pstryka palcami, żeby znaleźć poręcze na klatce schodowej. Jeśli nabierze doświadczenia, po brzmieniu echa będzie mógł nie tylko lokalizować przedmioty, lecz także określać ich rodzaj i odróżnić SUV-a od pikapa, a drzewo liściaste od iglastego. Mimo tych fenomenalnych rezultatów Daniel radzi swoim podopiecznym, aby nie rezygnowali zupełnie z białej laski. Ta metoda nie jest doskonała - echo jedynie na chwilę rozjaśnia otoczenie, niczym błysk latarki w mroku. Pozwala zorientować się, czy coś nie stoi na drodze, ale przed dziurą w chodniku nie ostrzeże. 
Naukowcy zastanawiają się, skąd u człowieka niezwykła zdolność do echolokacji. Być może w czasach, gdy nie opanowano jeszcze nawet ognia, pozwalała ona naszym przodkom odnaleźć drogę w ciemnościach, tak jak dziś rozświetla drogę niewidomym. 
 
aaa 
2.7. "Niewidzialni" dobrze widzialni
Alicja Nyziak 
 
To właśnie prezentacja filmu dokumentalnego "Niewidzialni", skłoniła mnie do aktywnego uczestnictwa w tanecznych warsztatach dla niewidomych i słabowidzących. Chciałam poznać technikę nauki kroków tańca na podstawie 6-0 punktu brajlowskiego. Zgodnie bowiem z audiodeskrypcją do tego obrazu, nauka odbywała się przy pomocy "mat". Tu małe przypomnienie. Film dokumentalny zrealizowany w ramach projektu artystycznego miał być dokumentem o podjęciu przez osoby niewidome i słabowidzące wyzwania, jakim jest opanowanie kroków walca, rumby, tanga itp. Autorem dokumentu jest Katarzyna Gondek, absolwentka filmoznawstwa na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz kursu dokumentalnego w Mistrzowskiej Szkole Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy. Film raczej opowiadał o jednym z uczestników - Wiktorze, vel Witku, który w nietypowy sposób, bo autostopem, dociera na warsztaty. 
Tak więc pojechałam, aby ruszyć tanecznym krokiem zgodnie z układem kropek na "macie". Okazało się, że moja wyobraźnia (na podstawie filmu) dała się wpuścić w przysłowiowy kanał. Rzeczywistość była całkowicie inna. 
Taneczne warsztaty dla niewidomych i słabowidzących, organizowane przez Ewę Dziedzic-Szeszułę, to malutki element międzynarodowej imprezy "Dancing Poznań". Przyjeżdża na nią wielu instruktorów z całego świata, aby propagować różne układy taneczne. Wszystkie grupy mają tydzień czasu na opanowanie wybranych tańców. W efekcie finalnym, czyli na scenie przed publicznością, każda z grup prezentuje swój program. 
 
Powitanie 
 
Po wejściu na salę, wpadłam w objęcia trzech "Czarownic", które przedstawiając się, kompleksowo mnie wyściskały. Z wrażenia ani jednego imienia nie zapamiętałam, ale odlot - przemknęło mi przez głowę! Potem ogólne powitanie, garść informacji i marsz do ławek uczyć się kroków tańca. 
 
Najpierw dłonie, potem stopy 
 
 Na blacie leżały plastikowe tablice (wielkości ok. 23 na 43 cm), z wypukłym sześciopunktem, w dużym powiększeniu. Dodatkowo na potrzeby nauki kroków tańców, między punktami drugim oraz piątym, wytłoczone były litery "a" i "b". Instruktorka - Agnieszka Dolata, wytłumaczyła zasady nauki na podstawie sześciopunktu brajlowskiego. Na pierwszy ogień poszedł walc angielski. Pozycja wyjściowa - dłonie ułożone na punkcie piątym. Krok pierwszy - prawa dłoń wędruje na punkt czwarty. Krok drugi - lewa dłoń przechodzi na punkt pierwszy. Krok trzeci - dłoń prawa dołącza do lewej, na punkt pierwszy. Następnie dłoń lewa przechodzi na punkt drugi. Dłoń prawa pomyka na punkt piąty, a potem lewa grzecznie do niej dołącza. 
Prawda, że proste? Właściwie tak! Jednak, gdy odetchnęłam z ulgą, bo nareszcie w miarę dobrze "tańczyłam" dłońmi na tabliczce, okazało się, że teraz kolej na stopy. Nadal siedząc, próbowaliśmy dokładnie ten sam układ tanecznych kroków wykonać nogami. Tu zaobserwowałam u siebie ciekawe zjawisko, gapiłam się na własne stopy, niczym sroka w gnat. Mimo że nic nie widziałam, bo i jakim cudem miałam zobaczyć, to "walcowanie" szło mi lepiej. 
 
Pora na parkiet 
 
Kilkanaście minut suchej zaprawy, a potem popłynęły tony walca. Nie ma co udawać, że szło super! Kroki mi się myliły, postawę taneczną też "zgubiłam". Początkowo bardziej "wiałam" przed stopami partnera, niż tańczyłam, ale w miarę ćwiczeń szło coraz lepiej. Choć życie pokazało, że walc angielski to pikuś, w porównaniu np. do polki! 
 
Teatr 
 
Dodatkowym elementem warsztatów były zajęcia teatralne, prowadzone przez Małgorzatę Walas-Antoniello. Słysząc o teatrze, mój żołądek zjechał w dół. Człowiek, (niby ja) na scenie, gesty, słowa i publiczność - dziękuję, to nie dla mnie. Szybko przekonałam się, w jak wielkim byłam błędzie. Nie graliśmy niczego na scenie, ale stojąc w kręgu przedstawialiśmy różne zachowania, emocje, dobieraliśmy się w grupki i przedstawialiśmy etiudy. Zabawa była tyleż wesoła, co pouczająca. Uświadamiała istnienie wewnętrznych barier, z którymi warto "walczyć". Jak bowiem wiadomo osoby niewidome lub słabowidzące powinny umieć wychodzić z inicjatywą w kontakcie z drugim człowiekiem. Ta cecha jest bardzo przydatna w różnych sytuacjach życiowych, gdy trzeba poprosić o informację lub pomoc. 
 
Czas na scenę 
 
Ostatni dzień warsztatów - to wielka gala. O godzinie 16.00 rozpoczęły się prezentacje poszczególnych grup. Najpierw podziwialiśmy występy tych najmłodszych, którzy w raźnych podskokach i przysiadach przedstawili fantastyczne układy taneczne. Następnie wystąpiła grupa znacznie starszej latorośli w tańcach młodzieżowych oraz grupa kobiet w oryginalnych układach Taj-Czi, a potem... Scena była już dla naszej grupy. Zaprezentowaliśmy trzy fragmenty tańców: walca angielskiego, bluesa i jive (czytaj dżajfa). Jak nam poszło? Oczywiście dobrze, gdyż zastosowaliśmy jedną z nabytych zasad - jeśli nawet się pomylisz, to tańcz dalej, jak gdyby nic się nie stało. 
Tak wyglądały taneczne warsztaty "Dancing Poznań" 2010 r. Czy ubiegłoroczne bardzo od nich odbiegały? Okazało się, że nie! 
 
aaa 
2.8. Spotkajmy się na zatoce
Anna Godziuk 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania : 2010-09-09 
 
przystani obok Targu Rybnego w Gdańsku zebrała się grupa osób. Czekając na wejście na pokład Nordy i innych jachtów, miały one okazję poznać słynnego żeglarza. 
- Wielkie brawa dla was, to naprawdę wspaniała przygoda! - zwrócił się do nich medalista olimpijski Mateusz Kusznierewicz. 
- Miło słyszeć jego głos, prawda? Dziewczynom powiem tylko, że szkoda, że nie możemy go zobaczyć, jest bardzo przystojny! - szepnęła Sylwia Skuza, prezes Fundacji "Keja", która zorganizowała rejs. Dla większości czekających tu niewidomych rzeczywiście będzie to przygoda - po raz pierwszy wypłyną w morze. Wielu spośród nich jest "zielonych jak szczypiorek", ale są też tacy, którzy już pływali. Jutro cały dzień spędzą na wodzie. Będą się uczyć takielunku i ożaglowania. 
A na początku zlotu żaglowców Baltic Sail Gdańsk, w ramach którego odbywa się ten rejs, poznają zatokę. Przepłyną obok Stoczni Gdańskiej, miną Westerplatte, latarnię morską…Niektórzy zaczęli "rozmowę z Neptunem" już w taksówce. Mąż dziewczyny, która źle się poczuła, biegnie do organizatorki. - Załoga wykrusza się o dwie osoby - zawiadamia. To jednak nikogo nie dziwi, nawet Kusznierewicz przyznał się, że ma chorobę morską. 
- Odkryłem ją dopiero po kilku latach pływania. Uczyłem się na Zalewie Zegrzyńskim, tam nie bujało. Co innego na morzu. W ferworze walki się tego nie czuje - dzięki adrenalinie. Ale gdy się siedzi na łódce między wyścigami… Na szczęście chińska medycyna wymyśliła plasterek, który przyklejam sobie przy nadgarstku. To działa! - zwierzył się sportowiec. 
 
Dotknąć wszystkiego 
 
Słońce przygrzewa, czas na rejs. "Kejowicze" wchodzą gęsiego na pokład. Większość z nich zabrała ze sobą towarzyszy - mężów, żony, znajomych. Osoby asystującej potrzebuje szczególnie młoda, roześmiana blondynka, ta, która zrobiła sobie najwięcej zdjęć z olimpijczykiem. Teresa nie tylko nie dowidzi, ale ma też niepełnosprawność ruchową - nie chodzi samodzielnie. 
- Bardzo się bałam, że sobie nie poradzę. Ale moje znajome powiedziały: "Terenia! Dasz radę!". Długo nie musiały mnie namawiać, szybko się zgłosiłam. Przyjechałam tu z Tarnobrzega. 
Na pokładzie niektórzy usiedli na ławeczce za kapitanem Kazimierzem Hudakiem, inni stanęli trzymając się barierki, ktoś się położył, ktoś usiadł sam na rufie. Ale tylko jedna osoba musiała przejść jacht wzdłuż i wszerz, dotykając wszystkiego, zbierając odgłosy morza na dyktafon, a jednocześnie przekręcając dziwne pokrętła pod koszulą (znajdował się tam pomocny niewidomym, skomplikowany w obsłudze sprzęt Nawigator). To Paweł z Wrocławia, który przyjechał na żagle z żoną Patrycją - również z niepełnosprawnością wzroku - i koleżanką. Przebiera nogami i zaciera ręce, by móc wreszcie wdrapać się na maszt. Chyba nikt z dowódców Nordy nie jest jeszcze przekonany, czy może mu na to pozwolić. Niech najpierw dobrze pozna to, co znajduje się na pokładzie. 
W tym czasie niedowidząca Alicja z Bytomia zaczyna sterować statkiem! Jej niewidomy mąż, Piotr, przyjmuje to z opanowaniem. Jest spokojny o losy załogi. Musi ufać swojej żonie. Kapitan stoi za jej plecami niczym anioł stróż, podpowiadając: "A teraz lekko w prawo". 
- Gdy stoję za sterem, czuję się wspaniale! Nie umiem porównać tego uczucia do niczego. Wiatr owiewa mi głowę kropelkami wody. Delikatne przechylenie steru pochyla lekko cały jacht. Gdy tu jestem, mam poczucie siły sprawczej - mówi Alicja. Ster przejmuje Piotr, też chce to poczuć. Wyprostowany, unosi głowę do góry, zaciskając wielkie dłonie na drążkach. 
- Czuję, że ten statek żyje, że drzemią w nim jakieś siły. Podobne wrażenie miałem dawno temu, gdy jeździłem na motocyklu - było to uczucie poskramiania mocy. Ale to była tylko maszyna i ja. Tutaj jest nas więcej i wszyscy jesteśmy zdani na żywioł. Jesteśmy jak małe ziarenka niesione przez wodę. Jedyne co możemy, to nadawać kierunek statkowi - mówi Piotr. 
Gdy kapitan rozmawia z Teresą, jej śmiech niesie się po wodzie. Machają nam stoczniowcy, w przerwie na papierosa. - Uwaga! Odmachujemy, po lewej stronie! - podpowiada ktoś widzący. Tymczasem Paweł porzuca białą laskę na deskach. Zaczyna wspinaczkę na maszt. Na dole czuwa ktoś z załogi. Promienie słońca rażą prosto w oczy. Widać tylko jego cień. Wdrapuje się szybko i zwinnie, jakby robił to codziennie. Gdy jest już na samej górze, emocje widzących sięgają zenitu. Puszcza się liny - na szczęście tylko jedną ręką, którą podnosi do góry. Jego żonę to nie dziwi. - Podobno od małego wspinał się po sznurowych drabinkach na lotnisku wojskowym. Przyzwyczaiłam się już - zawsze musi wszystkiego spróbować, bo inaczej nie jest sobą. Interesuje go nawet rodzaj ściegu, jakim obszyty jest żagiel - mówi Patrycja, która właśnie dotyka miedzianego dzwonu wiszącego nad pokładem naprzeciwko steru. Paweł zeskakuje z najniższego stopnia drabinki. Jest trochę zawiedziony: - Myślałem, że dotknę końca belki, żeby zobaczyć, jak są przymocowane liny, ale się nie udało. Zaledwie kończy to mówić, jest już gdzieś w okolicach rufy. Będzie refował żagle, choć to zadanie z programu warsztatów, które odbędą się dopiero następnego dnia. Wie już, co gdzie się znajduje, ale ocenia, że aby poznać szczegóły, musiałby spędzić na tym jachcie kilka dni. 
- Ta Norda to stary kuter pływacki. Ma już osiemdziesiąt dwa lata. Na początku nazywała się Ewa i służyła jako statek badawczy w Morskim Instytucie Rybackim - opowiada kapitan. - W 1939 roku została przeznaczona do zniszczenia, ale znalazł się ktoś, kto wykupił ją i zrobił z niej kuter (nazwał ją Putzig 2). Pod koniec wojny uprowadzili ją niemieccy żołnierze, uciekając do Rzeszy. Ale odnaleziono ją potem i sprowadzono do Władysławowa. Tam służyła do połowu ryb, nazwano ją WŁA-17. Gdy w latach osiemdziesiątych statek się już rozpadał, znów znalazł się ktoś, kto go ocalił - Grzegorz Wodniak, który remontował go później przez dziesięć lat. To wtedy Norda otrzymała dzisiejsze imię, a oprócz tego - dwa maszty i nowy typ ożaglowania, czyli kecz sztakslowy. Od kilku lat pływa pod banderą belgijską, ale pamiętajmy o tym, że jej portem macierzystym pozostaje Gdynia. 
 
Zatokowe spotkania 
 
Oprócz Nordy w lipcowym spotkaniu żeglarskim osób z niepełnosprawnością z okazji Baltic Sail Gdańsk wzięły też udział cztery jachty pełnomorskie - Mieszko, Mizar, Szkwał i Zefirek. Nie jest to debiut organizatorski Fundacji "Keja". Pierwsze były "Zatokowe spotkania" w październiku 2009 r. 
- Aby je zorganizować, musieliśmy zdobyć pieniądze. Większość środków wypracowujemy sami, organizując m.in. szkolenia informatyczne. Pomogła nam Fundacja Energa, Mateusz Kusznierewicz dał nam Nordę, wsparł nas również Zbyszek Werner, właściciel Szkwału. To było spontaniczne, nie mieliśmy doświadczenia. Fundacja miała wtedy zaledwie pół roku. Napisałam projekt na konkurs i otrzymaliśmy duże wsparcie od PFRON - mówi Sylwia Skuza. Na spotkanie przyjechali uczestnicy internetowych, środowiskowych list dyskusyjnych (PZN, Keja) z całej Polski - ze Śląska, z Podkarpacia, Lubelskiego. Chętni do pływania znaleźli się szybciej niż powstały fundacja i projekt. Wszystkim się podobało. Teraz większość z nich wraca. Wieść o Kei niesie się z ust do ust zadowolone osoby ciągną za sobą kolejne i grono "Kejowiczów" się powiększa. Nie są to tylko niewidomi. 
Zanim straciła wzrok, bała się morza. Fascynowało ją. Nad nim się urodziła i wychowała. - Czułam się związana z tym miejscem. Mówiłam o sobie, że jestem "dziewczyna znad morza". Zawsze myślałam, że chyba coś mi ono kiedyś w życiu przyniesie. I przyniosło - w takim momencie życia. Gdyby ktoś mi to kiedyś przepowiedział, nie uwierzyłabym. Gdy pierwszy raz stanęłam za sterem, gdy odważnie sama zaczęłam poruszać się po jachcie, gdy zobaczyłam, że jestem tam potrzebna, że nie jestem balastem, ale na równi z żeglarzami jestem członkiem załogi - moja samoocena wzrosła. I nie tylko ja ich potrzebowałam, ale również oni chcieli, żebym z nimi pływała. Pomyślałam, że to może być dobry sposób na aktywizację takich ludzi jak ja, którzy siedzą zamknięci w domach w małych miejscowościach, na wsiach, ale też w dużych miastach całej Polski, siedzą w tych fotelach i nie bardzo wiedzą, co zrobić ze swoim życiem. I to się sprawdziło, na to liczyłam. Prezes Fundacji "Keja" chce spróbować jeszcze wielu innych rzeczy - otworzyć swój ośrodek szkoleniowo-konferencyjny (z wykształcenia jest hotelarzem), polecieć paralotnią, skoczyć ze spadochronem, ale jej największe marzenie to rejs z "Kejowiczami" na Spitsbergen. 
 *** 
 Więcej informacji o rejsach i warsztatach organizowanych przez Pomorską Fundację Sportu i Turystyki Osób Niepełnosprawnych "Keja" znajduje się na stronie http://www.fundacjakeja.org.pl/.Chcesz zostać "Kejowiczem"? Skontaktuj się z fundacją: 
tel. 058 302 16 41, 
e-mail: biuro@fundacjakeja.org.pl. 
 
 aaa 
3. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH 
Moja korrida bez rehabilitacji, ale w ostrogach, czyli o tym i owym, chociaż ciągle o tym samym
Jerzy Ogonowski 
 
 	Zapytała mnie kiedyś nawiedzona dziennikarka, jak ja sobie radzę z tą niepełnosprawnością, czy wychodzę do ludzi, czy zamykam się w domu i w sobie... Odpowiedziałem tak: "Jestem całkowicie pełnosprawny, a jedynie nie widzę. Czy Pani - zapytałem - potrafi przetłumaczyć z francuskiego dokument sekcji zwłok?" Pani powiedziała, że nie potrafi. "No widzi Pani, kontynuowałem, a ja potrafię, a w dodatku potrafiłbym zrobić wywiad z dowolną osobą i nie sądzę, żeby był gorszy od tego, który Pani teraz realizuje. Kto z nas zatem jest bardziej niepełnosprawny?" 
Nigdy nie poddawano mnie rehabilitacji, a przynajmniej tak mi się wydaje. W jednym z pierwszych moich felietonów w WIM-ie pisałem o swojej pozycji "herszta" na podwórku, co zawdzięczałem moim rodzicom i ich instynktowi wychowawczemu. Dopiero w szkole podstawowej pojąłem swoją inność i niepełnosprawność. Tak więc trudno nazywać rehabilitacją to, że w wieku ośmiu lat uświadomiłem sobie swoją ślepotę, a zatem iż jestem jakoby kimś gorszym. Zresztą świadomość ta chyba nigdy nie została przeze mnie zasymilowana. 
	Ale szkoła podstawowa dla niewidomych umożliwiła mi naukę brajla, różnego rodzaju uczestnictwo w doświadczeniach w gabinecie fizycznym czy chemicznym, wykonywanie skomplikowanych działań matematycznych na kubarytmach i na papierze, bo komputerów wtedy nie było. Myślę, że przejście z podwórka, jako herszta, do szkoły podstawowej znajdującej się nieopodal, byłoby dość łatwe. Ale kto by wiedział, jak przystosować mnie do dalszej nauki, kto - mimo najlepszych chęci - wiedziałby, czego tak naprawdę można ode mnie wymagać, a czego nie... 
	Kiedy wróciłem do swego miasteczka po szkole podstawowej, aby kontynuować naukę w liceum, to już nie nauczyciele ustalali, jakie są moje możliwości, lecz ja podpowiadałem im, jak taką czy inną sprawę rozwiązać. Szkoła specjalna nauczyła mnie też życia w grupie, umiejętności dzielenia z rówieśnikami całej przestrzeni życiowej, w której przebywaliśmy, a także walki o swoje i przeciwstawiania się terrorowi silniejszych, bo i takie przypadki w internacie się zdarzały. 
	To prawda, byłem wyrwany z domu, w którym nie tylko moi rodzice, ale i sąsiedzi mnie kochali i chcieli, żebym wyrósł na człowieka, dlatego nie zawsze głaskali mnie po głowie. Obecnie mamy szkoły integracyjne, szkoły specjalne, szkoły, w których są też niepełnosprawni. Nie należy jednak zapominać, że za utworzeniem takiej szkoły integracyjnej czy wyposażeniem dla niepełnosprawnych idą większe lub mniejsze pieniądze. Nie chcę przez to powiedzieć, że dodatkowe prace, jakie musi wykonać nauczyciel wobec osoby niepełnosprawnej, mają być za darmo. Jednak z całym naciskiem chcę zaznaczyć, że praca dodatkowa nauczyciela czy wychowawcy za konkretne pieniądze nie zawsze jest proporcjonalna do otrzymywanej gratyfikacji, a śmiem twierdzić, że czasem jest odwrotnie proporcjonalna. Kiedy byłem w liceum, nikt nauczycielom nie dawał za mnie żadnego dodatku, a nauczycielka francuskiego zaproponowała mi, że na przerwach będzie mi dyktować pierwsze czytanki, żebym mógł na równi z innymi uczestniczyć w lekcji. Wychowawca klasy - po delikatnym wyproszeniu mnie na chwilę z klasy - pouczył młodzież, że powinni dbać o to, bym nie stał w kącie na przerwach, ale chodził z innymi po korytarzu, czy po boisku szkolnym. I nie było tu żadnych deklaracji o wierności naukom Papieża Polaka, wartościom chrześcijańskim itp. Po prostu grono pedagogiczne poczuwało się do czegoś. Myślę, że byłem w kraju jedynym młodzieńcem, który należał do zwykłego harcerstwa, nie jakiegoś tam "nieprzetartego szlaku". Chodziłem na te szlaki, by je przecierać wraz z innymi i nikt się temu nie przeciwstawiał. Co więcej - kiedy to ja miałem pewne opory, to właśnie mój wychowawca, prowadzący harcerstwo, najbardziej mnie do harcerstwa namawiał, zamiast pozbywać się kłopotu, jaki mógłby dla niego stąd wyniknąć. 
	Mojej niepełnosprawności ze względu na wzrok nie dało się nigdy ukryć. Dlatego nigdy do końca nie było wiadomo, czy coś tam nie się nie upiekło, bo otoczenie wykazało się wyrozumiałością. Otóż dziś ślepotę da się ukrywać przez czas długi. Mam w swoim zawodowym dorobku kilku takich klientów, z którymi współpracuję od lat i oni wcale nie wiedzą o mojej ślepocie. Uzyskuje się to dzięki pracy z komputerem. Wiele biur, przedsiębiorstw czy osób prywatnych nawiązuje kontakt z usługodawcą przez internet, potem wymienia się faktury, zapłata idzie przez bank. I oto mamy do czynienia nie tylko z zapłatą bezgotówkową, ale także bezcielesną. Jeśli niewidomy jest w stanie zmierzyć się z rzeczywistością, to odniesie z tego same korzyści. Gotowość na takie zmierzenie się z prawdą przywiodła mnie do wniosku, że do reklamowania samodzielnośći niewidomego z komputerem należy podchodzić ostrożnie i rozsądnie. Jest to ważne, zwłaszcza wtedy, gdy o tych nieograniczonych możliwościach mówi firma sprzedająca sprzęt. Kilkakrotnie zdarzyło mi się, że skutkiem naciśnięcia jakiegoś klawisza przez nieuwagę albo ze względu na niestabilność systemu operacyjnego, wysyłałem klientowi jakiś kolorowy tekst. Wtedy on - nie rozumiejąc, co to ma znaczyć, zapytywał mnie, co chciałem przez to powiedzieć. Podobnie zdarzały się niezamierzone zmiany wielkości czcionek w tekście, o których nie wiedziałem. 
Doświadczenia te nakazały mi - pomimo wielkich możliwości, jakie daje informatyka, zasięgać opinii kogoś widzącego o wykonanej pracy pisemnej. Osobie widzącej nierzadko wystarczy kilkanaście sekund, aby jakąś "niedoróbkę" poprawić. 
Z drugiej strony, zdarza się, że klient mówi, iż woli zlecać mi pracę, chociaż mógłby skorzystać bliżej z takiej usługi, ale on jednak woli robić to u mnie. Czy może być lepszy sprawdzian mojej wartości i przydatności jako specjalisty w danej dziedzinie? 
Kiedyś poradziłem młodej osobie, aby poddała się obiektywnej próbie, wysyłając na kasecie piosenkę we własnym wykonaniu na eliminacje do konkursu piosenki francuskiej. Nie posłuchała i poszła utartą ścieżką, zapytując wcześniej, czy jako niewidoma, może wziąć udział w takim konkursie. Mogła, ale nie wiele zmogła potem. Jednak ludzi, którzy mają rzeczywiste poczucie własnej wartości i nie obawiają się stawienia czoła życiu, bardzo do tego rodzaju eksperymentów zachęcam. Zachęcam też bardzo, aby pisać prace dyplomowe bez odniesienia do niewidomych czy niepełnosprawnych. Po prostu podejmować warto tematy, które z tą niepełnosprawnością nie mają nic wspólnego. Chodzi o to, aby nie tyle być specjalistą od własnego problemu, ile specjalistą w jakiejś dziedzinie. To bardzo wiele warte, a przekonałem się o tym już w szkole podstawowej. Kiedy znalazłem się w internacie szkoły dla niewidomych, na pewien czas zginęły moje przywódcze podwórkowe zdolności. W klasie tej było wielu uczniów przerośniętych wiekiem, na skutek utraty wzroku od niewypałów, byłem najmłodszy, a w dodatku rozpieszczony i przez rodziców, i przez sąsiadów, i przez to właśnie podwórko, na którym przypadło mi grasować. Tu pojawili się starsi ode mnie i w dodatku wywodzący się z rządzącego proletariatu, więc wszystkie językowe k, ch, p itp. stosowane w charakterze przecinka, zaatakowały mnie wraz z atakami czysto fizycznymi. Proletariat mojej inteligenckości i delikatności kulturalnej nie chciał tolerować. Szybko to jednak minęło, kiedy okazałem się mądrzejszy od nich. Po pewnym czasie to oni mnie zaczęli potrzebować, choćby do podpowiadania na lekcjach czy opowiadania lektur, które ja już bardzo dawno z rodzicami przeczytałem. 
Tak wyglądała moja swoista korrida, bo korrida miała w swej istocie u podstaw symbolizowanie zwycięstwa rozumu i wiedzy nad fizyczną siłą. Walkę byków wygrałem. Warto o tym pamiętać dzisiaj, kiedy trwa ostra wojna już nie rozumu z siłą fizyczną, nie mądrego człowieka z głupim bydlęciem, ale sprytu gryzoni w wyścigu szczurów. Teraz pod pięknym i chwytliwym hasłem pomocy niepełnosprawnym, pracodawcy rabują w sposób bezwzględny pieniądze dla tych niepełnosprawnych przeznaczone. 
 aaa 
4. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
4.1. Diagnoza chorób oczu 
 
 Źródło: http://wiadomosci.onet.pl 
 
Nowy system obrazowania, wykorzystujący światło w sześciu różnych kolorach może pozwolić na szybkie wykrywanie chorób będących częstą przyczyną utraty wzroku - informuje pi pismo "Review of Scientific Instruments". Obecnie okuliści badając dno oka wykonują zwykle jego zdjęcia w dwóch lub trzech różnych kolorach (czerwonym, zielonym i niebieskim), co może wykazać obecność patologicznych zmian, dotyczących na przykład naczyń krwionośnych. 
Nicholas L. Everdell z University College w Londynie opracował metodę, która dzięki kamerze CCD i emitującym światło o różnej barwie diodom LED pozwala na dokładniejszą ocenę absorbujących światło cząsteczek zwanych chromoforami - miedzy innymi czerwonej hemoglobiny i ciemnego barwnika melaniny. Sekwencja zdjęć jest wykonywana tak szybko (w ciągu 0, 5 sekundy), że oko nie zmienia istotnie położenia. Różne barwy światła ujawniają na dnie oka wzory barwników charakterystyczne dla patologii takich jak retinopatia cukrzycowa czy degeneracja plamki żółtej. 
Cyfrowy obraz jest analizowany za pomocą odpowiedniego algorytmu, który sprawdza rozkład barw piksel po pikselu. Wyniki dają możliwość postawienia rozpoznania wcześniej niż w przypadku klasycznych metod. Twórcy urządzenia chcą je zintegrować z typową aparaturą okulistyczną. 
 
aaa 
4.2. IPN wydał filmową lekcję historii dla niesłyszących i niewidomych PAP 
 
Źródło: katowice.naszemiasto.pl 
Data opublikowania: 2010-08-08 
 
Około 100 fragmentów filmów fabularnych przedstawiających najważniejsze wydarzenia z historii Polski z okresu II wojny i lat PRL-u, dostosowane do potrzeb osób niesłyszących i niewidomych, zostało wydanych przez IPN w ramach projektu "Historia w filmie". 
Jak podkreślają przedstawiciele Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej, nauczanie historii powinno być ciekawe i atrakcyjne, ale też dostosowane do potrzeb młodego pokolenia. Taką możliwość dają różnorodne filmy dokumentalne, fabularne czy edukacyjne, z których często korzystają nauczyciele. 
Biuro Edukacji Publicznej IPN publikuje tego typu wydawnictwa. W tym roku uwagę skupiono na wsparciu pedagogów pracujących z dziećmi i młodzieżą niewidomą oraz niesłyszącą. 
Materiał audiowizualny pt. "Historia w filmie" zawiera dwie płyty DVD "Wojna w filmie" oraz "PRL w filmie" z krótkimi fragmentami filmów fabularnych mówiących o najnowszej historii Polski. Adaptacja materiałów filmowych została przygotowana w sposób ułatwiający ich odbiór przez osoby niewidome i niesłyszące. 
Fragmenty filmów zawierają napisy dla niesłyszących. Dla osób niewidomych zamieszczono audiodeskrypcję, czyli dodatkową ścieżkę dźwiękową, opisującą najważniejsze elementy obrazu filmowego, takie jak: scenografia, gra aktorów, kostiumy czy koloryt. Dzięki tym zabiegom obraz filmowy ma stać się czytelny i zrozumiały dla osób niewidomych i słabowidzących. 
Na płytach DVD znajduje się ok. 100 fragmentów filmów fabularnych. Chronologicznie przedstawiono najważniejsze wydarzenia z historii Polski, zarówno z okresu II wojny światowej, jak i z epoki PRL-u. Płytom towarzyszy broszura z ćwiczeniami dydaktycznymi, dostosowanymi do potrzeb uczniów niesłyszących i niewidzących. 
 
aaa 
4.3. Muzeum Śląskie już jesienią pokaże obrazy do dotykania 
Anna Malinowska 
 
Źródło: Gazeta Wyborcza Katowice katowice.gazeta.pl 
Data opublikowania: 2010-08-19 
 
20 obrazów przetworzonych na reliefy Muzeum Śląskie udostępni dla niewidomych i niedowidzących już jesienią. Muzeum opracowało też dla nich specjalny program zwiedzania. 
Nad przygotowaniem niezwykłej ekspozycji muzealnicy we współpracy z osobami niewidomymi pracowali przeszło rok. Początki były trudne. Porażką okazał się pierwszy przetworzony obraz. Relief, czyli rodzaj płaskorzeźby, pokazywał obraz Stanisława Wyspiańskiego "Kopiec Kościuszki". Jego wykonanie było bardzo czasochłonne i kosztowne, jednak dla osoby niewidomej był kompletnie nieczytelny. 
Zorientowano się, że w taki sposób można kopiować tylko obrazy z małą ilością zarysów. Opracowano więc metodę przenoszenia obrazów na papier. Osoba niewidoma będzie mogła najpierw dotknąć papierowej wersji obrazu, później skonfrontuje ją z reliefem, który będzie ustawiony w pobliżu oryginału. 
- Nie chcieliśmy tworzyć jakiejś wydzielonej części na potrzeby tej ekspozycji. Ona ma przenikać, uzupełniać się z oryginałami obrazów - mówi Leszek Jodliński, dyrektor placówki. Każdy zwiedzający otrzyma audioprzewodnik, którego narracja uzupełni wiadomości związane z tym, co artysta przedstawił w swym dziele. - Docelowo jednak chcemy do projektu pozyskać wolontariuszy. Tak żeby osoba niewidoma miała swojego przewodnika, któremu będzie mogła zadawać pytania, podzielić się wrażeniami - mówi dyrektor. 
Katowiccy muzealnicy, opracowując program, korzystali z doświadczeń muzeum we włoskiej Anconie. Do realizacji jednak były potrzebne pieniądze. W marcu Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosiło konkurs na projekty edukacyjne. Muzeum Śląskie przystąpiło z projektem ekspozycji dla niewidomych i dostało 60 tys. zł. 
- Wszystko mamy już dopięte na ostatni guzik. Brakuje tylko firmy, która wykona reliefy. Otwarcie ekspozycji planujemy na 15 października i jak na razie nie dopuszczam myśli, że dojdzie do opóźnienia - Jodliński nie ukrywa swojego optymizmu. 
Okazuje się, że w Polsce działają tylko dwie firmy, które takiego zadania mogłyby się podjąć. Jedna z nich cierpi na braki kadrowe z powodu urlopów, druga nie jest pewna, jakiego tworzywa w tym przypadku najlepiej użyć. We Włoszech też znaleziono tylko dwóch producentów. Cena jednego reliefu wykonanego z żywicy szlachetnej wynosi 2 tys. euro. W Polsce, przy zachowaniu takiej samej jakości, stawka jest o połowę niższa. 
Większość obrazów, które będą mogli "obejrzeć" niewidomi, pochodzi z lat 1800-1945. Wśród nich znajdzie się jeden z pejzaży Jana Stanisławskiego, "Czajki" Józefa Chełmońskiego, "Ogród włoski" Aleksandra Gierymskiego. 
 
aaa 
4.4. Dotykowe makiety zabytków dla niewidomych w Krakowie 
 
 Źródło: wiadomosci.onet.pl 
 Data opublikowania: PAP, 13.08.2010 
 
Cztery pierwsze dotykowe makiety zabytków dla niewidomych turystów stanęły na Drodze Królewskiej w Krakowie. Docelowo takich obiektów będzie dwanaście. Przedsięwzięcie otrzymało unijne dofinansowanie w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. 
Wykonane z brązu makiety są częścią nowej atrakcji turystycznej Krakowa pod nazwą Droga Królewska dla Niepełnosprawnego Turysty. 
Pierwszą makietę ustawiono w okolicach Bramy Floriańskiej. Obrazuje ona cały obszar Starego Miasta z zaznaczeniem przebiegu Drogi Królewskiej i najważniejszych na niej zabytków. 
Druga - to płaskorzeźba twarzy Jana Matejki umieszczona na jego domu przy ul. Floriańskiej. 
Trzecia - przedstawia Bazylikę Mariacką i stanęła na pl. Mariackim. 
Czwarta stanęła po prawej stronie wejścia do Wieży Ratuszowej i przedstawia Ratusz według stanu z końca XVIII w. 
Rzeźby wykonano z brązu i ustawiono na postumentach z czarnego granitu. Towarzyszą im opisy zabytków w językach polskim i angielskim oraz w alfabecie Brajla w wersjach polskiej i angielskiej. Postumenty zaprojektowano w taki sposób, by umożliwić osobom niepełnosprawnym ruchowo podjazd na wózkach. Wszystkich makiet ma być dwanaście. Pozostałe zostaną zamontowane w drugiej połowie przyszłego miesiąca. Będą one przedstawiać Barbakan wraz z istniejącymi do dziś murami obronnymi miasta, Sukiennice, zespół klasztorny oo. franciszkanów, witraż "Bóg Ojciec - Stań się!" Stanisława Wyspiańskiego z bazyliki oo. franciszkanów, kościoły św. Andrzeja i św. Piotra i Pawła, wyobrażenie okna romańskiego, pałac bp. Erazma Ciołka przy ul. Kanoniczej oraz Wzgórze Wawelskie. Autorem rzeźb i ich wykonawcą jest krakowski artysta Karol Badyna. 
Po zamontowaniu wszystkich makiet na miejskich stronach internetowych udostępniony zostanie opis trasy w wersji tekstowej i głosowej w językach polskim i angielskim. Będzie go można umieścić w swoim telefonie komórkowym lub wędrować Drogą Królewską korzystając z satelitarnej sieci GPS. Wtedy komunikaty będzie można odsłuchać w określonej strefie dookoła obiektu. 
Koszt realizacji projektu ma wynieść ponad 1, 3 mln zł z czego 75 proc. zostanie sfinansowanych ze środków unijnych. 
 
aaa 
4.5. Wyszukiwanie głosowe 
Joanna Sosnowska 
 
Źródło: http://technologie.gazeta.pl/internet 
Data opublikowania: 2010-09-15 
 
 Google uruchomił właśnie możliwość wyszukiwania głosowego w języku polskim. 
 Można teraz z niego korzystać na iPhoneie oraz telefonach z Androidem 2. 1 lub wyższym. 
Wyszukiwanie głosowe zostało zaprezentowane przez Google już dwa lata temu. Wówczas jednak można było wydawać polecenia wyłącznie w języku angielskim. Następnie stopniowo powiększano liczbę języków między innymi o chiński czy japoński (ze względu na dużą ilość użytkowników mobilnego Internetu w tych krajach). Teraz w końcu wyszukiwanie głosowe trafia także do Polski. 
Wyszukiwanie głosowe ma przyspieszać proces uzyskiwania informacji - zamiast wpisywać długą frazę na klawiaturze telefonu, możemy ją wypowiedzieć. Google Voice Search działa na telefonach z Androidem 2. 1 i 2. 2, oraz na iPhoneie. Na ten ostatni trzeba pobrać aplikację Google Mobile App. Wyszukiwanie głosowe w Google - 
 
jak to działa 
 
Wyszukiwanie głosowe po polsku prezentował nam Robert Hamilton z Google, odpowiedzialny za rozwój usług dla urządzeń mobilnych. Tłumaczył on w jaki sposób odbywa się w ogóle proces wyszukiwania głosowego. Po wypowiedzeniu frazy trafia ona na serwery Google, gdzie jest przetwarzana na formę pisemną. Następnie wyszukiwanie dokonuje się już w "tradycyjny" sposób, a w końcu użytkownik otrzymuje wyniki swojego wyszukiwania. Próbki głosu użytkowników są przechowywane przez koncern przez dwa lata, aby pomóc w ulepszaniu usługi (niezbędne jest porównanie różnych wzorców mowy, akcentów, itd). Hamilton w rozmowie z nami podkreślał jednak, że próbki te są całkowicie anonimowe i w żaden sposób nie można połączyć ich z samym użytkownikiem. 
 
Sprawdzaliśmy już działanie wyszukiwania głosowego - działa. Może nie radzi sobie w przypadku wszystkich zapytań, ale technologia rozpoznawania mowy ma być udoskonalana. Nawet przy frazach zawierających typowo polskie głoski (takie jak "ą", "ż", itd) mechanizm zwracał nam poprawne wyniki wyszukiwania. 
W ciągu dwóch lat koncern chce wprowadzić tłumaczenie rozmów telefonicznych prowadzonych w różnych językach w czasie rzeczywistym. Google twierdzi, że wyszukiwanie głosowe stanowi 25proc. całości sposobów wyszukiwania. To sporo jak na dwa lata obecności usługi na rynku. 
Będziecie korzystać z wyszukiwania głosowego na swoim telefonie? 
 
 aaa 
5. ROZMOWA MIESIĄCA 
Z Rafałem Charłampowiczem rozmawia Stanisław Kotowski 
(cz. 2) 
 
Z pierwszego odcinka wiemy, kim jest Pan Rafał Charłampowicz, jakie posiada wykształcenie, w jakich szkołach i w jaki sposób je zdobywał itd. Teraz porozmawiamy o Jego pracy zawodowej, poglądach, zainteresowaniach i może jeszcze o czym. Poczytajmy. 
 
S.K. - Czy przed podjęciem pracy na Uniwersytecie wykonywał Pan jakąś inną pracę? Dlaczego nie pracuje Pan w wyuczonym zawodzie? 

R.C. - Trochę pracowałem jako tłumacz, ale akurat pod koniec lat 90-tych trudno było o pracę. Upowszechniły się już wtedy w tłumaczeniach technicznych, którymi się zajmowałem, programy CAT (Computer Aided Translation), z których nie dało się korzystać z udźwiękowieniem. Nie jestem ekspresem translatorskim (średnie tempo rekompensuję zarywając noce), ale nawet gdybym był, to z tłumaczami wspomaganymi komputerowo nie mogłem się równać. Nie była to tylko kwestia prędkości, ale tego, że biura tłumaczeń wymagały używania CAT, bo rozwiązują one problem braku jednolitości terminologicznej. Tak więc tłumaczyłem, ale nie tyle, by móc się z tego utrzymać. 
 
S.K. - Pracuje Pan na Uniwersytecie w pracowni tyfloinformatycznej. Praca ta nie odpowiada ukończonemu kierunkowi studiów. Czy zdobył Pan jakieś dodatkowe kwalifikacje? Jeżeli tak, jakie i gdzie? 
 
R.C. - Tłumaczę ciągle, ale jest to zajęcie dodatkowe. Z pracą na UG było tak. Na którymś roku studiów byłem na spotkaniu w sprawie doprowadzenia Internetu do akademika, w którym mieszkałem. Spotkanie prowadził dr Jurand Czermiński, który zajmował się (i wciąż się zajmuje) informatyzacją Uniwersytetu Gdańskiego. Po spotkaniu dr Czermiński podszedł do mnie i powiedział, że planuje założyć pracownię tyfloinformatyczną i czy bym przy tym nie pomógł. Pracownia powstała, gdy kończyłem studia. Na początku były to dwa syntezatory Apollo i Hall. Konfigurowałem udźwiękowienie, a później, już dojeżdżając z Elbląga, ustawiałem wszystko w drukarce brajlowskiej, tak by bez problemu mogli z niej korzystać niewidomi studenci. I rzeczywiście, jak wiem, pewna studentka prawa ochoczo z tej drukarki korzystała. Gdy po studiach wracałem do Elbląga dr Czermiński powiedział, że chciałby mnie kiedyś zatrudnić, ale prawdę mówiąc, nie znając go, nie przykładałem wielkiej wagi do tej deklaracji. Aż tu po niemal roku, telefon: "Panie Rafale, proszę robić badania lekarskie, bo od jutra zaczyna pan pracę". I tak zostałem pracownikiem UG. 
Komputery poznawałem, chcąc z nich korzystać. Pierwszy miałem w II klasie liceum. Wzbudzał podziw twardym dyskiem o pojemności 40MB i tym, że nie wymagał parkowania. Z każdym nowym sprzętem umiałem więcej, ale nie uważam się za specjalistę komputerowego. Po prostu trochę wiem. 
 
S.K. - Proszę opowiedzieć naszym Czytelnikom o wykonywanej pracy. Czym się Pan zajmuje? Czy jest to trudna praca? Czy brak wzroku stwarza bardzo duże trudności? Jakie techniki pracy Pan stosuje? Co Panu utrudnia wykonywanie pracy, a co ułatwia? 
 
R.C. - Obsługuję studentów z dysfunkcją wzroku. Najczęściej uczę posługiwania się komputerem i innym sprzętem elektronicznym i skanuję oraz OCRuję materiały. Na życzenie drukuję też w brajlu. Nie stosuję jakichś specjalnych technik, a wzrok, oczywiście jak wszędzie, czasem jest potrzebny i wtedy trzeba kogoś łapać i pytać. Oprócz czysto technicznej pomocy moja praca sprowadza się do służenia wszystkim informacją - najlepiej charakter mojego stanowiska oddaje angielska nazwa "Information officer". Nasza pracownia nie ogranicza się do pomocy tylko studentom. Zadzwonić i pytać o różne sprawy może każdy. Nierzadko dzwonią rodzice dzieci i młodzieży, pytając o odpowiedni sprzęt. Z moim szefem dr Jurandem Czermińskim działamy na rzecz jak najlepszego udostępnienia uczelni studentom niepełnosprawnym. Z Uniwersytetem Warszawskim nie możemy się równać, ale robimy co możemy. W kilku budynkach mamy, np. mówiące windy, numerację brajlowską na drzwiach i szafkach w szatni, powiększalniki niemal we wszystkich czytelniach, w kilku miejscach skanery i OCR, notatniki i inne urządzenia wypożyczane studentom. Moja rola polega na konsultowaniu tych przedsięwzięć i proponowaniu nowych pod kątem potrzeb osób niewidomych. 
Dzięki możliwościom jakie daje UG (udział w konferencjach i kupno niektórych rzeczy), wyspecjalizowałem się też w urządzeniach wspomagających orientację. Nie wykluczam, że kiedyś wreszcie nadam bardziej naukowy charakter tym zainteresowaniom. 
Moja codzienna praca nie jest może fascynująca, ale zdarzają się bardzo interesujące momenty. 
 
S.K. - Co udało się Panu zrobić, wykonać, osiągnąć? 
 
R.C. - Straszne pytanie... Nie mogę odpowiedzieć, że nic, bo zrezygnuje Pan z wywiadu, a ja już się tak rozgadałem. No i to "nic" byłoby przesadą. Odpowiem więc w swoim ulubionym stylu, tj. w punktach: 
- Mam stałą, dość interesującą pracę, dzięki której poznałem i poznaję ciekawych ludzi i urządzenia. Stać mnie na książki, wino i czasem whisky (ale niestety nie na te najstarsze). 
- Od niedawna mam drugą, dodatkową pracę, która zapowiada się bardzo interesująco i w której mogę robić rzeczy trochę inne niż na UG. 
- Skończyłem ciekawe studia (i nie skończyłem innych, jeszcze ciekawszych - filozofii). 
- Jestem testerem (najczęściej urządzeń wspomagających orientację). 
- "Tyfloświat" chce moje artykuły. 
- Udało mi się upowszechnić wśród polskich niewidomych wiedzę o kilku urządzeniach. 
- Współorganizowałem pierwsze w Europie (a może i w świecie) szkolenie z detektorem przeszkód dla ludzi poruszających się z psami. Na pewno było to pierwsze tego typu szkolenie z urządzeniem Minitact. 
- Obecnie testuję bardzo interesujący prototyp skonstruowany na Politechnice Łódzkiej. 
Obiektywnie patrząc niewiele, ale zawsze jednak coś. Cenię też sobie poczucie, że wszystko czego nie osiągnąłem, wynika z mojego nieróbstwa lub braku starań, a nie z braku szans. 
 
S.K. Opowie Pan coś więcej o tym prototypie? 
 
R.C. To urządzenie z wbudowaną kamerką i odbiornikiem GPS, noszone na szyi. Ktoś kto ma akurat dostęp do komputera lub telefonu ze specjalnym oprogramowaniem, może widzieć obraz z kamery i pomóc mi w orientacji, np. powiedzieć, w którą stronę skręcić lub odczytać napis na drzwiach. Bardzo przydatne w wielu sytuacjach. Pomysł nie jest nowy i takie urządzenia już powstawały. Łódzkie urządzenie zapowiada się, moim zdaniem, bardzo interesująco. 
 
S.K. - A jaka jest ta druga praca, o której Pan wspomniał? 
 
R.C. - To praca dla IVO Software. IVO bardzo stawia na dostępność swoich produktów dla niewidomych. Testuję ich interfejsy i serwisy oraz proponuję zmiany. Świetna praca, bo tam, gdzie to tylko jest możliwe, zmiany wprowadzane są natychmiast. Takie ulepszanie daje dużą satysfakcję. Ciekawa i nowa dla mnie jest też praca w zespole. 
 
 S.K. - Do pracy chodzi Pan z psem przewodnikiem. Co dzieje się z Pańskim "pomocnikiem" w czasie, gdy Pan pracuje? 
 
R.C. - Pies, obecnie suka Lisa, leży sobie w pracowni i czasem chrapie. Wita przychodzących i ich psy. Na Uniwersytecie Gdańskim jest pięć psów - Lisa i psy czterech studentek. 

S.K. - Czy założył Pan rodzinę? Czy ma Pan dzieci? 
 
 R.C. - Nie mam rodziny, ale nie jestem sam. Nic mi nie wiadomo, żebym miał dzieci. Zresztą, nie są one moim żywiołem. 
 
S.K. - Jakie prace wykonuje Pan w domu? 
 
R.C. - Piorę, smażę mrożonki i jajecznicę, odkurzam. Z mycia okien przeszkoliła mnie dziewczyna. Według niej skutecznie. 
 
S.K. - Podziwiam. Tego rodzaju prace nie są moją mocną stroną. 
 
R.C. - Uważam, że człowiek uczy się wszystkiego, gdy musi. Dobrą szkołą jest mieszkanie samemu, a potem mieszkanie z kimś. 
 
S.K. - Jakie ma Pan zainteresowania? Jak spędza Pan wolny czas? Czy wolałby Pan w inny sposób realizować swoje zainteresowania, a brak wzroku nie pozwala na to? 

R.C. - No cóż, ani fotografem, ani kierowcą nie będę. Najchętniej czytam książki. Muzyka jest na drugim, ale bardzo ważnym miejscu. Czytam niemal wszystko. Wychowałem się na Lemie i Kaczmarskim. Jeszcze teatr i podróże, i las. Poza tym wino (wytrawne - ale nie jestem znawcą), najchętniej pod książkę, więc wcale nie na ostatnim miejscu. Trudno jest mówić o hobby, bo najczęściej wychodzą banały. 
 
S.K. - Na listach dyskusyjnych wyraźnie widoczny jest kryzys zaufania do Polskiego Związku Niewidomych. Wyraża się on również zmniejszającą się liczbą członków. Szczególnie przykre jest to, że w Związku Niewidomych źle czują się właśnie całkowicie niewidomi. 
Jaka jest Pańska opinia na ten temat? 
 
R.C. Tak, jest kryzys. PZN-owi brakuje dynamiki i wizji. Lokalnie czasem dzieją się ważne rzeczy, ale mam wrażenie, że najczęściej nie dzieje się nic lub niewiele. Przez półtora roku prowadziłem firmę sprzedającą sprzęt tyfloinformatyczny. Brat, który mi pomagał, pojechał do jednego z kół (w niemałym mieście) umówić mnie na pokaz. Zastał tam starsze panie zawijające cukierki w papierki. Tak niestety jest w wielu miejscach. 
Dopóki działania PZN będą koncentrować się na osobach starszych, nie zainteresowanych inną aktywnością niż korzystanie z poczęstunku, szanse na zmiany są niewielkie. Nie oczekuję, by PZN budował samochód dla niewidomych, jak robią Amerykanie (choć tego rozmachu Amerykanom zazdroszczę), ale gdy słyszy się termin "język brajla" podczas oficjalnego wystąpienia przedstawiciela najwyższych władz PZN, robi się zimno. 
Oczywiście, nie wszystko jest złe. Ja korzystam (i bardzo to sobie chwalę) z programu przyznawania psów przewodników. Tam, gdzie PZN skupia się na konkretnej pomocy, jest dobrze. 
Z walką o równe prawa i możliwości jest gorzej. Słyszałem o filmie promującym oznaczanie przejść przez jezdnię kontrastowymi pasami o wyczuwalnej dla stóp fakturze, na którym te promowane pasy są źle zainstalowane - na samym krawężniku, a nie jakieś pół metra przed (notabene takie pasy świetnie się sprawdzają - od zeszłego roku mamy je na kampusie UG). 
 
S.K. - Powiedział Pan, że Związek koncentruje uwagę na osobach starszych, i że to nie sprzyja jego prawidłowej działalności na rzecz młodych niewidomych i słabowidzących. Uważam, że nie jest niczym złym organizowanie imprez dla tej grupy członków. Ich potrzeby są wielkie i chyba nie są zaspokajane w dostatecznym stopniu. Działalność jest tak prowadzona, że uczestniczą w niej przeważnie osoby słabowidzące, które i bez tego sobie dobrze radzą. Najsłabszym natomiast nie ma komu pomagać w formie, jaka jest najbardziej potrzebna. Czy podziela Pan ten pogląd? 
 
R.C. - Nie obserwuję aż tak uważnie życia związkowego, dlatego moje opinie mogą być nieobiektywne. Może ma Pan rację, bo nie słyszałem, by PZN oferował ludziom starszym przewodnika na jakąś imprezę. Ja jednak trochę inaczej postrzegam sens istnienia związków niewidomych. Wzorem są dla mnie organizacje w Anglii, USA i Australii, które podejmują konkretne działania na rzecz poprawy życia niewidomych. Imprezy dla osób starszych są na pewno przydatne, ale czy to nie zadanie dla rozmaitych klubów seniora lub fundacji zajmujących się osobami starszymi? Chodzi mi o to, że organizując "poczęstunki" łatwo zapomnieć o tym co ważne. Nagle okazuje się, że są pieniądze na wycieczkę z ogniskiem, śpiewem i kiełbaskami, a nikt nie założy wypożyczalni maszyn brajlowskich. 
 
S.K. - Ale chyba nie wszystko, co dzieje się w PZN zasługuje na negatywną ocenę? 
 
R.C. - Nie, oczywiście, że nie. Choćby sympozja komputerowe organizowane w Bydgoszczy, czy wspominane już przeze mnie psy przewodniki. PZN ma siłę jako organizacja społeczna i czasem z niej korzysta, np. poparł kilka inicjatyw w Gdańsku. Mam jednak wrażenie (może mylne), że w niektórych sprawach więcej robią znacznie mniejsze organizacje, jak FIRR, "Vis Maior", "Keja" czy "Trakt" niż PZN. 
Chyba najcenniejsza w PZN jest możliwość uzyskania lokalnych lekcji orientacji. Wiem, że ludzie z tego korzystają. Jak już mówiłem, bardzo możliwe, że moje spojrzenie na PZN nie jest obiektywne. Jestem członkiem Związku, ale raczej biernym. 
 
S.K. - No właśnie, czy według Pana niewidomi od samego początku powinni być uczeni orientacji przestrzennej? 
 
 R.C. - W kwestii orientacji jestem liberałem. Uważam, że najważniejsza jest skuteczność i satysfakcja z życia, byle nie kosztem innych. 
 
S.K. - Co Pan przez to rozumie? 
 
R.C. - Już wyjaśniam. Jeśli ktoś ciągle przebywa z innymi, np. student w akademiku ma dużo znajomych, dla których nie jest problemem, że idą razem na zajęcia, to mówienie o braku samodzielności nie ma sensu. Skoro wszystkie cele są osiągnięte, nie ma mowy o niesamodzielności. 
Zacząłem chodzić sam dopiero na trzecim roku studiów. Oprócz obowiązkowego kursu przed wzięciem psa, nie chodziłem z laską, tylko od razu z psem. Z perspektywy czasu widzę, że czasem byłem ograniczony przez to, że nie poruszałem się bez przewodnika, ale te ograniczenia były tak niewielkie, że nie uważam, że coś straciłem. Zdecydowałem się na psa, gdy okazało się, że od trzeciego roku większość kolegów i koleżanek będzie miała zajęcia w innych godzinach niż ja, a ja nie chciałem na nikim wisieć. 
Według mnie samodzielność polega na tym, by robić to, co się chce. Jeśli chcę iść na nocny maraton filmów na podstawie książek Lema, to tak samo samodzielne jest pójście z psem, jak ze znajomym, też zainteresowanym tymi filmami. Samodzielność kończy się, gdy chcę, ale nie idę i nie mogę - oczywiście i w tym przypadku trzeba zachować zdrowy rozsądek, bo czasem wysiłek jest niewspółmierny do korzyści. Jest jednak druga strona medalu. Często korzystając z czyjejś pomocy można się po prostu uzależnić. 
 
S.K. - A jak Pan najczęściej chodzi - z przewodnikiem, czy bez? 
 
R.C. - Najczęściej z psem przewodnikiem. 
 
S.K. - Dziękuję za rozmowę. Była ona interesująca i pożyteczna dla naszych Czytelników. Jestem pewny, że oni również podobnie ocenią Pańskie informacje, opinie i wnioski. Dziękuję. 
 
R.C. - Również dziękuję. 
 
aaa 
6. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
6.1. Konkurs czytelniczy książek mówionych 
 
Drodzy czytelnicy! 
 
 Zarząd Okręgu Śląskiego Polskiego Związku Niewidomych zaprasza chętnych do udziału w X Wojewódzkim Konkursie Czytelniczym Książki Mówionej, który od-będzie się w dniu 24 listopada 2010 roku w siedzibie Okręgu 41-500 Chorzów ul. Katowicka 77 lub w innym wskazanym przez organizatora miejscu. 
Dojazd i powrót na koszt uczestnika. 
Organizatorzy zapewniają gorący posiłek w czasie trwania Konkursu. 
Każdy, kto zechce wziąć udział w Konkursie winien przygotować do prezentacji według regulaminu dwie książki wybrane z dziesięciu oraz wykazać się znajomością książki obowiązkowej, którą jest książka Roberta Kursona "Odzyskać wzrok". 
Prosimy o zapoznanie Się z regulaminem i wykazem tytułów. Na najlepszych czekają nagrody, a na wszystkich drobne upominki. 
Organizatorzy zapewniają jury konkursowe i sprawną organizację poszczególnych etapów konkursu. 
Zgłoszenia udziału w konkursie prosimy nadsyłać do dnia 30 września 2010 na adres Zarządu Okręgu Śląskiego lub emailem na adres: 
 biuro@pznslask.pol.pl 
 W zgłoszeniu prosimy podać autora i tytuł wybranych do prezentacji konkursowej książek. 
Dodatkowe informacje na temat konkursu można uzyskać pod numerem telefonu 605-263-844. 
 
Regulamin X Wojewódzkiego Konkursu Czytelniczego Książki Mówionej 
 
par. 1 W konkursie udział biorą niewidomi i słabowidzący uczestnicy -zgłoszeni w terminie określonym przez Radę Rehabilitacyjną Okręgu Śląskiego PZN, tj. do dnia 30. 09. 2010 r. 
par. 2 Uczestnicy konkursu winni wykazać się znajomością lektury obowiązkowej, tj. książki pt. "Odzyskać wzrok" - Robert Kurson oraz wybranych przez siebie dwóch książek z dziesięciu zaproponowanych przez organizatora. Wykaz książek do wyboru znajduje się poniżej. 
par. 3 Organizator powoła jury konkursowe, które dokona oceny wiedzy uczestników konkursu i wyłoni zwycięzcę. 
par. 4 Konkurs będzie przebiegał w dwóch etapach:1. eliminacje wstępne mające na celu wyłonienie półfinalistów w liczbie 6 osób2. drugi etap wyłoni finalistów w liczbie 3 osób, które będą walczyły o tytuł najlepszego 
par. 5 W pierwszym etapie każdy z uczestników winien odpowiedzieć na 8 pytań: dwa z lektury obowiązkowej i po trzy pytania z wybranych książek. Uczestnicy losują pytania. Czas na zastanowienie się nad odpowiedzią na jedno pytanie w tym etapie wynosi 30 sekund. 
par. 6 Osoby, które przejdą do następnej rundy, losują zestawy pytań po osiem w zestawie. Każdy zestaw będzie zawierał dwa pytania z lektury obowiązkowej i po trzy pytania z książek wybranych. Czas na zastanowienie się nad odpowiedzią na jedno pytanie wynosi 1 minutę. 
par. 7 Uczestnicy, którzy przejdą przez ten stopień konkursu, przystąpią do finału. W finale każdy z uczestników wylosuje zestaw pytań po siedem w zestawie: po trzy pytania z książek wybranych oraz jedno z lektury obowiązkowej. Całkowity czas na odpowiedź na wszystkie pytania w tym etapie wynosi 5 minut. 
par. 8 W przypadku konieczności wyłonienia zwycięzcy w formie dogrywki uczestnicy dogrywki będą losowali kolejne zestawy aż do wyłonienia najlepszego. 
par. 9 Jury konkursowe będzie oceniało odpowiedzi według poniższej skali: 
1. odpowiedź prawidłowa - 2 punkty 
2. odpowiedź częściowa - 1 punkt 
3. brak odpowiedzi, przekroczenie czasu na zastanowienie się lub odpowiedź nieprawidłowa - 0 punktów 
Decyzja jurorów jest ostateczna. 
Uczestnicy konkursu otrzymają dyplomy, a tym, którzy osiągną największą liczbę punktów, zostaną wręczone przez organizatorów nagrody i wyróżnienia pieniężne. 
Rada Rehabilitacyjna Okręgu Śląskiego PZN 
 
Wykaz tytułów książek na X Konkurs Czytelniczy Książki Mówionej zatwierdzony przez Radę Rehabilitacyjną przy Zarządzie Okręgu Śląskiego 
1 - Monika Szwaja - "Dom na klifie" - CD i cyfrowa 
2 - Stefan Żeromski - "Wierna rzeka" - 7 kaset i daisy 
3 - Dewid Robins - "Siła i honor " - daisy 
4 - Bohdan arct - Pamiętnik pilota - 10 kaset i daisy 
5 - Meg Wolter - żona - 10 kaset i daisy 
6 - T. D. Mostowicz - Prokurator Alicja Horn - 16 kaset i daisy 
7 - Adam Zamoyski - Chopin - powściągliwy romantyk - 14 kaset i daisy 
8 - Mika Waltari - Czarny anioł - 14 kaset 
9 - Erich Segal - Ostatni akord - 7 kaset i daisy 
10 - Maria Nurowska - Dwie miłości - 7 kaset i daisy 
Książka obowiązkowa: Robert Kurson - Odzyskać wzrok - 12 kaset i daisy. 
 
aaa 
6.2. Konkurs Literacki "Żyć z pasją" 
 
Pomorska Fundacja Sportu i Turystyki Osób Niepełnosprawnych "Keja" organizuje pierwszy Ogólnopolski Konkurs Literacki "Żyć z pasją". 
Patronat honorowy: 
Dariusz Majorek, dyrektor oddziału Pomorskiego PFRON 
Patronat medialny: 
Miesięcznik Społeczny PZN "POCHODNIA" 
Sponsorzy: 
Firma Migraf - Michał Kwaśniewski, 
Firma Medison - Wojciech Maj, 
Sklep Marynistyczny - Marek Ostasz, 
Zarząd Fundacji "Keja" 
 
Tematyka konkursu 
 
Misją Fundacji "Keja" jest pokazywanie, ile może człowiek niepełnosprawny i szerzenie wiedzy na temat mądrego, radosnego i pełnego życia. Oddawanie się jakiejś pasji niewątpliwie czyni życie ciekawszym i radośniejszym. Pasja nadaje naszemu życiu sens, pasja nas uskrzydla, wywołuje w nas stany uniesienia, stany zatracenia i zapomnienia, podobna w tym jest do sztuki czy miłości. Człowiek, który doświadcza pasji, nagle jakby otwiera oczy i stwierdza, że większość granic, jakie do tej pory znał, istniało tylko i wyłącznie w jego umyśle. Bo pasja to droga prowadząca do sukcesu. Już samo posiadanie pasji, nawet tej najmniejszej i najdrobniejszej, jest jakąś częścią naszego sukcesu. Wreszcie pasja nas rozwija, sprawia, że stajemy się lepszymi ludźmi. Widzimy świat, który nas otacza z tej lepszej perspektywy. Pasja także wyróżnia nas spośród tłumu, nadaje nam indywidualności i oryginalności. Sprawia, że jesteśmy jedyni w swoim rodzaju, wyjątkowi i niepowtarzalni. Pasja jest czystą radością! 
 
A więc marzenia i pasje - o tym traktuje I Ogólnopolski Konkurs Literacki "Żyć z pasją". Jednak będą to marzenia i pasje jeszcze bardziej niezwykłe i niecodzienne niż zazwyczaj. Będą to marzenia i pasje osób niepełnosprawnych. Uczestnictwo w konkursie może być nie tylko okazją do pochwalenia się swoimi pasjami, ale może również przekonać innych do tego, że warto żyć z pasją i zainspirować ich do szukania i rozwijania własnych zainteresowań. 
 
Czas trwania konkursu 
 
Konkurs rozpoczyna się 1 października 2010 r. i trwać będzie do 30 listopada 2010 r. Ogłoszenie wyników nastąpi 15 stycznia 2011 r. 
 
Uczestnicy 
 
Konkurs adresowany jest do osób niewidomych i słabowidzących ze znacznym oraz umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, bez względu na wiek. 
 
Warunki konkursowe 
 
Warunkiem uczestnictwa w konkursie jest przesłanie pocztą elektroniczną prac na temat: "Żyć z pasją". Prace w formie elektronicznej należy przesyłać najpóźniej do dnia 30 listopada 2010 roku na adres poczty elektronicznej: 
konkursy@fundacjakeja.org.pl 
W temacie wiadomości należy wpisać: Konkurs literacki "Żyć z pasją". 
W pracach należy opisać swoje pasje - na czym one polegają i co pozytywnego wnoszą do życia. 
 
Wymagania konkursowe 
 
Prace konkursowe mogą mieć formę wypracowania, rozprawki, wiersza lub opowiadania. Objętość prac nie powinna przekraczać pięć stron A4, z uwzględnieniem wielkości czcionki od 10 do 12. 
Każda praca powinna zawierać następujące dane: 
Imię, nazwisko, 
datę urodzenia autora pracy, 
dokładny adres. 
Dla prac przysyłanych przez opiekunów z placówek wychowawczych dodatkowo nazwa i adres placówki, z której praca została nadesłana oraz nazwisko i kontakt do opiekuna. 
Wraz pracą niezbędne jest nadesłanie oświadczenia zgody na publikację pracy i danych osobowych jej autora. Brak dołączonych do pracy załączników uniemożliwia udział w konkursie. 
Załączniki są do pobrania na witrynie internetowej organizatora pod adresem: 
WWW.fundacjakeja.org.pl 
Wraz z pracą konkursową należy nadesłać scan lub kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z powodu dysfunkcji wzroku. 
 
NAGRODY KONKURSOWE I ZASADY ICH PRZYZNAWANIA 
 
Organizator przewiduje wyłonienie spośród autorów nadesłanych prac 3 lokat: 
I miejsce - Nawigator GPS, 
II miejsce - program Talks i Talks-ZOOms, 
III miejsce - mosiężny globus z kompasem w podstawie, 
Wyróżnienie specjalne - model XIX żaglowca "Napoleon". 
 
Rozstrzygnięcie konkursu odbędzie się 15 stycznia 2011 r. 
W komisji konkursowej zasiadają: 
Bożena Łysy - polonista i dziennikarz, doradca ds. osób niepełnosprawnych, 
Janusz Zbierajewski - dziennikarz, kierownik magazynu Morskiego Miesięcznika "Żagle", kapitan "Zawiszy Czarnego" w projekcie "Zobaczyć Morze", 
Wojciech Skuza - prokurent samoistny Fundacji "keja". 
Nagrody zostaną przekazane drogą pocztową nie później, niż 14 dni od ogłoszenia wyników konkursu na stronie internetowej organizatora. 
Zastrzegamy sobie prawo do publikowania nadesłanych prac lub ich fragmentów z podaniem nazwiska i wieku autora. 
Regulamin konkursu jest dostępny na witrynie internetowej organizatora pod adresem: 
http://www.fundacjakeja.org.pl/konkurs.html 
Zapraszamy do udziału! 
Sylwia Magdalena Skuza Prezes Zarządu Fundacji 
E-mail: sylwia@fundacjakeja.org.pl 
Pomorska Fundacja Sportu i Turystyki Osób Niepełnosprawnych "KEJA" 
ul. Otwarta 2/7, 80-169 Gdańsk 
 
aaa 
6.3. Rzeźby nad Wisłą 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania: 2010-08-23 
 
 Do 17 września na Zamku Królewskim w Warszawie można oglądać rzeźby osób głuchoniewidomych. Organizatorem wystawy jest Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym. Ekspozycja prezentowana jest z okazji dwudziestolecia rzeźby głuchoniewidomych. 
 
aaa 
6.4. Dwie interesujące formy działalności Fundacji Vis Maior 
 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 27 sierpnia 2010 r. 
 
Pasjoterapia 
 
 Fundacja Vis Maior współrealizuje projekt "Pasjoterapia" Stowarzyszenia Edukacyjno-Teatralnego Teatr "Nasz", który jest finansowana ze środków PFRON. 
Istnieje możliwość dołączenia się do grup. Jeśli jesteś osobą niepełnosprawną, która nie posiada zatrudnienia, a chciałbyś poznać sposoby jak to zmienić, skontaktuj się z nami! W ramach projektu odbędą się warsztaty z Pasjoterapii, prowadzone przez Romualda Roczenia. 
Warsztaty mają służyć poszukiwaniu oraz rozwijaniu pasji, aby stać się bardziej aktywnym w pracy i w domu. Projekt obejmuje również zajęcia z przedsiębiorczości, doradztwa zawodowego, obsługi komputera oraz indywidualne konsultacje psychologiczne, prawnicze i z doradcą zawodowym. 
 
projekt "dwie wieże" 
KOMUNIKAT ORGANIZACYJNY 
 
Fundacja Vis Maior we współpracy z Centrum Sportowym "Dwie Wieże" serdecznie zaprasza osoby zainteresowane do udziału w zajęciach rekreacyjno-sportowych. 
2Wieże są miejscem, w którym można wspinać się na zewnątrz i wewnątrz na wysokość dziewiątego piętra ((25 metrów), można tutaj także skakać na linach, wypożyczyć kajak, spędzić aktywnie czas. 
Wspinaczka w szerokim tego słowa znaczeniu jest wyjątkową dyscypliną niewiele jest innych działalności, które tak głęboko ingerują w psychikę człowieka. Niewiele jest też dyscyplin, które łączą w sobie tak wiele czynności jak: współpraca, a jednocześnie miejsce na samodzielne decyzje, bliskość natury i humanistyczne wartości. 
Oprócz oczywistych korzyści dla zdrowia fizycznego może oddziaływać korzystnie na psychikę. Przede wszystkim: uczy życia, sprzyja kształtowaniu się charakteru, konsekwencji w postępowaniu i uporu w dążeniu do celu, przyczynia się do wzrostu samoakceptacji, poczucia własnej wartości, a także pozwala odreagować negatywne stany emocjonalne. Ale przede wszystkim uczy też współpracy z drugim człowiekiem, któremu powierza się swoje bezpieczeństwo - czyli uczy zaufania. 
Jeśli jesteście zainteresowani tą niecodzienną formą ruchu, to 2Wieże stoją dla was otworem. Początkowo zajęcia odbywałyby się jeden raz w tygodniu od godziny 18. 00. Dostępny jest każdy dzień tygodnia z pominięciem środy i weekendu. 
Istnieje możliwość przybycia z przewodnikiem (wskazane w przypadku osób z dużym ubytkiem wzroku). 
Miejsce: Warszawa Żerań 
Zainteresowane osoby proszę o kontakt, w celu podania informacji dotyczącej najbardziej odpowiedniego dnia i godziny. 
Kontakt mailowy na adres: 
e.roszczyk@fundacjavismaior.com 
Kontakt telefoniczny: 
22 408-41-49. 
strona internetowa: www. 2wieze. pl 
Zajęcia mogłyby zacząć się już od września. 
Serdecznie zapraszamy! 
 
aaa 
6.5. 20 lat działalności Ośrodka w Dąbrowie Górniczej 
 
Mamy ogromną przyjemność poinformować, że w bieżącym roku przypada XX-lecie działalności dydaktyczno-wychowawczej Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Słabo Widzących i Niewidomych w Dąbrowie Górniczej. Uroczystość zaplanowana w dniach 07 - 08.10.2010r. połączona będzie z nadaniem imienia i przekazaniem sztandaru naszemu Ośrodkowi. Obchody zakończy Bal Absolwentów w dn. 09.10.2010r. 
Serdecznie zapraszamy wszystkich przyjaciół, absolwentów, uczniów i ich rodziców oraz pracowników. 
Szczegółowy program uroczystości na stronie internetowej Ośrodka: www.osw.dabrowa.pl 
Komitet Organizacyjny 
 
aaa 
6.6. Indie: polski ośrodek dla niewidomych u sióstr z Lasek 
 
 Źródło: www.opoka.org.pl 
 Data opublikowania: 09.09.2010 
 
Działalność polskich franciszkanek z Lasek w Bangalurze w południowych Indiach jest obecnie dobrze znana, ale stało się tak dopiero po latach ich wytrwałej pracy. 
Siostra Sara ze zgromadzenia Franciszkanek Służebnic Krzyża, wspomina: "Przyjechałyśmy do Indii w 1998 r. Przyjęłyśmy tutaj nazwę Jyothi Seva, co w sanskrycie oznacza służbę światłu. Dowiedziałyśmy się, że w tym tak olbrzymim kraju aż 14 mln to są osoby niewidome, z tego 2, 5 proc. to są osoby wykształcone. 40 tys. dzieci rocznie traci wzrok na skutek niedożywienia i braku witamin". 
Mimo odmiennych warunków, w których przyszło polskim zakonnicom pracować w Indiach, doświadczenia wyniesione z podwarszawskich Lasek pomagają im w pracy. 
S. Sara uzupełnia: "Staramy się przenosić tutaj sposób, w jaki pracowałyśmy z dziećmi w Laskach. Staramy się, aby dzieci, które trafiają do naszego internatu, były jak najbardziej samodzielne w przyszłości. Staramy się, aby to wszystko, co jest dla nich dostępne, mogły wykonywać samodzielnie". 
W internacie mieszka ponad siedemdziesięcioro niewidomych dzieci. Dwadzieścia z nich to zupełne sieroty. Dla dzieci tych siostry prowadzą własną szkołę podstawową, której uczniowie i nauczyciele należą do różnych wyznań. W Indiach ponad 83 proc. populacji to hinduiści, około 11 proc. to muzułmanie, około 2,5 proc. - chrześcijanie. 
 
aaa 
6.7. Nowości internetowego kiosku 
 
Drodzy Czytelnicy! 
 Z przyjemnością informujemy, iż w najbliższych dniach w ofercie Internetowego kiosku z prasą dla osób niewidomych i słabowidzących ukażą się nowe czasopisma. 
 
Dziennik: "Puls Biznesu" 
 
Wydawany jest przez spółkę Bonnier Business (Polska) Sp. z o.o. należącą do szwedzkiego koncernu Bonnier Group. To jedyny dziennik na polskim rynku poświęcony wyłącznie gospodarce. "Puls Biznesu" stara się być źródłem właściwych decyzji dla czytelników, rzecznikiem biznesu i przedsiębiorczości. Prognozuje i analizuje, w jaki sposób wydarzenia z dziś mogą wpłynąć na świat biznesu jutro. A wszystko to napisane jest prostym a jednocześnie nie pozbawionym treści językiem, dynamicznie i z werwą. 
Na polskim rynku "Puls Biznesu" ukazuje się od 1997 roku, początkowo dwa razy w tygodniu. Od października 1998 roku funkcjonuje jako dziennik. "Puls Biznesu" jest również organizatorem licznych konferencji dla środowiska biznesowego. Gośćmi dziennika byli m.in. Madeleine Albright, Robert Kennedy, Steve Forbes, Al. Gore i Bill Clinton. Umożliwiając polskim biznesmenom spotkania ze światowymi autorytetami, wydawca nie zapomina o promocji rodzimych firm. Dla nich organizuje rankingi i plebiscyty - Gazele Biznesu, Filary Polskiej Gospodarki czy Giełdowa Spółka Roku. 
Dziennik będzie publikowany raz w tygodniu. Każdy będzie zawierać zbiór artykułów z wydań z minionego tygodnia. 

 
 "Zdrowie" 
 
Jest to pismo zachęcające do dbania o zdrowie, dobrą kondycję i urodę. Skierowane przede wszystkim do kobiet, ponieważ to one najlepiej troszczą się o zdrowie własne i swoich rodzin. Poradnik dla poszukujących informacji o tym, jak poprawić jakość życia, uniknąć chorób, czuć się zdrowo i pięknie. 
Zawiera działy: 
- Poradnik Medyczny: codzienne dolegliwości, profilaktyka, przegląd leków, 
- Salon Urody: pielęgnacja, problemy zdrowia i urody, 
- Psychologia i Seks: relacje z partnerem, problemy z dziećmi, ale też zjawiska, np. nieśmiałość, przemoc w rodzinie, narkotyki i alkohol, 
- Zdrowo Jeść: diety odchudzające i lecznicze, zdrowa żywność, woda, 
- Zdrowy Ruch: relaks, fitness, ruch na świeżym powietrzu, 
- Zdrowy Dom: rośliny, oświetlenie, chemia domowa, nowe rozwiązania, ergonomia. 
 
"M jak Mama" 
 
pismo adresowane jest do kobiet w ciąży i w pierwszych miesiącach po porodzie oraz tych, które starają się o dziecko. Zawiera porady z dziedziny zdrowia, urody, psychologii, jak również reportaże, portrety znanych mam, sondy, wywiady. Prezentuje produkty, które mają poprawić komfort życia ciężarnej: od kosmetycznych i odzieżowych po wyposażenie wnętrz. 
Nad zawartością merytoryczną pisma czuwa rada programowa złożona z wybitnych specjalistów: ginekologów, endokrynologów, psychologów, neonatologów, dietetyków, położnych itd. 
Zawiera działy: 
- Brzuszek: czyli wszystko o ciąży - konieczne badania, dolegliwości, ciąża z problemami, prawdziwe historie, wspomnienia 
- Cud Narodzin: szkoła rodzenia, poród, cesarskie cięcie, techniki oddechowe, porady położnej, ginekologa, uśmierzanie bólu 
- Wyspa Szczęścia: psychologia, seks, relacje rodzinne i partnerskie, samotne macierzyństwo, psychotesty 
- Witaj Maluszku: pielęgnacja i karmienie noworodka, porady pediatrów 
- Fit Mama: prawidłowa dieta, gimnastyka, relaks, kobieta w połogu 
- Rozmaitości: porady prawne, ważne adresy i telefony, ciekawostki. 
 
Focus 
 
Polski miesięcznik popularno-naukowo-cywilizacyjny, wydawany od września 1995 r. przez wydawnictwo Gruner + Jahr Polska. W czasopiśmie znajdą Państwo artykuły z dziedzin: nauka, historia, cywilizacja, technika, przyroda, sport, gadżety. 
 
 Miesięcznik "Żagle" 
 
 Jest to magazyn z tradycjami i ugruntowaną pozycją na rynku, wydawany od 1959 roku - porusza tematykę żeglarstwa i sportów wodnych.. 
W każdym numerze znajdziemy: 
* profesjonalne testy nowych konstrukcji jachtów, 
* specjalistyczne poradniki będące kompendium wiedzy technicznej z zakresu żeglarstwa, 
* najnowsze doniesienia z imprez żeglarskich organizowanych w kraju i na świecie (Puchar Ameryki, Volvo Ocean Race), 
* wyczyny i osiągnięcia opisywane i relacjonowane przez najlepszych polskich żeglarzy i fachowców z wielu dziedzin, jak Karol Jabłoński czy Mateusz Kusznierewicz, 
* locje, niezwykłe rejsy, porty i mariny, to ciekawostki z działów śródlądowego i morskiego, 
* Realizacja licznych projektów dla dzieci i młodzieży, których celem jest edukacja przyszłych pokoleń żeglarzy, 
* "Podróże" - magazyn który zaspokaja potrzeby tych, którzy poszukują najciekawszych propozycji agencji turystycznych, a także osób planujących bardziej indywidualne wycieczki, 
*raporty specjalne - autorska analiza miejsc wartych odwiedzenia informacje praktyczne, rady i adresy dla podróżujących, 
* Reportaże z wypraw, wywiady, wypowiedzi gwiazd oraz ich podróżnicze wskazówki, 
* Rozbudowane działy "Kultury" i "Mody" ukazują najnowsze trendy i zapowiadają najciekawsze wydarzenia nadchodzących miesięcy. 
Pismo w równym stopniu inspiruje się rozrywką (dział satyryczny "ITD.", recenzje filmów i koncertów), jak i kulturą z najwyższej półki - znajdziemy tu eseje znanych pisarzy, wywiady z twórcami, zdjęcia najlepszych polskich i zagranicznych fotografów. 
Elegancki layout został stworzony przez projektanta Michała Łojewskiego, zdobywcy nagrody prasowej "Chimera", "Złotego Orła" na festiwalu reklamy, a także reklamowej "Kreatury". 
 Zespół obsługi e-Kiosku 
 
 aaa 
6.8. Startuje festiwal "Integracja Ty i Ja" 
PAP 
 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania: 2010-09-08 
 
Siedem filmów fabularnych, 25 dokumentalnych i osiem amatorskich będzie walczyć o nagrody na rozpoczętym w Koszalinie VII Europejskim Festiwalu Filmowym "Integracja Ty i Ja". 
Impreza oraz prezentowane na niej filmy są poświęcone problemom i życiu osób niepełnosprawnych. 
Autorzy nadesłanych na festiwal filmów pochodzą z 14 krajów: Belgii, Demokratycznej Republiki Konga, Francji, Grecji, Hiszpanii, Izraela, Japonii, Kanady, Niemiec, Polski, Rosji, Słowenii, USA i Ukrainy. 
Obrazy będzie oceniać pięcioosobowe jury w składzie: Magdalena Łazarkiewicz (reżyser), Teresa Budzisz-Krzyżanowska (aktorka), Marta Sikorska (mistrzyni Europy w tańcu na wózkach), Frederic Zeitoun (dziennikarz i prezenter France 2 Tvision i Modie TV) oraz Bartosz Szpurek (dziennikarz kierujący serwisem internetowym niewidzialni. eu). 
Festiwal potrwa do soboty, 11 września br. Towarzyszy mu kilka innych przedsięwzięć artystycznych, m. in. wystawa malarstwa Marka Krzysztofa Laseckiego "Portrety", wystawa plakatów festiwalowych "Integracja Ty i Ja" oraz warsztaty animacji filmowej. 
Wszystkie projekcje odbywają się w kinie "Alternatywa" w Koszalińskiej Bibliotece Publicznej przy placu Polonii 1. Wstęp na wszystkie pokazy filmowe jest bezpłatny. 
W środę, 8 września br., w ramach festiwalu w hotelu "Gromada" odbędzie się konferencja "Macierzyństwo, Rodzicielstwo, Niepełnosprawność", poświęcona wychowaniu niepełnosprawnych. Udział w niej wezmą m.in. eksperci z Francji. 
Ostatniego dnia festiwalu będzie można zobaczyć pozakonkursową projekcję francusko-brytyjsko-amerykańskiego filmu "Solista", opowiadającego o utalentowanym wiolonczeliście Nathanielu Ayersie, który zachorował za schizofrenię. 
 
 aaa 
6.9. Filmy z audiodeskrypcją na Festiwalu "Integracja Ty i Ja" 
Tomasz Strzymiński 
 
Mam przyjemność poinformować, iż w ramach VII Europejskiego Festiwalu Filmowego "Integracja Ty i Ja", który odbywa się co roku w Koszalinie, po raz drugi można było uczestniczyć w dwóch pokazach z audiodeskrypcją. 
Filmy z audiodeskrypcją były wyświetlane w ramach projekcji konkursowych w Kinie Alternatywa, w dniu 9 września 2010 r. Odbyła się też dyskusja na temat "Film - sztuka otwarta". Wzięli w niej udział: Magdalena Łazarkiewicz, Teresa Budzisz-Krzyżanowska, Jacek Bławut, Paweł Jeleński, Tomasz Strzymiński, Zbigniew Korsak, Philippe Lornac, Agnieszka Moreau-Ślusarska. 
Pierwszym wyświetlanym z audiodeskrypcją był film dokumentalny produkcji polskiej, zatytułowany "Mama" /Mom/, w reżyserii Krzysztofa Piotrowskiego. Czas trwania 28 min. 
Drugim był film dokumentalny produkcji polskiej, zatytułowany "Kochankowie" /Lovers/, w reżyserii Rafała Skalskiego. Czas trwania 51 min. 
Program imprezy można znaleźć na stronie: 
http://www.integracjatyija.pl/index.php?id=161 
 
aaa 
6.10. "Wychowujemy od 100 lat" 
Informacja prasowa ZHP 
(Fragmenty) 
 
Jest to film o harcerstwie białostockim, zrealizowany przez ZHP Chorągiew Białostocką i Muzeum Historii Polski w Warszawie, w ramach projektu "Patriotyzm jutra". 
W tym roku przypada 100 rocznica powstania harcerstwa. ZHP Chorągiew Białostocka posiada bogatą tradycję i historię, którą chcieliśmy ukazać w filmie. 
Film "Wychowujemy od 100 lat" jest zsyntetyzowaniem działań i ich realizacji podejmowanych przez pokolenia instruktorów na rzecz wychowania młodych ludzi w zmieniających się realiach historycznych. Film odpowiada na pytania związane z aktualnością potrzeb, wyznawanych wartości i celów młodego pokolenia Polaków w różnej przestrzeni historycznej oraz wpływie zmiennych warunków na postrzeganie służby i potrzeby realizowania się przez młodzież. 
Film trwa 34 minuty. Powstały dokument jest zrealizowany w formie wywiadów z doświadczonymi instruktorami, pracującymi z młodzieżą na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat, a także z młodymi instruktorami rozpoczynającymi wychowawczą prace z młodzieżą. Ich opowiadania, uzupełnione bogatym materiałem zdjęciowym i opatrzone odpowiednim komentarzem opisującym sytuację historyczno-polityczną sprawiły, że powstały materiał pokazuje historię harcerstwa (ze szczególnym uwzględnieniem Podlasia) z perspektywy działania organizacji społecznej nieprzerwanie funkcjonującej od 1910 r. 
Film powielono w 2000 egzemplarzach na płytach DVD przez profesjonalną firmę "Studio Dobrego Dźwięku". Zawiera on napisy w języku angielskim oraz audiodeskrypcję wykonaną przy współpracy z Fundacją Audiodeskrypcja. 
Dziesięciominutowa wersja filmu zostanie umieszczona na stronie internetowej. 
 film był wyświetlany w sierpniu w Krakowie na zlocie ZHP i później w Białymstoku w Ratuszu. 
 
aaa 
6.11. Prenumerata czasopism Polskiego Związku Niewidomych wstrzymana do odwołania 

Źródło: „Pochodnia” wrzesień 2010 r. 

 Ogromne trudności, z jakimi w tym roku boryka się PZN starając się uzyskać dofinansowanie do wydawania czasopism w brajlu, druku powiększonym i elektronicznie, zmuszają władze Związku do wstrzymania prenumeraty czasopism na rok następny. 
Zamawianie poszczególnych tytułów będzie możliwe dopiero po podpisaniu przez Związek z PFRON umowy dotyczącej finansowania działalności wydawniczej w roku 2011. Informacja o takim fakcie zostanie natychmiast podana do Państwa wiadomości. Dopiero wtedy zostanie też wznowiona prenumerata, wcześniej PZN nie będzie przyjmował żadnych zamówień na rok 2011. 
 
 aaa 
6.12. Paweł Urbański na szczycie Europy 
 
Źródło: Bankier.pl 
 Data opublikowania: 2010-08-23 
 
 Paweł Urbański, niewidomy alpinista, wyrusza na kolejną wyprawę. Tym razem celem będzie Mont Blanc - najwyższy szczyt Alp i Europy Zachodniej. 
Przedsięwzięcie to kolejny etap realizacji projektu "Korona Ziemi - ja to widzę inaczej", mającego na celu zdobycie przez Pawła Urbańskiego najwyższych szczytów na wszystkich kontynentach. Wyprawa na Mont Blanc wyrusza 20 sierpnia i będzie trwać 2 tygodnie. Sponsorem oraz ubezpieczycielem podróży jest Mondial Assistance. 
W wyprawie na Mont Blanc, obok Pawła Urbańskiego, weźmie udział 2 uczestników - Piotr Cichy i Artur Kraszewski. Na koncie alpinisty jest już kilka dużych osiągnięć. Do tej pory Paweł Urbański, jako pierwszy niewidomy Polak, zdobył najwyższy szczyt Afryki, Kilimandżaro (luty 2008) oraz Górę Kościuszki w Australii (styczeń 2009). W ubiegłym roku, na przełomie kwietnia i maja, przeszedł 50 km przez lodowiec na Spitsbergenie, a już w czerwcu brał udział w wyprawie na Elbrus, gdzie zabrakło mu zaledwie 200 metrów do zdobycia szczytu góry. 
- Tegoroczna wyprawa to zdobycie Mont Blanc. Szczyt ten pod wieloma względami jest znacznie przyjaźniejszy dla podróżników od np. Elbrusu, jednak wymaga dobrego zorganizowania i doświadczenia. Organizacja wyjazdu obejmowała więc głównie przygotowanie kondycyjne. Góry płatają jednak figle. Mont Blanc jest stosunkowo niską górą, ale posiada tzw. pazur - mówi Paweł Urbański. 
Projekt "Korona Ziemi - ja to widzę inaczej" obejmuje zdobycie siedmiu najwyższych szczytów poszczególnych kontynentów, w tym Antarktydy. Do tej pory Koronę Ziemi zdobyło niewielu ponad 200 podróżników i tylko jedna osoba niewidoma. Paweł Urbański, jako pierwszy niewidzący Europejczyk, ma szansę dołączyć do tego grona. 
- Realizacja tego projektu to nie tylko osiągnięcie wytyczonych, trudnych celów. To również pogłębianie wiedzy o własnych możliwościach i inspiracja dla innych. W górach nauczyłem się ciężkiej pracy i wytrwałości, które nigdy mnie nie zawiodły i przynosiły efekty. To natomiast przekłada się na satysfakcję. 
A czemu akurat góry? 
Są wyzwaniem, a jednocześnie dobrą alternatywą dla mojego życia codziennego - jako analityk i architekt korporacyjny spędzam po 12 czy 14 godzin przed komputerem - dodaje Paweł Urbański. 
Ekspedycję wspiera Mondial Assistance. Firma obok sponsorowania podróży, zapewnia także ochronę ubezpieczeniową całego wyjazdu. - Mont Blanc to szczyt, na którym stosunkowo często dochodzi do wypadków. W ciągu ostatnich lat polski oddział Mondial Assistance kilkukrotnie interweniował na szlakach prowadzących na ten szczyt. 
Dzięki dużemu doświadczeniu i właściwemu zapleczu czujemy się pewnie nawet przy ubezpieczaniu tak trudnych i ryzykownych wypraw - mówi Rafał Mrozowski, specjalista ds. marketingu w Mondial Assistance. Wsparcie w trudnych sytuacjach i realizowaniu pasji ludzi, którzy powierzyli swoje bezpieczeństwo Mondial Assistance jest jednym z filarów działalności tej firmy. Do tej pory Mondial Assistance wspierał i ubezpieczała wyprawy takich podróżników jak: kpt. Jarosław Kaczorowski, który brał udział w regatach transatlantyckich oraz próbę samotnego przemierzenia Atlantyku kajakiem podjętą przez Pawła Napierałę. 
 
aaa 
6.13. Gra giełdowa 
 
 Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2010-08-25 
 
Osobom, które w przyszłości zamierzają inwestować na giełdzie, polecam grę giełdową. Można sprawdzić swoje umiejętności w inwestowaniu, nie tracąc ani grosza. Strona jest "obsługiwalna" przez nasze gadaczki. 
A oto adres strony, na której trzeba się zarejestrować: 
www.gragieldowa.pl 
Otrzymamy wirtualne 100 000 zł. i możemy zaczynać.Myślę że to nie zły trening przed prawdziwym parkietem. 
Staszek 
 
 aaa 
6.14. 	"Zatrzymaj się na chwilę" 
Zofia Krzemkowska 
 
Zatrzymaj się na chwilę 
Odetchnij pięknem świata 
Zatrzymaj się na chwilę 
Zauważ swego brata 
Zatrzymaj się na chwilę 
Nad tym co w sercu kryjesz 
Zatrzymaj się na chwilę 
Pomyśl po co żyjesz? 
 (Fragment pieśni śpiewanej w Laskach) 
 
 	Takim miejscem zatrzymania może być Ośrodek Rehabilitacyjno-Wypoczynkowy Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi, na malowniczej Wyspie Sobieszewskiej - od 1973 r. leżącej w granicach Gdańska. Ośrodek położony jest wśród zieleni pól, z widokiem na Martwą Wisłę. Zapewnia spokój i ciszę. 
	Jak wygląda jego bieżąca działalność? Co można zwiedzić na Wyspie Sobieszewskiej i poza nią? Dlaczego warto tu przyjechać? Co o pobycie w tym domu sądzą jego bywalcy? Jak było w Ośrodku na początku jego istnienia? Jakie są moje kontakty z Sobieszewem? 
	O przybliżenie przeszłości Ośrodka poprosiłam Prezesa Spółdzielni "Nowa Praca Niewidomych" Kazimierza Lemańczyka. 
- Moje kontakty z Ośrodkiem w Sobieszewie istnieją od młodości, od 60 lat. Powstał on w 1946 r. Był to początkowo obiekt kolonijny. Do 1967 r. panowały w nim spartańskie warunki: barak, gotowanie w piwnicy, ubikacje na zewnątrz, mycie w miednicach, walka z komarami przy pomocy dymu. Przełom nastąpił w 1967 r., kiedy powstały pierwsze domki campingowe, przy dużym wkładzie organizacyjnym i finansowym (robocizna, montaż domków, transport) Spółdzielni "Nowa Praca Niewidomych", która nadal - w miarę możliwości - pomaga Ośrodkowi, a w lecie część jej załogi chętnie spędza w tych domkach swoje urlopy. 
Pierwszy raz byłam tu jako studentka. Mieszkałam w 20-osobowej sali, zwanej przez nas stodołą. Pamiętam z tego okresu śp. red. Halinę Banaś, widzącą wolontariuszkę Katarzynę Kujawską. Potem, już w lepszych warunkach, brałam udział w rekolekcjach odbywających się w tym Ośrodku dla grupy bydgoskich niewidomych pod kierunkiem duszpasterza niewidomych ks. kan. Benona Kaczmarka. W 2002 r. mieszkałam w starym, drewnianym domku, którego już nie ma. Spotkałam tu grupę niemieckiej młodzieży, pracującej w ramach wolontariatu, przy urządzaniu placu zabaw dla niewidomych dzieci (Niemcy specjalizują się w wyposażaniu takich placów). Ten sobieszewski też sami wyposażyli. Obecnie Ośrodek zmienił się nie do poznania. 
	Ulegał kilku pożarom, ostatni w 1992 r. Zawsze jednak był odbudowywany dzięki sponsorom, także zagranicznym i wolontariuszom. Teraz jest po prostu piękny, zadbany, funkcjonalny, z równymi drogami, wybrukowanymi ścieżkami ułatwiającymi samodzielne poruszanie się niewidomym, z prowadnicą linową, z ogrodem, basenem dla dzieci, wspomnianym już placem zabaw, na którym podziwiam urządzenia usprawniające rozwój fizyczny niewidomego dziecka. 
Na 5 ha powierzchni są m.in.: zabytkowy dworek, dom św. Józefa, zaplecza rehabilitacyjne, gospodarcze i kuchenne, stołówka w ajencji. Bardzo dobre wyżywienie, elastyczność rozwiązań. Można korzystać z 3 posiłków albo ze śniadań i obiadokolacji. Obiady można otrzymać w godzinach od 13.00 do 17.00. Koszt pobytu - osobodzień - (nocleg i 3 posiłki), 70 zł. 
	Centralnym punktem Ośrodka jest kaplica pod wezwaniem Matki Boskiej Anielskiej - codzienna msza św., różaniec. Korzystanie z praktyk religijnych na zasadzie własnego wyboru. Istnieje możliwość indywidualnego kontaktu z przebywającymi tam księżmi. Ośrodek posiada własnego kapelana. Przebywający włączają się do liturgii (gra na organach, czytania, psalmy responsoryjne). Dłuższy pobyt w Sobieszewie może stać się początkiem przemiany duchowej, jeśli zatrzymamy się na chwilę nad sobą i zechcemy skorzystać ze stworzonych nam możliwości. 
	Ostatnim nabytkiem jest Dom św. Maksymiliana Kolbe (siedemnaście dwuosobowych pokoi z łazienkami). Został oddany do użytku 15 maja 2009 r. Nie posiada progów, jest wygodny, przystosowany do potrzeb niewidomych (na drzwiach brajlowskie numery pokojów). Mieszkałam w nim przez 2 sierpniowe tygodnie. 
	Obecnie jest w budowie dom przeznaczony dla małych niewidomych dzieci z rodzicami - od urodzenia do wieku szkolnego. Ośrodek specjalizuje się we wczesnym wspomaganiu małych niewidomych dzieci i ich rodziców. Przyjeżdżają na tygodniowe pobyty, podczas których specjaliści pracują z dziećmi i ich rodzicami. Uczą, jak rodzice powinni pracować z dzieckiem na co dzień w miejscu zamieszkania. Zapotrzebowanie na tego rodzaju usługi jest duże w ościennych województwach i jest to bardzo ważna działalność. 
Trafiają tu nie tylko dzieci niewidome, ale także z dodatkowymi schorzeniami, tzw. trudne przypadki. Dzieci chętnie włączają się do zabawy, cieszą się z pobytu, rodzice też. W ramach wsparcia dzieci organizuje się we wrześniu autokarową pielgrzymkę dla 35 osób dzieci i opiekunów do Włoch (Rzym, San Jowani, Rotundo do ojca Pio), Franciszka z Asyżu, Capodacqua (gdzie pracują siostry Franciszkanki). 
	Ośrodkiem zajmują się siostry Franciszkanki ze Zgromadzenia Służebnic Krzyża, założonego przez Matkę Elżbietę Różę Czacką. 
Każdy w sobieszewskim ośrodku jest kimś ważnym. Szczególną rolę służebną spełnia on wobec przyjeżdżających tu niewidomych i słabowidzących, organizując dla dorosłych nowo ociemniałych turnusy rehabilitacji podstawowej, finansowane przez PEFRON. Zatrudnia się m.in. w charakterze instruktorów również emerytowanych pracowników Lasek z wieloletnim doświadczeniem, np. przy nauczaniu orientacji przestrzennej. 
Na wymienione turnusy przyjeżdżają zwykle zorganizowane grupy przez koła PZN z całej Polski. To miejsce wybrali sobie na rehabilitację połączoną z wypoczynkiem nad morzem. Przyjeżdżają też indywidualni niewidomi z rodzinami, nie tylko w okresie letnim. Są to głównie absolwenci Lasek, ale nie tylko. 
Uczestnik organizuje sobie wypełnienie czasu. Jeśli przyjechał samochodem, może zwiedzać Trójmiasto, Wyspę Sobieszewską, Malbork, Elbląg. Jeżeli nie ma samochodu, może korzystać z bezpłatnej - rozbudowanej szczególnie w sezonie - komunikacji miejskiej, która ułatwia też dotarcie do plaży, oddalonej o 2,5 km od Ośrodka. 
Większość uczestników preferuje wypoczynek na terenie Ośrodka, gdyż mają trudności z pokonywaniem dalszych odległości i korzystaniem z nadmorskiej plaży. Zmęczeni natłokiem spraw całego roku, chcą przede wszystkim wypoczywać. Inni - lubiący ruch, który jest dobrym lekiem na wszystko, wędrują, korzystając z autobusów i zwiedzają Wyspę Sobieszewską. Do nich i ja należałam. Przydatny w tym wędrowaniu jest zawsze dobry, operatywny przewodnik, znający nasze możliwości i zainteresowania. 
	Są tu stali bywalcy, którzy przyjeżdżają każdego roku, właśnie w sierpniu, aby się spotkać z kolegami ze szkolnej ławy, poinformować o zmianach w ich życiu, pozwierzać się z radości i smutków. Służą temu: życie towarzyskie, długie przyjaciół rozmowy, na które w natłoku codziennych spraw nie ma czasu, wspólny śpiew pieśni biesiadnych, przy akompaniamencie akordeonu. O tym, że grupa laskowska jest rozśpiewana, wiadomo powszechnie. Na takie sobieszewskie spotkania czeka się potem przez cały rok i chętnie się je wspomina. 
 
Oto opinie bywalców Sobieszewa 
	 
	Państwo Betowie (emerytowana masażystka i instruktor terapii zajęciowej w Spółdzielni "Nowa Praca Niewidomych") - przyjeżdżamy tu nawet kilkakrotnie w ciągu roku - jeśli nadarzy się taka możliwość. Mieszkamy w ośmioosobowym domku, wszyscy się znamy, jest wesoło, jak w rodzinie. Jesteśmy sami, bez przewodnika, ale to nam nie przeszkadza. 
	 
	Państwo Woźniakowie (emerytowani spółdzielcy z Bydgoszczy) - lubimy mieszkać w Domu św. Józefa. Zawsze prosimy o te same pokoje. Spotykamy wielu znajomych ze szkolnych lat i to jest dla nas najcenniejsze. Lubimy spacerować po plaży i przebywać nad morzem. 
	 
	Teresa Dederko (dyrektor BC PZN) - spędzę tu 10 letnich dni z mężem Szymonem, najmłodszą Gosią i starszą Julią. Pozostałe dzieci też przyjeżdżały do Sobieszewa i tu poznawały uroki Bałtyku. Teraz już dorosły i mają własne plany wakacyjne, w gronie kolegów i koleżanek. Ponieważ przyjechaliśmy z Warszawy samochodem, nastawiamy się na zwiedzanie okolic. Wyspa jest nam znana z poprzednich pobytów. Moim zdaniem Sobieszewo jest ulubione przez rodziny niewidomych z małymi dziećmi i osoby starsze, które chcą tu spotkać rówieśników, by z nimi powspominać minione lata. Otrzymaliśmy domek z tarasem, będziemy więc zadowoleni. Mam wyczerpującą pracę, potrzebny jest więc spokój, oderwanie się od codziennych obowiązków i atmosfera życzliwości, która w Sobieszewie jest zawsze, dzięki pracującym tu siostrom i osobom świeckim. 
	 
	Sobieszewo to także rekolekcje, dni skupienia dla zorganizowanych grup modlitewnych, zielone szkoły, szkolenia i konferencje. Na przykład w kwietniu br. odbył się tu zjazd duszpasterzy niewidomych połączony z kapłańskimi rekolekcjami. Gościli tu także głuchoniewidomi. Poza sezonem, gdy są wolne miejsca, mogą przyjeżdżać widzący spoza środowiska. Tak więc ośrodek spełnia wielorakie funkcje: modlitewną, rehabilitacyjną, wypoczynkową. 
Chodzi o to, by stworzona baza była w pełni wykorzystana także w okresach mniej atrakcyjnych wiosną, jesienią i zimą, a nie tylko latem, kiedy w sezonie jest obłożona ponad miarę. Potrzebne jest szersze rozpropagowanie Ośrodka: przygotowanie folderu o jego aktualnej działalności, wykonanie widokówek z poszczególnymi obiektami. Nie wszyscy ograniczają się do esemesów. Są jeszcze tradycjonaliści, którzy piszą do przyjaciół widokówki, a nawet je kolekcjonują. Trzeba pisać o nim w prasie środowiskowej i ogólnopolskiej, wykorzystać w tym celu środki przekazu. Pożądanym byłoby sporządzenie wypukłej makiety Ośrodka i wypukłej mapy Wyspy Sobieszewskiej. Mogłyby z niej korzystać osoby wypoczywające, a także osoby uczące się orientacji przestrzennej. 
	W recepcji Ośrodka, na planszach, można zapoznać się w działalnością Ośrodka, w brajlu z rozkładem komunikacji autobusowej, z informacją co warto zwiedzić na wyspie. Bardzo przydatny jest również folder o wyspie Sobieszewskiej, który można otrzymać w recepcji bezpłatnie. Potrzebna jest też mapa umieszczona na terenie Ośrodka. 
	Oto kilka ciekawostek jako uzupełnienie przedstawionych informacji. Być może zachęcą one do wybrania się właśnie w ten zakątek kraju. 
Wyspa Sobieszewska jest częścią Mierzei Wiślanej. Jej powierzchnia wynosi 35 km. Pokrywa ją ponad 1000 ha lasu. Znajduje się tu najdłuższa piaszczysta plaża, licząca 11 km. Południe wyspy jest równinne, bezleśne. Część północną pokrywają porośnięte wydmy. Występuje łagodny mikroklimat. Są dwa rezerwaty przyrody: "Ptasi Raj" i "Mewia Łacha", 300 gatunków ptaków, dwa jeziora "Karaś" i Ptasi Raj". Wyspa otoczona jest od północy Zatoką Gdańską, od południa Martwą Wisłą, od wschodu przekopem Wisły i od zachodu Śmiałą Wisłą. Tak nazwał ją Wincenty Pol. Stąd jego związki z Sobieszewem i izba pamięci przy ul. Turystycznej w Sobieszewie. Wincenty Pol żył w latach 1807-72, był profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego, adiutantem gen. Chłopickiego, uczestnikiem powstania listopadowego i wiosny ludów, pisarzem, poetą, geografem. Któż z nas nie zna jego wiersza: "A czy znasz ty bracie młody"? Są tu też dwa sanktuaria w Sobieszewie - Matki Boskiej Soletyńskiej i w Świdnie Milenijny kościół św. Wojciecha dla upamiętnienia chrztu Gdańska (997 r.) i męczeńskiej śmierci św. Wojciecha, wzniesiony w 1997 r. 
	Chcąc spędzić dowolną liczbę dni, w dowolnym terminie, trzeba się zgłosić pod adresem: 
Ośrodek Rehabilitacyjno-Wypoczynkowy ul. Przegalińska 29, 80-680 Gdańsk-Sobieszewo, 
 telefon: 58/308-07-21. 
 Osoby wierzące, które jeszcze tu nie były, zachęcam, żeby skorzystały z zaproszenia. Znajdą tu wsparcie duchowe, zamyślenie modlitewne, profesjonalną wszechstronną rehabilitację, ciekawy wypoczynek, a przede wszystkim życzliwych ludzi. 
 
	Widzący podziwiają nad morzem widoki zachodu słońca, niewidomi wsłuchują się w szelest piasku pod stopami i w kojący szum fal, jak w wierszu "Plaża" ze zbioru "Czułe spojrzenia", Heleny Dobaszewskiej-Skonieczko. 
 
 	"Plaża" 
	Tylko piasek 
	Morze i ja 
	Ciepło sypiących się ziarenek 
	Szum morza 
	Fale bijące o brzeg 
	I bezgraniczna cisza 
	Z mewą na horyzoncie. 

 aaa 
7. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH ZAJĘCIACH 
Groźne i użyteczne 
Jaga Praktyczna 
 
W poprzednim odcinku nakryliśmy estetycznie stół, a na kuchni wesoło podskakują pokrywki. Czekając na dogotowanie potraw zajmiemy się otwieraczami. 
Przygotujemy prosty, ręczny otwieracz bardzo przydatny na piknikach i puszkę. 
Postaw puszkę na mocnej podstawie, aby się nie ślizgała. Oprzyj czubek ostrza na wewnętrznej stronie górnej krawędzi puszki. Przytrzymaj otwieracz w miejscu za pomocą kciuka i środkowego palca jednej ręki. Rączka otwieracza powinna znajdować się w pozycji prostopadłej do wieka puszki. Przebij wieko, uderzając podstawę rączki dłonią drugiej ręki. Opuść rączkę mniej więcej pod kątem 45 stopni do wieka puszki i wyważaj wieko poruszając rączką w dół, na boki i w górę, aż do momentu, kiedy wieko będzie odcięte. Odchyl wieko do tyłu, używając do tego ostrej zaczepki na koniuszku otwieracza. 
Po wyjęciu całej zawartości puszki, opłucz koniecznie puszkę przymknij z powrotem jej wieko, by się zabezpieczyć przed skaleczeniem. Umyj dokładnie i osusz otwieracz, aby nie zardzewiał. 
Innym narzędziem jest otwieracz z kleszczami pokryty gumą i skrzydełkowatym pokrętłem. 
Postaw puszkę pionowo na płaskim blacie i wyczuj palcami krawędź jej górnego wieczka. Aby zwolnić ostrza, rozsuń rączki kleszczy. Palcem wskazującym wyczuj ostrze i umieść je tuż przy wewnętrznej krawędzi wieka. Zewrzyj obie rączki kleszczy ze sobą aż do momentu, kiedy ostrza przebiją krawędź puszki. Ściskając obie rączki kleszczy w jednej ręce, drugą ręką obracaj pokrętło, aż usłyszysz charakterystyczny odgłos, świadczący o odcięciu całkowitego obwodu wieka. Rozsuń rączki kleszczy i odłóż otwieracz. Naciśnij wieko przy jednej krawędzi, chwyć uniesiony na zasadzie dźwigni drugi brzeg wieka i odłóż wieko na bok. 
Istnieje wiele typów otwieraczy z pokrętłem, o różnym kształcie i wielkości. Jednakże wszystkie one są łatwiejsze w użyciu i sprawiają, że otwieranie jest bezpieczniejsze i czystsze niż przy otwieraczach bez pokrętła. Wprawdzie są większe i zajmują więcej miejsca w szufladzie, ale też łatwiej je znaleźć. 
Miłośnicy butelkowego piwa chętnie posługują się podważaczami kapsli. Niedopuszczalne jest ich podważanie nożem, który może się ześliznąć i boleśnie zranić, ani innymi podobnymi narzędziami. Także framugi drzwi i zęby nie są właściwymi narzędziami do pozbycia się kapsla. 
Trzymając mocno butelkę postawioną na stole, nałóż ucho otwieracza na kapsel butelki, upewniając się, że zęby najbliższe nasady rączki wsunięte są pod krawędź kapsla. Unieś w górę rączkę, mocno trzymając butelkę w drugiej ręce. 
 
Nożyce do drobiu 
 
Nie jestem dobrym specjalistą w eleganckim cięciu drobiu, dlatego staram się piec go w kawałkach obkładając owocami. Niemniej osobom chętnym podaję prawidłowy sposób manipulowania tymi nożycami. 
Trzymaj nożyce prostopadle do powierzchni deseczki, na której pracujesz, upewniwszy się, że uchwyciłeś je prawidłowo (ostrze ząbkowane powinno być pod produktem, który przecinamy). Rozsuwaj i zsuwaj rączki nożyc, aby wprawić ostrza w ruch tnący. Połóż na desce wystudzonego pieczonego kurczaka, wyczuwając palcami kręgosłup, od którego należy zacząć rozcinanie. Odetnij najpierw szyjkę trzymając korpus lewą ręką. Następnie u samej nasady odcinaj najpierw nogi, a potem skrzydełka. Przez otwór po patroszeniu wsuń ząbkowaną część nożyc i przetnij klatkę piersiową. Następnie zrób to samo od strony kręgosłupa. Przetnij każdą z tych części w poprzek. 
 
Obieracze 
 
Jestem raczej tradycjonalistką, więc jarzyny skrobię i obieram poręcznym malutkim nożykiem i choć mamy różnorodne pomocne narzędzia, stare przyzwyczajenie bierze górę. 
A więc mamy prosty nożyk do obierania jarzyn i owoców, nóż do obierania z otworem w ostrzu, obieracz do jarzyn składający się z rączki uformowanej z metalowej taśmy, przez którą przechodzi ruchomy pręt z osadzonym na nim u góry ostrzem. Działa to tak, że ruchome ostrze z otworem w środku posuwa się wzdłuż obieranej jarzyny czy owocu, odkrawając cieniutkie łupiny czubek ostrza spiczasto się zwęża, dzięki czemu można nim wykrawać tzw. "oczka" i inne miejsca nie nadające się do użytku. 
Przygotujmy: Obieracz, kartofle, rondel z zimną wodą, woda bieżąca, rondel na obrane warzywa. Teraz chwyć mocno kartofel w jedną dłoń, przytrzymując go pomiędzy kciukiem i resztą palców. W drugą rękę weź obieracz, uważając, aby nie dotykać palcami ruchomego pręta, na którym osadzone jest ostrze. Kciuk powinien się opierać o rączkę z jednej strony, a o pozostałe palce - z drugiej strony. Przechyl kartofel tak, aby znajdował się on pod kątem 45 stopni do stołu, przy którym pracujesz. Zacznij obierać możliwie najbliżej górnego czubka kartofla. Stosuj długie, nie przerywane pociągnięcia w kierunku dolnego bieguna kartofla. Stopniowo obracaj kartofel w dłoni i kontynuuj czynność skrobania na coraz to nowych partiach powierzchni kartofla, aż cały kartofel będzie obrany z łupiny. 
Przekręć kartofel do pozycji pionowej i oskrob jego górny biegun. Obróć kartofel dołem do góry i ponownie oskrob partię znajdującą się teraz na górze. 
Obrane kartofle włóż do zimnej wody i potrzymaj je w niej krótki czas lub też włóż je pod kran i polewaj strumieniem zimnej wody. Na opłukanym kartoflu będzie można łatwiej wyczuć tak zwane "oczka" oraz ominięte przypadkowo obieraczem kawałki łupiny. Do wykrojenia oczek używaj spiczasto zakończonego ostrza obieracza. 
Jeżeli obierasz większą ilość kartofli, powinieneś od czasu do czasu spłukać ręce i osuszyć je, aby łatwiej czystymi rękami badać stan obieranego kartofla. 
 
I na koniec tarki 
 
Staram się ułatwiać sobie życie i zamiast zapamiętale trzeć na tarce ziemniaczki na placki, rozdrabniam je na pulpę w robocie kuchennym i odlewam nadmiar wody. Ale tarka może się zawsze przydać, choćby do utarcia gałki muszkatołowej do twarożku. W handlu tarek ci pod dostatkiem i czterokątne z rączką na górze, płaskie z rączkami po obu końcach, wypukłe, tarki w postaci młynka z korbką, bardzo dobre do tarcia orzechów i twardego żółtego sera, mini tareczki z pojemniczkiem do którego wpada efekt tarcia. 
Do ćwiczeń posługiwania się tarką, posłuży czworokątna tarka, pojemnik, może być metalowa miseczka, marchew i ostra szczoteczka. 
Umyj, obierz lub oskrob marchew. Wybierz odcinek powierzchni tarki z odpowiedniej wielkości otworami, w zależności czy chcesz mieć marchewkę utartą na miazgę, czy na wiórki. Umieść tarkę w pojemniku. Uchwyć rączkę tarki jedną ręką, przyciskając ją mocno do dna naczynia. W drugą rękę weź obraną marchewkę. Trzymaj marchewkę mocno za jej szerszy koniec, zaciskając na niej wszystkie palce, przy czym węższy jej koniec powinien wystawać na zewnątrz. Trzymając marchew mniej więcej w płaszczyźnie poziomej, przytknij jej cieńszy koniec do górnego brzegu wybranej powierzchni trącej. Pocieraj marchewkę po tarce w górę i w dół. W miarę jak marchew staje się coraz krótsza, wysuwaj z ręki coraz dalsze jej partie, aby uniknąć zadraśnięcia palców. Nie próbuj ścierać ostatnich centymetrów marchwi. Ponieważ otarcie palców jest bardzo bolesne. Zgarnij palcami pozostałą na wewnętrznej części tarki utartą jarzynę. Namocz tarkę w zimnej wodzie. Następnie należy wyczyścić tarkę porządnie ostrą szczoteczką z obu stron, aby usunąć pozostałe w otworkach resztki. Porządnie osusz tarkę, aby zapobiec jej rdzewieniu. 
Na rynku są do nabycia liczne produkty w stanie już utartym, choć najzdrowsze są te świeżo starte, ponieważ wiele produktów utlenia się i traci swoje cenne właściwości. Do tarcia wielu produktów, jak wspominałam - można używać miksera. Pamiętaj, że przy tarciu większej ilości produktów należy co pewien czas zgarniać ręką startą masę z wewnętrznej strony tarki, aby zapobiec zatykaniu się otworów. 
Oczywiście nie omówiłam wszystkich "niebezpiecznych" narzędzi licząc na pytania i sugestie Czytelników. 
 
 aaa 
8. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE 
I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
 aaa 
8.1. Kolacja w ciemności z niewidomymi 
Jak smakuje jedzenie, gdy straci się wzrok 
Beata Bielecka 
 
 Źródło: www.gazetalubuska.pl 
 Data opublikowania: 22 sierpnia 2010 
 
Ute, niedowidząca kelnerka prosi, żebym położyła ręce na jej ramionach. W ten sam sposób chwyta mnie kolega. Za chwilę zjem najbardziej niezwykłą kolację w moim życiu. W całkowitej ciemności. W jednej z nielicznych takich restauracji na świecie. 
W Unsichtbar (Niewidzialny bar) przy Gormannstrasse, w berlińskiej dzielnicy Mitte, goście oddają się w ręce niewidomych. Żeby to przeżyć trzeba zrobić rezerwację, bo miejsce przyciąga ludzi z całego świata, którzy goszczą akurat nad Szprewą. Jedli już tu amerykańscy aktorzy: Natalie Portman, Matt Damonn, John Malkowich, a także znani Niemcy: polityk Joschka Fischer czy projektant mody Wolfgang Joop. Przychodzi sporo Skandynawów, Azjatów, Włochów, Hiszpanów. Polski słychać rzadko. Barierą jest pewnie cena, bo kolacja kosztuje ponad 50 euro. Tu płaci się przede wszystkim za wrażenia. 
- Jestem Ute, dziś wieczorem będę waszą kelnerką - mówi szczupła blondynka, która jest w tej restauracji także menadżerem. Ma 52 lata, skończyła ekonomię. Pracowała kilkanaście lat w firmie zajmującej się technikami komputerowymi, dwa lata była bezrobotna. Potem dostała pracę tutaj. 
- Jestem szczęśliwa, bo niewidomi czy niedowidzący mają ogromne problemy z zatrudnieniem - mówi. To z myślą o nich zaczęły powstawać restauracje, w których kelnerami są ociemniali, a goście jedzą, nie widząc nawet własnej dłoni. 
Pierwszą - Blinde Kuh (Niewidoma Krowa) otwarto w 2000 roku w Zurychu. Kilka lat później w Londynie i Moskwie powstały Dans le Noir? (W ciemności?), a także Dunkelrestauranten (Ciemne restauracje) w Niemczech (są w Berlinie, Kolonii i Hamburgu). 
- Chodzi nie tylko o miejsca pracy, ale też o to, żeby osoby zdrowe, jedząc w ciemnościach, chociaż przez chwilę, wczuły się w naszą sytuację - mówi Ute. To lekcja szacunku, pokory i tolerancji. 
Rozmawiamy krótko przed wejściem do sali restauracyjnej. Wcześniej, w oświetlonym pomieszczeniu obok, dostajemy menu. Decydujemy się na spróbowanie pięciu rodzajów deserów (normalnie trzeba zamówić całe menu). Nie wiemy, co będziemy jedli. To wyjaśni nam Ute dopiero po skończonym posiłku, żebyśmy mogli sami odkrywać smaki. 
Gdy w ciemnościach idziemy za nią gęsiego przez salę do stolika, wydaje mi się, że trwa to bardzo długo. Odkrywam, że czerń może mieć różne odcienie. Ta tutaj jest niepokojąco głęboka, bo nie dochodzi do nas najmniejsza nawet wiązka światła. Wcześniej trzeba wyłączyć telefony komórkowe, żeby żaden błysk nie złamał głębi tej czerni. 
Rękoma szukam krawędzi krzesła i siadam przy stoliku. Przede mną talerz z deserami. Obok sztućce. Nie mogę znaleźć małej łyżeczki. Wyczuwam tylko dużą do zupy. Nie chce się jednak zmieścić w małych czarkach. Obracam ją i końcówką wybieram coś, co smakiem przypomina cytrynowy pudding. 
W ciemności wyostrzają się smaki. Cytryna aż szczypie w język. Wyostrzają się też pozostałe zmysły: węch i słuch. W powietrzu czuć aromat przynoszonych do stolików potraw, poza tym wszyscy zachowują się głośno. To jest jak z rozmową telefoniczną. Nie widząc rozmówcy automatycznie zaczynamy podnosić głos. 
- O kurcze! Coś włochatego!- woła nagle kolega, który siedzi naprzeciw mnie. Wydaje mi się, że musi być bardzo blisko. Ciemność skraca dystans. Wyciągamy ręce, żeby zmierzyć odległość między nami. Okazuje się, że stół jest całkiem sporych rozmiarów. Ledwie dotykamy się koniuszkami palców. Potem przeczytamy w menu, że "włochate" to były jeżyny w owocowym deserze. 
- Jem paluchami, bo też nie mogę znaleźć łyżeczki - przyznaje się kolega. Wybuchamy śmiechem. Nie my jedni. W ciemnościach słychać chichot innych, stukanie sztućców i głosy kelnerów, którzy podchodzą do stolików i pytają, czy wszystko w porządku. - Czasem też oblizywanie talerzy - mówi Ute. 
- Niewidomy nigdy nie wpadłby na taki pomysł w restauracji dla widzących. To, w jaki sposób klient u nas je, zależy jednak tylko od niego. Nikt go nie ocenia, bo nikt go nie widzi - dodaje. Ciemność powoduje też, że ludzie łatwiej nawiązują kontakty, są bardziej spontaniczni. I zdecydowanie dłużej jedzą. Kolacja trwa przeciętnie około dwóch godzin, bo odgadywanie smaków zabiera czas. 
Goście próbują potraw i najczęściej nie wiedzą, co jedzą. - To pomidor? - pyta ktoś przy stoliku obok. Pewnie zamówił menu wegetariańskie, jedno z pięciu do wyboru. - Nie, chyba nie - pada odpowiedź. - Kaczka czy kurczak? - zastanawia się jakaś para. 
Gdy kończymy nasze desery znów potrzebujemy pomocy Ute. Gęsiego idziemy za nią do jasnej sali obok, gdzie leży m.in. księga gości. Shinjo z Tokio napisał, że jedzenie po ciemku było to dla niego jednym z najbardziej ekscytujących przeżyć w życiu. Podobnie jak dla Fabrizio z Mediolanu. Wychodząc na zewnątrz, na stojakach przed restauracją, w oczy rzucają się nam reklamowe foldery Unsichtbaru, opatrzone mottem z "Małego Księcia". - Najważniejsze jest niewidoczne. 
 
aaa 
8.2. Ciemność mi nie smakuje 
 
 Źródło: Internet 
 
 (Przepraszam autora artykułu i jego wydawcę, ale mimo moich wysiłków oraz wysiłków kilku innych osób, nie udało się ustalić: imienia i nazwiska autora, tytułu czasopisma czy portalu internetowego, w którym artykuł był opublikowany ani daty opublikowania.( 
 
"Ciemność smakuje inaczej. Każdy może to sprawdzić" - informuje Beata Bielecka z Gazety Lubuskiej po skonsumowaniu posiłku w berlińskim barze, w którym goście jedzą w całkowitej ciemności. 
Wielu odwiedzających spożycie posiłku bez kontroli wzrokowej traktuje jako wezwanie z pogranicza surriwalu dające poczucie uczestniczenie w czymś niezwykłym. Już samo dotarcie do stolika jest takie ekscytujące. Kelnerka prosi, aby klient położył ręce na jej ramionach i powędrował między stolikami. 
W tego typu przybytkach zwanych niewidzialnymi barami czy restauracjami goście oddają się w ręce niewidomych. Aby wejść do takiego lokalu konieczna jest rezerwacja, bo miejsca przyciągają ciekawych z całego świata, Jak każda modna ciekawostka posiłek do tanich nie należy, kolacja kosztuje ponad 50 euro. Za wrażenia trzeba płacić. 
Powstanie lokali o jakże wymownych nazwach: Niewidoma Krowa. W ciemności, Ciemne Restauracja - jest sugestywną informacją, że chodzi raczej o przekształconą dziecinną zabawę "zgadnij kto ja jestem", o przyjemność a nie zdobycie doświadczenia czy wiedzy o codzienności niewidomych. 
Czy fakt, że goście świetnie się bawią określając potrawy mając do dyspozycji tylko zmysł smaku i węchu zmieni cokolwiek w postrzeganiu przez nich osób niewidomych, zniweluje dychotomiczny podział na my i oni. Pozostanie wspomnienie wesołej zabawy i to w nie najlepszym stylu. Przyznaję, zabawy na wyższym poziomie niż zanotował to Hay. Tutaj gawiedź nie ryczy z uciechy gdy niewidomi ku jej zabawie okładają się drewnianymi szablami. Ale w nagrodę za wyższy poziom cywilizacyjny gość bezkarnie może jeść dużą łyżką, albo palcami deser lub wylizywać talerz. Nie ma kontroli społecznej, wszystko jest dozwolone. Klient wychodząc z knajpki i patrząc na dobrze znany świat z uczuciem ulgi stwierdza, że to było takie sobie miłe podniecające doświadczenie bycia na moment kimś innym, ale jak dobrze być na powrót w swoim jasnym świecie. 
I choć do chwytliwego pomysłu niewidzialnych barów, nie wiem dlaczego niewidzialnych, skoro są jak najbardziej realne dorabia się szczytną ideologię że chodzi nie tylko o miejsca pracy dla kilku niewidomych, ale też o to, żeby osoby zdrowe, jedząc w ciemnościach, chociaż przez chwilę, wczuły się w ich sytuację. To ma być lekcja szacunku, pokory i tolerancji. To nie sądzę aby była to właściwa lekcja. 
 
 aaa 
8.3. Dans le Noir? Ciemność widzę, ciemność! 
Inka Wrońska 
 
Źródło: www.logo24.pl 
 Data opublikowania: 2008-07-17 
 
 Tytuł rubryki jest w tym przypadku nie na miejscu. W restauracji Dans le Noir? niczego nie da się zobaczyć na własne oczy ani w żaden inny sposób. Cała przyjemność ma polegać właśnie na tym, że jesz w absolutnych, egipskich ciemnościach. Zmysł wzroku zostaje wyłączony, za to pozostałe robią się - podobno - jak żyleta. 
 
W szatni zostawiamy wszystko. Torebka, telefon, fosforyzujący zegarek. Chodzi o to, aby absolutnie nic nie rozpraszało ciemności. Najpierw przechodzimy do normalnej, jasnej restauracji-poczekalni, siadamy przy kieliszku wina musującego (nie wiadomo dlaczego nazywanego przez obsługę szampanem) i miseczce oliwek. Czekamy. Miła pani podchodzi kolejno do każdego stolika, zbiera zamówienia. Do wyboru są trzy rodzaje menu: Polskie, Odkrycie i Smakosz. Zamawiamy w ciemno, dowiadujemy się tylko tyle, że menu Polskie jest - jak sama nazwa wskazuje - polskie, a Smakosz (4-daniowe) i Odkrycie (3-daniowe) to kuchnia fusion, z wyraźnymi elementami francuskimi. Pani prosi nas jeszcze o wybranie napojów. 
Decydujemy się na menu Odkrycie i na wino. Trzeba kupić całą butelkę, na szczęście są również te mniejsze, półlitrowe. Zamawiamy wino białe i czerwone. Właśnie tak, nie sprawdzając producenta, kraju pochodzenia, szczepu, ani rocznika. Spróbujemy to ustalić na ślepo. 
Przed grubą kotarą oddzielającą "ciemną" restaurację od reszty Novotelu czeka przewodnik-kelner. Jest niewidomy. Ustawiamy się w kolejce, pierwsza osoba kładzie rękę na ramieniu przewodnika, kolejne na ramieniu osoby poprzedzającej. Przechodzimy przez kotarę i idziemy, skręcając dość często i mijając jeszcze trzy grube, czarne kotary. Okazuje się, że niewidomy radzi sobie tysiąc razy lepiej niż my. Idziemy niepewnie, na sztywnych, niezgrabnie i dość szeroko rozstawionych nogach, mamy wrażenie, że zaraz na coś wpadniemy albo się przewrócimy. Nasz "pociąg" się rwie, ale przewodnik jest cierpliwy, przystaje i czeka. Wydaje się, że idziemy strasznie długo, zanim wreszcie docieramy na miejsce. Przewodnik każdemu z osobna pomaga zająć miejsce przy stole. Krzesła są twarde, niezbyt wygodne, z chłodnymi, metalowymi oparciami. Proszę, aby Łukasza posadzono nie obok mnie, a naprzeciwko - tak będzie łatwiej rozmawiać. 
Gdzieś obok nas zamieszanie. Jakaś kobieta szarpie się, ucieka przewodnikowi, wpada na meble, chce wyjść. Histeryzuje i coraz bardziej się nakręca. Chyba boi się ciemności. Nie udaje się jej uspokoić, tłumaczenie na nic się zdaje, ostatecznie przewodnik musi ją wyprowadzić. 
Kiedy wszystko jest już przygotowane, przewodnik, który teraz pełni rolę kelnera, podaje przystawkę. I zaczyna się. Zgadujemy, co jest na talerzu. Filet z kaczki na zimno, mówię. Chyba nie, mówi Łukasz. Raczej pierś kurczaka, może schab? Nie jestem w stanie obronić swojego zdania, czuję się niepewnie. Daję sobie narzucić ten Łukaszowy schab (potem okazuje się, że miałam rację, cholera!). Bez problemu rozpoznajemy natomiast roszponkę w jakimś owocowym winegrecie i pasztet z kaczki. 
Kelner-przewodnik podaje wino. - Czy nalać państwu? - pyta. Wolimy sami. Są dwie opcje. Albo rozlejesz (bo przeleje ci się poza krawędź kieliszka), albo znajdziesz jakiś chytry sposób. 
Ja znalazłam. Trzeba - przykro mi, ale to jedyne, co mi tak na gorąco przyszło do głowy - wsadzić palec do środka kieliszka, zastępując brak wzroku dotykiem. Lejemy, powiedzmy do pierwszego stawu palca wskazującego (oczywiście każdy leje do własnego kieliszka po swoim palcu!). Udało się napełnić kieliszek i nie porozlewać, teraz wąchamy wino. Węch też powinien być wyczulony, ale brak wzroku powoduje, że głupiejesz. Przynajmniej tak było w moim przypadku. Nos nie rozpoznaje nawet szczepu! Ba, jeden z sąsiadów nie ma pewności, czy wącha białe wino czy czerwone! Ale na szczęście wszystko szybko wyjaśnia się w smaku. 
Wyostrzone brakiem wzroku pozostałe zmysły powodują, że Dans le Noir? jest z jednej strony fajniejsza, z drugiej bardziej męcząca od zwykłej restauracji. Fajniejsza, bo wszystko tu pachnie i smakuje sto razy mocniej. Mimo to nie każde danie potrafisz rozpoznać. To działa jakoś tak: jeśli widzisz ziemniaka na talerzu, wiesz że to ziemniak, nie musisz go jeść. Pur, smażony, gotowany, pieczony, obojętne. Ale jeśli go nie widzisz, a on smakuje trochę inaczej - np. został zapieczony z jabłkiem - masz problemy. 
W Dans le Noir? możesz także sprawdzić, jakie w dotyku jest jedzenie. To śmieszne doświadczenie dla każdego, kto zazwyczaj posługuje się sztućcami. Właśnie moja sąsiadka je palcami. 
- Nie mogę inaczej, wszystko zsuwa się mi z widelca - tłumaczy. Wybrała menu Polskie, wyobrażam sobie jej ręce i pewnie twarz także, umazane marynowanymi buraczkami i upaprane w śledziu ze śmietaną. 
Szkoda, że nie mogę tego zobaczyć. Albo dobrze, bo podobno ludzie w tej ciemności zachowują się okropnie. - Gdy kelnerka zaprowadziła mnie na miejsce, pokazałem jej język - pisze recenzent z "International Herald Tribune". - Potem robiłem głupie miny do przyjaciół (...) i w ogóle rozrabiałem jak źle wychowane dziecko. 
Zastanawiamy się, jakie mięso nam podano. Wołowina? Jagnięcina? Jeden z gości uważa, że mięsa w ogóle nie dostał. 
- Sprawdź na szóstej - radzi ktoś. Śmiech. 
Z drugiej strony ta ciemność jednak trochę przeszkadza. Wyczulony słuch rejestruje każde słowo. To nie zawsze jest fajne. Ludzie podnoszą głos (może tylko mi się tak wydaje?), przekrzykują jedni drugich. Nie znamy swoich sąsiadów (nawet ich nie widzieliśmy!) i w zwykłych warunkach pewnie nie przyszłoby nam do głowy nawiązanie konwersacji. A po ciemku przedstawiamy się sobie, oczywiście od razu jesteśmy na ty. Wiemy, gdzie pracują i że mają małą córeczkę, która została z babcią. Mieszkają niedaleko ode mnie, może mogliby mnie podrzucić do domu po wszystkim? Pewnie, że tak (to dobra strona nieoczekiwanej przyjaźni). 
Nazbyt czuły słuch powoduje jeszcze jedno. Paradoksalnie, mimo ciemności, atmosfera nie jest romantyczna. Gdyby chociaż stoliki stały oddzielnie, w przyzwoitej odległości! Ale w Dans le Noir? siedzi się przy jednym długim stole, rzędem obok siebie. Nie bardzo masz możliwość uwodzenia partnerki/partnera głosem, bo każde twoje słowo usłyszą (i skomentują) pozostali goście. Pozostaje najwyżej dotyk ponad stołem (palcami) lub pod nim (stopą). Ale robisz to na własne ryzyko, bo zawsze możesz natrafić nie na kobietę, z którą przyszedłeś, tylko na żonę sąsiada. A niektórzy panowie bywają bardzo nerwowi... 
 
tekst Inka Wrońska 
(przy nieocenionej pomocy Łukasza Klesyka) 
 
Radzę pamiętać 
 
1. Ciemnej restauracji nie opuścisz przed końcem posiłku. Wychodzenie do toalety też nie wchodzi w grę. 
 
2. Zazwyczaj układasz serwetkę na kolanach, jednak w Dans le Noir? wskazane jest użycie jej w charakterze śliniaczka. 
 
3. Jeśli cierpisz na jakąś alergię pokarmową, koniecznie powiedz to osobie, która zbiera zamówienia. Ona wie, co jest w menu i może doradzić, który zestaw będzie dla ciebie bezpieczny. 
 
Kilka konkretów 
 
Miejsce: hotel Novotel, Warszawa, ul. Marszałkowska 94/98. Liczba miejsc: 50-60. 
Czas: od środy do piątku z rezerwacją (pierwszy seans o 19, drugi o 21), soboty bez rezerwacji od 19 do 22. Na razie do 21 czerwca, kontynuacja (być może) po wakacjach. 
Uwaga! 7 czerwca organizatorzy zapraszają na wieczór kubański w Dans le Noir? 
Oczywiście w ciemnościach. 
 
Rezerwacja pod numerem: (22)596 22 33 
 
Ceny: 
 
Menu Polskie (przystawka, danie główne, deser) 125 zł 
Menu Odkrycie (przystawka, danie główne, deser) 135 zł 
Menu Smakosz (menu Odkrycie plus dodatkowe danie główne) 145 zł 
Za wino i napoje płacimy oddzielnie. 
 
Jeśli nie w Polsce, to gdzie? 
 
W Paryżu - 75004/51 rue Quincam-poix/01.42.77.98.04 
rezerwacja miejsc: resa@danslenoir.com/www.danslenoir.com 
Liczba miejsc: 58. 
 
W Londynie - Islington, 30-31 Clerkenwell Green/020 7253 1100 
rezerwacja: booking@danslenoir.com/www.danslenoir.com 
Liczba miejsc: 60-86. 
 
W Moskwie - Oktiabrskaya 2/4, 127018 Moskwa 
rezerwacja miejsc: (007 495) 688 33 96 lub 
rezervatciya@danslenoir.ru/www.danslenoir.com 
Liczba miejsc: 45. 
aaa 
8.4. "Nie jesteśmy istotami pozaziemskimi..."
Barbara Kraśnicka 
 
Restauracje te z całą pewnością budzą wiele kontrowersji. Można spotkać zarówno przeciwników, jak i zwolenników tego typu rozwiązań. Ja akurat należę do tych ostatnich. W zasadzie zauważam wiele korzyści płynących z działalności restauracji: jest to sposób na zmianę wizerunku osób słabowidzących i niewidomych w świadomości społecznej, stwarzają one możliwość uzyskania przez klientów bezpośredniego i pozytywnego doświadczenia w relacji z wcześniej wspomnianymi osobami oraz dają im zatrudnienie. 
Jestem osobą słabowidzącą, więc doskonale jest mi znana sytuacja osób z dysfunkcją narządu wzroku oraz mentalność społeczeństwa, które choć serdecznie do nas nastawione, to kieruje się okrutnie krzywdzącymi stereotypami. Ludzie, którzy nie doświadczyli kontaktu z osobą słabowidzącą, którzy osobiście nie poznali jej możliwości, uważają ją za nieporadną, która wszystko zepsuje, namiesza, której trzeba pomóc, a w żadnym wypadku nie można powierzyć jakiegoś poważnego zadania do wykonania. Po prostu nie ufają naszym możliwościom. Zupełnie jakby z utratą części lub całości widzenia, traciliśmy taki sam procent zdolności myślenia. A warto przypomnieć, że obraz powstaje w mózgu. Narząd wzroku odbiera bodźce, ale to ostatecznie mózg tworzy z nich obraz i co najważniejsze, nadaje mu znaczenie. 
Ponadto bardzo pomocna jest technika, dzięki której w wielu sytuacjach możemy zupełnie normalnie funkcjonować. Przykładem może być choćby ten komentarz, który Państwo właśnie czytają. Napisałam go bez najmniejszego wysiłku ze strony wzroku, a wszystko dzięki programowi powiększającemu MAGIC i naklejonym na klawiaturze, sporych rozmiarów literkom. Dodam, że bez programu powiększającego komputer jest dla mnie mało dostępny. Tak niewiele trzeba, żeby z osoby niepełnosprawnej stać się pełnosprawną. 
Pozwolę sobie zacytować definicję niepełnosprawności przyjętą w 1994 roku w Brukseli przez przedstawicieli 24 europejskich i krajowych organizacji osób niepełnosprawnych: 
osobą niepełnosprawną jest jednostka w pełni swych praw, znajdująca się w sytuacji upośledzającej ją na skutek barier środowiskowych, ekonomicznych i społecznych, których z powodu występujących u niej uszkodzeń nie może przezwyciężać w taki sposób jak inni ludzie. Bariery te zbyt często są zwiększane przez deprecjonujące postawy ze strony społeczeństwa. 
W myśl tej definicji zmieniając odpowiednio świat poprzez likwidację różnorodnych barier, osoby słabowidzące (sądzę, że niewidome też) mają szansę stać się osobami w pełni sprawnymi. Jednakże, żeby tak było, trzeba wprowadzać zmiany równolegle w kilku zakresach, m.in. trzeba dążyć do znoszenia barier tkwiących w otaczającym nas szeroko pojętym środowisku oraz barier tkwiących w świadomości społecznej. 
Jeśli chodzi o pierwszy przypadek, to nasza rola sprowadza się do wskazania potrzeby i rodzaju tych zmian, np. powiększenie napisów na etykietach w sklepie, zawieszanie niżej tablic ogłoszeniowych, udźwiękowienie autobusów itd. Natomiast samo ich dokonanie musimy pozostawić specjalistom w danej dziedzinie. Jednakże w drugim przypadku, to właśnie nasza rola jest największa! 
Przez lata narosło wiele stereotypów dotyczących osób słabowidzących i niewidomych, które teraz musimy obalić, a w ich miejsce wprowadzić inne myślenie - dla nas korzystne. Choć wiele instytucji i organizacji próbowało i nadal próbuje tego dokonać, efekt ich działań jest mizerny. Propagandowe akcje zazwyczaj dają odwrotnie skutki do zamierzonych, utrwalając już istniejące fałszywe przeświadczenia, zgodnie z którymi osoba słabowidząca lub niewidoma jest nieużyteczna, a do tego wymaga ciągłej pomocy i opieki. Jednym słowem: jest kłopotliwa. 
Doświadczenie Amerykanów w walce z rasizmem i stereotypami dotyczącymi Murzynów również pokazały, że żadne akcje uświadamiające i informacyjne nie są skuteczne. W takim bądź razie, co jest skuteczne? Otóż okazało się, że dopiero współdziałanie, bliższe poznanie, a w efekcie zdobycie przez białą część amerykańskiego społeczeństwa pozytywnego doświadczenia w kontakcie z Murzynami, przynosi pożądane efekty. 
Niewiele osób jest gotowych powierzyć osobie słabowidzącej lub niewidomej wykonanie odpowiedzialnego zadania. Dotyczy to w szczególności pracodawców. Kto z nas nie słyszał słowa "dziękuję", po tym, gdy powiedział pracodawcy z jakiego powodu ma orzeczoną niepełnosprawność? Przypuszczam, że niewielu. Słowa "ze względu na wzrok" porażają niczym piorun. Od momentu ich usłyszenia pracodawca pragnie jedynie tego, żebyśmy się jak najszybciej i jak najdalej oddalili. Może czegoś nie zauważymy i potrącimy, coś rozbijemy, rozlejemy, uszkodzimy, pomylimy…, tak czy inaczej, po prostu narobimy niepotrzebnych problemów. Mało któremu pracodawcy przyjdzie na myśl, żeby dać nam szansę i się osobiście przekonać, jakimi jesteśmy ludźmi i pracownikami. Nawet zwiększone dofinansowanie do wynagrodzenia pracowników niewidomych (w tym przypadku za osoby niewidome uważa się osoby z umiarkowanym i znacznym stopniem niepełnosprawności) nie jest w stanie do tego przekonać potencjalnych pracodawców. 
	Po przeczytaniu artykułu, pierwsza myśl, która przyszła mi do głowy, to: autor nic nie pisze o brzęku tłuczącego się szkła, o wpadających na siebie kelnerach, o pomyłkach w realizacji zamówień. A przecież w restauracji pracują osoby słabowidzące i niewidome. Zgodnie z powszechnie obowiązującym sposobem myślenia, powinien być jeden wielki chaos rodem z filmu katastroficznego. Jednak autor pisze zupełnie co innego. Pracownicy restauracji tym co robią pokazują, że osoby słabowidzące i niewidome chcą, mogą i potrafią dobrze wykonać swoją pracę. W ten sposób obalają niekorzystne dla nas mity. 
Jeśli klient takiej restauracji skorzysta następnie z usługi niewidomego informatyka, słabowidzącego szewca i niedowidzącej księgowej i równie będzie zadowolony, to z całą pewnością zmieni swój sposób myślenia o nas. Jeśli tym klientem będzie pracodawca, to jest spora szansa, że nawet zdecyduje się na zatrudnienie pracownika z dysfunkcją narządu wzroku w swojej firmie. 
Jak wspomniałam, jedną z ważniejszych korzyści płynących z działalności takich restauracji, jest to, że każda z nich daje zatrudnienie kilku, albo i kilkunastu słabowidzącym i niewidomym osobom. Pomijając kwestię finansową, dając pracę, daje poczucie bycia potrzebnym, możliwość aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym, podnosi poczucie własnej wartości i wreszcie daje poczucie szczęścia. Bohaterka artykułu sama mówi: Jestem szczęśliwa, bo niewidomi czy niedowidzący mają ogromne problemy z zatrudnieniem. 
To prawda. Problem ten dotyka mnie samą i wiele osób zgłaszających się o pomoc do Fundacji na rzecz Pomocy Osobom Niepełnosprawnym "Razem do celu". Na podstawie moich obserwacji doszłam do wniosku, że osobom niepełnosprawnym bardziej zależy na pracy niż pomocy, choćby nawet finansowej. Często czytam i słyszę z różnych źródeł, o tym że niepełnosprawni są leniwi i nie chcą pracować. A do tego lenistwa jakoby przyczyniają się renty i inne świadczenia. Za każdym razem zalewa mnie krew. Nie godzę się z tym! To bardzo jest krzywdzące! Przez kilka lat pracowałam jako pielęgniarka w przychodniach przyzakładowych przy ZPCh. Widziałam ile serca i poświęcenia wkładały osoby niepełnosprawne w swoją pracę, jak bardzo ją ceniły i szanowały. 
Praca dla osób niepełnosprawnych ma poza finansowym, też inne znaczenie, dużo ważniejsze - jest biletem do społeczeństwa, jest wartością samą w sobie. Dziś prowadząc stronę dla Fundacji zauważam, że zdecydowanie więcej jest wejść na podstronę "oferty pracy" niż na podstronę "pomoc finansowa". Ten fakt chyba wszystko wyjaśnia. 
Wiemy, że o zatrudnienie jest nam bardzo trudno. Może więc powinniśmy wziąć sprawy w swoje ręce i sami społeczeństwu pokazać, jak wiele potrafimy, że mamy pomysły i możliwości ich realizacji, że możemy z powodzeniem wykonywać powierzone nam zadania, że jesteśmy równie dobrzy w tym co robimy, jak osoby o prawidłowym widzeniu? 
Zachęcam więc do wzięcia pod uwagę samozatrudnienia, jako alternatywy dla pracy na etacie. Polecam gorąco, zwłaszcza w sytuacji, gdy ma się pomysł. Może czasem warto zaryzykować, zamiast siedzieć w domu i czekać aż coś się zmieni. Osoby niepełnosprawne, a więc również słabowidzące i niewidome, które chcą podjąć działalność na własny rachunek, mogą liczyć na spore wsparcie: 
- osoby niepełnosprawne (wszystkie stopnie) chcące rozpocząć działalność gospodarczą mogą otrzymać dotacje ze środków PFRON na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej, 
- osoba niepełnosprawna prowadząca działalność gospodarczą może otrzymać, ze środków PFRON, dofinansowanie do wysokości 50 proc. oprocentowania kredytu bankowego zaciągniętego na kontynuowanie działalności, 
- Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych osobie niepełnosprawnej, wykonującej działalność gospodarczą, refunduje obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe do wysokości odpowiadającej wysokości składki, której podstawą wymiaru jest kwota stanowiąca 60 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. 
Ponadto osoba niepełnosprawna, podobnie jak każdy inny, może pozyskać środki w ramach projektów UE. 
Podjęcie jednoosobowej działalności może wiele osób przerastać. Dlatego pragnę zainteresować Państwa możliwością założenia spółdzielni socjalnej. Spółdzielnia socjalna - to coś pomiędzy firmą a organizacją pozarządową. Spółdzielnię socjalną założyć może co najmniej 5 osób należących do grup wykluczonych społecznie, czyli np. bezrobotne, bezdomne lub niepełnosprawne. Założyciele spółdzielni wspólnie prowadzą przedsięwzięcie i w jego ramach tworzą dla siebie miejsca pracy. Mogą prowadzić produkcję, usługi lub handel. Spółdzielnie socjalne mogą korzystać z szeregu ulg. Na ich założenie można otrzymać dofinansowanie z PFRON. Podstawą działalności spółdzielni jest ustawa o spółdzielniach socjalnych z 2006 roku. 
Sądzę również, że doskonałym sposobem na pokazanie społeczeństwu siebie i swoich możliwości jest wolontariat i szeroko pojęta działalność społeczna. Wolontariat jest zapewne tak stary, jak sama ludzkość. Na początku nie miał ram instytucjonalnych, z czasem zaistniał w organizacjach kościelnych, samopomocowych, a wreszcie pozarządowych. 
Zasady wolontariatu w Polsce zawarte są w ustawie z 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W świetle tej ustawy wolontariuszem jest osoba, która ochotniczo i bez wynagrodzenia wykonuje świadczenia, odpowiadające świadczeniu pracy, na zasadach określonych w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Choć wolontariusz nie otrzymuje wynagrodzenia materialnego, to z całą pewnością uzyskuje wynagrodzenie niematerialne, takie jak: satysfakcja, uznanie ze strony innych, podwyższenie samooceny itd. Wolontariusz otrzymuje też bardzo cenną możliwość doskonalenia już posiadanych oraz nabycia nowych umiejętności i doświadczenia. 
W naszym przypadku działalność społeczna, to także sposób na przełamywanie barier wynikających ze świadomości społecznej, w której dominują stereotypy i strach przed tym, co nieznane. 
Artykuł "Ciemność smakuje inaczej" skłonił mnie do refleksji, którymi chciałam się z Państwem podzielić. Może one wzbudzą u Państwa kolejne refleksje, a może staną się bodźcem do działania. … 

aaa 
8.5. Przed wiekami i obecnie 
 
 Źródło: "Biuletyn Informacyjny Trakt" maj 2005 r. 
 
Danuta Tomerska w numerze 4/05 "Pochodni" w publikacji pt. Korespondencja z Paryża - "Dans le Noir?" - (W ciemności) napisała: 
 
"Ostatnio jedną z największych atrakcji Paryża jest restauracja "Dans le Noir?", która tym się różni od setek innych, że posiłki spożywa się tu w całkowitych ciemnościach, a kelnerkami są osoby niewidome." 
Zainteresowanych odsyłamy do tej publikacji. Nam nasunęły się pewne wątpliwości. Może jednak nie mamy racji? 
Dodajmy, że podobne próby pojawiają się tu i ówdzie. U nas telewizja wprowadziła audycję w ciemności z rozpoznawaniem ludzi na podstawie rozmowy. 
Jeszcze w XV stuleciu, w tym samym Paryżu, organizowane były "zawody" z udziałem niewidomych, świń i publiki. Polegały one na ubraniu kilku niewidomych w stare, zardzewiałe zbroje, daniu im do rąk pałek i wpuszczeniu na arenę. Następnie na tę arenę wpuszczano świnię. Zadaniem niewidomych było zabić zwierzę pałką. Ten, komu sztuka ta się udała, zabierał mięso świni. 
Niewidomi uganiali się za uciekającą świnią usiłując zadać jej śmiertelny cios. Okładali się przy tym nawzajem pałami ile wlazło. Zbroje oczywiście chroniły przed wzajemnym pozabijaniem się, ale bez ran tłuczonych nie obeszło się. A gawiedź? A no, miała wspaniałą zabawę. 
 Max Schoffler "Niewidomy w życiu narodu" 
 
Czy naprawdę te dwie "kulturalne rozrywki" aż tak różnią się między sobą? Oczywiście, ta współczesna jest mniej okrutna, bardziej wyrafinowana, mniej upokarzająca. Ale czy również nie bazuje na niskich instynktach? Czy "zabawy" takie rzeczywiście ułatwiają zrozumienie trudności i możliwości niewidomych? A może wręcz przeciwnie - utrudniają to zadanie? 
Przecież człowiek widzący w zupełnych ciemnościach jest bardzo nieporadny. Łatwo może dojść do wniosku, że życie niewidomych jest pasmem udręk, cierpień i beznadziejności. O to chyba nam nie chodzi? 
Z drugiej strony, niewidome kelnerki radzą sobie. Wniosek prosty - niewidomi mają szósty zmysł, nadzwyczajne zdolności, są inni niż pozostali ludzie. Takimi opiniami chyba również nie jesteśmy zainteresowani? 
Co Państwo myślą na ten temat? Może obawy te i oceny nie są uzasadnione? 
 
 aaa 
8.6. To nie dla nas 
 
Źródło: "Pochodnia" Styczeń 2007 r. "Listy do redakcji" 
 
Zachodnioeuropejskie "nowinki" nie zawsze spotykają się u nas z aprobatą. Świadczy o tym korespondencja Wojciecha Pietrzaka z Warszawy, nawiązująca do jednej z publikacji "Pochodni" sprzed dwu miesięcy: 
"W listopadowym numerze znalazłem sporo wartościowych i interesujących artykułów, obrazujących działalność PZN i atmosferę w nim panującą. Jednemu z nich chciałbym poświęcić nieco więcej uwagi. Mam na myśli wypowiedź Damiana Przybyły zatytułowaną: "Szwajcarska ciuciubabka". Autor kończy ją zdaniem: "Świadomość, że "Blindekuh" jest samodzielna finansowo, skłania do optymizmu i zastanowienia się, czy i u nas może nie dałoby się zrobić czegoś podobnego?" 
I właśnie to pytanie zdopingowało mnie do zabrania głosu na ten temat. Przypomnę, że artykuł dotyczy powstania i działalności w Szwajcarii restauracji pod nazwą: "Blindekuh" czyli "Ślepa krowa", obsługiwanej przez niewidomych i słabowidzących. Zakład ten różni się od innych placówek gastronomicznych tym, że panują w nim nieprzeniknione ciemności. Redakcja przypomina, że podobna restauracja uruchomiona została i działa z powodzeniem w Paryżu. 
Po tym nieco przydługim wstępie, koniecznym gwoli przypomnienia sprawy, mogę przystąpić do przedstawienia swego poglądu na poruszone zagadnienie. Daleki jestem od niedoceniania inicjatywy szwajcarskich i francuskich kolegów, ale za nic nie chciałbym, aby restauracja bez okien, mająca symbolizować inwalidów wzroku, powstała i u nas. Kojarzy mi się to jedynie z niezbyt udanym dziwactwem. W moim przekonaniu niewidomi powinni zdobywać odpowiednie kwalifikacje i takie umiejętności rehabilitacyjne, aby tam, gdzie wzrok nie jest niezbędny, mogli pracować razem z widzącymi. To jest jedyna droga do emancypacji społecznej. Tworzenie placówek, w których panuje ciemność, podkreśla na siłę inność niewidomych i w ten niepożądany sposób izoluje ich od społeczeństwa. Przyczynia się więc do budowania barier, stwarza wizję dwu światów i dlatego bardzo bym nie chciał, aby szwajcarska "ślepa krowa" zawitała do któregoś z naszych miast. Lepiej będzie, jeśli zostanie ona na rozległych alpejskich łąkach. My nadal mamy dość dużo prawdziwych czynników izolujących i nie powinniśmy tworzyć dodatkowo sztucznych w formie i nieco dziwacznych osobliwości. Tyle jest jeszcze nie zdobytych obszarów, nie otwartych dróg do pełniejszego udziału w życiu społecznym, zwłaszcza poprzez dostępną nam pracę, działalność artystyczną i inne sfery aktywności. Na tych celach powinna się koncentrować nasza uwaga i wysiłki. W artykule, o którym mowa, podkreśla się, że uruchomienie dwu zakładów gastronomicznych z obsługą inwalidów wzroku stworzyło miejsca pracy dla trzydziestu niewidomych. Nie uważałbym tego za wielki sukces. 
Jest jeszcze inny aspekt sprawy. Dzięki postępom medycyny, coraz większej dostępności do lecznictwa i wzrastającej świadomości obywatelskiej - liczba osób całkowicie niewidomych maleje, natomiast w przedsięwzięciach prowadzących do powstawania zakładów typu "blindekuh" istnieje tendencja do przekonania widzących członków społeczeństwa, że niewidomi to ludzie żyjący w wiecznej ciemności. W moim odczuciu jest to element obliczony na wywołanie czegoś w rodzaju litości, a przynajmniej szokującej niesamowitości. Takie traktowanie inwalidzi kategorycznie odrzucają. Te wszystkie względy powodują, że o szwajcarskich i francuskich "ślepych krowach" możemy z przymrużeniem oka przeczytać, traktując je jako ciekawostki, ale w żadnym wypadku nie powinniśmy ich wpuszczać na nasze polskie pastwiska." 
aaa 
8.7. Nie ma jak uwstecznienie! 
 
Źródło: "Pochodnia" czerwiec 2007 r. "Listy do redakcji" 
 
 "Kiedy w jednym z numerów "Pochodni" przeczytałam artykuł autorstwa Damiana Przybyły pt. "Szwajcarska ciuciubabka - pisze pani Alicja Nyziak - stwierdziłam po zastanowieniu, że sama chętnie wybrałabym się do restauracji, w której spożywa się posiłki w całkowitych ciemnościach. (Przypomnijmy, iż chodziło o restaurację w Szwajcarii, obsługiwaną przez niewidomych w całkowitych ciemnościach). No, ale ja jestem osobą niewidomą, więc nic dziwnego, że spożycie posiłku w ciemnościach nie stanowi dla mnie problemu. Przecież tak żyję! Dlatego postanowiłam przeczytać ten artykuł moim bliskim, którzy w pełni posługują się zmysłem wzroku. Byłam ciekawa ich opinii na ten temat. Po chwili zastanowienia stwierdzili, że wybraliby się do takiej restauracji. Pierwsza myśl, jaka mi się nasunęła, to ciekawość, jak poradziliby sobie w takiej sytuacji? Czy udałoby im się spożyć posiłek, nie pozostawiając na ubraniu ewidentnych śladów tego, co jedli? Kiedy bowiem patrzą, jak ja posługuję się widelcem, to jedzenie "w ciemno" wydaje im się całkiem łatwe. Dla nich oczywisty jest fakt, że osoba niewidoma potrafi sobie poradzić doskonale w ciemnościach. Generalnie jednak społeczeństwo nie zastanawia się nad tym aspektem. Niewidomy - to określenie zawierające w sobie charakterystykę danej dysfunkcji i tyle. Moi bliscy zastanawiali się, jak obsługa radzi sobie z widzącymi klientami, którzy nagle stają się bardziej nieporadni, niż obsługujący ich personel. 
Po tej domowej sondzie temat "Blinde-kuh" odszedł w zapomnienie. I pewnie jeszcze długo nie wróciłabym do niego, gdyby nie wypowiedź pana Wojciecha Pietrzaka: "To nie dla nas", którą przeczytałam w kolejnej "Pochodni". Pogląd, jaki przedstawił nam autor, dla mnie jest próbą uwstecznienia środowiska słabowidzących, a w szczególności niewidomych. Odnoszę wrażenie, że pan Wojciech wstydzi się tej mniejszości (niewidomych), jaką stanowią oni w szeregach PZN. Świadczy o tym zdanie, cytowane poniżej: 
"Jest jeszcze inny aspekt sprawy. Dzięki postępom medycyny, coraz większej dostępności do lecznictwa i wzrastającej świadomości obywatelskiej, liczba osób całkowicie niewidomych maleje, natomiast w przedsięwzięciach prowadzących do powstawania zakładów typu "Blinde-kuh" istnieje tendencja do przekonania widzących członków społeczeństwa, że niewidomi to ludzie żyjący w wiecznej ciemności". 
A co z tymi, panie Wojciechu, którym postęp medycyny nie jest w stanie przywrócić wzroku? Jako osoba całkowicie niewidoma naprawdę żyję i poruszam się w zupełnej ciemności! Nie bardzo rozumiem, jaki ma sens udawanie, że tak nie jest? Nie próbujmy więc wciskać społeczeństwu farmazonów. Szkoda, że pan Wojciech nie spojrzał na aspekt "Blinde-kuh" z innej strony. A może taka restauracja ma na celu nie wywołanie litości, ale pokazanie, że w sytuacji, gdy nie ma światła, osoby niewidome poruszają się znacznie lepiej i pewniej, niż widzący. Fakt oczywisty dla nas, ale czy widząca część społeczeństwa zdaje sobie z niego sprawę? Myślę, że nie! 
Generalnie, kiedy niewidomy szuka pracy, spotyka się z pracodawcą na "jego warunkach". Czyli w sytuacji, gdy wszystkie atrybuty są po stronie widzącego. A to często sprawia, że mimo wysokich kwalifikacji brak wzroku czyni nas mało konkurencyjnymi na otwartym rynku pracy. Pójście do restauracji typu "Blinde-kuh" może być pomocne w przełamaniu barier mentalnych u osób widzących. Bowiem w takiej sytuacji to niewidomy pracownik staje się przewodnikiem widzącego klienta. 
Nie wiem więc, dlaczego wyjście ze stereotypu stanowi dla pana Wojciecha taki wstyd? To prawda, że mamy wśród członków naszej organizacji wielu wspaniałych artystów. Proszę jednak pamiętać, że nie wszystkim taki dar jest dany. Myślę, że o "szokującej niesamowitości" moglibyśmy mówić, gdyby zatrudniono w restauracji tylko jednego niewidomego kelnera, a pozostali pracownicy byliby widzący. Klienci siedzieliby w jasno oświetlonym pomieszczeniu i razem z personelem przyglądali się, jak taki "ciemniak" sobie radzi. To byłoby nie w porządku! 
I jeszcze jedna kwestia - miejsc pracy. Rzeczywiście, jak na Szwajcarię, 30 etatów to niewiele. Spójrzmy jednak na ten aspekt z innej strony. Dziś trzydzieści miejsc pracy w restauracji, jutro kolejne miejsca pracy w innym zawodzie. I tym sposobem zdobędziemy coraz większy obszar na rynku pracy. Nie oczekujmy, że ktoś stworzy nam miejsca pracy i jeszcze będzie się nas pytał, czy takie zajęcie nam odpowiada. Bierzmy własny los w swoje ręce i nie bójmy się nowości. Nie traktujmy "Ślepych krów" jako ciekawostki, tylko bierzmy przykład z innych i zdobywajmy świat w każdej dostępnej nam dziedzinie". 
 
Miło nam poinformować, iż być może restauracje typu "Blinde-kuh" zawitają także do naszego kraju. Ostatnio bowiem władze PZN nawiązały kontakt z francuską firmą, która w Paryżu prowadzi restaurację "Dans le Noir" (pisaliśmy o niej w "Pochodni") i która chce utworzyć ich sieć także w innych krajach, między innymi w Warszawie. 
 
 aaa 
8.8. W Ciemności 
 
Źródło: "Pochodnia" Lipiec 2007 r. "Aktualności" pozycja 7 
 
"W ciemności" - to tytuł bardzo ciekawego projektu realizowanego w kilku krajach Europy, m.in. w Wielkiej Brytanii i we Francji. Polega on na tworzeniu w dużych miastach restauracji, w których zatrudnione są osoby niewidome. Ich widzący goście spożywają wspaniałe potrawy w całkowitej ciemności, koncentrując się na delektowaniu nimi. Ale tak naprawdę celem projektu jest zrozumienie całokształtu spraw związanych z życiem i pracą osób niewidomych, wczucie się w ich sytuację. Być może taka właśnie restauracja powstanie również w Warszawie. Z paryskimi doświadczeniami w tym zakresie miały niedawno okazję zapoznać się przewodnicząca ZG PZN Anna Woźniak-Szymańska i dyrektor Związku Małgorzata Pacholec. Kolejne francuskie doświadczenie, które być może uda się zaadaptować do polskich warunków, to udział osób niewidomych we wprowadzaniu na rynek produktów spożywczych i kosmetyków. 
 
aaa 
8.9. Restauracje typu "Blinde-kuh" (ślepa krowa) w Warszawie 
 
Źródło: "Biuletyn Informacyjny Trakt" sierpień 2007 "To i owo" pozycja 3 
 
Władze PZN-u nie próżnują 
 
 Nawiązały kontakty z francuską firmą, która w Paryżu prowadzi restaurację "Dans le Noir". Czytelników, którzy nie wiedzą, co to takiego, informujemy, że chodzi o restaurację lub kawiarnię, w której panują ciemności, a kelnerami są niewidomi. Firma ta, być może, utworzy taką restaurację w naszej stolicy. I będzie to wielki postęp cywilizacyjny Warszawy, Polski, Polonii, no i przede wszystkim niewidomych. Bo przecież już chociażby sama nazwa jest wielce wykwintna. 
Niewidomi mają wszelkie predyspozycje, niezbędne kelnerom. Dlatego, z całą pewnością, w instytucjach tych będą robili zawrotne kariery zawodowe. Amatorów taniej sensacji nigdzie nie brakuje. Nie zabraknie ich również w Warszawie. Jest to świetny prognostyk dla tej inicjatywy. 

aaa 
8.10. Świat sparciał, a może raczej ludzie 
Sofia Wojtala 
 
Generalnie listy dyskusyjne - to ciekawe źródło wszelakich informacji. Można na nich podyskutować, popyskować, wyżalić się oraz poszukać wsparcia i rady. W sumie lista dyskusyjna to pożyteczne "zjawisko". Bywa jednak i tak, że założyciel listy tak dyskretnie, nieśmiało i skromnie skorzysta z tego komunikatora, aby trochę wesprzeć siebie. W sumie dlaczego nie? Przecież praca społeczna to więcej niż etat. Profitów z tego żadnych nie ma, więc ta odrobina wsparcia, gdy ma się np. ochotę sięgnąć po zaszczytny tytuł "Człowiek bez barier", to naprawdę żadne fo pa. Może właściwiej było by, gdyby ktoś z listowiczów wpadł na pomysł gremialnego wsparcia wspaniałego prezesa - (ski), ale skoro nikt nie kwapi się, to trzeba działać samemu. 
 
Oto przykład 
 
"Witajcie, zwracam się do Was z gorącą prośbą o rekomendacje do konkursu "Człowiek bez barier" tegorocznej edycji, organizowanej przez Integrację, w którym będę brał(a) udział. Do konkursu będzie zgłaszało mnie Regionalne Centrum Informacji i Pomocy Organizacjom Pozarządowym w..., osobiście dyrektor... 
Potrzebne są rekomendacje osób, które uważają, że postawa, aktywność i relacje społeczne kandydata są godne zauważenia i podkreślenia. Rekomendacje muszą mieć formę pisemną, czyli rekomendujący powinien napisać kilka zdań o kandydacie, podpisać i podać dane osobowe, które będą umieszczone na specjalnym formularzu, a opinia będzie dołączona do dokumentacji konkursowej. 
Zwracam się do Was z prośbą o pomoc jeśli chodzi o takie rekomendacje. Może wśród Was jest osoba, która uzna, że warto mnie wesprzeć w tym konkursie. Jeśli tak będzie, to rekomendacje podpisane można wysłać w formie scanu na mój adres lub drogą pocztową na adres fundacji do września. Niezbędne jest podanie funkcji osoby rekomendującej, czy pełni istotną rolę w życiu społeczno-zawodowym, np. prezes, sekretarz, pełnomocnik. 
Wśród Was są osoby, które aktywnie żyją i działają na rzecz innych osób i może zechcą wystawić mi takie rekomendacje. 
Wśród osób mnie rekomendujących jest - tu padło kilka prominentnych nazwisk na zachętę. Nie ukrywam, że liczę też na Was, co najmniej niektórych. 
Jeśli ktoś by się zdecydował, proszę o informację na mój adres. Liczę na wsparcie choć kilku osób spośród Was i z góry bardzo dziękuję. 
Pozdrawiam" 
 
Właściwie czego się czepiam? Chcą ludziska korzystać z imprez organizowanych przez daną fundację, to niech się wykażą. Zastanawiam się, jakie znaczenie dla szacownej osoby, tak gorliwie wnioskującej o rekomendacje dla siebie, ma tytuł "Człowiek bez barier"? Czy ma to być kolejne trofeum, dzięki któremu rozbłysną na chwilę flesze, pojawią się artykuły w prasie, audycje w lokalnych rozgłośniach radiowych i w TV? Czy też wyrazem docenienia podejmowanych działań? 
Doskonale zdaję sobie sprawę, że każdy z nas wie najlepiej, ile trudu i wysiłku wkłada w różnorodne działania. Każdy ma swój "szczyt", który próbuje zdobyć. Inaczej na niego "wdrapuje się" osoba niewidoma, inaczej na wózku inwalidzkim, inaczej głuchoniema, a jeszcze inaczej obłożnie leżąca. W tym wypadku nie ma gorszych czy lepszych. Ocena tych działań jest bardzo trudna i wymaga od kapituły konkursowej nie lada gimnastyki. 
W takim razie, czy tytuł "Człowiek bez barier", to: docenienie wieloletnich działań na rzecz drugiego człowieka, budowania właściwych relacji i przełamywania barier mentalnych w społeczeństwie? Czy też wystarczy, że kandydata będzie rekomendował głównie pewien szum medialny, prezentacja fotograficzna oraz spora grupa osób, skutecznie przez niego zmobilizowana? 
Ta forma na pewno zadziała na wyobraźnię kapituły, ale czy rzetelnie odzwierciedli faktyczne osiągnięcia mającego chrapkę na tytuł? 
A może wszyscy kandydaci stosują takie działania? 
Hm! W takim razie bardzo trudne zadanie przed kapitułą konkursu "Człowiek bez barier". 
Życzę trafnych decyzji! 
 
 aaa 
9. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
9.1. Wnioski o rentę warto złożyć szybko 
Opracowała Natalia Łyczko na podstawie publikacji Biznes.onet.pl 
 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania 2010-09-15 
 
1 stycznia 2011 r. mają wejść w życie nowe zasady obliczania wartości rent z tytułu niezdolności do pracy, które mogą spowodować obniżenie wartości otrzymywanego świadczenia. 
Nowelizacja ustawy o Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zakłada, że wysokość świadczenia dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. będzie ustalana na podstawie kapitału emerytalnego zgromadzonego na koncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Sprawi to, że renty będą funkcjonować na podobnych zasadach, jak nowe emerytury. 
Obecnie średnia wysokość renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynosi ok. 1,3 tys. zł. Nowe przepisy wiążą się z ryzykiem zmniejszenia wartości otrzymywanego świadczenia. 
Minister pracy Jolanta Fedak przyznała, że na reformie zyskają w przyszłości jedynie osoby z wysokimi zarobkami, które przejdą na rentę niedługo przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Różnica między rentą wyliczoną w tym roku a świadczeniem przysługującym po 1 stycznia może być początkowo niewielka, ale wzrośnie w kolejnych latach okresu przejściowego. W związku z tym osoby, które spełniają warunki do przyznania renty, powinny wystąpić z wnioskiem o świadczenie jeszcze w tym roku. 
W 2008 r., gdy propozycja wprowadzenia nowych zasad została zawetowana przez ówczesnego prezydenta Lecha Kaczyńskiego, szacowano, że wysokość rent będzie na tyle niższa od przyznawanych na dotychczasowych zasadach, że pozwoli FUS w latach 2009-2020 zaoszczędzić ponad 20 mld zł. Według aktualnych szacunków, zmiany zapewnią do 2020 r. 8 mld zł oszczędności. 
Nowelizacja ustawy zakłada także podwyższenie rent rodzinnych i uchylenie przepisów uzależniających wypłatę świadczenia od wysokości przychodów z pracy. 
 
aaa 
9.2. Zagrożenie projektów - protest organizacji 
 
Źródło: Razem z Tobą 
Gazeta Internetowa Osób Niepełnosprawnych 
Data opublikowania: 2010-08-30 
 
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, w niespełna trzy tygodnie po podpisaniu umów z organizacjami pozarządowymi na realizację zadań zleconych na rzecz środowiska osób niepełnosprawnych, zaskoczył organizacje żądaniem cięcia budżetów o 10 proc. Przypomnijmy, że pierwszego cięcia dokonał PFRON już przed podpisaniem umów, gdyż najlepiej ocenione projekty dostały tylko 75 proc. dofinansowania zaproponowanego przez niezależnych ekspertów (te, które zebrały mniej punktów, otrzymały odpowiednio 65 proc. i 60 proc. wartości budżetu). 
Organizacje, działające non profit, zadania realizują często (tak, jak nasz miesięcznik) od 1 stycznia. Kolejne cięcie teraz, gdy faktury już są opłacone (kredytami) i zaksięgowane, jest nie do przyjęcia. Żądanie takie jest ponadto niezgodne z prawem, tym bardziej, że PFRON odcina się od wszelkich wynikających z niego konsekwencji, które znowu mają obciążyć wyłącznie organizacje. 
Zrzeszone w Warmińsko-Mazurskim Sejmiku Osób Niepełnosprawnych organizacje wystosowały w tej sprawie protest do Prezesa PFRON. 
 
aaa 
9.3. Czy nowelizacja ustawy uratuje budżet pfron? 
Alicja Katarzyńska 
 
Źródło: www.baza-wiedzy.pl 
(Gazeta Wyborcza) 
Data opublikowania: (2010-09-16) 
 
Prezydent Gdańska Paweł Adamowicz planuje ogólnopolską kampanię reklamową, ponieważ nie chce, żeby PFRON płacił dofinansowania firmom zatrudniającym ludzi z lekką niepełnosprawnością - donosi Gazeta Wyborcza. 
Jak czytamy w dzienniku, w Polsce jest 5, 5 mln niepełnosprawnych. Z danych Funduszu wynika, że dopłaca na wszystkie rodzaje niepełnosprawności do ponad 250 tys. pracowników, w tym 132 tys. to osoby z jej lekkim stopniem. 
Nigdzie na świecie nie dofinansowuje się osób z trzecią grupą, podkreśla Anna Woźniak-Szymańska z Koalicji na rzecz Osób z Niepełnosprawnością. PFRON wydaje 1, 4 mld zł rocznie na osoby, które z powodzeniem odnalazłyby się na zwykłym rynku pracy. Czy niedosłyszący nie może być w pełni wydajną księgową, sprzątaczką czy grafikiem argumentuje Woźniak-Szymańska. 
Wzrost o 50 tys. w stosunku do 2009 r. liczby pracujących niepełnosprawnych spowodował problemy w budżecie PFRON. W konsekwencji organizacje pozarządowe pracujące na rzecz niepełnosprawnych muszą oddać 10 proc. przyznanych na ten rok pieniędzy. Z tego względu Polskie Forum Osób Niepełnosprawnych i Koalicja na rzecz Osób z Niepełnosprawnością zaapelowały do premiera Tuska o podjęcie skutecznych kroków zmierzających do powstrzymania upadku organizacji działających na rzecz niepełnosprawnych, których stopniowa likwidacja wymuszona jest systematycznym zmniejszaniem środków przekazywanych na te cele przez PFRON. 
Odmiennego zdania jest poseł Plura, twierdząc, że dobrze, jest iż większość pieniędzy z PFRON idzie do pracodawców. To najlepszy kierunek, bo wprost wpływa na sytuację niepełnosprawnego, który co miesiąc otrzymuje pensję i nie musi pukać do opieki społecznej. Zdaniem posła organizacje pozarządowe oraz samorządy powinny wykazać więcej inicjatywy, szukać środków finansowych, a nie oglądać się na PFRON. 
Budżet PFRON ma uratować poselska nowelizacja ustawy o rehabilitacji. Proponowane zmiany zakładają odebranie dopłat do emerytów, dofinansowanie zaś dostaną emeryci tylko ze znacznym stopniem niepełnosprawności - mówi w Gazecie Wyborczej poseł Marek Plura, szef parlamentarnego zespołu ds. osób niepełnosprawnych. 
Od 2012 r. zmniejszona zostanie dotacja na pracowników wszystkich stopni niepełnosprawności, zlikwidowane zostaną ulgi podatkowe dla zakładów pracy chronionej oraz firm kupującym usługi od nich. 
Poselskie zmiany poparł Jarosław Duda, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych, szef rady nadzorczej PFRON. Zdaniem pełnomocnika w pierwszej kolejności jednak trzeba uzdrowić system orzecznictwa, ponieważ zbyt łatwo obecnie dostać orzeczenie o lekkim lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. 
Miasto Gdańsk, wraz z organizacjami pozarządowymi, przedstawiło inną propozycję. Docelowo pracodawcy nie powinni otrzymywać sztywnej kwoty na każdego niepełnosprawnego, ale zwrot zwiększonych kosztów zatrudnienia, np. za dostosowanie biura, zakup specjalistycznego sprzętu, zlikwidowanie barier - mówi Maria Podgórniak, pełnomocnik prezydenta Gdańska ds. osób niepełnosprawnych. Już teraz proponujemy znaczne zmniejszenie dopłat do wszystkich stopni, głównie lekkiego. 
Problemem jest również to, że zakłady pracy chronionej są w Polsce wieloletnim miejscem zatrudnienia. W Europie natomiast przygotowują pracowników do znalezienia pracy na wolnym rynku. 
Zgadza się z tym Polska Konfederacja Pracodawców Polskich Lewiatan. W większości pieniądze, które otrzymują zakłady pracy chronionej, nie służą niepełnosprawnym, tylko pracodawcom - mówi Piotr Sarnecki z Lewiatana. To nie rehabilitacja zawodowa, ale obniżanie kosztów. 
Więcej w Gazecie Wyborczej z 16 września 2010 r. 
 
aaa 
9.4. Rząd chce znieść "pułapkę rentową"
Opracowała Magdalena Gajda na podstawie publikacji Dziennik Gazeta Prawna 
 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2010-09-09 
 
Na przełomie września i października pod obrady Sejmu ma trafić rządowy projekt nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS). Projekt zakłada m.in. zniesienie limitów dorabiania do renty. 
Rząd chce uchylenia przepisów uzależniających wypłatę renty od wysokości przychodów z pracy. Osoby chore, z niepełnosprawnością, pobierające rentę będą mogły do niej dorobić bez ograniczeń i groźby zmniejszenia lub zawieszenia tego świadczenia. 
Nowe zasady mają dotyczyć rent z tytułu niezdolności do pracy, z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, rent rodzinnych wypłacanych osobom niezdolnym do pracy, rent socjalnych i rent inwalidzkich wypłacanych rolnikom, byłym policjantom i żołnierzom. 
Nowelizacja ustawy o FUS zakłada również, że renty osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. będą liczone na podstawie kapitału emerytalnego zgromadzonego na koncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Rząd wycofał się z propozycji, aby składki takich osób zgromadzone w Otwartych Funduszach Emerytalnych (OFE) trafiały na ich konta emerytalne w ZUS. 
Tym samym osoby, które otrzymają rentę na podstawie nowych zasad, nie będą musiały obawiać się wykreślenia z Centralnego Rejestru Członków OFE. 
Renty osób oszczędzających w OFE będą zwiększone o tzw. wskaźnik korygujący 19,52/12,22, co oznacza, że osoby takie uzyskają podwyższone renty, ale ich kapitał emerytalny w OFE nie zostanie zmniejszony. 
 
 aaa 
9.5. Nowelizacja ustawy rehabilitacyjnej - spotkania dla pracodawców Magdalena Gajda 
 
Źródło: IntegracjaInfo 
 Data opublikowania: 2010-08-26 
 
We wrześniu w ośmiu miastach Polski odbędą się spotkania konsultacyjne pracodawców zatrudniających osoby z niepełnosprawnością z parlamentarzystami i przedstawicielami urzędów administracji samorządowej i rządowej w sprawie najnowszej nowelizacji ustawy rehabilitacyjnej. Organizatorem spotkań jest Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych (POPON). 
Zdaniem POPON, jeśli poselski projekt Ustawy o zmianie Ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i niektórych innych ustaw wejdzie w życie w formule przedstawionej przez jej autorów, możemy mieć do czynienia z załamaniem rynku zatrudnienia dla osób z niepełnosprawnością. Liczba przedsiębiorstw skłonnych do zaoferowania pracy osobie z niepełnosprawnością zmniejszy się. Koszty zatrudnienia pracownika z niepełnosprawnością będą wyższe niż w przypadku zatrudnienia pracownika sprawnego. 
Przypomnijmy, że nowelizacja ustawy rehabilitacyjnej zakłada przede wszystkim: stopniowe zmniejszanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnością, całkowitą likwidację dofinansowań dla pracujących emerytów z lekkim i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności oraz zamrożenie minimalnego wynagrodzenia stanowiącego podstawę do obliczania kwoty dofinansowania na poziomie z grudnia 2009 r. Posłowie proponują również likwidację zwolnień i ulg podatkowych dla zakładów pracy chronionej, zwiększenie wskaźnika minimalnego zatrudnienia osób z niepełnosprawnością w zpch-erach z 40 do 50 proc., niższą refundację składek na ubezpieczenie społeczne dla osób z niepełnosprawnością prowadzących własną działalność gospodarczą oraz zwiększenie czasu pracy dla pracowników z niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym. 
- Uważamy, że projekt nowelizację ustawy o rehabilitacji poszukuje oszczędności w złych "kieszeniach". Proponowane zapisy odbierają wsparcie pracodawcom już zatrudniającym osoby niepełnosprawne. Kierunek zmian powinien być inny: należy mobilizować kolejnych pracodawców, a nie zniechęcać tych, którzy już zatrudniają osoby niepełnosprawne - powiedział Jan Zając, prezes Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych. 
POPON już prowadzi kampanię konsultacyjną w sprawie najnowszego projektu nowelizacji ustawy rehabilitacyjnej wśród przedsiębiorstw skupionych w organizacji. Zebrane opinie zostaną przekazane stronie rządowej. 
POPON organizuje również cykl spotkań pracodawców z parlamentarzystami oraz przedstawicielami urzędów administracji samorządowej i rządowej. Mają one na celu wypracowanie wspólnych wniosków i konkretnych propozycji zmian w poselskim projekcie zmiany ustawy rehabilitacyjnej. - spotkania konsultacyjne zapraszamy przedstawicieli przedsiębiorstw, których interesuje tematyka zatrudnienia osób z niepełnosprawnością i którzy chcieliby dołączyć swoje głosy do naszych ustaleń - powiedziała Anna Skupień, rzecznik prasowy POPON. 
 
 aaa 
9.6. Małżonek ma prawo do świadczenia pielęgnacyjnego 
Magdalena Gajda 
 
Źródło: IntegracjaInfo 
Data opublikowania: 2010-08-26 
 
Do Rzecznika Praw Obywatelskich napływają skargi od osób, którym ustawa o świadczeniach rodzinnych nie pozwala skorzystać ze świadczenia pielęgnacyjnego. Chodzi o osoby chore, z niepełnosprawnością, które wymagają opieki, a które nie otrzymają świadczenia, jeżeli pozostają w związku małżeńskim. 
Osoba, która rezygnuje z pracy, aby sprawować opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, może otrzymywać świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 520 zł. Jednak powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, organy pomocy społecznej odmawiają przyznania świadczenia pielęgnacyjnego małżonkowi osoby z niepełnosprawnością, a także dzieciom opiekującym się matką lub ojcem w sytuacji, gdy oboje są osobami z niepełnosprawnością. 
Rzecznik Praw Obywatelskich prof. Irena Lipowicz wystąpiła do ministra polityki społecznej i rodziny o przedstawienie oficjalnego stanowiska resortu pracy na temat uchylenia spornej części artykułu 17. W uzasadnieniu wniosku prof. Lipowicz powołała się na poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wpłynął w marcu 2009 r. do Sejmu, a w którym proponowano rezygnację z ww. części artykułu 17. Jednak Komisja Polityki Społecznej i Rodziny zarekomendowała wówczas odrzucenie tego projektu. Rada Ministrów również wypowiedziała się negatywnie na jego temat. Jednak w czerwcu br. Trybunał Konstytucyjny w swoim postanowieniu zwrócił się do posłów i wskazał na konieczność zapewnienia spójności zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. 
 
 aaa 
9.7. Integrujmy się dla fiskusa 
Oset 
 
Redaktor Konrad Piłat w Rzeczpospolitej z 02. 09 pisze: "Każdy zatrudniony, którego firma zaprosiła na imprezę integracyjną, osiąga przychód, przy czym nie ma znaczenia, czy brał w niej udział. 
Takie wnioski, zdaniem fiskusa, wynikają bowiem z uchwały NSA z 24 maja 2010 r. (sygn. II FPS 1/10)" - przypomnę jest to słynne orzeczenie dotyczące pakietów medycznych. 
Izba Skarbowa w Katowicach we własnej interpretacji zawartej pod numerem IBPBII/1/415-411/10/BD przejawiła większą gorliwość, ponieważ była zdania, że skoro od ufundowanego przez pracodawcę prawa do leczenia trzeba płacić PIT, to tak samo należy traktować możliwość udziału w firmowej imprezie. 
Wygląda na to, że fiskus wyraźnie się rozhulał i to straciwszy w niepohamowanych harcach zwykły zdrowy rozsądek. Analizując, czy ktoś osiągnął przychód, w pierwszej kolejności trzeba bowiem się zastanowić, czy osiągnął realną korzyść. Trudno uznać za nią zaproszenie na imprezę, w której wcale nie musimy uczestniczyć, a jeśli nawet uczestniczymy to niekoniecznie musimy brać udział w zbiorowej konsumpcji kanapek i piciu oranżady". 
Sądzę, że to nie jest ostateczna granica pomysłowości fiskusa. Zrzekając się autentycznych korzyści osiągniętych z wynagrodzenia za podpowiedzi, niniejszym podrzucam pomysły do wykorzystania i stosownego opodatkowania. 
Za każde przetuptanie przez udźwiękowione przejście, przejazd "gadającym" tramwajem i autobusem, wysłuchanie głosowej informacji o numerach interesantów w ZUS czy innym urzędzie, należy odprowadzić stosowny podatek, bowiem niewidomy osiągnął korzyść przekładającą się na dochód z zaoszczędzonych kilometro-nerwów. 
Opodatkujmy udział we wszelkich samorządowych imprezach integracyjnych, ponieważ uzyskaliśmy przychód manifestujący się w zadowoleniu i współuczestniczeniu, a za dobre samopoczucie trzeba płacić niczym za taksę klimatyczną. 
Proponuję uiszczanie należnego podatku od przyrostu samodzielności, a więc przychodu uzyskanego za pośrednictwem białej laski. Opodatkujmy nasze dźwiękowe książki i gazetki, a szczególnie "Wiedzę i Myśl", ponieważ stanowią przychód, przecież ich nie kupujemy a tylko pożyczamy, oszczędzając grosiwo. To nie jest ważne, że ktoś może nie chcieć czytać. Podatek rzecz ważna. 
Zauroczony opodatkowanym światem, ogłaszam konkurs na nowe źródła opodatkowania na chwałę fiskusa. 
 
 aaa 
10. Z PRASY I Z INTERNETU 
 
aaa 
10.1. Niewidome bliźniaczki zaczynają mrużyć oczy na słońcu! Tomasz Rusek 
 
 Źródło: www.gazetalubuska.pl 
Data opublikowania: 2010-08-23 
 
Hania i Blanka - chyba najsłynniejsze bliźniaczki w województwie - są już po dwóch operacjach. Dotąd zupełnie niewidome, zaczynają. . . mrużyć oczy na słońcu! 
- Cieszymy się, ale jeszcze wiele przed nami - mówią rodzice. Hania jeszcze śpi pod okiem Edyty, ale Blanka już tuli się do Mariusza. 
- Dziewczynki uwielbiają spacery na świeżym powietrzu - mówią rodzice bliźniaczek. W sobotę poszliśmy z tą rodzinką Pogoda wspaniała, a dziewczynki uwielbiają wychodzić na dwór. Natychmiast zaczęły nam odpływać. Ale wcześniej, na słońcu, faktycznie mrużyły oczy. 
- Niektórzy się dziwią: wydali już 60 tysięcy, a to jedyny efekt. Dla nas to wielki sukces. Lekarze też są dobrej myśli. Choć jesteśmy dopiero na początku drogi - opowiada Edyta, mama dziewczynek. A one same zasypiają nam po kilkunastu minutach. Idziemy po trochę cienia do parku Kopernika. 
- Są wspaniałe. Ich wychowanie to ciężka praca. Bardzo pomaga nam rodzina, bo bez pomocy rodziców i babć nie dalibyśmy rady. Ale wiesz, jak człowiek się z nimi powygłupia, to wszystkie troski znikają - mówi Mariusz, tata bliźniaczek. Wszystko potrafi zrobić przy swoich córkach. I dumnie dodaje, że Blanka zaczyna już podnosić głowę, a Hania się śmieje, gdy łaskocze się ją po nosku. 
Jak wygląda ich dzień? 
Pobudka wcześnie rano. Jedną karmi on, potem drugą Edyta. Następnie po trzy tabletki dla maluchów. I dalej: tata do pracy, mama do pracy - ale w domu. To też harówka. - Lekarze, rehabilitacje, badania, wyjazdy. . . Dzień w dzień. Sama nie dałabym rady. Bo wyjazd do lekarza z dwójką maluchów to wielka akcja - przyznaje mama bliźniaczek. Ale teraz ma w sobie dużo więcej siły, nadziei i uśmiecha się częściej niż wiosną, gdy pierwszy raz z nią rozmawialiśmy. Kiedy zdarza się jej uronić łzę? Gdy ktoś, pewnie nie złośliwie, ale chcąc dobrze, sprawi jej przykrość, mówiąc "bardzo pani współczuję" czy "tak mi przykro". 
- A mi nie jest przykro. Tak, bywa ciężko, ale cieszę się z każdego dnia, który moje dzieci przeżyły. Wiem, że przed nami lata, tak, całe lata walki o ich zdrowie. Będą się wolniej rozwijały i na pewno nie będzie lekko. Ale nie potrzebuję współczucia, tylko wsparcia. To mnie mobilizuje - dodaje Edyta. Dziś potrafi już na spokojnie opowiadać całą historię. O tym, że dziewczynki urodziły się w styczniu, trzy miesiące przed terminem. Że mają retinopatię piątego stopnia. Pisaliśmy o nich wiele razy. Ich historia była też pokazywana w TVP. I dzięki temu udało się zebrać ponad 200 tys. zł na operacje bliźniaczek. Zabiegi są wykonywane w niemieckiej klinice. Jeden na jedno oko kosztuje 3 tys. euro. A oczu są w sumie dwie pary. I wiadomo, że operacje trzeba będzie powtarzać. Dlatego pieniądze nie mogą stopnieć. A bez naszej pomocy tak się stanie. 
Na szczęście, wiele osób pamięta o Hani i Blance. Ostatnio bliźniaczkom pomógł Władysław Komarnicki, prezes Stali Gorzów. Podczas urodzinowej imprezy nie chciał od gości prezentów i kwiatów, tylko poprosił o wpłaty na konto dziewczynek. 
- Byliśmy kompletnie zaskoczeni. I szczęśliwi. Bo cały czas bardzo potrzebujemy pieniędzy - przyznają rodzice Hani i Blanki. Chodzimy sobie po parku. Ptaki śpiewają, wiewióry skaczą po gałęziach, słońce przebija przez korony drzew. Co jakiś czas mijamy innych rodziców z maluchami w wózkach. Hania i Blanka powoli się budzą. - Hania ma zrosty w pierwszym z operowanych oczek. Pewnie trzeba będzie je wycinać. . . Czekamy na dokumenty z niemieckiej kliniki. Najpewniej 20 września jedziemy na kontrolę i kolejne zabiegi - mówi Edyta. 
Ale nie tylko operacjami żyje. Bo przecież dziewczynki coraz ładniej jedzą (Hania z 2, 6 kg doszła do 3, 9, a Blanka jeszcze ładniej: z 2, 2 do 6), lubią owoce, zupki, są coraz bardziej kontaktowe. Nie widzą jeszcze rodziców. Na razie odwracają główki w ich stronę, gdy słyszą głos mamy lub taty. Ale może, jeśli wszystko się uda, będą ich kiedyś rozpoznawały. - To nasze marzenie - nie ukrywają Edyta i Mariusz. 
 
 aaa 
10.2. Nieudany napad na stację paliw w Bydgoszczy 
 
 Źródło: Teleexpress 
 Data publikacji: 06.09.2010 
 
 Na początku było groźnie: mężczyzna wtargnął na stację benzynową i zażądał wydania pieniędzy. Dalej - zamiast kryminału - była już komedia, bo niedoszły rabuś był pijany, a pomagał mu niedowidzący wspólnik. 
 Miał obserwować okolicę, a raczej nasłuchiwać. 
Niedowidzący 35-letni bydgoszczanin - dziś w rękach policji - wspólnie ze swoim kolegą próbował w niedzielne popołudnie obrabować stację benzynową przy ul. Toruńskiej. 
54-letni nieuzbrojony napastnik, lekko chwiejnym krokiem, wszedł do budynku i zażądał wydania pieniędzy. Został jednak spłoszony przez innych klientów stacji. 
Wezwana na miejsce policja rozpoczęła poszukiwania sprawców rozboju. Zostali ujęci kilkanaście minut po całym zajściu. Starszy miał ponad promil alkoholu w organizmie. Minioną noc obaj spędzili w policyjnym areszcie. 
Tak się kończy historia nieudanego napadu na stację. Teraz obaj członkowie gangu usłyszą zarzuty i trafią zapewne za kratki. Za rozbój grozi kara do 12 lat więzienia. 
 
aaa 
11. MRUCZĘ I PRYCHAM 
Tym razem tylko mruczę 
 
Nie, nie zmieniam swojej natury. To pozostawiam politykom, w tym osobie, która ma w nazwisku niezmiernie sympatyczne zwierzę z mojej rodziny. Natury nie zmieniam, ale przecież nie mogę być durniem, który nie widzi wielce pozytywnych zmian, wywołujących poczucie szczęścia. U mnie wywołały i czuję się wielce szczęśliwy. Mam na myśli ogromne sukcesy okulistyki, które powodują od wielu lat systematyczne zmniejszanie się liczby niewidomych w naszym kraju. To jest rzeczywiście kapitalne osiągnięcie, kapitalny sukces, kapitalny powód do szczęścia. 
Mój protoplasta w "Wiedzy i Myśli" z listopada 2009 r. dokonał analizy stanu członków PZN-u w latach 1998-2008. Oczywiście, nie będę zajmował się jego wnioskami i ocenami. Są one, jak zwykle, głupie i szkodliwe, ale przytaczane liczby są prawdziwe, wymowne i wielce optymistyczne. 
Bo pomyślcie jeno. Na koniec 1998 roku Polski Związek Niewidomych zrzeszał 83973 zwyczajnych i podopiecznych członków, a na koniec 2008 roku - 67886. Ogólna liczba członków zmniejszyła się więc o 16087 osób, czyli o 19,12 proc. Jest to ogromny spadek. Liczba niewidomych i słabowidzących zmniejszyła się prawie o jedną piątą. To musi cieszyć i cieszy, przynajmniej mnie. 
 Ale to nie wszystkie powody do zadowolenia, do radości, do szczęścia. Jak sobie uświadomiłem, że proporcjonalnie najwięcej ubyło całkowicie niewidomych, a najmniej słabowidzących z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, to dopiero wpadłem w euforię. Zastanówcie się nad poniższymi wynikami. Niechaj i wasze serca przepełni szczęście i duma z sukcesów polskiej okulistyki. Żeby nie przeładowywać liczbami, które są wielce nudne, podaje tylko procentowe spadki liczby członków w tych dziesięciu latach. 
Liczba całkowicie niewidomych spadła o 37,33 proc. Oznacza to, że więcej niż co trzeci całkowicie niewidomy przestał być całkowicie niewidomym. To musi cieszyć i cieszy. Mnie - to jakby kto miodem serce smarował. 
Bardzo dobrze, że okuliści zajęli się w pierwszej kolejności całkowicie niewidomymi i przerobili ich na osoby widzące, w najgorszym przypadku w słabowidzące. 
 Na drugi ogień poszły osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Przez 10 lat udało się zmniejszyć ich liczbę o 30,75 proc. To nie byle co, prawie co trzeci z niewidomego lub słabowidzącego o znacznym stopniu niepełnosprawności został przerobiony na osobę pełnosprawną albo osobę niepełnosprawną w umiarkowanym stopniu. 
Brawo okulistyka i okuliści! 
Dobrze, że zmniejszyła się też liczba słabowidzących z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, chociaż tylko o 0,68 proc. Mało, ale wynika to stąd, jak chcę wierzyć, że ta grupa została zasilona przez osoby z wyższym stopniem niepełnosprawności, którym się wzrok poprawił, a opuszczały ją osoby, które odzyskiwały wzrok całkowicie. 
No i jak tu się nie cieszyć? Coraz mniej jest wszystkich niewidomych i słabowidzących, a wśród nich coraz mniej całkowicie niewidomych i tych ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Jeszcze raz brawo okuliści i okulistyka! 
Mam jednak dziwną naturę i lubię szukać dziury w całym. Pomyślałem więc, że może 10 lat wielkiej poprawy skończyło się i te bardzo dobre tendencje zostały zahamowane. Na szczęście obawy moje okazały się płonne. Okulistyka w dalszym ciągu zmniejsza liczbę niewidomych i słabowidzących ze znacznym stopniem niepełnosprawności. 
Jak już pisałem, w 1998 r. było w PZN 83973 niewidomych i słabowidzących, a na koniec 2009 r. już tylko 66449 osób. Oznacza to, że przez jedenaście lat nastąpił spadek o 17524 osoby, czyli o 20,87 proc. 
Przez te lata poważnie zmniejszyła się też liczba niewidomych i słabowidzących ze znacznym stopniem niepełnosprawności. W 1998 r. było ich 50663, a na koniec 2009 r. już tylko 33637 - spadek o 17,026 osób, czyli o 33,61 procent, tj. co trzeci przestał być osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. 
 Niezmiernie cieszy wielki spadek liczby całkowicie niewidomych. Na koniec 1998 r. odnotowano ich 5848, a na koniec 2009 już tylko 3556 - spadek o 2292 osoby, czyli o 39,19 procent. Oznacza to, że na każdych pięciu, dwóch odzyskało wzrok i stało się osobami widzącymi lub słabowidzącymi. 
 Wiem, że te liczby są wielce nużące, ale muszę podać jeszcze jedno zestawienie, muszę, bo są one bardzo wymowne. Otóż przez 11 lat liczba słabowidzących członków PZN-u z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności wzrosła o 367 osób, tj. o 1,37 procent. Do 2008 r. był spadek takich słabowidzących, ale w ubiegłym roku nastąpił wzrost i w rezultacie jest ich minimalnie więcej niż było przed jedenastu laty. Gdy zestawimy to z prawie czterdziestoprocentowym spadkiem liczby całkowicie niewidomych oraz z ponad trzydziestotrzyprocentowym spadkiem niewidomych i słabowidzących ze znacznym stopniem niepełnosprawności - nasuwa się ciekawy wniosek. 
Okazuje się, że niewielu słabowidzących udaje się przerabiać na ludzi widzących, a ubytki z powodzeniem uzupełniają osoby, którym się wzrok poprawia. Można więc przyjąć, że słabowidzący z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności są w najtrudniejszej sytuacji życiowej i przede wszystkim nimi jeszcze bardziej powinien zajmować się Polski Związek Niewidomych. Całkowicie niewidomymi i słabowidzącymi ze znacznym stopniem niepełnosprawności skutecznie zajmują się okuliści i to stanowczo wystarczy. 
A więc wszelkiej rasy i maści mądrale, z moim protoplastą włącznie, nie macie racji domagając się większej pomocy dla całkowicie niewidomych. Niedługo nie będzie ich w PZN i problem z głowy, a ci, którzy zostaną na szyldach i pieczątkach nie będą się o nic upominali. Przeciwnie, będą pomagali uzyskiwać pomoc dla słabowidzących. A przecież to słabowidzący potrzebują pomocy, wielkiej pomocy, różnorodnej pomocy i na zaspokajaniu ich potrzeb powinien jeszcze bardziej skupiać się PZN. 
A z tego, że tak świetnie radzi sobie okulistyka z całkowicie niewidomymi i tymi w większym stopniu słabowidzącymi, można i należy się cieszyć. Ciekawe tylko, dlaczego członkowie Prezydium ZG PZN, wypowiadając się na łamach lipcowego numeru "Pochodni" sukcesu tego nie odnotowali i nie uznali go za swój sukces. Chyba to przez skromność, a to wspaniała cecha. Chwała im za to! 
I jeszcze jedno, niechaj różne głupki w rodzaju mojego protoplasty twierdzą, że całkowicie niewidomi i bardziej słabowidzący uciekają z PZN-u, bo firma ta w niewystarczającym stopniu zaspokaja ich potrzeby i niech się zamartwiają do woli. Ja wiem, że to powód do radości, do zadowolenia, do szczęścia, a nie do smutku i trosk. Bo przecie cieszyć się należy sukcesami polskiej okulistyki, a nie martwić wydumanymi problemami. Ja Wam to mówię! 
Szczęśliwy Stary Kocur 
 
PS A jeżeli to te głupki mają rację, przynajmniej w części? 
A jeżeli rzeczywiście niewidomi opuszczają szeregi PZN-u? 
A jeżeli w PZN czują się dobrze tylko osoby, które sporo widzą?