Pr 2590

WIEDZA i MYŚL

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca Stanisław Kotowski

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych. Wydawane jest bez nakładów finansowych. Osoby piszące artykuły oraz zaangażowane przy redagowaniu, adiustacji i korekcie oraz kolportażu nie otrzymują wynagrodzenia. Fundacja „Klucz” przetwarza „WiM” nieodpłatnie na format MP3 w systemie DAISY, a IVO Software Sp. z o.o. udostępnia bezpłatnie niezbędne do tego oprogramowanie.
Czytelnicy otrzymują „WiM” również bezpłatnie. Wystarczy napisać na adres:
ST.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl
i w każdym miesiącu znaleźć aktualny numer w swojej „Skrzynce odbiorczej”.
Wersję dźwiękową można pobierać pod adresem:
http://wypozycz.bcpzn.pl/wim/ 

Lipiec 2011 
Rok III 
Nr 7(31)/2011 
 
REDAKTOR NACZELNY 
Stanisław Kotowski 

ADRES REDAKCJI - wyłącznie internetowy: 
st.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl 
Telefon komórkowy: 501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści 

1. OD REDAKCJI
2. REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH I SŁABOWIDZĄCYCH
2.1. Cele rehabilitacyjne realizowane w ciągu całego życia - Stanisław Kotowski
2.2. Otwieram oczy. Stoimy równo - Magdalena Grzebałkowska
3. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE
3.1. Ratunek dla niewidomych - Mark Henderson - The Times
3.2. Odzyskał wzrok po 55 latach
3.3. Zdolność łączenia bodźców wzrokowych i dotykowych nie jest wrodzona - PAP
3.4. Prawa osób niepełnosprawnych podczas podróży koleją
3.5. Palec na wagę konta - Alicja Nyziak
3.6. Kulturalny Erudyta
4. ROZMOWA MIESIĄCA - Z Barbarą Urbańczyk rozmawia Stanisław Kotowski
5. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
5.1. Płocczanin Roku 2010 dla Renaty Nych - Małgorzata Siuta
5.2. Ruszył portal dla niepełnosprawnych turystów - Natalia Łyczko
5.3. Certyfikat "Strona Przyjazna Niewidomym" - Regulamin przyznawania, używania i posługiwania się znakiem "Strona Przyjazna Niewidomym"
5.4. Starcie gigantów - audyt dostępności serwisów telewizji
5.5. Tyflobus - dźwiękiem i dotykiem przez życie - Oprac. Natalia Łyczko
5.6. Rachunek telefoniczny brajlem
5.7. Powstanie pierwszy w Polsce przewodnik audio z audiodeskrypcją po szlaku turystycznym - Barbara Szymańska
5.8. Poradnik savoir-vivre'u w wersji polskiej - Bartosz Remin
5.9. Wystawa z myślą o niewidomych i słabowidzących
5.10. Obrazy słowem malowane. Radiowe spotkania z audiodeskrypcją sztuk plastycznych, nie tylko dla najmłodszych - Barbara Szymańska
6. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH ZAJĘCIACH - Zimowe ozdoby dłoni i stóp - Jaga Praktyczna
7. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
7.1. Co zamula mózg? - Tomasz Przybyszewski
7.2. Na kłopoty psycholog - Zuzanna Ratek
7.3. Nie ma to jak "znaczny" - Weredyk
7.5. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH - Lewy sierpowy na szczękę i prawy prosty na korpus - Jerzy Ogonowski
8. FAKTY, ARGUMENTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI
8.1. Zamiast zaproszenia do dyskusji - Stanisław Kotowski
8.2. Ile jest wart wypadek w metrze? Student idzie do sądu - Piotr Machajski
8.3. Warszawski Sąd oddalił wniosek Filipa Zagończyka o ustalenie mu renty na czas procesu
8.4. Wypowiedzi uczestników listy dyskusyjnej Typhlos na temat wypadku Filipa Zagończyka - Opracowała Bożena Klonek
9. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
9.1. Budżet PFRON: W 2012 r. samorządy dostaną więcej pieniędzy na rehabilitację - Łukasz Guza, oprac.: GR
9.2. Trybunał Konstytucyjny zdecyduje o przyszłości wielu pracodawców osób niepełnosprawnych. - Łukasz Guza, oprac.: AB
9.3. Zatrudnienie osób niepełnosprawnych w I kwartale 2011 r. - BON, oprac.: AB
9.4. Więcej etatów w urzędach dla niepełnosprawnych - Mateusz Rzemek, oprac.: GR
9.5. Więcej z UE na aktywizację osób z niepełnosprawnością? - Tomasz Przybyszewski
9.6. Poseł Piechota: "To historyczna chwila" - Oprac. Natalia Łyczko
9.7. Czek opiekuńczy zamiast ubezpieczenia - Tomasz Zalewski
9.8. Pokolenie ustawy - Tomasz Przybyszewski
10. Z PRZESZŁOŚCI - W przeddzień I Krajowego Zjazdu Polskiego Związku Niewidomych
11. WPROST ALBO NA OPAK
11.1. Śmieszne, nie śmieszne - Opowiada Jan Brom
11.2. Bileciki do kontroli – Ułańska fantazja, czyli kilka słów o lasce - Tomasz Wandzel
11.3. Scenka wiosenna i dydaktyczna - Bączek
11.4. Kocham bliźniego... - Kret
11.5. O normalności  i bezrobociu - Jerzy Smakosz
11.6. Mruczę i prycham - Demokracja i monarchia – Stary Kocur

aaa 
1. OD REDAKCJI 
 
Drodzy Czytelnicy! 
 
Mamy piękne lato, urlopy, wypoczynek, wycieczki, turnusy, spotkania z przyjaciółmi na łonie natury. Życzymy Państwu samych przyjemności i nabrania dużo sił na gorsze pory roku. 
Mimo bogatej oferty lata zachęcamy do zajrzenia do naszego czasopisma. Uważamy, że warto, bo znajduje się w nim wiele interesujących publikacji. 
Szczególnie polecamy: 
* Prawa osób niepełnosprawnych podczas podróży koleją - pozycja 3.4, 
* rozmowę z Barbarą Urbańczyk - pozycja 4, 
* dział 8: Fakty, argumenty, poglądy, opinie i polemiki, 
* Z przeszłości - pozycja 10. 
Ta ostatnia publikacja dotyczy przygotowań do powstania Polskiego Związku Niewidomych. Pragniemy zwrócić Państwa uwagę na upolitycznienie sprawy i jej ideologiczne zabarwienie. Jest PRL, jest socjalizm i jest Józef Stalin. 
Ze słonecznymi pozdrowieniami 
Redakcja "Wiedzy i Myśli" 
 
aaa 
2. REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH I SŁABOWIDZĄCYCH 
 
 aaa 
2.1. Cele rehabilitacyjne realizowane w ciągu całego życia 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Rehabilitacja jest procesem, który trwa całe życie. Oznacza to, że nie jest możliwe w wyznaczonym okresie opanowanie wszystkich umiejętności, które mogą okazać się niezbędne, albo tylko przydatne we wszystkich sytuacjach do końca życia. Zresztą osoby widzące także muszą ciągle opanowywać nowe umiejętności, tyle że im przychodzi to łatwiej. Mimo to niektórzy nie są zdolni do nadążania w zmianach, jakie niesie postęp techniczny i technologiczny oraz organizacja życia społecznego. 
Nie wszyscy niewidomi również są zdolni do dostosowywania się do szybko następujących zmian. Doskonałym przykładem są osoby, które w porę nie uznały komputerów za wspaniały sprzęt rehabilitacyjny. Osoby te uważały, że nie istnieje nic lepszego od pisma punktowego i nic lepszego istnieć nie może. W rezultacie pozbawiły się wielkiego dobrodziejstwa, ułatwienia, poszerzenia możliwości życiowych i dostosowawczych. Ich rehabilitacja zatrzymała się w miejscu i osoby te utraciły kontakt z głównym sposobem funkcjonowania niewidomych w społeczeństwie informacyjnym. 
Przykład ten wymownie świadczy o potrzebie opanowywania nowych umiejętności rehabilitacyjnych, uzupełniania wiedzy rehabilitacyjnej i ciągłego dostosowywania się do zmiennych warunków życia. W tym miejscu należy podkreślić, że konieczna jest własna inicjatywa i własny wysiłek. Nie ma bowiem możliwości, nie ma też takiej potrzeby, żeby organizować specjalne szkolenia posługiwania się nowym typem pralki, nowym, drobnym oprogramowaniem odtwarzacza Mp3, komputera itp. Najczęściej wystarczy tu własna inicjatywa i pomoc kolegów, np. za pośrednictwem Listy dyskusyjnej Typhlos lub osobistych kontaktów. 
Na drodze ustawicznej rehabilitacji stają niejednokrotnie postawy bliskich osób widzących i samych niewidomych. 
Osoby widzące, często z życzliwości, z miłości, z chęci pomocy, chęci ułatwiania tak trudnego życia starają się wyręczać we wszystkim bliskich niewidomych, a nawet ograniczać ich samodzielność. Postępowanie takie prowadzi do opłakanych skutków. Dotyczy to niewidomych dzieci, dorosłych niewidomych oraz ociemniałych, czyli wszystkich osób z uszkodzonym wzrokiem. 
Najczęściej rodzice przychyliliby nieba niewidomemu dziecku. Zdarza się, że ich postawy są negatywne, wstydzą się swego dziecka, odrzucają je, oddają do ośrodka szkolno-wychowawczego z internatem i niewiele interesują się jego losami. Przypadki takie jednak rzadziej występują. Znacznie częściej niewidome dzieci otaczane są nadmierną troską, miłością i opieką. 
Zdarza się, że niewidomego w szkole nauczą samodzielności i zupełnie dobrze radzi sobie z orientacją przestrzenną, sam chodzi i podróżuje, wykonuje czynności samoobsługowe itp. Po powrocie do domu rodzinnego albo po założeniu rodziny, wszystko to, dzięki najbliższym, stopniowo zanika. 
Podobnie ma się sprawa z ociemniałymi. W tym przypadku, na drodze do w miarę normalnego życia, staje nie tyle utrata wzroku, co "miłość" otoczenia, przede wszystkim osób najbliższych. Często wyręczają one we wszystkim nowo ociemniałego, niczego nie wymagają, podsycają wiarę w postęp okulistyki, nawet wówczas, gdy nie ma żadnej nadziei, obiecują cudowny sprzęt, który oczy zastąpi itp. Rezultat jest żałosny. Ociemniały nie osiąga tego, co mógłby osiągnąć, zdaje się na pomoc najbliższych i innych ludzi, ma coraz więcej do nich pretensji, jest niesamodzielny i czuje się z tym źle. 
Sytuacje takie wymagają przeciwdziałania, czyli ustawicznego podejmowania wysiłków, których celem jest optymalna samodzielność. Nie wszyscy jednak podejmują niezbędne wysiłki i skazują się na zależność, brak samodzielności, na to, żeby być uciążliwym dla siebie i otoczenia. 
Zmiany powodowane przez przyrodę, zmiany pór roku, deszcz, śnieg, wiatr, zmiany oświetlenia również wymagają ciągłego dostosowywania metod postępowania, korzystania z różnych informacji i borykania się z różnorodnymi trudnościami. 
Takie zmiany jednak, mają charakter cykliczny, okresowy i dlatego łatwiej się do nich dostosowywać. Gorzej jest ze zmianami powodowanymi przez ludzi. 
Działalność człowieka również zmienia otoczenie i powoduje duże utrudnienia, które łatwo pokonać przy pomocy wzroku. Niewidomych jednak narażają one na niebezpieczeństwa, na utrudnienia i pozbawiają samodzielności. Jest to oczywiste i zrozumiałe, ale wymaga ciągłego opanowywania nowych dróg, nowych metod postępowania, sposobów przezwyciężania nowych trudności. Przebudowa dróg, budowa nowych szlaków komunikacyjnych, pojawianie się zwiększonego ruchu drogowego itp. powodują utratę samodzielności i konieczność jej odzyskiwania. 
Powstanie sklepów samoobsługowych czy nagłośnienia dużych pomieszczeń powodują trudności, których nie było wcześniej. 
Wynalezienie telewizji relatywnie obniżyło możliwości niewidomych w porównaniu z osobami widzącymi. Lekarstwem na te trudności jest audiodeskrypcja, niestety, nie całkiem skutecznym, a ponadto wymaga nauczenia się korzystania z niej. 
Przykłady te odnoszą się do przeszłości, ale podobne zmiany ciągle następują i powodują, że niewidomi stają się bezradni w sytuacjach, w których nie mieli trudności. Powstają więc ciągle nowe cele rehabilitacyjne. 
Ot, chociażby slajdy, które stanowią ułatwienie w odbiorze wykładu czy referatu. W niektórych sytuacjach wykład ogranicza się niemal całkowicie do wyświetlania i omawiania slajdów. Dopóki ich nie wynaleziono, niewidomi mogli swobodnie korzystać z treści wygłaszanych przez wykładowców. Slajdy spowodowały, że odbiór wykładu stał się niemal niemożliwy. 
Na dużych pocztach i w niektórych innych placówkach usługowych wprowadzono wydawanie numerków. Wyświetlenie numerku informuje, że nadeszła kolej na załatwienie sprawy, i w którym okienku należy ją załatwiać. Udogodnienie dla osób widzących, a niewidomi... Dawniej niewidomy szedł, stawał w kolejce i dochodził do odpowiedniego okienka, a teraz... Zupełnie sobie nie poradzi. Ale sprawy załatwiać musi. Musi więc znaleźć sposoby, na przezwyciężenie tej trudności. Musi znaleźć sposoby na przyciski otwierające drzwi w środkach komunikacji miejskiej, sensoryczne przyciski na domofonach i różnych urządzeniach codziennego użytku i inne wynalazki, które powodują niezaradność i konieczność szukania nowych sposobów postępowania. Podobnie jest z bankomatami, kartami kredytowymi, przyciskami, którymi przechodnie zmieniają światło na przejściach dla pieszych. Można by więcej wymieniać podobnych "udogodnień", chociażby bardzo płaskie klawisze na aparatach telefonicznych albo ułożone w półokręgi. Samo skorzystanie z toalety, wszystko jedno gdzie i jakiej - publicznej, w pociągu czy czyimś mieszkaniu - nastręcza problemy. Urządzenia spuszczającego wodę trzeba szukać na podłodze, na ścianach, przycisków w dół i w bok, okrągłych, płaskich i jeszcze jakich? To samo z umywalką. Też nie jest łatwo. Człowiek widzący spojrzy i wie, czy ma pociągnąć, czy przycisnąć i w którym miejscu. A niewidomy... Musi poznawać różne rozwiązania, zapamiętywać je i uczyć się posługiwać nimi. Najważniejsze jest jednak to, że kiedy niewidomy opanowuje sposoby ich pokonywania, konstruktorzy już myślą, jaką by tu nowość wprowadzić. 
Komputery stały się dla niewidomych niezwykle cennym sprzętem rehabilitacyjnym, stworzyły im niebywałe możliwości. Tu jednak całe sztaby informatyków, elektroników i konstruktorów intensywnie pracują, żeby ciągle je udoskonalać. Każdy nowy program, niemal każda zmiana konstrukcyjna, powoduje konieczność dostosowywania do możliwości osób niewidomych i konieczność opanowywania nowych komend, nowych skrótów klawiszowych, nowych procedur. 
Technika i technologia, informatyka i wynalazczość stwarzają niewidomym i słabowidzącym coraz to nowe możliwości i powodują coraz to nowe bariery na ich drodze do samodzielności. Bariery te muszą być pokonywane, bo inaczej koniec z rehabilitacją, koniec z samodzielnością. Czas przynosi ciągle coś nowego i ciągle musimy wytyczać sobie nowe cele rehabilitacyjne. 
 
 *** 
 
Moje życie, podobnie jak życie tysięcy osób z uszkodzonym wzrokiem, wymagało w przeszłości wytyczania coraz to nowych celów rehabilitacyjnych, które realizowałem przy pomocy PZN-u, spółdzielni niewidomych w Białymstoku, przy pomocy wielu osób, ale również całkowicie samodzielnie. 
Na dobrą sprawę nie przeszedłem zorganizowanego procesu rehabilitacji. Pracę w białostockiej spółdzielni otrzymałem po krótkim szkoleniu przywarsztatowym. Umożliwiło mi to realizowanie wielu celów. Zacząłem od opanowania pisma punktowego. I tu otrzymałem pomoc - kilkanaście godzin uczestnictwa w końcówce długoterminowego kursu zorganizowanego przez białostocki okręg PZN. Pisania na zwykłej maszynie nauczyłem się już całkowicie samodzielnie. W brajlu odwzorowałem klawiaturę, instruktorka w krakowskiej szkole masażu leczniczego pokazała mi podstawowy układ palców na klawiaturze i to wszystko. Lektorka poświęciła kwadrans na podyktowanie mi układu klawiszy, a wymieniona instruktorka 5 minut na ułożenie rąk - reszta to już tylko ćwiczenia bez niczyjej pomocy. 
No, jeden z zawodów, czyli masaż leczniczy, opanowałem w instytucji dla niewidomych i to chyba już wszystko, jeżeli nie liczyć pomocy w nabyciu sprzętu rehabilitacyjnego, brajlowskiej tabliczki i rysika, maszyn do pisania - brajlowskiej i zwykłej, magnetofonu, odtwarzacza, komputera, oprogramowania oraz pomocy lektorskiej. Uczestniczyłem też w krótkim kursie posługiwania się komputerem. Natomiast posługiwania się białą laską uczyłem się bez zorganizowanej pomocy. Podobnie z wykonywaniem czynności samoobsługowych, gry w szachy, w brydża i innych drobiazgów. 
Tak było w przeszłości i tak jest nadal. Wielokrotnie zmieniałem miejsce zamieszkania, a więc musiałem poznawać drogi w Białymstoku, w Krakowie, w Chorzowie i w Warszawie, a z wyjątkiem Białegostoku, po dwa, trzy razy w różnych dzielnicach pozostałych miast. I to chyba nie koniec. Zawsze może powstać konieczność poznania jakiejś nowej drogi. Zawsze też może powstać jakaś zmiana, która utrudni lub ułatwi orientację w otoczeniu. 
Przykładem niechaj będzie ścieżka z ulicy na osiedle, na którym mieszkam. Kiedy tu zamieszkałem, było to nowe osiedle, dobrze zorganizowane i wykończone, ale jego otoczenie już niekoniecznie. Właśnie z ulicy na osiedle trzeba było dochodzić ścieżką przez wertepy. Najtrudniej było trafić właśnie na tę ścieżkę. Na szczęście zauważyłem, że kilka metrów od ścieżki, tuż przy chodniku, stoi wielkie drzewo. Potem okazało się, że jest to dąb, pomnik przyrody. Na tym dębie była tabliczka z orłem w koronie i napis: "Pomnik przyrody, prawem chroniony". Pomyślałem "świetnie, tego nikt nie ruszy". Któregoś dnia wracałem do domu, szukałem laską dębu, nadsłuchiwałem, starałem się cień zauważyć i nic. Dębu nie było. Okazało się, że w środku spróchniał niemal całkowicie i trzeba było go ściąć, bo stanowił niebezpieczeństwo. Jeżeli więc tego rodzaju obiekt może zniknąć, to co z mniej godnymi znakami rozpoznawczymi? 
Podobnie ma się sprawa z różnymi urządzeniami, poczynając od budzika mówiącego przez nawigator do komputera włącznie. 
W tym ostatnim przypadku chodzi głównie o oprogramowania. Zacząłem pracować w DOS. Posługiwałem się najpierw takim prościutkim edytorem tekstu o nazwie Ted, potem był to WordStar, a następnie Qr-TEKST. Potem przyszły Windowsy różnej rasy i maści do Windows 7 włącznie, internet i Word. Każdy z tych programów wymaga opanowania nowych procedur, nowych komend i skrótów klawiszowych. Obecnie borykam się właśnie z Windows 7. 
W tym miejscu, chcę z całą mocą podkreślić, że koledzy, którzy są znacznie mądrzejsi ode mnie w tej dziedzinie, nie odmawiają pomocy. Bez nich zginąłbym z kretesem. Piszę o tym, bo jest to niezmiernie ważne. Bez własnego zaangażowania, bez wysiłku, ale też i bez pomocy kolegów, utknąłbym w miejscu i wiele zrobić bym nie potrafił. 
Jak widzimy, w rehabilitacji nie ma przerw. Ciągle musi trwać samorehabilitacja, wymiana doświadczeń i wzajemna pomoc. Ciągle muszą być wytyczane nowe cele i muszą być one osiągane. 
Jest to trzynasty, ostatni odcinek w cyklu celów rehabilitacyjnych. Mam nadzieję, że moje doświadczenia i rozważania komuś się przydadzą w jego samorehabilitacji. 
 
 aaa 
2.2. Otwieram oczy. Stoimy równo 
Magdalena Grzebałkowska 
 
Źródło: www.Gazeta.pl, "Wysokie obcasy" 
Data opublikowania: 2011-06-06 
 
Czy można uwłaczać godności Moniki Zarczuk tylko dlatego, że nie widzi? 
 
Czy zdarzyło się kiedykolwiek, żeby do karmiącej kobiety podszedł człowiek i zapytał: Bolą panią piersi, kiedy ono pije mleko, albo jak często ma pani ochotę udusić to śliczne dziecko? A czy ktoś słyszał, żeby staruszkę odpoczywającą na ławce w parku ktoś obcy zapytał: Kiedy ostatnio się pani z kimś całowała lub czy ma pani problemy z trzymaniem moczu? Nosi pani pieluchę? Czy bywa tak, że rzucamy się na obcego człowieka w tramwaju z okrzykiem: Pana życie to prawdziwa tragedia! Proszę wziąć ode mnie te oto dwa złote. Nigdy. Prawda? To dlaczego ludzie nie potrafią się powstrzymać przed zadawaniem pytań Monice: Kto cię myje, karmi i czesze?, Spałaś już z chłopakiem?, Masz przyjaciół?, Wychodzisz z domu sama? Czemu mówią (klepiąc ją przy tym po plecach): Musisz być naprawdę nieszczęśliwa. Tak ci współczuję. Przyjmij ode mnie tę monetę. 
 Czy można uwłaczać godności Moniki Zarczuk, lat 31, tylko dlatego, że nie widzi? Przecież nie wywiesi sobie na plecach kartki: Zjechałam pół Europy i kawałek Afryki. Znam angielski. Uczę się arabskiego. Tańczę salsę. Jestem czterokrotną rekordzistką Polski w pływaniu. Pisałam pracę magisterską z Lechonia. Gram w zespole na flecie. Pracuję jako specjalistka do spraw PR. Opiekuję się wolontariuszami. Szukam miłości, chodzę na randki. Lubię kolor fioletowy. 
 
Hamulec zamiast spłuczki 
 
Gonię za nią. W poniedziałki nie może, bo udziela korepetycji z angielskiego, w środy idzie na basen, w piątki spotyka się z podopiecznymi, a w weekend jedzie z nimi na wycieczkę. Potem wyjeżdża na dwa tygodnie - Anglia, Portugalia, Hiszpania, Włochy - z Brazylijczykiem Henrique, którego zna tylko ze Skype a (jej mama mówi, że od tego zwariuje). Po powrocie choruje. 
Wreszcie dopadam ją któregoś popołudnia. - Jaką chcesz herbatę? - woła z kuchni wynajmowanej kawalerki, w której nie zapaliła światła. Hm, no tak. Nie potrzebuje. Wciskam kontakt, wybieram wśród kilkunastu kartoników z herbatami. Każdy opatrzyła naklejką z pismem Braille'a. Wstawia wodę. Wrzątek leje do kubka pewnie i szybko. Słyszy, kiedy woda dochodzi do brzegu. Jest tak, jakby działała na zwiększonych obrotach. Szybko mówi i się porusza. Nawet jej komputer tak szybko gada, że nie rozumiem ani jednego słowa, kiedy Monika odsłuchuje pocztę elektroniczną. Natychmiast wprowadza słowa w czyn. 
Dziwię się, jak niewidomi harcerze potrafią stawać w równym szeregu. Dawna druhna Monika zeskakuje z kanapy, każe mi zamknąć oczy, woła baczność! i ustawia się obok mnie. Otwieram oczy, stoimy równo. Zaraz już grzebie w szufladach, gdzie trzyma talię kart (z wykropkowanym brajlem), szachy (białe pionki w odróżnieniu od czarnych mają specjalne kołnierzyki) i metalową ażurową tabliczkę, która służy do pisania alfabetem Braille' 
a. Lubi z siebie żartować. Dwa lata temu była wolontariuszką w przedszkolu w Lille we Francji. Dzieci od razu ją polubiły, prowadziły za ręce. Któregoś razu podczas spaceru jedno dziecko skręciło przed słupem w prawo, drugie w lewo, Monika poszła prosto. Skończyło się guzem na głowie. Opowiada też, jak podczas podróży do Szkocji (pojechała wtedy z mamą do swojej niedowidzącej przyjaciółki Kasi) poszła w pociągu do toalety. Szukała spłuczki. Znalazła trzy przyciski obok siebie. Wcisnęła jeden - to był akurat hamulec bezpieczeństwa. Monika Zarczuk z Polski zatrzymała pociąg pospieszny w szkockim polu. 
 
Nie pamięta kolorów, widoków, słońca i księżyca 
 
Wieś nad Bugiem była nieduża, choć Monice wydawała się ogromna. Dom, który zbudował tato, miał tylko jedną izbę i kuchnię, ale mieszkali w nim rodzice i siedmioro dzieci. Rodzice byli rolnikami, ojciec dorabiał w kotłowni. Monika urodziła się druga z kolei, po bracie Arturze. Kiedy miała dwa i pół roku, tato posadził ją i Artura na wóz zaprzęgnięty w konie i zabrał na przejażdżkę do sąsiada po zboże. Konie się spłoszyły, wóz się przewrócił, dzieci spadły na asfalt. Bratu nic się nie stało, Monice czaszka pękła w kilku miejscach. Podczas upadku zerwała się też cienka niteczka nerwu, która łączyła oczy z mózgiem dziewczynki. Leżała w szpitalu pół roku. Lekarze mówili mamie, że być może będzie niedorozwinięta. Nie będzie słyszała. Nie będzie chodziła. Ale ich prognozy się nie sprawdzały. Żaden lekarz nie odważył się jednak grzebać w mózgu dziecka, żeby połączyć zerwaną niteczkę. Więc Monika straciła wzrok. Nie pamięta kolorów, widoków, słońca i księżyca. Jej mózg postanowił zapomnieć wszystko, co zobaczył przed wypadkiem. Monika dziwi się, gdy ludzie pytają ją, czy chciałaby widzieć. To tak, jakby widzących pytano, czy chcieliby latać. No, przyjemnie by było. Ale czy myślą codziennie: Ojejku, szkoda, że nie latam. 
 
I proszę zabrać z sobą Monikę! 
 
Było tak, jakby jednocześnie ze wzrokiem straciła słuch, inteligencję, osobowość. Sąsiadki traktowały ją jak bezrozumne zwierzątko. W sklepie nad głową Moniki mówiły do jej mamy: Taką córkę mieć to tragedia. Żadnej pociechy z niej mieć nie będziesz. Nie ugotuje ci, nie posprząta. Jaki straszny los cię spotkał. Dzielna jesteś. Kiwały głową wyrozumiale, gdy mama Moniki mówiła, że nie wiedzą, co mówią. Bo jej niewidoma córeczka potrafi się zająć młodszym rodzeństwem, przewinie je, nakarmi. I jest do tego bardzo mądra. Taak, jasne, mówiły miny sąsiadek, musi się biedaczka czymś pocieszać. Dzieci ze wsi wołały za nią ślepa, ale nie ma do nich o to żalu. Mówiły tak jak ich rodzice. Za to mama traktowała wszystkich w domu jednakowo. I proszę zabrać z sobą Monikę! - wołała za dziećmi wybiegającymi z domu. Dzięki temu miała zwyczajne dzieciństwo. Grała z innymi w piłkę, przechodziła przez płoty, jeździła na łyżwach po zamarzniętej sadzawce, kąpała się latem w jeziorze, jeździła na rowerze, próbowała prowadzić traktor. Chodziła z mamą do sąsiadek na darcie pierza i pieczenie chleba. 
Niewidomym przyjaciołom Moniki trudno uwierzyć w tak szczęśliwe dzieciństwo. Oni spędzili je przeważnie w domach lub na wolnych spacerach w towarzystwie rodziców. Monika zaznacza, że nawet gdyby mama chciała ją trzymać pod kloszem, ona by się nie dała. Zawsze miała to, czego chciała. I koniec. 
 
Lepiej wyjechać do Francji czy lepiej widzieć 
 
Ile nóg ma kotek? - pani z Polskiego Związku Niewidomych w Lublinie zadała podstępne pytanie siedmioletniej Monice. Cztery - odparło dziecko. A uszu? - padła kolejna zagadka. Dwoje - dziewczynka była zdumiona niewiedzą dorosłej. Ile kotek ma ogonków? - pani nie ustępowała. Jak pani nigdy nie widziała kotka, to może pani przywiozę. U nas na wsi jest ich dużo - Monika się zdenerwowała. W ten sposób zdała egzamin kwalifikujący ją do szkoły dla niewidomych i niedowidzących w Krakowie. Miała w niej spędzić 12 lat i ukończyć ją egzaminem maturalnym. Zamieszkała w internacie. Rano były zwykłe lekcje: angielski, nauka pisma Braille'a, matematyki na kubarytmach, chodzenia z laską, orientacji przestrzennej. Po południu szkoła muzyczna (pianino), kółko szachowe, harcerstwo, basen (w liceum pobiła cztery rekordy Polski niewidomych). Żadnych kłopotów, średnia 5, 0. Wycieczki szkolne: nad morze, w góry, Holandia, Francja, Niemcy, Czechy. Były przyjaźnie, miłości, nienawiści. Czytanie ukradkiem na głos przez niedowidzące koleżanki zakazanych w szkole gazet (Bravo) i książek (harlequiny). A w szkole średniej - sekretne wyjścia na piwo. Do domu Monika przyjeżdżała tylko na święta i w wakacje. - Byłam niewidoma, ale bracia i siostra często mówili, że mi zazdroszczą - mówi Monika. - Nigdy nie miałam wątpliwości, że wolę swoje życie. Wiem, że wygrałam szansę. Choć nie da się tak prosto postawić pytania, czy lepiej wyjechać do Francji, czy lepiej widzieć. Ale w domu byłam zawsze alfą i omegą. To mnie pytano o zdanie i liczono się z nim. Jeśli czegoś nie wiedziałam, zawsze mogłam zapytać w Krakowie, miałam wokół siebie ludzi. Monika Zarczuk ukończyła szkołę z przekonaniem, że świat należy do niej. 
 
Jak smakuje kołdra 

Czarny kot wskakuje Monice na kolana. Na szyi ma dziś czerwone korale. Amarantowa kurtka wisi w przedpokoju. Monika wie, że najlepiej wygląda w fioletach. - Ludzie pytają mnie często, czy wyobrażam sobie kolory - mówi. - Nie jest mi to potrzebne. A czy widzący musi poczuć smak kołdry, żeby wiedzieć, jak jest miękka i ciepła? 
Jednak bez wiedzy o kolorach część ludzkiej mowy byłaby niezrozumiała. Muszę zapamiętać, że śnieg jest biały, maliny czerwone, a chabry błękitne, żebym wiedziała, o co chodzi, gdy ktoś powie mi, że mam oczy jak chabry i usta jak maliny. 
 Nigdy wcześniej nie przejmowała się strojami. Nosiła czarne, bo praktyczne. Długie spódnice i szerokie bluzki, bo wyczytała gdzieś, że ukrywają tęgą sylwetkę. Ubrania miała od Sasa do Lasa, bo chodziła na zakupy z różnymi koleżankami, więc kupowała według ich gustów. Rano wyjmowała z szafy bluzkę i spodnie, nie zastanawiając się, czy pasują do siebie. Nikt jej nie mówił, czy na spodniach ma plamę, czy jej swetry są zmechacone, żeby jej nie urazić. Jednak pewnego dnia szefowa powiedziała Monice, że powinna zadbać o garderobę. 
Najpierw się zbuntowała: Jak taka mądra, niech mi da podwyżkę. Nie będę się starać, niech mnie zwolni. Bunt trwał cały wieczór i zdaniem Moniki był przejawem niechęci z jej strony do podjęcia wysiłku. Rano bunt przeszedł, a ona stwierdziła, że czas wyeksponować swoją kobiecość. W internecie znalazła adresy trójmiejskich wizażystek. Napisała do dziesięciu: Jestem niewidomą kobietą z nadwagą. Jeśli zdecydują się panie dać mi zniżkę na swoje usługi, gwarantuję długą współpracę. Odezwały się trzy, umówiła się z jedną. - Najpierw spotkałyśmy się u mnie w domu - wspomina. - Sporo rzeczy z mojej szafy poszło wtedy do śmieci. Dowiedziałam się, że mam niezłe nogi i powinnam nosić krótsze spódnice. A mniejsze bluzki z dekoltem odejmą mi kilogramów. Nauczyłam się, że moje kolory to czerwienie, róże i fiolety. 
Poszły razem do sklepu po nowe ubrania (Monika odróżnia je w szafie po fakturze i kroju), do optyka po przyciemnione okulary, do fryzjera i kosmetyczki. Dobrały kosmetyki do makijażu (Monika rozpoznaje pudełeczka z cieniami po kształcie). Nauczyła się nakładać podkład i cienie do oczu (opuszkami palców), szczotkować rzęsy (nigdy nie wsadziła sobie szczoteczki do oka), malować usta, używać pędzla do pudru. Postanowiła zaskoczyć szefową. 
Pewnego dnia przyszła do pracy odmieniona. Pamięta, włożyła czerwoną spódnicę i fioletową bluzkę. 
 
Nikt nie odpowiedział 
 
Widoczna z daleka Monika w amarantowej kurtce, z białą laską potrafi być niewidzialna. Bywa, że stoi na chodniku, tłumy wokół niej walą, a ona pyta przechodzących o drogę. I co? I nic. Niewidzialnej Moniki Zarczuk, nikt nie zauważa. Tak jest tylko w Polsce. We Francji proszona o pomoc w znalezieniu drogi kobieta odprowadziła Monikę na przystanek, a po drodze miło sobie pogawędziły (i bynajmniej nie o życiu osobistym Moniki). Pierwszy raz odkryła swoją niewidzialność w Siedlcach, na uczelni, gdzie studiowała polonistykę. Weszła do auli przed wykładem. Cześć, gdzie mogę usiąść? - spytała. Nikt jej nie odpowiadał. A wiedziała, że aula jest pełna. Słyszała oddechy, szelesty kilkudziesięciu osób. Jej widząca przyjaciółka nie chciała w to uwierzyć. Kiedyś odwiedziła Monikę na uczelni. Zrobiły eksperyment. Koleżanka się schowała za rogiem, Monika weszła do sali pełnej studentów ze swojego roku. Zaraz się miały zacząć zajęcia, trwały rozmowy, ludzie śmiali się. Słuchajcie, co mamy zadane na jutro? - studentka Zarczuk rzuciła w stronę głosów. Zamilkły. Nikt nie odpowiedział. Przyjaciółka powiedziała jej, że widziała, jak poważnie patrzą jeden na drugiego, jakby czekali, aż ktoś w końcu się odezwie. To było dla niej ostre zderzenie z rzeczywistością. Dla urodzonej szkolnej gwiazdy, działaczki w szkolnym samorządzie, słynnej pływaczki, wokół której kręcili się zawsze ludzie, która miała w Krakowie widzących i niewidzących przyjaciół. Która myślała, że tak już będzie zawsze. - Siedlce to był wschód, geograficzny i mentalny - wspomina. - Studenci przeważnie ze wsi, smutni, poważni, skoncentrowani na nauce. Wyrywałam z nich zdania, słowa, niemal siłą zmuszałam do pomocy. Żadnego życia towarzyskiego. Widzące koleżanki w akademiku nie akceptowały mojej obecności w pokoju, zamieszkałam więc z niewidomym kolegą. Opuściła Siedlce bez żalu, z dyplomem magistra w kieszeni. 
 
Mewy zjadają śniadanie 
 
Chciała pracować. Żadnych studiów więcej. Wiedziała, że jej niewidzący znajomi znajdują sobie niszę w życiu studenckim. Mieszkają w akademikach, kończą po sześć kierunków, mają wiedzę, ale żadnej praktyki i doświadczenia. Jej celem była niezależność. Już pod koniec studiów dorabiała w ogólnopolskim dzienniku, wyszukując lokalne wiadomości w internecie i radiu. Raz znalazła ogłoszenie, że sopocka firma ubezpieczeniowa Ergo Hestia szuka niepełnosprawnych osób do pracy w infolinii. Przyjechała na rozmowę kwalifikacyjną, zdała testy (na 25 osób przeszły je tylko cztery). Kiedy już się wydawało, że dostanie tę pracę, okazało się, że mówiący program komputerowy, z którego korzysta, nie jest zgrany z oprogramowaniem Hestii. Została tam jednak, pracuje w biurze fundacji na rzecz integracji zawodowej osób niepełnosprawnych Integralia, która jest częścią Hestii. Jest specjalistką do spraw PR (ukończyła wymagane studia podyplomowe). Szefowa pomogła jej znaleźć pierwsze mieszkanie - nad morzem, w akademiku gdańskiego uniwersytetu, na wprost nowej pracy. Pierwszego dnia poszła do biura głodna. Mewy zjadły masło i pasztet, które położyła wieczorem na parapecie za oknem. Nie lubi tych ptaków. 
 
Nie mam problemów z nogami 
 
 Jak samotna niewidoma dziewczyna robiła zakupy, trafiała do lekarza, znalazła właściwy tramwaj w mieście, którego nie znała? Skąd wiedziała, gdzie jest Monciak, jak dojść na molo, gdzie są fajne puby? Po pierwsze, prosiła nowych znajomych z pracy o pomoc. Po drugie, jeździła wszędzie taksówkami, co poważnie obciążało jej budżet. Po trzecie, siedziała w domu sama jak kołek i ratował ją tylko internet. 
 
Zaczęła poznawać ludzi na Skypie, zaprzyjaźniła się z Brazylijczykiem, który za kilka lat miał wpaść na kilka tygodni do Europy i wyjechać z nią podróż. (Ale to tylko przyjaźń, zaznacza Monika). Po czwarte, zgłosiła się do centrum wolontariatu z prośbą o przysłanie kogoś do pomocy przy zakupach i zawiesiła ogłoszenie na Wydziale Pedagogiki Uniwersytetu Gdańskiego: Jestem nowa w mieście, niewidoma. Szukam kogoś, kto pokaże mi miasto. W ten sposób samotna niewidoma dziewczyna przestała być samotna, bo zyskała serdeczną przyjaciółkę Olgę, która odpowiedziała na anons z uczelni, i dobrego kolegę, który zgłosił się jako wolontariusz. 
Rok później do Trójmiasta przyjechał Piotrek, brat Moniki. Postanowili zamieszkać razem. Szukali mieszkania do wynajęcia. Ach, pani nie widzi? - mówili wynajmujący mieszkania. - To, niestety, nieaktualne ogłoszenie. Inni dodawali: I co, zostawię panią w mieszkaniu samą, nie zakręci pani gazu i wysadzi mi chałupę w powietrze?! A jeszcze inni: No chętnie, kochana, ale tu są schody. Spadnie pani, będą kłopoty. Ale ja nie mam problemów z nogami - odpowiadała im zirytowana Monika. 
W końcu wynajęli pokój, do którego wchodziło się przez mieszkanie właścicieli, z palnikiem elektrycznym w przedpokoju zamiast kuchni. Po roku przenieśli się do kawalerki w gdańskim blokowisku. Mieszkają tam do dzisiaj. Marzą im się dwa pokoje, bo bywa ciasno, gdy mają gości albo Monika daje lekcje angielskiego i Piotrek musi wyjść z domu. Na razie jednak na taki luksus ich nie stać. 
 
Pospolity i mitoman odpada 
 
Miłość napędza ją do działania. W szkole średniej zakochała się w młodszym o dwa lata koledze. Nie odwzajemnił uczucia. To przez niego wyniosła się na polonistykę do Siedlec, choć już rok studiowała filozofię w Krakowie. Chciała być jak najdalej od zawiedzionej miłości. Pod koniec studiów przez jednego ze swoich braci poznała Roberta, pracownika firmy ochroniarskiej z Warszawy. - Świetnie nam się rozmawiało - wspomina. - To ja do niego potem pierwsza zadzwoniłam. Byli parą przez kilka lat, choć Monika twierdzi, że niewiele ich łączyło. Robert pochodził ze wsi i chciał kiedyś objąć rolę po ojcu. Monika nie zamierzała być rolniczką. Jego pasjonowały gry komputerowe i telewizja. Ją to śmiertelnie nudziło. - Ale był niezwykle dobrym człowiekiem. Pomagał wszystkim, którzy tego potrzebowali. Od początku traktował mnie jak zwyczajną dziewczynę. Jego rodzina po pewnym czasie zaakceptowała mnie w pełni - opowiada Monika. - Gdy rzucił mnie dla dziewczyny ze swojej wsi, jego mama prosiła, żebym coś zrobiła, bo nie znosiła nowej narzeczonej syna. 
 
Jest już gotowa na prawdziwą miłość, założenie rodziny i urodzenie dzieci. 
 
Nie ukrywa, że wolałaby widzącego partnera. - Niewidomy chłopak, a potem mąż, to byłby podwójny ciężar w życiu - opowiada. - Mnie samej ciężko, bo nie widzę, a gdyby trzeba coś posprzątać, załatwić, wyjechać i tak musielibyśmy prosić o pomoc. Ale znam takie rodziny. I myślę, że gdyby pojawił się ktoś niewidomy, kto rzuciłby mnie na kolana, nie powiedziałabym nie. Przeżyłam romans z niewidzącym mężczyzną i daliśmy radę. Na razie jednak miłość nie przyszła. Bywa, że Monika spotyka się z poznanymi w portalu randkowym mężczyznami. Ale żaden jej jeszcze nie zachwycił. 
 
Szósty zmysł 
 
Przychodzi mi do głowy, że tak pewnej siebie osoby jeszcze w życiu nie spotkałam. Dla Moniki Zarczuk nie ma rzeczy niemożliwych. Monika Zarczuk nie widzi problemów. Monika Zarczuk mówi, co myśli. Monika Zarczuk zna swoją wartość. Bo tak: Gra na flecie w trzyosobowym zespole Szósty Zmysł. Wszystkie dziewczyny w zespole są niewidome. - I tylko dlatego ludziom się wydaje, że będziemy grać za darmo. Wiadomo, biedne niewidzące ucieszą się, jak nam zagrają - mówi Monika. - A myśmy od początku postanowiły, że gramy za pieniądze. I w związku z tym odrzuciłyśmy już kilka ofert darmowych występów. Dlatego: Wolała na swojej stronie internetowej podać listę prezentów, które chciałaby dostać na urodziny. Napisała: Gdybym miała coś komuś kupić i nie była pewna, co miałoby to być, to chciałabym zobaczyć taką listę, utworzoną przez tę osobę. Na liście znalazły się więc m.in.: mówiąca waga kuchenna, perfumy Chanel, dobre wino, karnet do spa, gry towarzyskie, biżuteria z naciskiem na hematyt i srebro, tytoń do sziszy. Albo: 
Dwa lata temu postanowiła, że zostanie wolontariuszką za granicą. Znalazła oferty w internecie. Wkrótce wyjechała jako opiekunka na trzy tygodnie do francuskiego przedszkola. Z lotniska odebrał ją mentor, człowiek, który jest łącznikiem między wolontariuszem a krajem, do którego przyjeżdża. Więc: Kiedy wróciła do Gdańska, zgłosiła się do kilku organizacji wolontariackich w Trójmieście z propozycją zostania mentorem ich wolontariuszy z zagranicy. Nawiązała współpracę z gdańskim Caritasem, który prowadzi świetlicę dla dzieci z trudnych rodzin, dokąd przyjeżdżają do pracy ludzie z całego świata. Pod skrzydła Moniki trafili już Turcy, Niemka i Francuz. (Teraz rozmowę ciągle nam przerywa telefon od niesamodzielnej Egipcjanki, która co chwila ma jakieś pytanie do swojej mentorki). 
Z każdym podopiecznym spotyka się raz w miesiącu indywidualnie, robią też wspólne narodowe wieczory, wychodzą do pubu, jeżdżą za miasto. I: Bezustannie odkłada pieniądze na podróże. Potrzebuje przewodnika, więc zawsze wyjeżdża z kimś znajomym. (Mamo! Brazylijczyka Henrique znałam ze Skype od wielu lat! Nie mógł mnie zamordować ani zostawić samej w obcym mieście na środku ulicy, jak prorokowałaś). 
Najbardziej podobało jej się w Portugalii. Uwiodła ją atmosfera Porto - małych uliczek, przytulnych domów. Barcelona z szerokimi ulicami, niedobrym jedzeniem i dużą liczbą ludzi mniej jej przypadła do gustu. 
 
aaa 
3. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
3.1. Ratunek dla niewidomych 
Mark Henderson - The Times 
 
 Źródło: http://wiadomosci.onet.pl 
Data opublikowania: 2011-06-01 
 
Bioniczne oko zyskało akceptację europejskich instytucji nadzorujących rynek medyczny i zostało dopuszczone do stosowania w terapii w Wielkiej Brytanii. 
Sztuczna siatkówka jest pierwszym urządzeniem tego rodzaju, które trafi z laboratorium do szpitala. Próby kliniczne na 30 pacjentach, z których dziesięciu leczonych było w Wielkiej Brytanii wykazały, że potrafi ono przywrócić częściowe widzenie ludziom, którzy utracili wzrok z powodu schorzenia genetycznego. 
Argus II wykorzystuje umieszczoną na ciemnych okularach kamerę do wysyłania sygnałów do sieci 60 elektrod wszczepionych w siatkówkę, która z kolei przekazuje impulsy do nerwu wzrokowego. Niewidomi pacjenci ze sztuczną siatkówką mogą zobaczyć światło, ruch i kolor, rozpoznawać zarysy obiektów, a nawet odczytywać duże litery na ekranie komputera. 
Implant stworzono z myślą o chorych z retinopatią barwnikową - nieuleczalną chorobą zwyrodnieniową atakującą jedną na 4000 osób. Niszczy ona fotoreceptory i nabłonek barwnikowy siatkówki, prowadząc do pogorszenia widzenia w ciemności, następnie do tak zwanego widzenia lunetowego, a ostatecznie często do całkowitej ślepoty. 
Rezultaty prób klinicznych, zaprezentowane podczas konferencji okulistycznej w Londynie, są krokiem milowym w technologii bionicznego oka, ponieważ pokazują, że implant elektroniczny może w godny zaufania sposób odtworzyć istotną część widzenia. 
- Pacjenci z retinopatią barwnikową, których na to stać, będą mogli teraz skorzystać ze sztucznej siatkówki. To dowód na to, że zastosowanie nowoczesnej technologii w nowych obszarach medycznych może przynosić wspaniałe rezultaty - powiedział Lyndon Da Cruz, chirurg okulista z Moorfields Eye Hospital w Londynie, który leczył siedmiu z dziesięciu brytyjskich pacjentów objętych programem pilotażowym. - Dziś już wiemy, że można podłączyć zaawansowane technologicznie urządzenie do struktury oka i że może ono stabilnie się z nią zintegrować na długi okres. Teraz, kiedy mamy już coś, co działa, możemy zacząć zastanawiać się, jak to coś ulepszyć. 
Przyznanie urządzeniu europejskiego oznaczenia CE oznacza, że może być ono zakładane prywatnym pacjentom. Koszt zabiegu to na razie 53 tysiące funtów. Chory będzie wymagał też przeszkolenia w korzystaniu z urządzenia, co oznacza kolejny wydatek rzędu 11 tysięcy funtów. 
Argus II nie jest jeszcze dostępny w ramach brytyjskiej państwowej służby zdrowia, ale wytwarzająca go firma Second Sight złożyła stosowne wnioski do brytyjskich instytucji. 
- W niektórych krajach zgodzono się na pokrywanie kosztów zabiegu, więc nasze starania mają solidne podstawy. Ponieważ pełen koszt wsparcia osoby niewidomej w ciągu całego życia wynosi od trzech do czterech milionów funtów uważamy, że dzięki Argusowi II można będzie zaoszczędzić środki budżetowe - powiedział Gregoire Cosendai, wiceprezes Second Sight. 
- Zgoda na stosowanie tej terapii jest bardzo ważnym krokiem naprzód, ponieważ wcześniej żadna podobna metoda leczenia nie zyskała akceptacji. 
Na retinopatię barwnikową nie ma lekarstwa, co czyni diagnozę tej choroby bardzo trudną do przyjęcia dla pacjentów. Wiedzą, że stracą wzrok. Doktor Da Cruz przyznał, że dotychczas urządzenia nie wykorzystano do leczenia żadnego prywatnego pacjenta. Pan Cosendai potwierdził, że jego firma uruchomiła już produkcję i zamierza rozpocząć sprzedaż latem tego roku. 
Pacjent leczony przy pomocy Argusa II musi najpierw poddać się operacji wszczepienia implantu zawierającego odbiornik radiowy i elektrodę stymulującą komórki nerwowe siatkówki. Kiedy już dojdzie do siebie po zabiegu, może uruchomić kamerę zamontowaną na ciemnych okularach. Obrazy z niej zamieniane są w impulsy elektryczne przez komputer wielkości portfela, zawieszony na szyi pacjenta. Następnie impulsy są transmitowane bezprzewodowo do implantu, a elektrody przetwarzają je na piksele światła. Ulepszone wersje Argusa II mogą okazać się odpowiednie także dla ludzi z innymi schorzeniami. 
 
Widzenie krok po kroku 
 
47-letnia Kim z Newbury w angielskim Berkshire była niewidoma od 19 lat, wzrok utraciła z powodu retinopatii barwinkowej. Gdy wszczepiono jej Argusa II, początkowo była rozczarowana - Powiedzieli mi, żebym popatrzyła w kierunku drzwi. Z korytarza wpadało światło. Mój Boże, było takie jasne - opowiada. 
Dalsze szkolenie z korzystania z okularów pozwoliło Kim rozpoznać białą zastawę obiadową, framugi drzwi i świnkę morską. I wreszcie barwy. 
- Jako pierwszy dostrzegłam neonowy niebieski - mówi. - Teraz to mój ulubiony kolor. 
Autor: Mark Henderson Źródła: The Times 
 
aaa 
3.2. Odzyskał wzrok po 55 latach 
 
 Źródło: http://wyborcza.pl 
 Data opublikowania: 2011-06-18 
 
 Po raz pierwszy w historii lekarzom udało się operacyjnie przywrócić widzenie pacjentowi po ponad pół wieku kalectwa - podaje BBC News Magazyn "Journal of Medical Case Reports" opisuje historię mężczyzny, który w wieku ośmiu lat utracił widzenie w prawym oku. Od uderzenia kamieniem chłopcu odkleiła się siatkówka. 
Po 55 latach złożył wizytę lekarzowi w szpitalu New York Eye and Ear Infirmary, skarżąc się na pieczenie i ból w niewidzącej gałce ocznej. Zdarzyła się rzecz nieoczekiwana: po przemyciu oka i kuracji odpowiednimi lekami, mającymi zastopować tworzenie się kolejnych wylewów, pacjent stwierdził, że oko zaczęło widzieć - na razie tylko niewyraźne plamy światła. Zachęceni lekarze podjęli się operacji. Teraz, mając 63 lata, mężczyzna odzyskał wzrok. - 
Według naszej wiedzy jest to pierwszy tego typu udany zabieg u pacjenta, który tak długo miał odklejoną siatkówkę. To nietypowe, często niestety odklejona siatkówka po pewnym czasie niszczy się nieodwracalnie. - mówi dr Olusola Olawoye - Ten sukces jest nadzieją dla wielu osób borykających się z podobnym problemem. 
 
aaa 
3.3. Zdolność łączenia bodźców wzrokowych i dotykowych nie jest wrodzona 
PAP 
 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania: 2011-04-11 
 
Dzieci, które urodziły się niewidome, po odzyskaniu wzroku nie potrafią rozpoznać obrazu przedmiotu, którego wcześniej dotykały. Naukowcy z USA odkryli, że nasz mózg musi podczas rozwoju "nauczyć się widzieć" - połączyć w jedną całość bodźce wzrokowe i dotykowe, ponieważ ta zdolność nie jest wrodzona. Wyniki badań opublikowano w najnowszym numerze pisma "Nature Neuroscience". 
 
Richard Held wraz z kolegami z Brain and Cognitive Sciences w Cambridge badał grupę pacjentów z Indii, w wieku od 8 do 17 lat, którym w ramach pomocy humanitarnej wyleczono wzrok. Wszystkie dzieci urodziły się niewidome z powodu katarakty lub nieprzeziernej rogówki (zewnętrznej, normalnie przezroczystej warstwy oka). 
 
Po zabiegach usunięcia katarakty lub przeszczepu rogówki, gdy dzieci odzyskały wzrok, poproszono je o zbadanie dotykiem klocka, a następnie wskazanie go - przy pomocy samego wzroku - spośród dwóch różnych, które im zaprezentowano. Uczestnicy projektu nie potrafili prawidłowo połączyć bodźców dotykowych z obrazem, który zobaczyli. 
 
Podobne testy przeprowadzano po 5 dniach wówczas dzieci, które odzyskały wzrok, radziły sobie dużo lepiej. Zdaniem autorów pracy, świadczy to o tym, że podczas rozwoju nasz mózg musi nauczyć się widzieć i koordynować informacje, które trafiają do niego za pośrednictwem różnych zmysłów. 
 
aaa 
3.4. Prawa osób niepełnosprawnych podczas podróży koleją 
 
 Źródło: www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-06-13 
 
Osoby niepełnosprawne i osoby o ograniczonych możliwościach poruszania się mają prawo do równego dostępu do usług kolejowych. Przewoźnicy kolejowi oraz zarządcy stacji mają obowiązek określenia zasad na jakich osoby niepełnosprawne i osoby o ograniczonych możliwościach poruszania się będą mogły korzystać z usług przewozowych. Osoby te nabywają bilety i dokonują rezerwacji bez ponoszenia dodatkowych opłat. 
 
Prawa przysługujące tym osobom: 
 
* Osoby niepełnosprawne mają prawo do uzyskania pomocy przy wsiadaniu i wysiadaniu z pociągu po wcześniejszym zawiadomieniu przewoźnika kolejowego oraz zarządcy stacji. 
 
* Osoba niepełnosprawna lub osoba o ograniczonej sprawności ruchowej zawiadamia przewoźnika kolejowego, zarządcę stacji, sprzedawcę biletów lub operatora turystycznego o potrzebie udzielenia pomocy przynajmniej na 48 godzin, zanim taka pomoc będzie potrzebna. Powyższe podmioty mają obowiązek ustalenia zasad współpracy w tym zakresie. 
Nawet, jeśli pasażer nie dokona powiadomienia w terminie, o którym wyżej mowa przewoźnik kolejowy i zarządca stacji powinien podjąć wszelkie stosowne wysiłki dla zapewnienia pomocy w taki sposób, by osoba niepełnosprawna oraz osoba o ograniczonej sprawności ruchowej mogła odbyć podróż. Powiadomienie o potrzebie pomocy może być złożone w dowolnej formie. 
 
* Osoby te mogą uzyskać pomoc lub zgłosić swe przybycie w wyznaczonym przez zarządcę infrastruktury lub dworca punkcie. Pomoc udzielana jest pod warunkiem, że osoba ta pojawi się w terminie określonym przez przewoźnika, zarządcę infrastruktury lub dworca. Wyznaczony termin nie może przekraczać 60 minut przed ogłoszoną godziną odjazdu. Jeśli termin nie został wyznaczony pasażer może zgłosić się nie wcześniej niż 30 minut przed planowanym odjazdem. 
 
* Na stacji kolejowej lub dworcu, na którym obecny jest personel, przyjeżdżającym lub wyjeżdżającym z niej osobom niepełnosprawnym lub osobom o ograniczonej sprawności ruchowej, zarządca stacji powinien zapewnić nieodpłatnie pomoc w taki sposób, aby osoby te były w stanie wsiąść do odjeżdżającego pociągu, przesiąść się do pociągu skomunikowanego lub wysiąść z pociągu przyjeżdżającego. 
 
* Na stacjach lub dworcach, na których nie ma personelu, przewoźnik kolejowy lub zarządca stacji powinien wywiesić łatwo dostępną informację o najbliższej stacji, na której obecny jest personel oraz o rodzaju bezpośrednio dostępnej pomocy. Na powyższych stacjach również przewoźnik kolejowy lub zarządca stacji musi podjąć wszelkie racjonalne starania w celu zapewnienia tym osobom dostępu do podróży pociągiem. Ponadto niezależnie od obecności na stacji personelu zarządcy infrastruktury, przewoźnik kolejowy w wyniku wcześniejszego zawiadomienia zapewnia nieodpłatną pomoc w pociągu oraz podczas wsiadania i wysiadania. 
 
* Przewoźnik kolejowy odpowiedzialny zgodnie z odrębnymi przepisami za całkowitą lub częściową utratę albo uszkodzenie sprzętu osób niepełnosprawnych lub osób o ograniczonej sprawności ruchowej służącego im do poruszania się lub innego specjalistycznego sprzętu używanego przez takie osoby, w przypadku pasażerów podróżujących w komunikacji międzynarodowej pomiędzy Polską, a innym państwami członkowskimi Unii Europejskiej, zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania w zakresie odpowiadającym rozmiarowi szkody, bez ograniczeń kwotowych. 
 
* Zarządca stacji ma obowiązek zapewnić dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej, dostępność stacji, peronów, z których mogą korzystać pasażerowie podróżujący w komunikacji międzynarodowej pomiędzy Polską a innymi państwami Unii Europejskiej. Przewoźnik kolejowy zobowiązany jest dostosować tabor kolejowy wykorzystywany w przewozach międzynarodowych dla tych osób. 
 
Zgłoszenia potrzeby udzielenia pomocy należy kierować do przewoźników: PKP Intercity S. A. 
Informacja krajowa - tel. (22) 474-51-75, 
infolinia 197-57 
 
Przewozy Regionalne Sp. z o. o. 
w Białymstoku - tel. 782-452-693, 782-452-717 
w Bydgoszczy - tel. 782-55- 629 
w Gdyni - tel. 722-341-240, 722-341-528 
w Katowicach - tel. 782-554-454 
w Kielcach - tel. (41) 278-35-35, 782-555-573 
w Krakowie - tel. 782-556-787 
w Lublinie - tel. 722-349-320, 722-349-321 
w Łodzi - tel. 722-356-250, 722-352-181, 722-357-597 
w Olsztynie - tel. 665-914-103 
w Opolu - tel. 665-916-090 
w Poznaniu - tel. 665-913-973 
w Rzeszowie - tel. 782-450-801 
w Szczecinie - tel. 665-912-387 
we Wrocławiu - tel. 782-451-435 
W Zielonej Górze - tel. 665-915-411 
 
Koleje Mazowieckie - KM Sp. z o. o. 
tel. (22) 473-79-00 
 
Koleje Dolnośląskie S. A. 
tel. (76) 753-51-22 
 
PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście Sp. z o. o. 
tel. (58) 721-12-11 
 
Warszawska Kolej Dojazdowa Sp. z o. o. 
tel. (22) 758-00-12, (22) 755-70-82 
 
Arriva RP Sp. z o. o. 
tel. (22) 481-39-48 
 
Aktualne numery telefonów i adresy poczty elektronicznej dostępne są także na stronach internetowych przewoźników, w punktach informacji, a także w formie ogłoszeń wywieszonych na dworcach. 
 
Wszelkie uwagi i pytania dotyczące podróży koleją należy kierować do Urzędu Transportu Kolejowego 
ul. Chałubińskiego 4, 00-928 Warszawa 
lub pocztą elektroniczną: 
pasazer@utk. gov.pl 
 
©1998-2011 Urząd Transportu Kolejowego. 
 
aaa 
3.5. Palec na wagę konta 
Alicja Nyziak 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Gwiazdy filmowe ubezpieczają szczególnie atrakcyjne fragmenty swojej anatomii. Okazuje się, że w cenie są zgrabne nogi, wypielęgnowane dłonie, powabny biuścik itd. Do tej pory tego typu wiadomości trochę mnie zdumiewały, odrobinę śmieszyły, ale zdaje się, że pora zmienić zdanie. 
Zwariowałam? Ależ nic podobnego. Ja pogalopuję do rzetelnego (tylko czy jest taki) ubezpieczyciela, aby odpowiednio ubezpieczyć mój dowolnie wybrany palec. 
Wszystko przez nowoczesny system biometryczny, który rozpoznaje skomplikowaną sieć naczyń krwionośnych w palcu. Dzięki tej metodzie znacznie łatwiejsze i bezpieczniejsze będzie pobieranie pieniędzy z bankomatu. Dziś jeszcze poza paluszkiem trzeba użyć karty bankomatowej i podać kod pin, ale i to ma ulec zmianie. 
Mało tego, okazuje się, że ten nowoczesny bankomat (pierwszy w Europie) znajduje się w Warszawie przy ulicy Płockiej. Powiada się, że pierwsza jaskółka wiosny nie czyni. Może i tak, ale pomysł jest wart "zawieszenia" na nim oka, bo na pewno ułatwi operacje bankomatowe także niewidomym. 
Zdaję sobie sprawę, że osoby z dysfunkcją wzroku starają się mieć odpowiednio poukładane wszelakie dokumenty, ale gdy przez futerał lub etui przetoczy się tornado, to... Nagle w dłoni pozostaje dorodna talia kart tej samej wielkości. "Podkarmienie" bankomatu niewłaściwą kartą, omsknięcie się paluszka na klawiaturze podczas wbijania kodu pin lub jego zapomnienie, grozi blokadą konta. Ileż się potem trzeba nabiedzić, aby wszystko wróciło do normy, to fiu, fiu. 
Zastosowanie systemu biometrycznego zniweluje praktycznie do zera ryzyko zgubienia lub kradzieży. Przecież trudno zgubić własny palec czy oczekiwać, że "niebieski ptak" zaczai się na niewidomego z tasakiem i spróbuje zwędzić "dokument" uprawniający właściciela do wypłacenia gotówki. Zdaje się, że ten system może okazać się wybitnie in plus, również dla nas! 
Jak zapowiada rzecznik Banku Polskiej Spółdzielczości do końca roku ma zostać zainstalowanych 50 tego typu bankomatów na terenie kraju. 
Pozostaje mieć nadzieję, że wdrożenie ciekawego i wydaje się, że bardzo praktycznego systemu, nie utknie gdzieś w labiryncie regulacji prawnych i przepisów wewnątrzbankowych. 
Dodam, że system biometryczny został opracowany w japońskiej firmie Hitachi. 
Jeśli temat kogoś zainteresował, polecam artykuł w styczniowym numerze miesięcznika "Fokus", pt. "Płatności przyszłości" autorstwa Łukasza Kaniewskiego. 
 
 aaa 
3.6. Kulturalny Erudyta 
 
Źródło: http://szansa.migomedia.pl 
 
GRA "KULTURALNY ERUDYTA" JUŻ JEST! ZAPRASZAMY DO ZABAWY! 
 
Z przyjemnością informujemy, że gra edukacyjna, nad którą pracowaliśmy w ostatnich miesiącach, jest już dostępna na stronie: 
www.erudyta.szansadlaniewidomych.org. 
Na platformę gry można także wejść klikając odpowiedni link w dziale "Nasze Akcje". 
 
Żeby skorzystać z gry-quizu, należy zarejestrować się na wskazanej stronie i pobrać bezpłatną wersję na komputer PC z systemem Windows bądź na telefon komórkowy z systemem Symbian Series 60. Każdy może skorzystać z obu wersji. 
W tej chwili możemy wybierać z 20 działów tematycznych, albo podjąć decyzję o losowym wyborze tematu. Możemy także sprawdzać i poszerzać wiedzę na trzech poziomach trudności, więc każdy powinien znaleźć coś dla siebie. 
Gra zlicza punkty za odpowiedzi (1, 2lub 3 za odpowiedź - zależy, który poziom trudności wybraliśmy) i umieszcza najlepszych graczy na liście rankingowej. 
Przypominamy, że program jest udźwiękowiony i oferuje użytkownikowi dwa rodzaje mowy syntetycznej do wyboru: Krzysztof firmy Loquendo i Jan firmy Altix. 
Słabowidzący mogą skorzystać z opcji powiększenia czcionki i zmiany kontrastu wyświetlania. 
Zachęcamy wszystkich do nauki poprzez zabawę i czekamy na zgłoszenia pomysłów do kolejnych tablic tematycznych. 
 
Miło nam także poinformować, że laureatami konkursu rozegranego w oparciu o grę, który odbył się w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Słabowidzących nr 8 w Warszawie w dniu 25 maja, zostali trzej uczniowie drugiej klasy liceum. Zwycięzcy to: 
Karol Irla (374 zdobyte punkty), 
Kinga Rycharska (350 punktów), 
Kacper Kowalczyk (251 punktów). 
Jako najlepsi otrzymali nagrody rzeczowe w postaci nowoczesnych telefonów komórkowych przystosowanych indywidualnie do ich wzrokowych możliwości. 
Projekt został zrealizowany w ramach programu Akademia Orange. 
 
 aaa 
4. ROZMOWA MIESIĄCA 
Z Barbarą Urbańczyk rozmawia Stanisław Kotowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Pani Barbara jest niezwykłym człowiekiem, o niezwykłych postawach i doświadczeniach. Jest osobą, która żyje dla niepełnosprawnego chłopca. Jest jego prawdziwą choć zastępczą mamą, którego kocha i z miłości tej czerpie siły do zmagania się z wielkimi przeciwnościami losu, z trudnościami życia codziennego oraz z własnymi słabościami. Warto poznać jej drogę życiową i cele jej życia. 
 
S.K. - Jest Pani osobą niewidomą o złożonej niepełnosprawności. Proszę powiedzieć kilka słów na temat swego stanu zdrowia i niepełnosprawności. 
 
B.U. - Od 11 roku życia chorowałam na zaburzenia hormonalne, 10 lat uporczywej walki i brania leków sterydowych spowodowały w moim organizmie ogromne spustoszenie niosąc ze sobą choroby: osteoporozę, astmę i cukrzycę insulinozależną. 
 
S.K. - A jaki jest stan Pani wzroku i innych niesprawności? 
 
B.U. - W latach 2000-2002 postępująca cukrzyca spowodowała takie spustoszenie w organizmie, że nastąpiła konieczność amputacji obu nóg i utrata wzroku. 
 
S.K. - Rozumiem, że porusza się Pani na wózku inwalidzkim. A jaki jest stan pani wzroku ? Czy pozostały jakieś resztki widzenia? 
 
B.U. - Nie mam nawet poczucia światła. Wzrok straciłam w ciągu pół roku. Miałam kilka poważnych i bolesnych operacji, które nie dały efektu. 
 
S.K. - No, przeżyć coś takiego... Ale brak wzroku nie jest jedyną Pani niepełnosprawnością. Proszę powiedzieć coś więcej na ten temat. 

B.U. - Niestety, i z tym nie było łatwo. Amputowano mi najpierw prawą nogę. Gorzej było z lewą nogą. Chirurdzy zabierali się do niej aż trzy razy. 
 
 S.K. - Pani Basiu! Słów mi brakuje. Przecież tymi "szczęściami" można obdzielić kilka osób, a każda miałaby powody do narzekania. Jak Pani to przetrwała? Kto Pani pomagał? 
 
B.U. - Przede wszystkim bliscy - mama i brat. Mama, kiedy trzeba było, zamieniała się w pielęgniarkę - robiąc zastrzyki, opatrunki, zmieniając kroplówki. Z potrzeby serca nie trzeba było żadnego wykształcenia lekarskiego, ona robiła to z wielką miłością. A do tego obie maiłyśmy poczucie odpowiedzialności za to, że jest z nami Konrad, który potrzebuje naszej opieki. Nasza wspólna wzajemna miłość była motorem do przetrwania i działania. 
 
B.K. - To, że tak powiem, od strony medycznej i pielęgnacyjnej. A jak przebiegała Pani rehabilitacja? Kto pomagał? Na czym ta pomoc polegała? 
 
 B.U. - Rehabilitacji nie było żadnej, sama się rehabilitowałam i znów podkreślam wspierali mnie bliscy - miłość Konrada i doping przyjaciół. Musiałam, nie miałam innego wyjścia. 
 
S.K. - Jest Pani niezwykle dzielna i odporna na wszelkie przeciwności. Może być Pani wzorem dla wszystkich, ale oby nikt nie musiał korzystać z tego wzoru. 
 
B.U. - Cóż, jak nie ma innych możliwości, wszystko trzeba przetrzymać. Udało mi się przeżyć i nie załamać się całkowicie, chociaż momentów trudnych było bez liku. 
 
 S.K. - Gratuluję odporności i uporu w pokonywaniu bólu oraz skutków tak wielkiej, złożonej niepełnosprawności i chorób. 
 
 B.U. - Dziękuję, chociaż wolałabym nie mieć takich powodów do otrzymania gratulacji. 
 
S.K. - Wiemy, jaki jest stan Pani zdrowia i niepełnosprawności. Teraz proszę opowiedzieć nam coś więcej o sobie. Rozumiem, że do szkoły uczęszczała Pani jako osoba widząca. Jaką szkołę pani ukończyła? 
 
B.U. - Ukończyłam szkołę średnią, ale na rozpoczęcie studiów mój zakład pracy nie chciał wyrazić zgody. Nikt jakoś nie pomógł mi przezwyciężyć oporu mojego pracodawcy w tej sprawie. I tak pozostało. Zresztą, naukę z pracą byłoby trudno pogodzić, gdyż pracowałam jako kierownik sporego magazynu budowlanego. Była to spółdzielnia remontowo-budowlana w Turku. 
 
S.K. - Rozumiem, że ma Pani rentę inwalidzką z tytułu zatrudnienia? 
 
B.U. - Tak, ale jest to niska renta, wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym wynosi zaledwie 967 zł. Miałam wówczas krótki okres zatrudnienia. Ponadto lekarz popełnił błąd i po rocznym zasiłku rehabilitacyjnym wydał mi pozwolenie na pracę. Spowodowało to, że na rentę przeszłam z połowy etatu i są tego skutki. 
 
S.K. - A jaki jest Pani stan cywilny, jeżeli wolno mi o to zapytać? 
 
B.U. - Jestem osobą niezamężną. Schorzenia i niepełnosprawność nie pozwoliły mi na zawarcie małżeństwa. Świadoma swego stanu zdrowia, nie zdecydowałam się założyć rodziny i mieć dzieci, które prawdopodobnie odziedziczyłyby po mnie chorobę. Jestem natomiast rodziną zastępczą dla Konrada Wnykowskiego. Mój przybrany syn jest motorem działania. Poświęcam mu całe siły, jakimi dysponuję, wszystkie myśli i uczucia, całą miłość. Jest to konieczne, ponieważ cierpi on na epilepsję, porażenie mózgowe i autyzm. 
 
S.K. - Trudnego zadania Pani się podjęła. Porażenie mózgowe, epilepsja i autyzm... W jaki sposób zapewnia mu Pani bezpieczeństwo, jak chroni przed uderzaniem głową w twarde przedmioty? Jak przed odgryzieniem sobie języka? 
 
B.U. - Zacznę od tego, jak zostałam rodziną zastępczą. Latem 1998 r. dowiedziałam się, że w domu dziecka w Turku (miasteczku, w którym mieszkam) znajduje się 3-letni chłopiec chory na epilepsję, porażenie mózgowe i autyzm. Kiedy wraz z moją mamą zobaczyłyśmy go po raz pierwszy, Konrad wyglądał jak zaniedbane, chore i przerażone zwierzątko kiwające się to w przód to w tył. Jego stan był tragiczny, świerzb pokrywał całą skórę, miał ropiejące oko, paciorkowca w gardle i kołtun we włosach. Widok był przerażający, chłopiec nie mówił, nie potrafił sam jeść, był całkowicie zamknięty w sobie, cały czas wprawiał w ruch obrotowy przeróżne przedmioty: dekielki od słoików lub zabawkę "bąk". Oprócz tego był bardzo nerwowym dzieckiem, bardzo często uderzającym głową o ścianę lub podłogę. Miałam to szczęście, że Konrad uderzał głową o podłogę i w ściany, robił to dopóki jeszcze widziałam. Miłość i fachowa opieka lekarzy doprowadziły do tego, że z epilepsji Konrada pozostały tylko spastyczne skurcze mięśni, które rozluźniałam przytulając go i delikatnie ściskając. Robiłam to z miłości i okazało się, że według pani doktor psychiatry, tego Konrad najbardziej potrzebował, oprócz leków. 
Razem spędzamy czas chodząc na spacery, na cmentarz, wyjeżdżając na wieś, przychodzą wolontariuszki, czytają mu książki (bardzo to lubi), zajmujemy się układaniem klocków, Konrad kocha grać w piłkę z wolontariuszami. 
 
S.K. - Rzeczywiście stan Konrada mógł wywołać litość i chęć zaopiekowania się nim. Nie była chyba jednak to łatwa decyzja? 
 
 B.U. - Nie, nie była łatwa. Na jej podjęcie miałam niespełna dwa miesiące. Takie dzieci nie są mile widziane w domach dziecka, ponieważ wymagają całodobowej opieki i dużej cierpliwości. Nie są też chętnie przyjmowane do rodzin zastępczych. 
Decyzja o zostaniu matką Konrada była z pewnością najtrudniejszą w moim życiu. Sama borykałam się z problemami zdrowotnymi, nie miałam nawet idealnych warunków mieszkaniowych, gdyż moje mieszkanie ma zaledwie 37 metrów kwadratowych. 
 
S.K. - Pani schorzenia, małe mieszkanie, a mimo to...? 
 
B.U. - Cóż, wiedziałam, że jeśli nie wezmę Konrada, trafi on do zamkniętego zakładu psychiatrycznego i spędzi tam resztę życia. Po wielu nieprzespanych nocach postanowiłam, że spróbuję pomóc temu chłopcu, dam z siebie wszystko, by jego życie uczynić lepszym. Początki nie były łatwe. U Konrada stwierdzono częściowy autyzm. 
 
S.K. - Obawiam się, że nie tylko początki były bardzo trudne. 
 
B.U. - To prawda, ale z każdą sytuacją można się oswoić, wypracować metody postępowanie, zorganizować pomoc w sytuacjach, w których sama sobie nie radzę. 
Obecnie Konrad należy do Łódzkiego Stowarzyszenia Chorych na Autyzm. To Stowarzyszenie nie było jedynym ośrodkiem, do którego z nim jeździłam. Jeździłam do ortopedy w Poznaniu i Łodzi oraz do neurologa w Centrum Matki Polki. Ponadto zaliczyliśmy kilka wizyt u ordynator Oddziału Psychiatrii, prof. Renaty Czart. 
Obecnie Konrad jest pod stałą opieką psychiatry dr Żaboklickiej w Koninie i lekarza rodzinnego dr Skowrońskiej w Turku. Każda wizyta jest dla nas prawdziwą walką, Konrad cierpiący na autyzm nie pozwala się zbadać, nie jest w stanie powiedzieć co go boli i gdzie, a jest bardzo chorowitym dzieckiem. Jego próg drgawkowy wynosił zaledwie 37,5 stopnia. 
(Obniżony próg drgawkowy przyczynia się do większego prawdopodobieństwa wystąpienia drgawek. Przypis redakcji) 
 
S.K. - Kto, oprócz wolontariuszy, pomaga Pani prowadzić gospodarstwo domowe i opiekować się Konradem? 
 
B.U. - Nieocenioną i niemal niezastąpioną osobą w naszym życiu była moja mama. Wykonywała wszystkie obowiązki dotyczące gospodarstwa domowego oraz woziła syna do szkoły. 
 
S.K. - Rozumiem, że teraz mama już nie pomaga. Czy tak? 
 
B.U. - Obecnie mieszkamy razem z bratem, ponieważ mama zginęła przed rokiem w wyniku potrącenia przez samochód. Miała wówczas 76 lat. Jej śmierć była dla nas wielką tragedią. Nie mógł pogodzić się z tym również Konrad - bardzo tęsknił, do tej pory tęskni, bywa, że ją woła. 
Z tamtego okresu pamiętam przede wszystkim, że nieważny był ból, strach i choroba, lecz nieustająca myśl, że w domu czeka na mnie Konrad. W styczniu skończył 16 lat, a ja mam już 53 lata. 
 
S.K. - I jak sobie Pani radzi? 
 
B.U. - W ciągu tygodnia Konrad uczęszcza do Specjalistycznego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Stemplewie, które jest oddalone od Turku o 35 km. Teraz wozi go brat. 
Po sześciu latach pobytu w przedszkolu zapisałam syna do klasy integracyjnej w Turku, która okazała się niewypałem. Uczęszczał tam około dwa miesiące, ale nie mógł się zaaklimatyzować - dwa tygodnie siedział w kurtce z plecakiem i w czapce. Żadna "siła" nie była w stanie zmusić go do wejścia do klasy. Dopiero po wielu staraniach i kłopotach (Starostwo nie chciało się zgodzić na pobyt Konrada w Stemplewie) udało się! Konrad dostał się do Stemplewa, gdzie się zaaklimatyzował i dobrze się czuje. Tam również jeździ na turnusy rehabilitacyjne, gdzie także jest hipoterapia. Dzieje się tak między innymi dzięki dobrze i mądrze wyszkolonej kadrze zawodowej. W tym roku także mam problemy z turnusem rehabilitacyjnym, gdyż PCPR w Turku nie ma funduszy na dofinansowanie (koszt 2100 zł). Próbowałam i udało się. Teraz po raz drugi piszę pisma do zakładów pracy i proszę o dofinansowanie Konrada. Nie proszę o pieniądze na moje konto, lecz na konto Stowarzyszenia, które organizuje ten turnus. Może się uda. 
 
S.K. - Tak, jeżeli Konrad przebywa w ośrodku, problemem może być tylko zawiezienie go tam i przywiezienie do domu. Ale jak Pani sobie radzi, bo chyba zabiera go czasami do domu? 
 
B.U. - Konrad ma 160 cm wzrostu i niewyczerpane pokłady energii, lubi słuchać disco polo i jeść średnio co 10 minut. Gdy wraca do domu na weekend, pierwsze dwie godziny spędza wtulony w moje objęcia, kołyszemy się razem słuchając polskich przebojów. W takich chwilach, w tym uścisku dziękujemy sobie nawzajem, ja za to, że mam tak wspaniałego synka, a on za to, że 13 lat temu postanowiłam spróbować… i że próbuję do dziś otoczyć go opieką. Nigdy nie żałowałam swojej decyzji, nigdy nie myślałam, żeby go oddać czy zrezygnować. Konrad w dalszym ciągu wymaga opieki całodniowej, pomocy w myciu, ubieraniu się, przygotowywaniu każdego posiłku. 
 
S.K. - Tak, ale co poza tymi dwiema godzinami? 
 
B.U. - Jak już wspomniałam, mam pomoc ze strony wolontariuszy, którzy chodzą z nim na spacer, do fryzjera czy czytają mu bajki. 
Razem przeżywamy wzloty i upadki, chwile małych zwycięstw, tj. pierwsze własne słowa i zdania Konrada, pierwszy samodzielnie zjedzony posiłek, pierwszy raz samodzielnie nałożona bluza. Te sukcesy są niewielkie, ale wciąż postępujące. 
Mój synek daje mi siłę, by wstawać rano i uśmiechać się do ludzi. Nawet mój pobyt w szpitalu nie może trwać dłużej niż tydzień, gdyż wiem, że już w piątek wraca Konrad, którego muszę powitać pełna energii i optymizmu. Ale ta samodzielność jest w pewnym stopniu pozorna, gdyż w każdej czynności życiowej (ubieranie, mycie, jedzenie itd.) trzeba mu towarzyszyć i pokazywać jak to robić. 
 
S.K. - Jak radzi Pani sobie z atakami epilepsji? A może to są tylko małe ataki? 
 
B.U. - Jak wcześniej mówiłam, zostały małe spastyczne przykurcze mięśni. 
 
S.K. - Powiedziała Pani, że nie żałuje swojej decyzji. Jak można wnioskować z bardzo powolnego uczenia się wykonywania nawet prostych czynności, Konrad jeszcze bardzo długo będzie potrzebował opieki, a może nawet nigdy nie będzie samodzielny. Czy jednak czasami nie wątpi Pani, że ta decyzja była słuszna? 
 
B.U. - W dalszym ciągu twierdzę, że postąpiłam słusznie. Wyrzuty sumienia nie pozwoliłyby mi żyć, że go zobaczyłam i nie zaopiekowałam się nim. Wiele rodzin boi się adoptować chore dziecko, gdyż chcą, by ich pociechy były piękne, zdrowe i sprawne intelektualnie. Nie ma w tym nic złego, ale z własnego doświadczenia wiem i mogę śmiało podpisać się pod tym, że adopcja dziecka cierpiącego np. na autyzm jest dobrem, które zwraca się po 100-kroć. Dzieci autystyczne są niezwykłe i wyjątkowe, uczą ogromnej pokory wobec przeciwności losu, cieszenia się z najdrobniejszych rzeczy. 
Bycie mamą zastępczą to największe szczęście, jakie mnie w życiu spotkało. Nigdy bym nie pomyślała, że to małe, przestraszone dziecko, które zawitało w moim domu 13 lat temu, wniesie w moje życie tyle radości i szczęścia. 
Konrad jest moją miłością, któremu oddaję się całą sobą. Mimo że nie widzę, oczami duszy czuję mocniej, głębiej, bardziej. To właśnie Konrad jest sensem mojego życia. Oczywiście, że nieraz bywam bardzo zmęczona życiem, cierpieniem chorobą i nim, krzyczącym bez powodu w napadach autystycznych, ale gdy wszystko wraca do normy, jestem bardzo szczęśliwa. Moja miłość do niego rośnie razem z nim. 
 
S.K. - Piękny sens znalazła Pani w swoim niełatwym życiu. Szkoda, że tak mało jest ludzi, nawet w pełni sprawnych, zdolnych do takich poświęceń. 
 
B.U - To zależy, jak na to popatrzeć. Niektórzy widzą w tym właśnie poświęcenie, a ja uważam, że Konrad nie tylko bierze, ale bardzo dużo daje. 
 
S.K. - Co, oprócz Konrada, zajmuje Pani myśli, co lubi Pani robić, czym się interesuje? 
 
B.U. - Kocham muzykę, poezję, literaturę (której jeszcze tak mało jest na audiobookach). Muzyka z lat 60-tych, 70-tych, stare dobre ballady rockowe, poezja śpiewana, przede wszystkim utwory, w których tekst zawiera jakiś sens. A książki - poezja niemal każda, a literatura wspomnienia, dzienniki historyczne, przygodowe, wszystko oprócz science fiction i banalnych kryminałów. 
Za opis swojego życia (Moje życie - moja pasja) zdobyłam wyróżnienie w konkursie literackim, który organizowała Pomorska Organizacja Sportu i Turystyki Osób Niepełnosprawnych - KEJA. Otrzymałam szczególne wyróżnienie - nagrodę w wysokości 1000 zł (w styczniu br.). Dzięki konkursowi znalazłam się na liście dyskusyjnej Kejowiczów - są to osoby słabowidzące lub niewidome. Czuję się tam wspaniale, bardzo ich wszystkich lubię, tylko czytając ich korespondencję nie mam czasu na odpisywanie na maile, ale ludziom z listy dziękuje bardzo, że ze mną są. Wiem, że mogę na nich zawsze liczyć i serdecznie wszystkich pozdrawiam. 
 
S.K. - To dobrze, że ma Pani takie zainteresowania, które mogą być zaspokajane bez udziału wzroku. A jakie są Pani marzenia? 

B.U. - Oczywiście, marzę o tym, żeby mój synek wracał do domu ze szkoły z niezamykającą się buzią. Rozumiem go nawet bez słów, chociaż On mówi niemal wszystko, ale nie całymi zdaniami. Ja jednak pragnę rozmowy o tym co robił, co widział, czego się nauczył w szkole i o czym myśli, jakie ma marzenia. 
 
 S.K. - W ten sposób, od literatury i muzyki, wróciliśmy do Konrada. Myślę, że Pani życie i postawy zainteresują naszych czytelników, że przypomną sobie Pani trudności i ich pokonywanie, kiedy będzie im bardzo trudno. Przypomną sobie również Pani marzenia. Dziękuję za rozmowę i życzę zdrowia i sił, niezbędnych Pani i Konradowi. Życzę, żeby Konrad wrócił kiedyś z ośrodka i opowiedział pełnymi zdaniami wydarzenia całego tygodnia. Życzę, by radość z opieki nad Konradem dodawała Pani wytrwałości w walce z przeciwnościami. 
Stanisław Kotowski 
 
 aaa 
5. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
5.1. Płocczanin Roku 2010 dla Renaty Nych 
Małgorzata Siuta 
 
Źródło: http://plock.gazeta.pl 
Data opublikowania: 2011-06-03 
 
Szefowa Mazowieckiego Stowarzyszenia Pracy dla Niepełnosprawnych De Facto triumfuje w plebiscycie "Gazety" i Urzędu Miasta. 
- Chciałabym, żebyśmy zobaczyli w niepełnosprawnych równych sobie obywateli. Żeby Płock stał się miastem równych szans - mówiła wczoraj odbierając na scenie amfiteatru statuetkę Srebrnego Bolka. 
Renata Nych De Facto stworzyła w roku 2007, wspólnie z grupą przyjaciół. Sztandarowy projekt stowarzyszenia to internetowy kiosk z prasą dla niewidomych. Przy jego obsłudze pracuje 12 niepełnosprawnych. W skrócie w De Facto "przerabiają" zwykłe gazety (w tej chwili 45 tytułów) na potrzeby niewidomych i dostarczają je im potem drogą elektroniczną. W tej chwili z usług kiosku korzysta około 2 tys. osób z całego kraju. 
Dzięki De Facto powstały też m.in. tyflomapy (wypukłe plany - red.) ul. Tumskiej, odbyły się warsztaty dla nauczycieli, podczas których specjaliści podpowiedzieli pedagogom, jak pracować z niewidomymi. De Facto stworzyło e-serwis dla niewidomych, dzięki któremu mają oni dostęp do dokumentów wydawanych przez ratusz i kurię. 
O stowarzyszeniu było głośno pod koniec 2010 roku. Wtedy po raz pierwszy w płockim teatrze odbył się spektakl z audiodeskrypcją. Niewidomi na widowni mieli w uszach bezprzewodowe słuchawki. Dzięki lektorom wysłuchali nie tylko dialogów, ale, tak jak pozostali widzowie, dowiedzieli się, np. jak byli ubrani aktorzy, jakie mieli fryzury, jak wyglądała dekoracja. Kolejne przedstawienia z audiodeskrypcją są już zaplanowane. 
W maju stowarzyszenie, któremu szefuje Płocczanka Roku 2010, rozpoczęło realizację swojego kolejnego projektu. Jego główne założenie to kompleksowa rehabilitacja dzieci niewidomych i słabowidzących z Płocka. Najpierw w ramach projektu z dziećmi będą pracować specjalistki z warszawskiej fundacji Cedunis. Każde dziecko "ocenią" w jego domu i w szkole pod kątem stu różnych kompetencji. Sprawdzą np. czy umie sobie przygotować posiłek, czy prawidłowo trzyma laskę, czy potrafi samodzielnie dobrać sobie ubrania. A potem każdy z parametrów ocenią w skali od jednego do dziesięciu. Następnie dla każdego dziecka opracują indywidualny program wsparcia i wyznaczą bardzo precyzyjne cele. Potem z dzieckiem będą pracowali tyflopedagodzy z Płocka. Poprowadzą indywidualne zajęcia z każdym dzieckiem, m.in. z zakresu orientacji przestrzennej, samodzielnego poruszania się po szkole, wokół niej, w okolicy domu, na trasie do miejsc ważnych dla ucznia, czynności życia codziennego, nauki brajla, czytania rysunku wypukłego. Szczegółowe wskazania do pracy z dziećmi dostaną zresztą nie tylko pedagodzy, ale także rodzice. Po pół roku nastąpi "odbiór". Specjalistki z Warszawy sprawdzą, czego nauczyło się dziecko, i wyznaczą kolejne cele. 
W ramach tego samego projektu Stowarzyszenie De Facto będzie przetwarzać podręczniki szkolne, aby były dostosowane do potrzeb niewidomych. 
Renata Nych jest płocczanką, absolwentką III Liceum Ogólnokształcącego. Studiowała w Toruniu. Skończyła pedagogikę specjalną na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Kilka tygodni temu, kiedy rozpoczynaliśmy tegoroczny plebiscyt, mówiła o nominacji: - Czuję ogromną satysfakcję. Nie dlatego, że wyróżniono mnie, ale dlatego, że rozumiem to jako wyróżnienie dla całego stowarzyszenia. Tworzy je grono pracowników i sympatyków, połączonych wspólną ideą. To wyróżnienie także dla organizacji pozarządowych. Oznacza, że zmienia się ich rola. 
O tym, że jest kandydatką do tytułu, Renata Nych dowiedziała się w czasie pracy. - Wychodzę właśnie ze stadionu na Wembley - tłumaczyła. - Pojechaliśmy tam jako stowarzyszenie. Oglądaliśmy, jak obiekt jest przystosowany na potrzeby osób niewidomych, jak stosuje się tam audiodeskrypcję. Takie rozwiązania chcielibyśmy wprowadzić u nas w Orlen Arenie. Nie powinno to być skomplikowane. 
Statuetkę Srebrnego Bolka Renata Nych odebrała z rąk prezydenta Andrzeja Nowakowskiego, w amfiteatrze, podczas gali rozpoczynającej Dni Historii Płocka i Dzień Chemika. 
- Przede wszystkim chciałam podziękować kapitule konkursu, która wybrała mnie do grona nominowanych spośród wielu ludzi godniejszych ode mnie - mówiła tegoroczna laureatka. - Dziękuję także rodzinie, przyjaciołom, sympatykom De Facto. Tytuł jest uznaniem dla pracy, jaką wykonuje stowarzyszenie. Mam nadzieję, że tytuł zwróci uwagę płocczan na problemy ludzi niepełnosprawnych w naszym mieście. Nie po to jednak, żebyśmy się nad nimi pochylali i tylko współczuli, ale po to, żebyśmy zobaczyli w niepełnosprawnych równych sobie obywateli. Chciałabym, żeby Płock stał się miastem równych szans. 
Do tytułu Płocczanina Roku 2010, oprócz Renaty Nych, nominowani byli również: 
Ewa Ablewska - w ub.r. sprowadziła do Płocka "Szlachetną paczkę" - akcję, dzięki której kilkaset osób skupiło się wokół dzieła pomocy ponad 60 potrzebującym rodzinom. 
Paweł Mieszkowicz - prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Muzeum Mazowieckiego. Filatelista i miłośnik poczty oraz członek zarządu oddziału Polskiego Związku Filatelistycznego. Jest pomysłodawcą i twórcą Jarmarku Tumskiego. 
Anna Kozera - założycielka i prezes charytatywno-opiekuńczego Katolickiego Stowarzyszenia Brata Alberta. Stowarzyszenie prowadzone przez Annę Kozerę istnieje od 1993 r. i rozszerza działalność. Dziś z jego pomocy korzysta stale około 400 osób. 
Grażyna Rybicka - jedna z najbardziej znanych płockich nauczycielek. Od 28 lat uczy języka polskiego w III LO, ale ze swoimi pasjami wychodzi poza mury liceum. M.in. z pracownikami Chotomka jeździła po mieście z billboardem, by propagować ideę czytania dzieciom przynajmniej 20 minut dziennie. 
Wszyscy oni w dowód uznania dla swoich zasług otrzymali statuetki Brązowego Bolka. 
Dotychczasowi Płocczanie Roku: 
2000 - Anna i Wiktor Bramscy, 
2001 - Marzena Kalaszczyńska, 
2002 - Bogusław Osiecki, 
2003 - Tomasz Korga, 
2004 - ks. Wojciech Góralski, 
2005 - Andrzej Drzewiecki i Włodzimierz Figatowski, 
2006 - Halina i Stanisław Płuciennikowie, 
2007 - Marek Gajewski, 
2008 - Wiesław Chrobot, 
2009 - Grzegorz Stellak. 
 
 *** 
 
Serdecznie gratulujemy Pani Przewodniczącej Renacie Nych i pozostałym laureatom zaszczytnego wyróżnienia. Życzymy też dalszych sukcesów w prowadzonej działalności oraz wszystkiego najlepszego w życiu osobistym. 
Szczególnie gorąco gratulujemy Pani Przewodniczącej Renacie Nych. Kierowane przez Panią Przewodniczącą Stowarzyszenie De Facto Podejmuje i realizuje inicjatywy, cenne dla naszego środowiska. Jego sztandarowe dzieło - e-Kiosk dostarcza nam kilkadziesiąt tytułów gazet i czasopism. Jest to olbrzymia pomoc, która w poważnym stopniu wyrównuje nasze szanse korzystania ze słowa pisanego. Inne inicjatywy Stowarzyszenia również mają duże znaczenie dla wielu osób z uszkodzonym wzrokiem. Dlatego cieszy nas wyróżnienie Pani Przewodniczącej i z radością składamy najserdeczniejsze gratulacje. 
 Redakcja Wiedzy i Myśli 
 
 aaa 
5.2. Ruszył portal dla niepełnosprawnych turystów 
Natalia Łyczko 
 
Źródło: www.niepełnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2011-06-01 
 
1 czerwca br. uruchomiono turystyczny portal społeczny PodrozeBezGranic.pl, skierowany głównie do osób z niepełnosprawnością. 
Jak podkreślają pomysłodawcy, celem przedsięwzięcia jest propagowanie tematyki podróżniczej wśród osób z niepełnosprawnością, ale także zaznajomienie branży turystycznej z potrzebami i marzeniami niepełnosprawnego turysty. 
Na stronach portalu internauci znajdą informacje o przyjaznych biurach turystycznych, miejscach dostosowanych dla niepełnosprawnych podróżników oraz ciekawe oferty i inicjatywy organizacji. Nie zabraknie również ciekawych relacji z podróży - zarówno tych wielkich, jak i mniejszych, a każdy z użytkowników będzie mógł sam opublikować wspomnienia ze sprawdzonych miejsc. 
Ponadto w serwisie pojawią się praktyczne wskazówki dotyczące wyjazdów, ich organizacji i realizacji. Internauci będą mogli umieszczać własne informacje o organizowanych wyjazdach turystyczno-sportowych, rozmawiać na forum, inspirować do działania i wspierać innych, a także prosić o poradę oraz szukać wolontariuszy do pomocy przy organizacji swoich inicjatyw. 
- Każda nasza wyprawa w świat uczy ludzi dookoła o naszej rzeczywistości, inności, kulturze, zwyczajach, życiu. Podróżując, wzbogacamy swój świat, ale także świat o siebie. I dotyczy to wszystkich, w tym także, a może przede wszystkim, osób z niepełnosprawnością. Bo niepełnosprawność nie oznacza, iż trzeba spędzać czas zamkniętym w czterech ścianach (...), iż nie można realizować własnych pasji i marzeń. Jest to na pewno trudniejsze, ale da się. I trzeba - przekonują autorzy na stronie internetowej. 
Portal będzie na bieżąco uaktualniany i wzbogacany. Pomysłodawcy liczą na aktywny wkład użytkowników w jego rozwój. 
 
 aaa 
5.3. Certyfikat "Strona Przyjazna Niewidomym" Regulamin przyznawania, używania i posługiwania się znakiem "Strona Przyjazna Niewidomym" 
 
 Źródło: www.widzialni.pl 
 
par. 1. Wstęp. 
W Polsce żyje około 6 mln osób niepełnosprawnych (GUS, Stan Zdrowia Ludności Polski, 2004), stanowi to 19 proc. całego społeczeństwa. 30 proc. spośród nich to osoby niepełnosprawne wzrokowo. W kontekście dostępności stron www należy doliczyć do tej grupy osoby z dysfunkcjami, które nie zostały zakwalifikowane jako niepełnosprawne, a które mają problemy ze wzrokiem. Badania pokazują, że takich osób jest z roku na rok coraz więcej. Tworzą one ogromną grupę społeczną, będącą jednocześnie silną grupą nabywczą. Problem dostępności serwisów internetowych dla osób niepełnosprawnych dotyczy zatem nie tylko administracji publicznej, ale również firm komercyjnych. 
Budowanie stron przyjaznych osobom niewidomym i niedowidzącym jest nie tylko przeciwdziałaniem dyskryminacji osób niepełnosprawnych w życiu politycznym, społecznym i gospodarczym, ale również wyjściem naprzeciw nowej grupie odbiorców towarów i usług. Nie można przy tym zapomnieć, że oprócz niewidomych i niedowidzących są całe grupy innych użytkowników internetu, narażonych na wykluczenie cyfrowe i mogących korzystać wyłącznie z dostępnych stron www. Należą do nich: 
* niedosłyszący, głusi oraz głuchoniemi, 
* osoby niepełnosprawne ruchowo, intelektualnie 
* osoby z ADHD 
* dyslektycy 
* osoby biedne 
* osoby starsze 
* społeczności z biednych regionów 
* osoby korzystające ze starych typów komputerów 
* osoby korzystające z przeglądarek tekstowych, komputerów handheld oraz innych urządzeń mobilnych 
par. 2. Postanowienia ogólne. 
* "Strona Przyjazna Niewidomym" - to znak jakości stron internetowych przyznawany stronom www, które można określić jako dostępne i dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności niewidomych. Oznaczenie "Strona Przyjazna Niewidomym" zwiększa prestiż i konkurencyjność marki w internecie oraz pomaga budować profesjonalny wizerunek organizacji. Strona wyróżniona tym znakiem budzi zaufanie klientów i petentów, informuje internautów o właścicielach strony, którzy przyczyniają się do tworzenia w pełni demokratycznego Internetu. "Strona Przyjazna Niewidomym" to znak potwierdzający przynależność do elitarnej grupy instytucji i firm spełniających standardy dostępności, a więc odpowiadających na wyzwania rozwijającego się społeczeństwa informacyjnego. 
* Oznaczenie "Strona Przyjazna Niewidomym" jest przyznawane wyłącznie przez Widzialnych. 
* Oryginalny znak "Strona Przyjazna Niewidomym" jest linkiem. Po kliknięciu w niego otrzymamy informacje na temat daty uzyskania przez stronę statusu oraz termin wygaśnięcia jego ważności. 
par. 3. Zasady przyznawania i stosowania znaku "Strona Przyjazna Niewidomym". 
* O prawo do oznaczenia swojej strony znakiem "Strona Przyjazna Niewidomym" mogą ubiegać się właściciele stron www instytucji publicznych, stron prywatnych, podmiotów gospodarczych oraz organizacji społecznych. 
* Znak "Strona Przyjazna Niewidomych" jest nadawany w oparciu o wyniki płatnego audytu dostępności przeprowadzonego przez niewidomych konsultantów projektu z Polskiego Związku Niewidomych, głuchych konsultantów z Polskiego Związku Głuchych oraz ekspertów z dziedziny dostępności stron internetowych. 
* Przyznanie oznaczenia "Strona Przyjazna Niewidomym" uprawnia właściciela strony do: 
* umieszczenia znaku na stronie internetowej, 
* posługiwania się oznaczeniem we własnych materiałach promocyjnych i drukach reklamowych przez cały okres ważności znaku, 
* Decyzje Widzialnych o przyznaniu znaku "Strona Przyjazna Niewidomym" będą każdorazowo ogłaszane publicznie na stronie internetowej www.widzialni.eu. Niektóre serwisy będą mogły skorzystać z dodatkowej formy promocji, jaką jest umieszczanie przez Widzialnych informacji o przeprowadzonym audycie oraz nadanym oznaczeniu w notatkach prasowych oraz różnych publikacjach. Wybór dodatkowo promowanych stron zależy wyłącznie od Widzialnych. 
* W przypadku wprowadzenia zmian na stronie posiadającej oznaczenie "Strona Przyjazna Niewidomym", które spowodują, że serwis przestanie spełniać warunki niezbędne do jego uzyskania, Widzialni mogą wydać decyzję o cofnięciu pozwolenia na używanie znaku do momentu poprawienia błędów. 
* Obsługą administracyjną i techniczną przy działaniach związanych z procesem weryfikacji i przyznawania znaku "Strona Przyjazna Niewidomym" zajmują się wyłącznie Widzialni. 
* Znak "Strona Przyjazna Niewidomym" przyznawany jest na okres 1 roku z możliwością przedłużenia na kolejny rok wg. uproszczonej procedury i po zmniejszonych kosztach audytu. 
* Samo używanie znaku "Strona Przyjazna Niewidomym" nie jest objęte żadną odpłatnością. 
par. 4. Warunki otrzymania przez stronę www statusu "Strona Przyjazna Niewidomym". 
Status "Strona przyjazna Niewidomym" jest przyznawany tylko tym serwisom, które spełniają specyfikacje W3C w zakresie dostępności stron internetowych (inicjatywa WAI przynajmniej na pierwszym poziomie dostępności: prioryty A) oraz pozytywnie przejdą audyt wykonany przez Widzialnych. Szczegółowe informacje na temat badania dostępności stron internetowych. 
 
aaa 
5.4. Starcie gigantów - audyt dostępności serwisów telewizji 
 
Źródło: www.widzialni.eu 
 
Jak sama nazwa wskazuje, telewizja jest przede wszystkim nośnikiem informacji wizualnej. Wydawałoby się, że dla osób niewidomych i niedowidzących to medium zupełnie bezużyteczne. Nic bardziej mylnego. 
Telewizja jest dla osób niewidomych i niedowidzących tak samo ważna i użyteczna jak dla osób w pełni sprawnych. Oczywiście korzystają z jej oferty w innym zakresie, nie mniej jednak aktywnie i często. Fundacja Widzialni przeprowadziła badania mające wykazać jak o niepełnosprawnego odbiorcę dbają najwięksi polscy nadawcy. Pod lupę trafiły serwisy internetowe TVP, Polsatu, TVN, TVN24 i TVPinfo. 
Badania zostały podzielone na dwa etapy. Pierwszym było badanie z użytkownikami, czyli samymi zainteresowanymi - osobami niewidomymi, niedowidzącymi i głuchymi. Etap drugi to analiza ekspercka, której przedmiotem było sprawdzenie zgodności kodu źródłowego serwisów z wytycznymi międzynarodowego konsorcjum W3C. 
Dla wszystkich serwisów zastosowano jednakowe parametry badań, te same kryteria i skalę ocen. Do testowania serwisów wykorzystano programy czytające Jaws i Window Eyes oraz program powiększający Lunar. Niepełnosprawni testujący przeprowadzili audyt biorąc pod uwagę pięć kluczowych elementów: tytuł strony, poprawne opisy nagłówków, bezpośrednie czytanie tekstu po kliknięciu na link, odpowiednio opisane linki, opisane pola formularzy. 
Aby zbadać płynność nawigacji w serwisie oraz jego strukturę konsultanci otrzymali do zrealizowania pięć zadań: znajdź dane adresowe stacji, znajdź informację kto jest prowadzącym głównego programu informacyjnego w paśmie wieczornym, jaki program będzie nadawany w podanym dniu i godzinie, znajdź formularz kontaktowy, znajdź formularz rejestracji - logowania. 
Wyniki audytu pokazują, że wciąż jest dużo do zrobienia w zakresie dostępności serwisów internetowych. Serwisy z całą pewnością nie są budowane z myślą o osobach niepełnosprawnych. W żadnym z badanych serwisów nie ma na przykład możliwości bezpośredniego czytania po kliknięciu na link. A przecież dostępność to nie tylko działanie prospołeczne, ale także wymierne korzyści komercyjne. 
Niestety żaden z nadawców nie pomyślał o umieszczeniu w swoich serwisach klipów filmowych w Polskim Języku Migowym, co osobom głuchym znacznie ułatwiłoby korzystanie z ich zasobów. W żadnym z serwisów informacje i klipy filmowe nie są opatrzone alternatywnym opisem, a zatem dla osób głuchych nie są zrozumiałe. 
Niewątpliwym promykiem nadziei jest fakt podjęcia przez niektóre stacje wysiłków skierowanych w kierunku użytkownika niewidomego i niedowidzącego, o czym mowa będzie przy szczegółowym opisaniu serwisów. 
Najgorzej w badaniach wypadł serwis TVN24, w którym aż roiło się od barier. Serwis ten uzyskał ocenę niedostateczną uzyskując najmniejszą ilość punktów. 
Wydaje się to zaskakujące, wziąwszy pod uwagę informacyjny charakter serwisu. To właśnie od takiego serwisu oczekiwałoby się zwrócenia szczególnej uwagi na dostępność zawartych treści. Tymczasem nawigacja po nim sprawiła osobom niepełnosprawnym najwięcej kłopotów. Pole formularza wyszukiwarki jest nieopisane, podobnie jak duża ilość linków graficznych, w tym logo główne serwisu (sic!). 
Wyłączenie JavaScript skutkuje brakiem dostępu do menu "na skróty", a także wyszukiwarek wideo i zumi oraz informacji dnia. Nagłówki są nieprawidłowo zagnieżdżone co wydatnie utrudnia obsługę serwisu przez programy czytające. 
Pod względem ilości błędów wykrytych przez walidatory serwis TVN24 bije na głowę serwisy innych stacji, co rzecz jasna chwały nie przynosi. Częste stosowanie zdarzenia "onclick" - czyli konieczność użycia myszki do uruchomienia elementu bądź procesu uniemożliwia swobodną obsługę strony przy pomocy klawiatury, czyli podstawowego narzędzia nawigacji osób niewidomych i niedowidzących. Grzechów jest więcej, to tylko tych kilka największych. 
Nieco lepsze, choć również dalekie od oceny dobrej wyniki uzyskał serwis Polsatu. Ocena waha się na krawędzi oceny niedostatecznej i dostatecznej. To co od razu zniechęca niewidomego użytkownika to głośne klipy i zapowiedzi programów uruchamiające się automatycznie po otworzeniu strony. Nad wyraz skutecznie zagłuszają one komendy i treść odczytywaną przez program czytający, co powoduje bardzo duże problemy w nawigowaniu po serwisie. Dla użytkowników posługujących się programami czytającymi możliwość wyłączenia prezentacji multimedialnych byłaby zbawienna. 
W Internet Explorer 7 i niższych wersjach nie działa górne rozwijane menu, nie da się także powiększyć czcionki. Linki graficzne nie posiadają alternatywnych opisów, a nagłówki są nieprawidłowo zagnieżdżone. Wyłączenie JavaScriptu powoduje poważne komplikacje w dotarciu do większości informacji zawartych na stronie. Za dobre strony serwisu uznać trzeba opisane tytuły stron oraz niewielką ilość błędów wykrytych przez walidatory. 
Miejsce pośrodku stawki zajął serwis TVN otrzymując ocenę dostateczną. Tutaj najwięcej problemów sprawiła testującym obsługa programu telewizyjnego. Program czytający nie radzi sobie z użytą w nim strukturą, dla osób niewidomych odnalezienie konkretnej audycji lub informacji na jej temat jest jak zdobycie ośmiotysięcznika. Podobnie rzecz ma się z logowaniem, gdyż pole logowania nie jest opisane. 
Konsultanci niedowidzący zwrócili uwagę na zbyt niski kontrast pomiędzy niebieskim tłem a białym tekstem. Są też na szczęście plusy. W serwisie dobrze opisano nagłówki i tytuły stron, większość grafik posiada teksty alternatywne. Nawigację ułatwia oparte na listach menu. Ogólna ocena serwisu jest pozytywna, mimo pojawiających się niedogodności nawigacja w serwisie nie nastręcza szczególnych kłopotów. Oczywiście przy takiej ocenie trzeba na chwilę zapomnieć o programie telewizyjnym stacji. 
Serwis TVPinfo po przeprowadzeniu audytu uzyskał ocenę dobrą. Są oczywiście błędy, z których największym wydaje się nieopisanie pól wyszukiwarki oraz formularza logowania, jednak audytorzy niepełnosprawni określili je jako łatwe do identyfikacji. Zdarzają się także nieprawidłowo zagnieżdżone nagłówki oraz linki "więcej", które powinny mieć sens poza kontekstem. 
Błędem jest też zastosowanie bezwzględnych wielkości czcionki, przez co w IE 7. 0 i wersjach niższych nie ma możliwości powiększenia tekstu. Ogólne wrażenie testujących mimo potknięć jest pozytywne, nawigacja nie nastręcza większych problemów, ułatwia ją znacznie budowa menu w oparciu o listy i opisanie tytułów stron. 
Czas na serwis, który w oczach testujących uzyskał najlepsze wyniki. Serwis TVP nie jest wolny od błędów, powtarza między innymi grzechy siostrzanego TVPinfo - nie opisano pól formularzy wyszukiwarki i logowania, pojawiają się linki "więcej" i zastosowano bezwzględne wielkości czcionki. Pomimo tych nieprawidłowości nawigacja jest płynna i pozbawiona większych niedogodności, do czego przyczyniają się dobrze opisane nagłówki, opisane tytuły stron a także grafiki opatrzone alternatywnym tekstem. Czytelne jest oparte na listach menu. 
Na szczególną pochwałę zasługuje umieszczenie w serwisie działu "Dostępność" opracowanego właśnie z myślą o niepełnosprawnych użytkownikach serwisu, gdzie można regulować kontrast strony a także przejść do wersji tekstowej strony. Co warto podkreślić to jedyna taka inicjatywa wśród wszystkich badanych serwisów. 
 
aaa 
5.5. Tyflobus - dźwiękiem i dotykiem przez życie 
Oprac. Natalia Łyczko 
 
 Źródło: www.niepełnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2011-06-03 
 
1 czerwca br. Fundacja Szansa dla Niewidomych rozpoczęła drugą edycję ogólnopolskiej kampanii "Tyflobus". 
Celem akcji jest wzrost świadomości i wiedzy na temat problemów i potrzeb osób niewidomych i niedowidzących, przybliżenie społeczeństwu możliwości, jakie dają nowoczesne rozwiązania udźwiękawiające otoczenie i opisujące je w alfabecie Braille'a, a także zwiększenie zainteresowania władz tym tematem. 
Organizatorzy zwracają uwagę, że skala zjawiska, którego dotyczą działania, jest niezwykle duża - w Polsce żyje ponad 1, 5 mln ludzi z orzeczeniem o niepełnosprawności wynikającym z niewidzenia w zdecydowanej większości to osoby zdane same na siebie. 
Akcja, której głównym sponsorem jest firma Altix, potrwa około dwóch miesięcy. W 2010 roku, gdy organizowano ją po raz pierwszy, zawitała do 46 miast. W tym roku specjalnie przygotowany Tyflobus odwiedzi kolejne miejscowości. 
 
W ramach działań będzie można zobaczyć specjalne pokazy - tyflospektakle, dzięki którym każdy dowie się, jak możemy pomóc niewidomemu na ulicy, wskazać mu drogę, ale przede wszystkim jak niewiele potrzeba, aby osoba z niepełnosprawnością narządu wzroku mogła być samodzielna i funkcjonować jak równoprawny obywatel. Organizatorzy kampanii zaprezentują, co zrobić, aby przestrzeń publiczna była całkowicie przyjazna dla tej grupy, oraz udowodnią, że dźwiękiem i dotykiem można zrekompensować brak zdolności widzenia. 
- Chcemy pokazać, że bez dźwięku i dotyku osoby z dysfunkcją narządu wzroku są bezradne. Czy ktoś chciałby z własnej woli być bezradny? Pragniemy pokazać, że to obowiązek nas wszystkich, aby przystosować przestrzeń do potrzeb osób niewidomych, uświadomić, co to jest tyflografika i udźwiękowienie, i pokazać, jak ważne są one dla osób niewidomych - zaznaczają pomysłodawcy w komunikacie prasowym. 
Do udziału w wydarzeniach organizatorzy zapraszają wszystkich zainteresowanych tematem, osoby niewidome i niedowidzące, władze urzędów, uczelni, a także instytucje i firmy, od których zależne jest dostosowanie środków komunikacji, miejsc kultury czy sportu. 
 
 *** 
 
 W publikacji podano daty i adresy pierwszych przystanków Tyflobusu. Ponieważ lipcowa "WiM" ukaże się pod koniec czerwca, a wykaz kończy się na trzynastym czerwca, informacyjnie podajemy tylko miejscowości, w których zaplanowano przystanki Tyflobusu. 
 (Redakcja "WiM") 
 
Przystanki Tyflobusu w pierwszej połowie czerwca: Kielce, Ostrowiec Świętokrzyski, Sandomierz, Tarnobrzeg, Busko, Brzesko, Bochnia, Nowy Sącz, Zakopane, Gubałówka i Nowy Targ 
 
aaa 
5.6. Rachunek telefoniczny brajlem 
 
Źródło: www.niewidomi.org.pl 
 
Osoby niewidome mogą sobie od dziś zażyczyć, by Telekomunikacja Polska przesyłała im dodatkowe rachunki za telefon pisane alfabetem Braille'a - czytamy w Rzeczpospolitej. 
 
Przepis, który na to pozwala, wchodzi w życie 31 marca. Znajduje się w rozporządzeniu ministra infrastruktury z 22 stycznia 2004 r. (Dz. U. nr 16, poz. 158), które wymienia katalog usług powszechnych oraz wymagania, jakie Telekomunikacja Polska SA musi spełnić, świadcząc te usługi (ponad 90 proc. wszystkich abonentów to abonenci TP SA). 
 
Osoby niewidome mogą zażądać od Telekomunikacji, aby sporządzała dodatkowe rachunki za telefon oraz podstawowe wykazy wykonanych usług w alfabecie Braille'a. Osoby słabo widzące mają zaś prawo żądać dodatkowych faktur wystawionych dużą czcionką lub przesyłania ich pocztą elektroniczną w formacie tekstowym. Podstawowy wykaz wykonywanych usług powinien zawierać informację o połączeniach z wyszczególnieniem rodzaju połączeń (lokalne, międzymiastowe, międzynarodowe, do sieci komórkowych) oraz liczbę jednostek rozliczeniowych. Wykazy innych realizowanych usług TP SA może przesłać drogą elektroniczną lub wydrukowane większą czcionką, tutaj nie przewiduje się wersji pisanej alfabetem Braille'a. 
 
W obu przypadkach trzeba potwierdzić niepełnosprawność odpowiednim dokumentem. Oznacza to, że sprawy tej nie załatwi się przez błękitną linię, dokument trzeba okazać pracownikowi TP SA. W całym kraju działają 24 punkty (w większych aglomeracjach), w których abonenci mogą zgłosić się osobiście. Obsługują klientów w tych samych sprawach co błękitna linia. Można w nich zakupić i aktywować usługi, zgłosić awarię, załatwić sprawy związane z fakturą, zgłosić reklamację, otrzymać informację o ofercie TP, a także zapłacić rachunek za usługi Telekomunikacji. 
 
Punkty te powinny mieć także regulamin świadczenia usług oraz cennik wersji pisanej alfabetem Braille'a oraz dużą czcionką lub w formie elektronicznej. Powinny być także wyposażone w faksy, telefony komórkowe, komputery - umożliwiające kontakt z osobą niesłyszącą lub niemówiącą. TP SA ma też obowiązek zorganizować w placówce obsługi klienta osobne okienko w miejscu przystosowanym dla niepełnosprawnych. 
 
W biurze prasowym TP SA uzyskaliśmy informację, że trwają przygotowania techniczne do wystawiania faktur brajlem. TP SA będzie to robić we własnym zakresie. Natomiast regulaminy i cenniki pomoże jej drukować firma z zewnątrz. " 
 
 aaa 
5.7. Powstanie pierwszy w Polsce przewodnik audio z audiodeskrypcją po szlaku turystycznym 
Barbara Szymańska 
 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2011-05-31 
 
Wielu z nas w poszukiwaniu turystycznych atrakcji, malowniczych zabytków podróżuje do odległych miejsc, zagranicznych kurortów. Czy jednak w naszym mieście nie ma miejsc, które potrafią zaskakiwać, zaciekawiać, inspirować? Mijamy je każdego dnia, spowite w błogim śnie, pokryte patyną wielu ludzkich historii - bogactwa kultury, które chociaż widoczne, to jednak często niedostrzegane. 
Fundacja Audiodeskrypcja pragnąc wydobyć na nowo blask skarbów dziedzictwa kulturowego miasta Białegostoku, rozpoczyna realizację projektu pt. "Białystok słowem malowany" - Przewodnik audio z audiodeskrypcją dla osób niewidomych i słabowidzących po szlaku esperanto i wielu kultur. Będzie to pierwszy w Polsce przewodnik audio z audiodeskrypcją, za sprawą której również osoby niewidome i słabowidzące będą mogły wreszcie zobaczyć i doświadczyć barwnych bogactw z wielokulturowego tygla Białegostoku, w którym od setek lat stapiały się ze sobą różne narody i religie. 
Przewodnik audio z audiodeskrypcją, prowadząc nas śladami znanego białostoczanina Ludwika Zamenhofa - twórcy języka esperanto oraz Jakuba Szapiro - założyciela Białostockiego Towarzystwa Esperantystów, pozwoli nam odkryć 18 punktów znajdujących się na szlaku oraz poznać ciekawostki z nimi związane. 
Dzięki audiodeskrypcji, wędrując w głąb własnej wyobraźni, będziemy mogli zobaczyć Ratusz, pomnik Ludwika Zamenhofa, miejsce, gdzie znajdował się dom rodzinny twórcy międzynarodowego języka esperanto, Rynek Sienny, synagogę Piaskower, pomnik Spalonej Synagogi, cerkiew św. Mikołaja, kościół św. Rocha, Bazylikę Mniejszą Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, Pałacyk Nowika, Centrum Esperanto, Dom Jakuba Szapiro, Szkołę Tarbut, VI LO, Pałacyk Gościnny, bramę Pałacu Branickich, Muzeum Historyczne, dworzec PKP. 
Audioprzewodnik będzie także zawierał wskazówki dotyczące przemieszczania się między punktami, zarówno dla pieszych, jak też osób korzystających z komunikacji miejskiej. Wszystkie obiekty znajdujące się na szlaku esperanto i wielu kultur zostaną nagrane przez Telewizję Białystok w postaci plików video, które wraz z audiodeskrypcją zostaną umieszczone na portalu YouTube, tak by wielokulturowe miasto Białystok mogli również odkryć użytkownicy internetu. 
Zadanie jest realizowane przy wsparciu finansowym Prezydenta Miasta Białegostoku. 
Więcej informacji: Barbara Kraśnicka - koordynator projektu 
projekt@audiodeskrypcja.org.pl 
mail: projekt@audiodeskrypcja.org.pl 
 
aaa 
5.8. Poradnik savoir-vivre'u w wersji polskiej 
Bartosz Remin 
 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania: 2009-01-26 
 
"Praktyczny poradnik savoir-vivre wobec osób niepełnosprawnych" autorstwa Judy Cohen to wyjątkowa publikacja. Dotyczy osób i sytuacji, z którymi można się spotkać na co dzień i podpowiada, jak powinno się w takich sytuacjach zachować. 
Poradnik powstał w Stanach Zjednoczonych. Jest adresowany zarówno do osób prywatnych, jak i do przedstawicieli instytucji oraz firm, których klientami i pracownikami mogą być osoby z niepełnosprawnością. 
Decydując się na przetłumaczenie i udostępnienie polskiemu odbiorcy publikacji, zdawano sobie sprawę z różnic, jakie występują pomiędzy naszymi krajami. W niektórych przypadkach niezbędne było dokonanie adaptacji tekstu i opisywanych sytuacji do warunków polskich. W innych trzeba było zrezygnować z tłumaczenia rozwiązań, które nie są u nas stosowane. Mimo to uznano, że uniwersalne przesłanie tej publikacji, a także jej praktyczna użyteczność, stanowią wystarczające uzasadnienie dla jej szerokiego, i przede wszystkim bezpłatnego, udostępnienia w Polsce. 
Lektura poradnika powinna przybliżyć wszystkim czytelnikom problemy, na jakie w codziennym funkcjonowaniu mogą napotykać osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Podpowiada, jak się zachować w kontaktach z nimi i jak przyjść im ze skuteczną oraz właściwą pomocą, gdy tego potrzebują. 
Książka została przetłumaczona przez Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych i zaadaptowana przez Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych na zlecenie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. 
 
 *** 
 
Informacja wydawcy 
 
W celu bezpłatnego pobrania naszych publikacji, prosimy odwiedzić stronę internetową www.unitedspinal.org (należy wejść na zakładkę "publikacje" w górnej części strony). 
Wydruki można zamówić pisząc na adres poczty elektronicznej: 
publications@unitedspinal.org 
lub dzwoniąc pod numer 1-800-444-0120. 43 
 
Datki 
United Spinal Association nie otrzymuje żadnego dofinansowania rządowego. Nasze programy są uzależnione wyłącznie od indywidualnych osób, takich jak Państwo, oraz składanych przez Państwa datków. W rzeczywistości, bez Państwa szczodrości nasza organizacja oraz niniejsza praca nie mogłyby zaistnieć. 
Jeżeli pragną Państwo udzielić wsparcia finansowego dla naszych znaczących programów prosimy o odwiedzenie strony: 
www.unitedspinal.org (należy wejść w zakładkę "złóż datek" w górnej części strony) 
lub o telefon pod numer 1-800-404-2899. 
Siedziba główna United Spinal Association 75-20 Astoria Blvd Jackson Heights, NY, 11370-1177 Stany Zjednoczone Ameryki (718) 803 3782i 
 
aaa 
5.9. Wystawa z myślą o niewidomych i słabowidzących 
 
Źródło: PAP 
 Data opublikowania: 2011-06-17 
 
Z myślą o osobach niewidomych i słabowidzących w Muzeum Narodowym w Poznaniu przygotowywana jest wystawa m.in. obrazów Jacka Malczewskiego i Władysława Podkowińskiego. W prezentacji dzieł pomoże technika tzw. audiodeskrypcji. Wystawa, której otwarcie zaplanowano na połowę października, jest elementem projektu edukacyjnego "5 zmysłów. Audiodeskrypcja". 
Jak wyjaśniła w piątek na konferencji prasowej kurator projektu, Ewa Drążkowska, głównym celem jego realizacji jest zachęcenie osób z niepełnosprawnością wzroku do zainteresowania kulturą wizualną, a zwłaszcza sztukami pięknymi. 
"Obok wystawy elementami tego projektu edukacyjnego jest też szereg różnych innych wydarzeń: warsztatów, spotkań, dyskusji oraz konferencja naukowa. Wszystko to będzie dostosowane go potrzeb i oczekiwań niewidomych i osób z problemami wzroku" - powiedziała Drążkowska. 
Niewidomi będą mogli podziwiać muzealne zbiory przez ponad miesiąc. Na wystawie prezentowanych będzie 25 dzieł pochodzących ze zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu. "W najprostszy możliwy sposób będziemy się starali przełożyć to, co widać, na inne zmysły. Będzie można dotknąć, usłyszeć, w przypadku martwej natury zawierającej owoce uruchomiony będzie też zmysł smaku, a w przypadku kwiatów - zmysł zapachu" - wyjaśniła Drążkowska. Kurator projektu podkreśliła, że ambicją organizatorów wystawy jest umożliwienie osobom niewidomym i słabowidzącym samodzielne jej zwiedzanie. 
Eksponaty będą opisane za pomocą techniki tzw. audiodeskrypcji. 
"Audiodeskrypcja polega na tym, że opisuje się werbalnie zjawiska wizualne, których dana osoba nie może zobaczyć, w taki sposób, by wygląd lub przebieg danego zjawiska mogły zostać zrekonstruowane w wyobraźni odbiorcy" - tłumaczyła Drążkowska. 
Realizacja projektu zakłada również wydanie katalogu wystawy "5 zmysłów. Audiodeskrypcja", zawierającego opisy wszystkich prezentowanych dzieł, który wzbogacony będzie o wersję audio na płycie CD. Powstanie też strona internetowa poświęcona projektowi, adresowana zwłaszcza do osób niewidomych i słabowidzących. 
Organizatorem przedsięwzięcia jest Muzeum Narodowe w Poznaniu oraz Stowarzyszenie Edukacyjne MCA, a współfinansowane jest ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. 
 
aaa
5.10. Obrazy słowem malowane. Radiowe spotkania z audiodeskrypcją sztuk plastycznych, nie tylko dla najmłodszych 
Barbara Szymańska 
 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2011-06-23 
 
Fundacja Audiodeskrypcja w partnerstwie ze Stowarzyszeniem Edukacji Kulturalnej WIDOK, rozpoczyna realizację projektu "Obrazy słowem malowane. Radiowe spotkania z audiodeskrypcją sztuk plastycznych, nie tylko dla najmłodszych". 
Celem projektu jest wyrównanie szans dzieci i dorosłych z niepełnosprawnością wzroku w dostępie do sztuk plastycznych, a tym samym ich integracja społeczna w obszarze kultury. Zadanie zostało dofinansowane w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich. 
Nowatorski projekt będzie polegał na opracowaniu, realizacji i emisji cyklu 12 audycji radiowych dotyczących sztuk plastycznych z uwzględnieniem potrzeb dzieci i dorosłych z niepełnosprawnością wzroku. Podczas audycji za pomocą audiodeskrypcji (techniki polegającej na słownym opisie wizualnej warstwy dzieła) będą zaprezentowane najcenniejsze i najciekawsze dzieła plastyczne z różnych epok, obrazujące przemiany, jakie zachodziły w dziejach sztuki od prehistorii po współczesność. 
Techniki tworzenia dzieł i typowe cechy sztuki, z której pochodzi prezentowane dzieło, omówią zaproszeni wybitni białostoccy przedstawiciele nauki i sztuki. W przystępnej formie wyjaśniać będą najważniejsze terminy ze słownika sztuk pięknych, związane z malarstwem, rzeźbą, grafiką. Dzieci niewidome dowiedzą się, czym jest i jaką rolę pełnią w dziele środki wyrazu, np. światło, kolor, faktura, co to jest inspiracja i co może być źródłem inspiracji artysty. Poznają jego warsztat pracy, historię ramy do obrazu, możliwości wielozmysłowego doświadczania sztuki. Uzyskają również wiedzę na temat dwuznaczności wzrokowego postrzegania oraz różnych sposobów interpretacji dzieła sztuki. 
Audiodeskrypcja gościła już w kinie, telewizji, teatrze, muzeum oraz w meczu piłki nożnej. Stosowana była także do filmów wydawanych na płytach DVD. Po raz pierwszy w Polsce zagości na antenie radia. 
Audycje będą nagrywane i emitowane w regionalnej rozgłośni Polskiego Radia Białystok. Można będzie je usłyszeć raz na dwa tygodnie w sobotę o godz. 14.15. 
Zasięg Polskiego Radia Białystok: 
* 99,4 - województwo podlaskie i wschodnia część mazowieckiego, przygraniczne tereny Białorusi, 
* 98,6 - województwo podlaskie i wschodnia część warmińsko-mazurskiego, przygraniczne tereny Litwy, 
* 104,1 -południe województwa podlaskiego, część mazowieckiego oraz lubelskiego, 
* 87,9 - Łomża, 
* 89,4 - Białowieża. 
Dostęp do audycji możliwy także będzie online Radio Białystok na żywo - format MP3: 
http://www.radio.bialystok.pl/internetowe/radioplayer/mp3stream.pls(128 kb/s, 
stereo, 44 kHz 
Windows Media Player http://www.radio.bialystok.pl/internetowe/radioplayer/mp3stream.asx(128 kb/s. 
Najbliższą audycję będzie można usłyszeć już w sobotę 25 czerwca 2011 r. o godz. 14.15. 
Terminy audycji: 
25.06, 9.07, 23.07, 6.08, 20.08, 3.09, 17.09, 1.10, 15.10, 29.10, 12.11, 26.11. 
Odnośniki do zrealizowanych audycji zostaną umieszczone na stronie Fundacji Audiodeskrypcja: 
www.audiodeskrypcja.org.pl 
Audycje mają stanowić zachętę dla dzieci i ich rodziców, dorosłych osób niewidomych do aktywnego uczestnictwa w doświadczaniu kultury i sztuki. Cykl audycji kierowany jest szczególnie do dzieci i dorosłych z niepełnosprawnością wzroku. Dzięki zastosowaniu audiodeskrypcji w przekazie radiowym, ma również rozbudzić świadomość we wszystkich słuchaczach, iż osoby niewidome i słabowidzące mogą być i są pełnoprawnymi uczestnikami życia kulturalnego, a audiodeskrypcja jest techniką, która pozwala na odbiór wizualnej warstwy dzieł plastycznych, nawet wówczas, kiedy nie mamy z nią bezpośredniego kontaktu. 
Cykl audycji zostanie wydany, jako audiobook na płytach CD. 
W ramach projektu dodatkowo będzie stworzona pierwsza w Polsce dotykowa paleta barw, wykorzystująca powiązania między widzianym kolorem, a odczuwalną fakturą. Na jej podstawie osoby niewidome będą mogły tworzyć skojarzenia, które umożliwią im łatwiejsze zrozumienie nastroju i charakteru dzieła. 
Audiobook z dotykową paletą barw ma stanowić pomoc dydaktyczną, wyrównującą szanse dzieci niewidomych i słabowidzących w programach nauczania przedmiotów wychowanie plastyczne i plastyka. Zostanie on nieodpłatnie przekazany do: 
ośrodków szkolno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży niewidomej i słabowidzącej z terenu całego kraju, 
Biblioteki Centralnej Polskiego Związku Niewidomych, 
bibliotek zajmujących się gromadzeniem zbiorów specjalnych, 
bibliotek uczelni wyższych, które współpracują z Fundacją Audiodeskrypcja w zakresie upowszechniania audiodeskrypcji i udostępniania z jej pomocą kultury i sztuki osobom z niepełnosprawnością wzroku. 
 
 aaa 
6. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH ZAJĘCIACH 
Zimowe ozdoby dłoni i stóp 
Jaga Praktyczna 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Żar z nieba się leje, a tu jakieś rękawiczki - mruknie zniechęcony Czytelnik. Wbrew pozorom, jeśli tego nie zrobiliśmy, to właśnie teraz trzeba poświęcić nieco czasu, aby zimową porą nie okazało się, że rękawiczki popękały, a buty jakieś takie spłaszczone, zdeformowane albo "uwierają". Zabieramy się zatem do pracy: 
RĘKAWICZKI SKÓRKOWE 
Dzielą się na te, które można prać w wodzie, i te, które takich zabiegów nie znoszą. Jeśli nie pamiętamy informacji na metce, lepiej nie eksperymentować i rękawiczki wyczyścić bezbarwną pastą lub wazeliną. Nie wolno dopuszczać do ich silnego zabrudzenia. Co pewien czas wsypywać do środka trochę talku, aby zapobiec twardnieniu skóry, powodowanego zetknięciem ze spoconą dłonią. 
RĘKAWICZKI IRCHOWE KTÓRE MOZNA PRAC W WODZIE 
Pierze się - włożone na dłonie (jakby się myło ręce) - w ciepłej mydlanej wodzie (zamiast mydła może być szampon do mycia włosów), zwracając szczególną uwagę na końce palców, zwykle najmocniej zabrudzone. Płukać w kilku wodach o tej samej temperaturze, początkowo dodając do wody trochę płatków mydlanych, a do ostatniego płukania - trochę gliceryny lub dwie kostki cukru. Wycisnąć wodę, zdjąć rękawiczki z rąk, nadać im właściwą formę i ułożyć płasko na ręczniku frotte. Jeszcze nie całkowicie suche, wkładamy na ręce i rozcieramy. Po wyschnięciu wsypujemy do wewnątrz odrobinę talku. 
JE2ELI RĘKAWICZKI SKURCZYŁY SIĘ W PRANIU, musimy je jeszcze raz zamoczyć, wilgotne włożyć na ręce, silnie naciągając i kilkakrotnie zgiąć i rozgiąć palce. Najlepiej suszyć na specjalnych prawidełkach. Jeśli ich nie mamy, rękawiczki pozostawiamy na rękach... i zasiadamy przed telewizorem. W czasie oglądania dziennika czy filmu ułożą się "do ręki" i lekko przeschną. Wtedy można je zdjąć i rozłożyć na ręczniku frotte lub zawiesić na sznurku, przytwierdzone klamerkami do bielizny. 
BARDZO BRUDNE RĘKAWICZKI wkładamy na 3 godz. do ciepłej, mydlanej wody (50 g mydła na 1 litr wody) z dodatkiem sody oczyszczanej. Uprzednio lepiej natrzeć najbrudniejsze miejsca dobrym mydłem toaletowym. Po 3 godz. rękawiczki wyjąć, wycisnąć i płukać w mydlanej wodzie z odrobiną octu. Do ostatniego płukania dodać trochę gliceryny i suszyć jak wyżej. 
RĘKAWICZKI ZE SKÓR KOŹLICH CZY CIELĘCYCH myje się tamponem z waty, maczanym w ciepłym roztworze mydlanym (1 czubata łyżeczka płatków mydlanych na litr wody). Tampon często zmieniać, aby był stale czysty. Wilgotne rękawiczki położyć na ręczniku frotte. Kilkakrotnie wkładać je na dłonie zginając i prostując palce, aby nadać im właściwą formę i przywrócić skórze elastyczność. Zupełnie suche natrzeć delikatnie pastą do obuwia i wypolerować. Zamiast w wodzie, można przy czyszczeniu maczać tampon w surowym mleku, co daje również dobre rezultaty. 
RĘKAWICZKI ZE SKÓR GLANSOWANYCH oraz innych cienkich i delikatnych, nieprzeznaczonych do prania w wodzie, z obawy przed stwardnieniem skóry, czyści się różnymi sposobami: 
- Czyste, suche trociny zagrzać w piekarniku do temperatury 50°C. Włożyć rękawiczki w ciepłe trociny i nacierać nimi brudną skórę, aż będzie zupełnie czysta. 
- Rękawiczki włożyć na ręce i mocno zabrudzone miejsca czyścić skórką czerstwego chleba. Następnie przygotować mieszaninę magnezji z ałunem (w równych ilościach) i białą flanelką nacierać rękawiczki. 
- Silnie zabrudzone miejsca na jasnych rękawiczkach posmarować mieszaniną bieli cynkowej i oliwy z oliwek. Wcierać miękką szczoteczką do zębów, polewając jednocześnie po trochu oliwą. 
BIAŁE CIENKIE RĘKAWICZKI ZE SKÓRY GLACE są raczej rzadkością. Dla zainteresowanych podaję kilka sposobów ich konserwacji. 
- Mocniej zabrudzone miejsca oczyścić miękką gumką do ołówka. Ułożyć rękawiczki na czystej ściereczce i wycierać tamponem z waty, zmoczonym mieszaniną mleka i amoniaku (1/2 szklanki mleka i 1 łyżka amoniaku). Wilgotną powierzchnię natrzeć dobrym, toaletowym mydłem i ponownie przecierać przygotowaną uprzednio mieszaniną. Wytrzeć suchą szmatką i po wyschnięciu przesypać talkiem. W ten sam sposób czyści się również rękawiczki "NAPPA". 
- Przygotować mieszaninę kredy, żelatyny i gumy arabskiej. 15 g białej żelatyny i 10 g sproszkowanej gumy arabskiej zalać w rondelku 1/2 szklanki zimnej wody. Pozostawić przez 24 godz. Po upływie tego czasu rondelek postawić na małym ogniu i ciągle mieszając, doprowadzić mieszaninę do zawrzenia. Wtedy wsypać 30 g mielonej kredy i odstawić do wystygnięcia. Oczyszczone z kurzu i plam rękawiczki przecieramy miękkim tamponem maczanym w ostudzonej mieszaninie. Po wyschnięciu pocieramy flanelką do połysku. 
CHOWAJĄC NA ZIMĘ BIAŁE RĘKAWICZKI, przesypujemy je obficie talkiem i zawijamy w czarną bibułkę, co chroni je przed zażółceniem. 
RĘKAWICZKI KOLOROWE - WIŚNIOWE I GRANATOWE - łatwo tracą kolor. Czyści się je watką maczaną w spirytusie denaturowanym, odwrócone na lewą stronę i dopiero po wyschnięciu odwraca je na prawą stronę. 
RĘKAWICZKI SKÓRKOWE, ZBUTWIAŁE - wskutek przechowywania w silnie wilgotnym pomieszczeniu - wkładamy do słoja lub puszki, posypujemy solą rogową (węglan amonu), zamykamy i zalepiamy pokrywkę plastrem, aby uniemożliwić dostęp powietrza. Pozostawiamy tak przez kilka dni. Po upływie tego czasu plamy znikną. Rękawiczki należy wyjąć i wywietrzyć. 
Inny sposób wymaga wysokiego słoja czy puszki, tak by rękawiczki, zawieszone u góry naczynia, zwisały nie niżej niż 5 cm nad spodeczkiem ustawionym na dnie. Na spodeczku kładzie się nasycony amoniakiem tampon waty. Słój czy puszkę zamykamy, zalepiamy plastrem i pozostawiamy na 2 dni. 
Zdaję sobie sprawę, że podane sposoby konserwacji rękawiczek są skomplikowane, ale też nie znalazłam bardziej prostych niż stosowane przeze mnie. Zachęcam czytelników do dzielenia się swoimi sprawdzonymi sposobami czyszczenia i konserwacji. 
Aby obuwie służyło nam długo i wyglądało przyzwoicie, trzeba poświęcić mu trochę czasu, szczególnie, że są wśród nich ulubione nasze buty, w których czujemy się komfortowo. Po każdym zdjęciu obuwia przetrzyjmy je szmatką albo szczotką, aby usunąć kurz i błoto. Jeżeli nie mamy prawideł - włóżmy w czubki zmiętą gazetę wsuniętą w starą pończochę. Nie nośmy codziennie tej samej pary - "dzień odpoczynku" jest butom potrzebny do zachowania urody. 
OBUWIE SKÓRZANE (nie zamszowe) mocno przemoczone natychmiast zdjąć z nóg i wypchać gazetą, zmieniając ją kilkakrotnie, gdy tylko nasiąknie wilgocią. Buty kładziemy na boku (nigdy na podeszwie), z dala od źródła ciepła. Kiedy będą zupełnie suche, nacieramy je czystą, białą wazeliną, masując skórę opuszkami palców (także podeszwy - jeśli są ze skóry). Po 3-4 godzinach usuwamy resztki wazeliny, pastujemy buty, a po przeschnięciu polerujemy do połysku. Można wazelinę zastąpić surowym ziemniakiem przekrajanym na pół. 
Czasem zdarzy się zapomnieć o przemoczonych butach, które po wyschnięciu tak stwardniały, że trudno je włożyć na nogę. Utraconą elastyczność da się im przywrócić tylko częściowo przez nacieranie obuwia naftą, a następnie kilkakrotne wcieranie dobrej pasty i polerowanie do połysku. Pewna deformacja obuwia oraz skłonność skóry do pękania pozostanie jednak na stałe. Także dobrym sposobem jest wlanie do butów denaturatu i włożenie ich na nogi. 
PĘKANIU SKÓRY BUTÓW zapobiegamy przez wcieranie w nią od czasu do czasu (w cholewki i podeszwy, jeśli są skórzane) oleju rycynowego. Miękkim tamponem, a jeszcze lepiej opuszkami palców, staramy się wmasować olej w skórę, a po 6-8 dniach resztki oleju zbieramy papierowym ręcznikiem, buty smarujemy pastą i po przeschnięciu polerujemy. 
KOZACZKI CZY SKÓRZANE BOTKI, łatwo zagniatające się w okolicy kostki, gdzie skóra najczęściej pęka, nigdy nie powinny leżeć z zagiętą cholewką. Muszą wisieć! Jeśli są zapinane na suwak - do zakończenia suwaka przywiązujemy tasiemkę czy sznureczek, wiążemy oba buty razem i zawieszamy. Gdy kozaczki są bez suwaków - można wtedy użyć drewnianych łapek do suszenia bielizny, podkładając pod nie kawałek sukna czy flaneli, aby nie pozostawiły śladów na skórze cholewki. Klamerkami przypinamy do butów tasiemki i wieszamy. 
Aby nie dopuścić do powstania zmarszczek w okolicy kostki, przygotowujemy dwie puste butelki, dobrane rozmiarem do obwodu cholewki, wsuwamy je w starą nylonową pończochę i zawsze wkładamy w kozaczki (a także w skórzane botki) po zdjęciu ich z nóg. Jest to prosty i skuteczny sposób na "odprasowanie" cholewek. 
OBUWIE Z JASNEJ SKÓRY (nie zamszowe) doskonale czyści się szmatką maczaną w słodkim, zimnym mleku. Po wyschnięciu przetrzeć czystą ściereczką, posmarować pastą i polerować do połysku. Plamy z wody naciera się białą wazeliną i pozostawia tak na 7-8 godz., a następnie usuwa ligniną resztki wazeliny, wciera pastę i po wyschnięciu poleruje. 
OBUWIE Z CIEMNEJ SKÓRY należy czyścić pastą o odpowiednim zabarwieniu, aby nie doprowadzić do zmiany koloru. Plamy usuwa się za pomocą tamponu z waty zwilżonego spirytusem denaturowanym. Zaraz po tym zabiegu wypastować i wypolerować. 
ZARÓWNO JASNEMU, JAK I CIEMNEMU OBUWIU bardzo dobrze robi natarcie od czasu do czasu świeżą skórką pomarańczową czy cytrynową i wypolerowanie po przeschnięciu miękką flanelką. 
OBUWIE ZAMSZOWE KOLOROWE - odkurzyć i oczyścić gumową szczoteczką. Wyświecone miejsca potrzymać chwilę nad naczyniem z wrzącą wodą, a po wyschnięciu wyszczotkować. Bardziej uporczywe wyświecenia można przetrzeć papierem ściernym Nr 000, ale należy go używać tylko w ostateczności (jak przy odzieży zamszowej). 
BARDZO ZABRUDZONE OBUWIE ZAMSZOWE zmyć szmatką zwilżoną zimnym roztworem mydła w wodzie i spłukać czystą szczoteczką, maczaną w zimnej wodzie. Suszyć wypchane zmiętymi gazetami, z dala od źródła ciepła. Po wyschnięciu wyszczotkować. 
OBUWIE ZAMSZOWE BIAŁE czyści się papką z magnezji i benzyny ekstrakcyjnej (uwaga na ogień!). Papkę nabiera się na miękki gałganek i przeciera powierzchnię obuwia, a następnie nakłada ją równą warstwą i pozostawia do wyschnięcia. Po strzepnięciu białego proszku czyścić miękką szczoteczką. 
OBUWIE NA FUTRZE LUB CIEPŁEJ PODSZEWCE - w zależności od skóry, z której wykonano wierzch - czyści się i konserwuje według sposobów podanych wyżej. Wewnątrz czyści się odkurzaczem (wąż bez końcówki). Chowając ciepłe buty na okres letni, do środka wkładamy świeże, zgniecione gazety, lekko skropione terpentyną i całość zawijamy w podwójnie złożoną gazetę, zawiązując sznurkiem. Piszemy na wierzchu, co paczka zawiera i odkładamy ją np. na pawlacz. W ten sam sposób postępujemy z ciepłym obuwiem filcowym lub z obuwiem z filcu i sztucznej skóry. 
OBUWIE TEKSTYLNE - płócienne, trampki, tenisówki - myje się szczoteczką, maczaną w esencjonalnym roztworze mydła z dodatkiem amoniaku. Białe czyści się specjalnym preparatem, np. "Biel-Tenis", a w razie jego braku - zwykłą sproszkowaną kredą, rozrobioną wodą na papkę, lub pastą do zębów. Tenisówki można też prać w pralce automatycznej, nastawiając program na 30 stopni i wyłączając wirówkę. Do suszenia wyłożyć zmiętymi gazetami, zmieniając je kilka razy, kiedy będą wilgotne. 
Powołam się tu na praktyczne Francuski, które w ten sposób piorą tenisówki i trampki. Wydawało mi się to nieprawdopodobne, spróbowałam i od lat stosuję ten wygodny sposób. Zapewniam, że ani guma na tenisówkach nie pęka, ani pralce nie dzieje się nic złego. 
Jak postępować z niewygodnym obuwiem? Jeśli pozostajemy przez cały dzień w domu, zwilżamy (ale nie moczymy) niewygodne obuwie gorącą wodą od wewnątrz i wkładamy je na nogi. Na ogół nie pomaga to za pierwszym razem, zabieg więc trzeba powtarzać, aż skóra "ułoży się do nogi" i buty przestaną uwierać. Można też zwilżyć gorącą wodą zmięte gazety i wypchać nimi obuwie, powtarzając zabieg do czasu, aż stanie się wygodne. Jeśli ból z powodu niewygodnych butów dokuczy nam z dala od domu, poprośmy o trochę gorącej wody i chusteczką zwilżmy w pantoflu to miejsce, które powoduje ból. Skutek będzie natychmiastowy. 
JEŚLI PANTOFLE ROZCIĄGNĘŁY SIĘ i spadają z nóg, można od wewnętrznej strony wkleić w pięcie kawałek gąbki. 
JEŚLI KOLOROWE BUTY BRUDZĄ RAJSTOPY, można je pomalować od wewnętrznej strony, przy krawędzi wycięcia bezbarwnym lakierem (nawet lakierem do paznokci). 
JEŚLI KOMUŚ POCĄ SIĘ STOPY, powinien pamiętać, aby po zdjęciu natychmiast przetrzeć wnętrze pantofli szmatką zwilżoną w nadmanganianie potasu (lekki roztwór). Również odrobina soli lub kwasu bornego wsypana do wnętrza obuwia przed włożeniem zapobiega przepoceniu się skóry. 
JEŚLI PODESZWY NADMIERNIE SIĘ ŚLIZGAJĄ - należy przetrzeć je papierem ściernym), albo świeżo przekrajanym surowym ziemniakiem. 
JEŚLI OBUWIE SKÓRZANE SKRZYPI, należy wlać do wewnątrz trochę oleju lnianego (lekko podgrzanego w kąpieli wodnej) i postawić na 24 godz. na kawałku plastyku lub metalowej tacy. Buty nie tylko przestaną skrzypieć, ale również skóra zostanie zaimpregnowana. 
OBUWIE SKÓRZANE MOŻNA ZAIMPREGNOWAĆ także w inny sposób: 30 g parafiny rozpuścić w 1 litrze nafty (podgrzewając w kąpieli wodnej) i nacierać dokładnie cholewki, zszycia i podeszwy, jeśli są skórzane. Pojawia się czasem w sprzedaży preparat "Kora-pret", przeznaczony do impregnacji obuwia. Preparat jest skuteczny, chociaż działanie jego trwa krótko i stale trzeba powtarzać spryskiwanie. 
W następnym odcinku zajmiemy się konserwacją waliz i toreb. Należy im się to po urlopowych trudach. 
 
aaa 
7. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
aaa 
7.1. Co zamula mózg? 
Tomasz Przybyszewski 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2011-05-24 
 
Co społeczeństwo myśli o osobach z niepełnosprawnością? I dlaczego same te osoby myślą o sobie to samo? No i jak się do tego mają blondynki? 
Piotr Rycielski, psycholog, doktorant Uniwersytetu Warszawskiego, wraz z dr Sylwią Bedyńską, psycholog ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie, zajęli się tematem autostereotypów w ramach realizowanego przez PFRON we współpracy z SWPS projektu systemowego, zakończonego w zeszłym roku badaniami na 100 tys. osób z niepełnosprawnością. 
Czym są autostereotypy? Żeby to wyjaśnić, najpierw trzeba wspomnieć o stereotypach. 
 
Serdeczni kibice 
 
Wszyscy używamy pewnych, funkcjonujących w społeczeństwie, opinii o innych, nie zastanawiając się nad ich prawdziwością. Sądy te, czyli stereotypy, są bardzo uproszczone, czasem niesprawiedliwe, ale konieczne dla nas, by poukładać sobie świat lub mówiąc prościej - nie oszaleć. - Stereotypy, czyli "myślenie na skróty", są niezbędne, bo gdy spojrzymy na świat, który jest niezmiernie złożony, a wokół jest wiele ważnych rzeczy, to nie sposób jest świadomie o wszystkim myśleć - tłumaczy Piotr Rycielski. 
- Jeśli jakaś kwestia została poddana przemyśleniom, to zajmuje nam pamięć. Stereotyp jest natomiast po to, żeby człowiek nie musiał rozważać pewnych kwestii. Czasem oczywiście może być korzystny, bo jeżeli mam stereotyp kibiców, że wychodzą po meczu i biją wszystkich, jak leci, to wiem, że jak się skończył mecz, trzeba unikać okolic stadionu. 
Cechą stereotypu jest ogólność, czyli nierozróżnianie jednostek. Niestety, kij ma dwa końce. Stereotypy ułatwiają życie, ale mogą być krzywdzące dla spotykanych przez nas ludzi. - Może się okazać, że z meczu wychodzą bardzo mili, ciepli, serdeczni kibice, np. siatkówki, a ja na bazie stereotypu staram się tamtędy nie przechodzić i już kiepsko na tym wychodzę, bo np. odmówiłem sobie spaceru - tłumaczy Piotr Rycielski. 
- Podobnie, widząc kogoś na wózku, mógłbym z góry niesłusznie zakładać, że skoro jest "niesprawny", bo tak sugeruje etykieta językowa, to pewnie w wielu obszarach sobie nie poradzi. Więc w zasadzie nie ma co go zapraszać na imprezę czy spotkanie towarzyskie, bo pewnie i tak nie dojedzie. Albo nie ma co z nim współpracować, bo prawdopodobnie mogą pojawić się jakieś trudności. 
Z tego typu reakcji powstają autostereotypy, które mogą być równie szkodliwe. 
Autostereotyp to nabyta w wyniku kontaktu z innymi etykieta samego siebie. 
 
Ciepły, niekompetentny 
 
Negatywne autostereotypy wynikają z negatywnej tożsamości społecznej, czyli sytuacji, gdy jakaś grupa nie jest pozytywnie oceniana. Społeczeństwo ma na jej temat ogólnie podzielany stereotyp z elementami negatywnymi, że np. Romowie kradną, blondynki nie grzeszą intelektem, a osoby z niepełnosprawnością czegoś nie potrafią i z czymś sobie nie radzą. 
W amerykańskich badaniach z 2002 r. okazało się, że osoby z niepełnosprawnością, tak jak i seniorzy czy gospodynie domowe, są wprawdzie postrzegane jako osoby ciepłe, ale jednocześnie niska jest ocena ich kompetencji. - Czyli dosłownie: niepełnosprawny, to "nie w pełni sprawny", coś mu dolega, z jakiegoś powodu jest niesprawny - precyzuje Piotr Rycielski. - Jeśli jest niesprawny, to jest też takie ogólne przekonanie, że w różnych obszarach życia do czegoś się nie nadaje. To oznacza pojawienie się negatywnej tożsamości społecznej w tej grupie, czyli poczucia, że z jakichś powodów te osoby są gorsze, niż wszyscy inni atrakcyjni, sprawni, zdrowi. 
Wiele osób chłonie tego typu informacje o sobie, dostrzegając, jak inni na nich reagują, słysząc, co o nich mówią i jak - choćby przez słowa takie, jak kaleka czy inwalida. - Jeśli słuchają potocznych opinii, to zaczynają przyjmować negatywną tożsamość społeczną i w momencie, kiedy zaczynają ją akceptować jako własną, rozwija się u nich autostereotyp - kontynuuje Piotr Rycielski. 
- Mechanizm jest taki: wiem, że jest podzielany społecznie stereotyp, że niepełnosprawni nie nadają się do różnych rzeczy, i wiem, że jestem niepełnosprawny, zatem wynika mi z tego, że pewnie nie nadaję się do różnych rzeczy. Więc jestem gorszy - wyjaśnia. 
Zdaniem Piotra Rycielskiego negatywny autostereotyp jest niestety rozpowszechniony wśród osób z niepełnosprawnością. Każdy ma go w jakimś stopniu, mniejszym lub większym. Niektórzy dobrze sobie z nim radzą, innym niestety zaczyna on zaburzać ich funkcjonowanie na różnych obszarach. Prowadzi do izolacji społecznej. 
- Jeśli ktoś myśli zgodnie z takim stereotypem, to pojawiają się takie konsekwencje, jak np. lęk przed jakimkolwiek zadaniem, które by sprawdzało jego kompetencje, czyli automatycznie nie podejmuje żadnych zaawansowanych prac, czynności, wyzwań, uważa np. że nie pójdzie na studia, bo jest niepełnosprawny - tłumaczy Piotr Rycielski. 
- Ma to bezpośrednie przełożenie na jakość życia, choćby na niechęć do kontaktów z innymi. Czyli raczej: zamykam się w domu i z nikim nie rozmawiam lub też trzymam się swojego środowiska i rozmawiam wyłącznie z osobami niepełnosprawnymi - dodaje. 
 
Blondynka jak komputer 
 
Autostereotypy są dość powszechne w wielu grupach społecznych. Dr Sylwia Bedyńska przeprowadziła badanie, które pokazało, że jeżeli istnieje jakieś negatywne przekonanie na temat pewnej grupy, wystarczy przypomnieć o nim tej grupie, by wywołać negatywne efekty. 
Dr Bedyńska poddała próbie grupę blondynek, które były dobre z matematyki. Wszystkie dostały do rozwiązania te same zadania matematyczne, ale połowa musiała najpierw przeczytać kilka dowcipów o głupich blondynkach. Czyli przypomnieć sobie, co ludzie o nich myślą. Tym, które musiały przeczytać dowcipy, zadania poszły o wiele gorzej, wolniej myślały i pisały. Można porównać to do działania komputera. 
- Autostereotyp to jest taki program, który ładuje się do naszej głowy i zajmuje zasoby: procesor, pamięć roboczą. Cokolwiek byśmy robili, trwa przez to dłużej, wykonywane jest wolniej i powoduje więcej błędów - tłumaczy Piotr Rycielski. - Autostereotyp jest takim wielkim programem, który spowalnia nam system. Taki sam mechanizm zadziała także w przypadku grupy osób z niepełnosprawnością. 
Oczywiście, można z tym walczyć. Przede wszystkim, ważne, by uświadomić sobie, które z barier rzeczywiście istnieją i trudno je przeskoczyć, a które są jedynie wytworem wyobraźni. Przestać myśleć o sobie w kategoriach czarno-białych, czyli: sprawny - niepełnosprawny, co w potocznym rozumieniu może oznaczać: potrafi wszystko - nie potrafi niczego. - Jeśli ktoś nie chodzi, to po prostu nie funkcjonują jego narządy ruchu i tyle, ale to nie czyni go gorszym człowiekiem, nie powoduje, że się "do niczego nie nadaje" - tłumaczy Piotr Rycielski. 
- Jeśli nie może chodzić, to obiektywnie jego problem jest wyłącznie w obszarze tego, że nie może chodzić, a nie że jest gorszy, że nie powinien się spotykać z ludźmi, nie powinien z nimi rozmawiać, że jest mniej inteligentny, zaradny, przedsiębiorczy czy twórczy. Nie można dać się wpuścić w ten kanał, czyli zacząć myśleć o sobie tak, jak wszyscy inni o osobach niepełnosprawnych - podkreśla. 
 
aaa 
7.2. Na kłopoty psycholog 
Zuzanna Ratek 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Dwóch zacnych psychologów - Piotr Rycielski, doktorant Uniwersytetu Warszawskiego, i dr Sylwia Bedyńska, ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie, pochyliło się z troską nad tematem autostereotypów osób niepełnosprawnych, PFRON sypnął groszem i populacją 100 tys. osób z niepełnosprawnością. Z zainteresowaniem zasiadłam do lektury opracowania. Najpierw o pojęciu stereotypu. 
Dowiadujemy się, że stereotypy są takimi wygodnymi szufladkami, do których wrzucamy i segregujemy zjawiska otaczającego nas świata. Nie zastanawiamy się i nie analizujemy, czy usłyszane opinie odpowiadają prawdzie, czy są krzywdzące. Ważne, że działają na zasadzie klucza czy wytrychu do odpowiedniej szufladki. 
Stereotypy, czyli "myślenie na skróty", jest namiastką głębszej refleksji, ponieważ nie wymaga myślenia, analizy czy systematyzacji. Stereotyp to ekspresowe uogólnianie bez spostrzegania jednostek czy szczegółów. Ale te szablony są bronią obusieczną, ułatwiają życie, ale mogą i często bywają krzywdzące. Widząc niewidomego można założyć z góry, że skoro jest "niesprawny", bo tak sugeruje etykieta językowa, to w wielu obszarach sobie nie poradzi. Nie ma więc co z nim się kontaktować, współpracować, bo prawdopodobnie mogą pojawić się trudności. A poza tym nie warto sobie zawracać głowy i narażać się na kłopot. 
Bazując na powszechnej definicji stereotypu, autorzy wywodzą źródło autostereotypów, czyli etykiety samego siebie, powstałej na zasadzie sygnałów otrzymywanych z zewnątrz. Najczęściej sygnały te dotyczą tego, co jest niedoskonałe, a nie na odwrót. 
I tak, skoro ktoś jest nie w pełni sprawny, to znaczy, że czegoś nie potrafi i z czymś sobie nie radzi, a poziom jego kompetencji jest poniżej średniego. To oznacza pojawienie się negatywnej tożsamości społecznej w określonej grupie, czyli poczucia, że z jakichś powodów te osoby są gorsze, niż wszyscy inni atrakcyjni, sprawni i zdrowi. 
Zdaniem badających negatywny autostereotyp jest rozpowszechniony wśród osób z niepełnosprawnością. Każdy go ma w jakimś stopniu, mniejszym lub większym. Niektórzy dobrze sobie z nim radzą, innym, niestety, zaczyna zaburzać ich funkcjonowanie w różnych obszarach, prowadząc do izolacji społecznej. 
Zasadnicza uwaga - czy negatywny autostereotyp wynika jedynie z niepełnosprawności. Każdy człowiek porównując się z innymi dostrzega jakieś własne niedoskonałości, jakieś braki i niedostatki. 
Czy lęk przed jakimkolwiek zadaniem, które by sprawdzało kompetencje, jest tylko cechą niepełnosprawnych? A jeśli przejawiają takie lęki, to jaki procent populacji, z jakich środowisk i z jakimi doświadczeniami rodzinnymi i edukacyjnymi? Na te pytania odpowiedzi nie znalazłam. 
Formułując wnioski badacze stwierdzają, że negatywny autostereotyp niepełnosprawnego ma bezpośrednie przełożenie na jakość jego życia, choćby na niechęć do kontaktów z innymi - czyli zamykanie się w domu i trzymanie się swojego środowiska. 
Wnioski wydają się być bardzo naskórkowe i nie wyjaśniają istoty rzeczy. 
Środki zaradcze wyprowadzone z badań nad tak liczną i zróżnicowaną populacją, przez badających potraktowaną jako zbiór jednorodny, są z cyklu popularnych poradników. "Przede wszystkim, ważne, by uświadomić sobie, które z barier rzeczywiście istnieją i trudno je przeskoczyć, a które są jedynie wytworem wyobraźni. Przestać myśleć o sobie w kategoriach czarno-białych, czyli: sprawny - niepełnosprawny, co w potocznym rozumieniu może oznaczać: potrafi wszystko - nie potrafi niczego". 
Sądzę, że badacze poszli na skróty. Jeśli jestem niepełnosprawny to jasne, że trudniej jest mi wykonywać różne czynności, które inni wykonują swobodnie. Nie sądzę, aby był to powód do negatywnego autostereotypu. Jest to raczej powód do uświadomienia sobie tego faktu i zinternacjonalizowania dostatecznie wcześnie, aby nie dać się zagonić do narożnika i hodować niewspółmierne do sytuacji kompleksy. Nie ma tu znaczenia, że niepełnosprawny potrafi coś lepiej, niż kilku sprawnych (ale nie wszyscy). Zawsze będzie najpierw postrzegany przez pryzmat tego, co się najbardziej rzuca w oczy. Może to być niepełnosprawność, nadwaga, kolor włosów, jakieś znamię, nietypowe rysy twarzy etc. I w taki sposób tworzy się materiał do refleksji, ale czy to będzie tylko kategoria negatywnego odbioru niepełnosprawności? Trudno zaprzeczyć oczywistości, że starość to mniej sił i zdrowia, a niektóre rodzaje funkcjonowania wymagają umiejętności. Niepełnosprawni są mniej sprawni, ale w niektórych dziedzinach mogą być nawet bardzo sprawni. Jest to obszar dość dawno przebadany i opisany, czyli autorzy wyważają drzwi od dawna otwarte. Tylko dziwne, że pracownicy PFRON-u nie zlecili poszukania badań wcześniejszych, zanim zlecili je na nowo. Poza tym wnioski z badań są właśnie stereotypowe i behawioralne, wystarczy włączyć odpowiedni typ myślenia i "Przestać myśleć o sobie w kategoriach czarno-białych, czyli: sprawny - niepełnosprawny, co w potocznym rozumieniu może oznaczać: potrafi wszystko - nie potrafi niczego". Wówczas świat się zmieni, a niepełnosprawni wyjdą z domów, przełamią opory społeczne, uzyskają szeroki dostęp do przestrzeni i dóbr społecznych. 
 
Opracowano na podstawie badań mgr Piotra Rycielskiego i dr Sylwii Bedyńskiej, w projekcie systemowym PFRON we współpracy z SWPS Warszawa, 2010 
 
 aaa 
7.3. Nie ma to jak "znaczny" 
Weredyk 
 
 Źródło: Publikacja własna "Wim" 
 
Rośnie liczba pracowników niepełnosprawnych starających się o podwyższenie stopnia niepełnosprawności - poinformowała Gazeta Prawna z dnia 23.05.2011. Coraz więcej niepełnosprawnych pracowników szturmuje stosowne urzędy składając wnioski. Dlaczego u licha chcą być bardziej kalecy niż są, zadumałem się nad zjawiskiem. Pieniędzy na rehabilitację coraz mniej, czyli prawie nie ma z czego skubać państwa, a tu taka chęć i determinacja. Na odpowiedź nie musiałem długo czekać, okazało się, iż nasi dobroczyńcy dający pracę inwalidom i z takim zrozumieniem i miłością pochylający się nad bliźnim, zmienili dotychczasowy sposób traktowania pracowników. 
Od stycznia 2012 r. zmniejszają się kwoty dofinansowania do wynagrodzeń, które otrzymują pracodawcy zatrudniający osoby z lekkim lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. No tak, zmniejszają im kochane pieniążki przyznawane za zatrudnianie zdrowych albo prawie zdrowych inwalidów. A co komu szkodziło, było tak dobrze, niekłopotliwi pracownicy i dodatkowa kasa. Raj na ziemi. Aby dziejącej się krzywdzie zaradzić, sprytni dobrodzieje zaczęli stosować swego rodzaju presję. Chcesz u nas pracować, to musisz przynieść stosowny papierek, że jesteś bardzo poważnym inwalidą. Jak to zrobisz, to już twoja główka, masz przekonać kogo trzeba i basta, inaczej fora ze dwora. W konsekwencji tego ultimatum powiatowe zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności obserwują stały wzrost liczby wniosków składanych o podwyższenie stopnia niepełnosprawności. 
Lekarze wszelkich specjalności obserwują wzmożony ruch pacjentów i częstotliwości ich wizyt. Im więcej wpisów i dolegliwości, tym lepiej. Wszystko się przyda jako uzasadnienie wniosku, i strzykanie w kolanie, i drętwota prawego ucha, o kichaniu nie zapominając. 
Szczególnie posiadacze tzw. lekkiego stopnia niepełnosprawności mają poważny zgryz. W jaki sposób, zachowując dotychczasowy stan zdrowia, zostać tak na niby stokrotnym połamańcem. Wiadomo, że pracodawca ani myśli o zatrudnieniu prawdziwego i modelowego posiadacza znacznej niepełnosprawności. Jaki z niego byłby ochroniarz, magazynier czy pracownik produkcyjny? Wiadomo, że w pracy trzeba być krzepkim i zdrowym, a tu taka dyskryminacja. Ale do znacznego stopnia przysługuje najwyższa dopłata. Trzeba więc pomnożyć tych niesamodzielnych, aby wyjść na swoje i zysk mieć pokaźny. 
A co na to PFRON? Jak zawsze, jest najlepszej myśli, ponieważ zdaniem szacownego urzędu skala zjawiska jest niewielka. To margines, przekonują jego przedstawiciele. Ale dopiero mamy maj, proszę szanownego Funduszu, a Polak dający pracę potrafi zadbać o własne interesy i odpowiednio ponaciskać tu i ówdzie. 
Stawiam euro do orzechów, że pod koniec roku będziemy mieli tylko inwalidów ze znacznym stopniem niepełnosprawności. 
Zastanawiam się, do jakich sztuczek posuną się jeszcze pracodawcy? Rozsądne byłoby zablokowanie dofinansowania dla zakładów zatrudniających niepełnosprawnych niezależnie od posiadanego stopnia inwalidztwa. Natomiast środki przyznawane na ten cel powinny "wędrować" wraz z niepełnosprawnym, a zachęty dla pracodawców mogłyby dotyczyć podatków. Obserwowane zjawisko szturmu na stopnie niepełnosprawności jest także niepokojące z powodu potencjalnej szarej strefy i zasięgu możliwej korupcji. 

aaa
7.4. Dyskryminacja czy nieznajomość prawa? 
Justyna Wysocka-Guniared 
 
Źródło: www.tvp.pl/opole 
 Data opublikowania: 2011-06-21 
 
Chciał oddać głos, zdecydować czy w Szczedrzyku mają stanąć dwujęzyczne tablice. Jednak komisja nie pozwoliła panu Arturowi Wyrwichowi zagłosować. Powód? Jest niewidomy. Sam nie mógł wypełnić karty, ani zaznaczyć odpowiedzi, nikt nie chciał mu również pomóc. 
Pan Artur jest rozżalony, zwykłe głosowanie przerodziło się w wojnę z urzędnikami. Mężczyzna posługuje się tylko brajlem, nie mógł zatem zdecydować, czy dwujęzyczne tablice mają stanąć w Szczedrzyku. To jednak nie zniechęciło go w dalszej walce. 
Pan Artur wybrał się dzisiaj do burmistrza Ozimka. Postulat jeden - ponowne głosowanie. Marek Korniak wysłuchał wszystkich argumentów. Po krótkiej rozmowie stwierdził, że wina leży tylko po stronie pana Artura. Ten powinien wcześniej zgłosić się do gminy i wyznaczyć pełnomocnika. A że tego nie zrobił, sam jest sobie winien. 
Panu Arturowi dziś nie udało się nic wywalczyć. Zapowiada jednak, że będzie na siebie zwracał uwagę za każdym razem, gdy niepełnosprawni będą dyskryminowani. 
 
 Dwie wypowiedzi z Listy dyskusyjnej Typhlos 
 
- Dorota - Zbyszek pisze: "Panu Arturowi dziś nie udało się nic wywalczyć. Zapowiada jednak, że będzie na siebie zwracał uwagę za każdym razem, gdy niepełnosprawni będą dyskryminowani". 
No proszę, a Pan Artur znowu z kimś walczy i znowu z "wrogiem"... Wcześniej był "Fioletowy pies", a teraz urząd miasta... Cóż, można i tak, ale z całą pewnością takie działania i nieustanne wojny z całym światem nie przysparzają nam sympatyków. Tym samym ludzie nie mają ochoty pomagać. W sumie to się nie dziwię, takiej osobie to aż się odechciewa w czymkolwiek pomóc. 
Ps. A tak swoją drogą, ciekawe jak się ma Bruno. 
 
 J.G. Polemizuje z tezami artykułu 
 
"Chciał oddać głos, zdecydować czy w Szczedrzyku mają stanąć dwujęzyczne tablice". 
 
J.G. - No, nie mają. Jeśli chciał inaczej, to... zrodziło komplikacje. 
 
"Jednak komisja nie pozwoliła panu Arturowi Wyrwichowi zagłosować. Powód? Jest niewidomy". 
 
J.G. - Tu zaiste musi być jakaś nieścisłość lub niezręczność dziennikarska. Żadna komisja nie ma uprawnienia do zabronienia głosowania osobie, która jest osobą niewidomą. Zabronić z tego powodu zwyczajnie nie może. 
 
"Sam nie mógł wypełnić karty, ani zaznaczyć odpowiedzi, nikt nie chciał mu również pomóc". 
 
J.G. - To jest oczywisty przypadek niedoskonałości dzisiejszego, ale mam nadzieję, że już byłego prawa wyborczego. Przepis mówi, że może skorzystać z pomocy osoby drugiej, pod warunkiem, że nie będzie to członek Komisji. Oczywiście, jeśli przyjęto w regulaminie ten zapis. Zatem Komisja nie pomoże, bo jej nie wolno, a jeśli nie znajdzie się życzliwy podpowiadacz-zakreślacz, to niewidomemu pozostaje wykorzystanie ostatniego instrumentu głosowania, wykorzystanie Pełnomocnika. 
 
"Pan Artur jest rozżalony, zwykłe głosowanie przerodziło się w wojnę zurzędnikami". 
 
J.G. - Wojna to pewnie przesada. Ale zdenerwowanie, żal i pretensje o dyskryminacje, całkowicie są na miejscu. Gościa rozumiem i popieram. 
 
"Mężczyzna posługuje się tylko brajlem, nie mógł zatem zdecydować, czy dwujęzyczne tablice mają stanąć w Szczedrzyku". 
 
J.G. - Hm, zdanie na poziomie pierwszej klasy podstawówki, które spokojnie można włożyć do zbioru "śmiesznych" powiedzeń uczniów. Super logiczny związek przyczynowo-skutkowy. 
 
"To jednak nie zniechęciło go w dalszej walce. Pan Artur wybrał się dzisiaj do burmistrza Ozimka. Postulat jeden - ponowne głosowanie. Marek Korniak wysłuchał wszystkich argumentów. Po krótkiej rozmowie stwierdził, że wina leży tylko po stronie pana Artura. Ten powinien wcześniej zgłosić się do gminy i wyznaczyć pełnomocnika. A że tego nie zrobił, sam jest sobie winien". 
 
J.G. Hm, teraz nie za bardzo wiem, w jakiej formie odbywało się głosowanie, czy referendum, i jakie prawo regulowało to głosowanie. Jeśli było jasne, że obowiązują zasady z ordynacji wyborczej Prezydenta, to burmistrz mógł mieć rację. Mógł, bo nie znamy całej sprawy. Ale, spokojnie, już niedługo, nowa ustawa jest w Sejmie przegłosowana. 
 
"Panu Arturowi dziś nie udało się nic wywalczyć. Zapowiada jednak, że będzie na siebie zwracał uwagę za każdym razem, gdy niepełnosprawni będą dyskryminowani". 
 
J.G. Oj, w gminie nie tylko wtedy. Nowe zasady, z nowymi instrumentami, zakładają - niestety - wcześniejsze zaangażowanie się osoby niewidomej. Aby był w lokalu wyborczym szablon, czyli nakładka brajlowska, trzeba będzie wcześniej zgłosić taką potrzebę do gminy. Wystarczy zwykły telefon lub mail. Niestety, nie udało się przekonać "polityków", że tego typu rozwiązanie jest bzdurne, a należało na nie przystać, gdyż początkowa wersja była tysiąckroć bardziej idiotyczna. Będzie też można zaczerpnąć informacji o wyborach w gminie na dostępnym nośniku. No i będzie można zagłosować bez wychodzenia z domu, czyli listownie. Tu, o nas pomyślano, aby dodać nakładkę do koperty z dokumentami (też na prośbę wyborcy). Ale to przyszłość, w której osiągnięciu niebagatelny udział miała Fundacja FIRR Z J. Zadrożnym i A. Waszkielewiczem. 
 
 *** 
 
O problemach pana Artura i jego sporze z Fundacją "Fioletowy Pies" pisaliśmy w styczniowym numerze "WiM" z 2011 r., pozycje: 12.2 i 12.3 oraz w marcowym wydaniu maszego mieszęcznika, również z bieżącego roku, pozycja 11.2. 
(Przypis redakcji "WiM") 
 
 aaa 
7.5. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH 
Lewy sierpowy na szczękę i prawy prosty na korpus 
Jerzy Ogonowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 Jak więc jest z tymi niewidomymi w polskim kapitalizmie - są do niczego, czy coś jednak potrafią? No i kto to ma ocenić: oni sami, pracodawcy otrzymujący na niewidomych dotacje, organizacje i osoby zarabiające na niepełnosprawnych? 
Nie chodzi bowiem o to, co gdzieś tam w sezonie ogórkowym ogłosimy na jakichś łamach czy w mass mediach, ale o to, jak jesteśmy ogólnie odbierani w społeczeństwie i co przez nas samych zostało wypracowane. 
 
Polski Związek Niewidomych działający w okresie tzw. realnego socjalizmu, miał za zadanie integrację społeczną niewidomych polegającą na tym, że to niewidomi mieli przystosować się do świata, który ich otacza i znaleźć sposoby, żeby w nim godnie funkcjonować. Wynikiem takiej idei było wyszukiwanie zaniedbanych, zamkniętych w czterech ścianach, czasem nawet chlewa, niewidomych, wyciąganie z głuchej wsi niewidomych dzieci, które w większości trafiały do szkoły, potem zwykle do spółdzielni, gdzie jako dorośli znajdowali pracę, towarzystwo, działalność kulturalno-oświatową itd. Podstawową zasadą wpajaną w szkole specjalnej było przekonanie, że niewidomy jest pełnowartościowym człowiekiem, że ma prawo mieć własną rodzinę, że potrafi bardzo wiele nie gorzej niż inni. Istniała zasada, że wszystko ma być niewidomym dostępne, a więc studia, praca w środowisku naturalnym, sprzęt użytkowany w domu i nie tylko, podróże, kultura i w ogóle wszystko. Zatem niewidomym należy się wiele ulg, przystosowań, aby wszystko to dostępne być mogło. Może kiedyś szerzej na ten temat napiszę, bo jako jeden z czołowych polskich niewidomych wapniaków, posiadających - jak na dzisiejsze czasy - wybujałe poczucie własnej godności - mógłbym to i owo powiedzieć i opowiedzieć. 
 	Dziś jest zupełnie inaczej. To nie niewidomi mają przystosować się do otoczenia, ale otoczenie należy przystosować do niewidomych i w ogóle niepełnosprawnych. Korygują tę ideologię w pewnym sensie warunki ekonomiczne. Pamiętam, że kiedy po przewrocie powstawały prywatne sklepy, w wielu z nich byli pracownicy, których zadaniem było pomaganie niepełnosprawnym klientom. W jednym z uczęszczanych przeze mnie sklepów był taki pracownik, bardzo inteligentny, bardzo grzeczny... Potem zmienili go na mniej inteligentnego i mniej grzecznego, a następnie na jołopa, aż wreszcie zlikwidowano stanowisko. 
Tak wyglądało przejście od utopii do realności. A potem rozwój szedł szybko. Dziś spotykają mnie na podwórku dzieci i pytają, bez złośliwości: "Pan jest ślepy?" Tłumaczę, że mówi się "niewidomy", ale te dzieci skądś to wzięły, a w mojej młodości "ślepy" było obraźliwe. Dziś już wiadomo, że niewidomy nic nie jest wart. Jeśli zostanie przyjęty do pracy, to tylko dlatego, że pracodawca dostanie za to jakieś pieniądze i krzywi się, że tak mało. Od czasu do czasu pojawiają się głosy, że coś tam, np. ubikacje w zakładach pracy albo drzewa w parku nie są przystosowane dla niewidomych. A kiedy trzeba w metro wprowadzić jakieś udogodnienie, to ciągle nie wiadomo kto, komu i ile ma zapłacić. Powstają liczne programy, których autorzy są nieznani, nie da się niczego skorygować, bo nie ma z kim gadać. Jest procedura, więc trzeba jej przestrzegać, a jeśli ktoś zaczyna się wymądrzać, to mądremu biada. Pojawia się z całą ostrością odwieczny problem: nos dla tabakiery, czy tabakiera dla nosa. 
	Moje pokolenie w sposób przedziwny, ale skuteczny, łączyło dwie sprzeczności: poczucie bycia pełnowartościowym człowiekiem i wymagania od władz, aby ciągle coś dawały, dotowały, wprowadzały ulgi i priorytety. Obecne pokolenie w pełni sił - jak mi się wydaje - już tej pierwszej części nie czuje. Współczesny niewidomy gotów jest wszystko pozaznaczać - najlepiej jakimś gadaczem, wszędzie poustawiać gadające stwory, które będą mówiły, że tu jest sklep, a tam dom publiczny, że w parku rosną drzewa, a w lesie też, ale są jeszcze śmieci itp. To nie niewidomy ma przekonywać do siebie otoczenie, lecz otoczenie ma przekonać niewidomego, że wszystko do jego potrzeb zostanie dostosowane, drzwi będą cały czas otwarte, a jeśli zamknięte, to miękkie. I tu znów przychodzi korekta życiowa: niewidomy ma mieć zapowiadane przystanki tramwajowe, przebudowany zakład pracy, ale musi sprzątać po psie przewodniku kupy, bo jak nie, to w ogóle nie jest zrehabilitowany i trzeba go poddać specjalnej trosce. 
Kiedy pojawia się pewna nowość w postaci audiodeskrypcji, to myślę sobie nieraz, że tyle lat dawałem sobie bez tego radę, to i teraz też mogę, no i zastanawiam się, czy będzie można zastosować ten wynalazek wszędzie tam, gdzie byłby potrzebny. I myślę jeszcze, że żadna audiodeskrypcja nie da się zastosować w odniesieniu do transmisji imprez sportowych, bo musieliby to robić sportowi sprawozdawcy w rodzaju Bogdana Tomaszewskiego. Cóż, przyszła albo raczej powróciła cywilizacja obrazkowa, teraz już tylko trzeba, żeby ludzie nauczyli się przywracać wzrok. A kiedy nie wszystko było na obrazku, to z zainteresowaniem śledziłem w radio bokserskie mecze sprawozdawane przez Bogdana Tomaszewskiego. Dziś nawet meczu piłkarskiego nie chce mi się słuchać, bo sprawozdawca ryczy i wyje, a mnie chodzi o to, żeby powiedział, co, kto, gdzie i jak. Kiedy Tomaszewski opowiadał, jak Kulej prawym sierpowym na szczękę, a potem prostym na korpus powalił przeciwnika na deski, to wszystko było jasne jak plecy anioła. Ale cóż, zmian cywilizacyjnych nie powstrzymamy, za to warto by się pokusić o próbę odpowiedzi, co przyniósł nam ten najlepszy ze światów, w jakim miejscu ustawiają nas najnowsze osiągnięcia, nie tylko techniczne i informatyczne, ale także te ideowo-moralne. 
Pod koniec istnienia PZPR prowadziłem od czasu do czasu partyjne szkolenia w terenie. Robiłem to bezpłatnie, bo mało kto miał na to ochotę, kiedy już przestano płacić. Na jednym z ostatnich szkoleń, a może już na ostatnim, które akurat prowadziłem w dużej znanej we Wrocławiu spółdzielni inwalidzkiej, wieloletni pracownicy niepokoili się o to, co będzie z ich pracą w nowym ustroju. Potem, zaraz na początku przełomu, znalazłem się w tej spółdzielni na spotkaniu z posłem i przedstawicielami różnych organizacji. Wyświetlono film o spółdzielni, ukazujący zaangażowanie ludzi w pracy, pięknie przystrzyżone trawniki przed budynkiem, schludne pomieszczenia. Potem odbyła się dyskusja, ale na wstępie posłanka Barbara Labuda ogłosiła, że - oczywiście - wszystko będzie, co tu powiemy, wzięte pod uwagę, ale ona musi już iść do pilnych spraw, zatem zostaje tu ktoś, kto wszystko odnotuje i przekaże. Piękny sposób na uniknięcie konieczności odpowiedzi na ewentualnie drażliwe pytania spółdzielców. Spółdzielnia, jak wiele innych, mimo tych przystrzyżonych trawników i zaangażowania, padła, bo zaczynała się nowa epoka gospodarcza. 
W okresie pewnych przestojów wywołanych przemeblowywaniem życia zawodowego uczestniczyłem w licznych spotkaniach z posłami, organizacjami i powstającymi nowymi gremiami osób niepełnosprawnych. Na jednym z nich senator Karol Modzelewski poradził, żeby problematyką niepełnosprawnych zainteresować polityków, bo sprawa jest polityczna. Próbowałem zainteresować, ale chętnych nie znalazłem. Za to po drodze napotykałem na przeróżnych nowych Kolumbów, z których każdy odkrywał coraz to nowszą Amerykę: a to - że niewidomi i w ogóle niepełnosprawni mogą przecież pracować, a to - że jednak chyba nie mogą, a to - że istnieje potrzeba odpowiedniego przystosowania stanowisk, a to znów - że trzeba się tymi niepełnosprawnymi zająć, a w ogóle, to potrzebne są uregulowania systemowe. Uczestniczyłem w powołaniu pełnomocnika ds. osób niepełnosprawnych przy wojewodzie, nawet raz zgłosiłem swoją kandydaturę, bo uległem złudzeniu, że zebrane gremium różnych starych i nowych organizacji będzie miało na to wpływ. Oczywiście, nie miało, Karol Modzelewski miał rację, tylko ja ją nie tak zrozumiałem. Sprawa była polityczna i dlatego zdecydował wojewoda pod wpływem osób będących akurat krótko na świeczniku. Potem dość szybko zorientowałem się, że rozmów z pełnomocnikami nie warto prowadzić na zbyt szeroką skalę, podobnie jak z posłami, bo kadencja minie, a nowi będą myśleć i czynić po swojemu. 
Kiedy odbywał się Konkurs Chopinowski w roku 90-ym, w którym uczestniczył niewidomy Francuz i doszedł do trzeciego etapu, zadziwiły mnie różne kąśliwe uwagi rozmaitych dziennikarzy, że to niby nie dla takich konkurs, że powinni oni mieć jakieś własne imprezy tego rodzaju. Te idiotyzmy zniwelowali inni artyści, np. Janusz Olejniczak, który mówił przez radio, że ów Francuz (szkoda, że nazwiska nie pamiętam) jest dla niego tak interesujący jako muzyk, że nawet przekłada inne sprawy, żeby być na jego przesłuchaniach. Było też kilku innych kompetentnych artystów wypowiadających się w podobnym duchu. Ale - jak wiadomo - nie artyści decydują o kulturze, nie naukowcy - o nauce. Decydują politycy i wyznawane przez nich ideologie oraz ugrupowania wspierające i mające określone interesy. Nie popisał się też swoją ideologią znany skądinąd autorytet muzyczny prof. Tomaszewski. Podejrzewam, że ktoś musiał zwrócić mu na to uwagę, bo w jednej z audycji tłumaczył się, iż po prostu wyraził swój pogląd, bo pewne możliwości dla niewidomego są - jak sądzi - nieosiągalne. Miałem zamiar złożyć protest, ale wobec różnorodności i przychylności osób kompetentnych, zaniechałem sprawy, czego dziś żałuję. Tym bardziej, że w ostatnich dniach miałem okazję słuchać wywiadu z żoną Edwina Kowalika, po którym spodziewałem się uzyskać odpowiedź na niektóre nurtujące mnie pytania, ale nie otrzymałem. A przecież interesujące byłoby usłyszeć, jak Kowalik radził sobie z graniem z orkiestrą i dyrygentem, jak pokonywał trudności związane ze sprawami technicznymi itp. 
Równolegle z tymi nowymi zjawiskami powstawały liczne fundacje i organizacje, prowadzone przez zachodzące gwiazdy rozrywki, gdzie występowali liczni niepełnosprawni, mniejsza o to - czy umieli grać i śpiewać, czy też nie, ale pracowali na sławę tych gwiazd. Pamiętam Piotrusia, któremu na takim festiwalu nawet nikt skrzypiec nie nastroił, a także występ jakiejś osoby niepełnosprawnej z Alicją Majewską, która skutecznie tę osobę zagłuszała. 
A ukoronowaniem moich doświadczeń w zakresie przeobrażeń ideologicznych, najlepszego z możliwych ustrojów, w Polsce stał się Pierwszy Międzynarodowy Festiwal Poezji w Polanicy Zdroju "Poeci bez Granic". Inicjatorem i organizatorem tego był niewidomy poeta Andrzej Bartyński oraz Klub Inteligencji Niewidomej RP. Festiwal przypadł na okres Europejskiego Roku Osób Niepełnosprawnych. Został wysoko oceniony przez uczestników, tak w kraju, jak i za granicą, a jego założenia były tak proste, że aż dla wielu szermierzy obecnych ideologii niezrozumiałe. Chodziło po prostu o to, aby niewidomi i inni niepełnosprawni poeci uczestniczyli w międzynarodowym Festiwalu organizowanym dla wszystkich, nie jako niewidomi czy niepełnosprawni, lecz jako poeci, żeby uzyskali stosowną pomoc w postaci przewodnika, lektora itp. Stworzyłoby to im możliwość dorównania sprawnością pozostałym uczestnikom. Klub otrzymał od dyrektora dolnośląskiego oddziału PFRON Utechta nawet więcej pieniędzy, niż zawnioskował, bo chociaż był człowiekiem o trudnej osobowości, zrozumiał i poparł słuszną ideę. Ale w trakcie trwania festiwalu umarł. W roku następnym uczyniono wszystko, aby nie dopuścić do ponownego wsparcia niewidomych uczestników. A to wnioskowanie było jeszcze przedwczesne, a potem było już za późno, a to nie mieściło się w programach, a w ogóle - to już przecież Europejski Rok Osób Niepełnosprawnych minął i trzeba pokazać, kto tu rządzi. Tak zakończyła się realizacja prawidłowo rozumianej integracji społecznej osób niepełnosprawnych. 
Jeśli zasygnalizowane tu zjawiska zestawić z masowym spadkiem zatrudnienia niewidomych oraz powiązaniem tego zatrudnienia z gratyfikacjami dla pracodawcy, to rysuje się obraz niezbyt ciekawy. Oto z jednej strony mamy burzliwy rozwój informatyki, stwarzający niewidomym niewyobrażalne dotąd możliwości samodzielnego wykonywania pracy i dostępu do informacji. Z drugiej mamy do czynienia z niespotykanym dotąd pędem do tego, aby wszystko, co żyje i nie żyje, było przystosowane dla niewidomych, niezależnie od ważności sprawy. Powstają rozliczne wielesetstronicowe opracowania o sytuacji niepełnosprawnych, które mają stwarzać wrażenie, że na rzecz tych niepełnosprawnych czyni się niebywałe wysiłki. Powstają liczne fundacje i organizacje na rzecz, które mają w domyśle działanie dla dobra niepełnosprawnych. Ich możliwości jednak zależą od tego, co gdzieś ktoś ustali, co jest ważnym zadaniem. Organizacje te, ani niepełnosprawni nie mają żadnego wpływu na ustalenie ważności zadań. Podstawą decyzji nieznanych gremiów jest innowacyjność rozumiana szeroko, będąc przecież pojęciem niezwykle rozciągłym. A jeśli się ktoś nie podporządkuje, to lewy sierpowy na szczękę, prawy prosty na korpus... Tylko że nie Bogdan Tomaszewski to relacjonuje, a szkoda. 
 
aaa 
8. FAKTY, ARGUMENTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI 
 
aaa 
8.1. Zamiast zaproszenia do dyskusji 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Dyskusja na temat małych i dużych organizacji działających w naszym środowisku była już przygotowana. Zebrane były publikacje i wypowiedzi czytelników. Dyskusja miała ukazać się w lipcowym wydaniu "WiM", a ukaże się w sierpniu. Przepraszam za tę zmianę autorów wypowiedzi. Dodam, że przez to nie straci nic na aktualności. Temat pozostanie ważny. 
W środkach przekazu ukazały się publikacje dotyczące procesu Filipa Zagończyka o zwiększenie renty i zadośćuczynienia. Filip Zagończyk wpadł pod pociąg w warszawskim metrze, utracił nogę i o mało nie zginął. 
Sprawa ma charakter rehabilitacyjny, prawny, finansowy, społeczny i moralny. Warto zastanowić się nad przyczynami i skutkami wypadku we wszystkich wymienionych wymiarach. 
Poniżej Czytelnicy znajdą dwie publikacje z ogólnodostępnych środków przekazu oraz kilka wypowiedzi osób niewidomych i słabowidzących z Listy dyskusyjnej Typhlos. 
Jak już wspomniałem, sprawa ma wielowymiarowy charakter i jej ocena wcale nie jest jednoznaczna. Poza tym jest aktualna, bo proces jest w toku, a publikacje i wypowiedzi ukazały się w czerwcu br. 
 
aaa 
8.2. Ile jest wart wypadek w metrze? Student idzie do sądu 
Piotr Machajski 
 
Źródło: Gazeta Wyborcza Stołeczna 
Data opublikowania: 2011-05-09 
 
Podwyższenia renty, odszkodowania i zadośćuczynienia domaga się przed stołecznym sądem niewidomy student, który w wypadku w metrze stracił nogę. 
Proces rozpoczął się wczoraj. Dotyczy głośnego wypadku sprzed ponad 2,5 roku. Filip Zagończyk, niewidomy student Uniwersytetu Warszawskiego, wpadł pod pociąg metra - nie wyczuł laską krawędzi peronu na stacji Centrum i spadł na tory. Cudem przeżył, stracił jedną nogę, drugą uratowali lekarze ze szwajcarskiej kliniki. 
Prokurator, który badał sprawę, uznał, że ani maszynista, ani dyżurny stacji nie przyczynili się do wypadku. Kierujący kolejką był trzeźwy, a w krytycznym momencie włączył ręczne hamowanie. Dyżurny nie mógł zaś zareagować, bo wszystko trwało sekundy. Żadnej winy nie ponosi też zarząd metra. Mimo to spółka za pośrednictwem PZU, w którym jest ubezpieczona, wypłaciła Filipowi Zagończykowi odszkodowanie i zadośćuczynienie. Ubezpieczyciel uznał, że poszkodowanemu należy się 700 tys. zł, ale uznał też, że Zagończyk przyczynił się do wypadku, więc tę kwotę pomniejszył o 15 proc. Ostatecznie student dostał 85 tys. zł odszkodowania oraz 510 tys. zł zadośćuczynienia. PZU od kwietnia 2010 r. wypłaca mu też miesięczną, dożywotnią rentę - niemal 7 tys. zł. I właśnie o wysokość rekompensaty idzie spór. 
- Przed wypadkiem poruszałem się samodzielnie, korzystałem z komunikacji miejskiej. Dziś nie mogę - mówi Filip Zagończyk. Dlatego pozwał zarówno metro, jak i PZU. Domaga się: 
* ponadczterokrotnie wyższego odszkodowania (czyli 268 tys. zł), 
* zniesienia tzw. przyczynienia się do wypadku (a co za tym idzie pełnego zadośćuczynienia - dodatkowe 90 tys. zł), 
* ponaddwukrotnie wyższej renty (14,5 tys. zł) i wyrównania jej wypłaty od dnia wypadku. 
Reprezentujący go mec. Michał Tomczak wniósł wczoraj o tzw. zabezpieczenie powództwa. Chodzi o to, by sąd zdecydował, żeby już teraz, czyli przed wydaniem wyroku, pozwani wypłacali jego klientowi wyższą rentę. I być może sąd wydałby taką decyzję, ale nie zdołał przesłuchać Filipa Zagończyka, bo jego pełnomocnik złożył nowy materiał dowodowy. - Pan mecenas nie dał sądowi szansy na zapoznanie się z tymi materiałami - stwierdziła sędzia Agnieszka Bedyńska-Abramczyk, odraczając rozprawę. Ciąg dalszy procesu pod koniec maja. 
W czasie, kiedy doszło do wypadku, w metrze nie było specjalnych guzków, które pozwalają niewidomym wyczuć krawędź peronu. Takie oznaczenia mają być zamontowane na peronach do końca sierpnia. 
 
 aaa 
8.3. Warszawski Sąd oddalił wniosek Filipa Zagończyka o ustalenie mu renty na czas procesu 
 
Źródło: www.wp.pl 
 Data opublikowania: 2011-06-13 
 
Warszawski sąd oddalił wniosek Filipa Zagończyka, niewidomego studenta, który dwa i pół roku temu wpadł pod pociąg metra w stolicy, o ustalenie mu renty na czas procesu. Powodem jest to, że ubezpieczyciel dobrowolnie wypłaca studentowi 7 tys. zł. 
Poszkodowany student we wrześniu zeszłego roku złożył pozew przeciwko Metru Warszawskiemu i PZU. Domaga się miesięcznej renty w wysokości 14,5 tys. zł oraz zwiększenia kwoty zadośćuczynienia - ubezpieczyciel uznał bowiem, że student w 15 proc. przyczynił się do wypadku, więc kwotę zmniejszył. 
Obok głównego żądania pozwu pełnomocnik studenta wniósł też o zabezpieczenie powództwa, czyli wypłatę zwiększonej renty jeszcze przed zakończeniem procesu i wydaniem prawomocnego orzeczenia, bo proces może potrwać dłuższy czas. 
W poniedziałek sąd oddalił ten wniosek. - Strona pozwana dobrowolnie płaci panu powodowi siedem tysięcy złotych miesięcznie, więc istota zabezpieczenia powództwa została spełniona - powiedziała sędzia Agnieszka Bedyńska-Abramczyk uzasadniając decyzję. 
Sąd stwierdził, że Zagończyk nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających jego słowa, ile wydaje na rehabilitację, ile na leki, ile na dojazdy taksówkami. - O tym jak często i w jaki sposób należy się rehabilitować nie decyduje sam powód, lecz lekarze - podkreśliła sędzia. 
Do wypadku, szeroko opisywanego przez media, doszło na stacji metra Centrum 17 września 2008 r. Niewidomy student dziennikarstwa (obecnie jest na V roku UW, tuż przed obroną pracy magisterskiej) wpadł pod wjeżdżający na stację pociąg - nie wyczuł laską krawędzi peronu. Student w wypadku odniósł bardzo ciężkie obrażenia - stracił nogę, nieomal zginął. Specjalistyczne leczenie przechodził w Szwajcarii. 
Od Metra Warszawskiego i PZU - jak już wcześniej informowały media - Zagończyk otrzymał ponad 80 tys. zł odszkodowania i 500 tys. zł zadośćuczynienia oraz siedem tys. zł miesięcznej renty. 
"Po dwóch latach negocjacji z PZU, ubezpieczyciel nie spełnił w sposób satysfakcjonujący oczekiwań powoda w zakresie odszkodowania, renty, zadośćuczynienia, dlatego zdecydowaliśmy się skierować pozew do sądu. Z kolei Metro Warszawskie informowało, że jego ubezpieczycielem jest PZU i nie brało udziału w rozmowach" - informowała we wrześniu kancelaria prawna reprezentująca studenta. 
Gdy sąd przesłuchiwał dwa tygodnie temu Zagończyka zeznawał on, że dotychczasowe świadczenia nie są wystarczające i musi ograniczać zakupy specjalistycznych leków. Jak dodał, olbrzymie środki pochłania prowadzona kilka dni w tygodniu rehabilitacja oraz transport, gdyż w obecnym stanie zdrowia nie może poruszać się samodzielnie i bez opieki poza domem. 
Zdaniem pełnomocników pozwanych - Metra i PZU - zwiększenie renty nie jest konieczne, bo powód korzysta z niepublicznych ośrodków opieki zdrowotnej "z najwyższej półki". 
Student replikował, że w ramach publicznej opieki zdrowotnej rehabilitacja, jaką przechodzi, często nie jest możliwa. 
Oddalenie przez sąd wniosku o zabezpieczenie powództwa, czyli wypłatę zwiększonej renty jeszcze przed zakończeniem procesu, nie przesądza o końcowym wyniku sprawy, która cały czas toczy się przed tym sądem. Kolejny termin rozprawy został wyznaczony już wcześniej na 5 października. 
Po wypadku, któremu uległ student, w warszawskim metrze zaczęto na peronach instalować wypukłe oznaczenia, które mają ostrzegać niewidomych o zbliżaniu się do krawędzi peronu. Na stacji Centrum, na której doszło do tego wypadku, wciąż takich sygnalizacji brak. O nadjeżdżaniu pociągu informuje się jedynie przez megafon. 
 
 aaa 
8.4. Wypowiedzi uczestników listy dyskusyjnej Typhlos na temat wypadku Filipa Zagończyka 
Opracowała Bożena Klonek 
 
Źródło: opracowanie własne "WiM" 
 Data wypowiedzi: czerwiec 2011 r. 
 
G.K. - Wprowadziłem do dyskusji ten wątek, bo chciałem pokazać, że w tym wszystkim nie liczy się pan Filip. W tej aferze karty rozgrywają media i firmy prawnicze. Szkoda mi pana Filipa z powodu nieszczęścia, jakie go spotkało, ale niestety, on stał się ofiarą i przedmiotem manipulacji. Przypuszczam, że on tu niewiele ma do powiedzenia. 
 
X. - Pan Filip był z niewidomą koleżanką, oboje mieli jedną białą laskę. Ważne jest to, by poprawić bezpieczeństwo w metrze, na przystankach, dworcach, ale nic nie zastąpi uwagi i naszej ostrożności. Do wypadku nie doszłoby, gdyby były oznakowania, ale też gdyby pan Zagończyk nie szarżował. Słyszałam, że biegał po mieście, nie zawsze uważając. Nie mam prawa oceniać, bo nie wiem, jak było w rzeczywistości, jednak uważam, że częściowo sam się do tego wypadku przyczynił. Tylu niewidomych jeździ metrem i jakoś jest dobrze, po prostu nie trzeba się popisywać. 
 
D. - 7 tysięcy złotych - ja na taką kwotę muszę pracować 3,8 miesiąca a osoba niezdolna do pracy od urodzenia, pobierająca rentę socjalną, musi żyć aż przez 13,3 miesiące. Świadczenie pielęgnacyjne dla osoby opiekującej się obłożnie chorym członkiem rodziny jest poniżej 1000 zł, ale nie pamiętam tej kwoty. 
Proszę Państwa - nic, tylko skakać pod pociąg, ale tak, żeby przeżyć i mieć czelność o takie pieniądze walczyć. 
 
B. - Gotong pisze: No i nie zapominaj, że dostał jeszcze 80 tysięcy i 500 tysięcy zadośćuczynienia. 
Nic jednak nie zrekompensuje straty nogi. Nie pochwalam też obecnego postępowania Filipa, choć rozumiem, iż spotkało go coś tragicznego. 
 
A. - Danuario, napisałaś: Proszę Państwa - nic, tylko skakać pod pociąg, ale tak, żeby przeżyć i mieć czelność o takie pieniądze walczyć. - Wiesz, wolę biednie żyć, a nigdy o skoku pod metro, i to za żadną kasę, bym nie pomyślała!!! Obecnego postępowania Filipa nie akceptuję, ale nie mam pojęcia, jak ja bym się zachowywała po takiej traumie. 
 
J.G. polemizuje z Ś.P. 
 
Ś.P. - Jesteś chyba niesamowicie naiwny. W moim odczuciu, jeśli prawdą jest plotka, że szedł wówczas bez laski, i na uszach miał słuchawki, a i takie plotki się pojawiały, nie należy mu się ani złotówka. Dodatkowo obciążyłbym go kosztami związanymi z opóźnieniami metra i ze stratami w związku z tym poniesionymi. 
 
J.G. - Chłopie, nie przesadzaj. Wypadki to ludzka rzecz. Wypadki zdarzają się mimo istniejących zabezpieczeń. Zdekoncentrować się może każdy, nawet Ty. Głupotę popełnić może każdy, nawet i ja. Nie wiem, czy miał laskę, z pewnością nie słuchał muzyki, bo nie mógłby wtedy rozmawiać z osobą towarzyszącą. Zresztą, gdyby miał laskę i słuchał muzyki, to pod pociąg by nie wpadł, gdyż w 99 procentach wierzyłby informacjom dotykowym. 
 
Ś.P. - Wiem, że nie zyskam sympatyków taką opinią, ale wali mnie to. Tu ciągle piszą ludzie, którzy w d... byli i g... widzieli. Na większości dworców na świecie nie ma żadnych zabezpieczeń poza namalowaną linią i ludzie żyją. Trzeba uważać co się robi. 
 
J.G. - Ot, przykład wąskiego myślenia. Pewnie, że trzeba uważać, ale to nie oznacza, że nie należy myśleć, jak sprawiać, aby świat był bezpieczniejszy. I co z tego, że Filip jako dorosły facet mógł pomyśleć? Zabezpieczenia są po to, aby unikać zdarzeń w przypadku kiedy się nie pomyśli, albo myślenie może być niemożliwe. Na tej samej linii metra zginęła chyba 10-letnia córka pedagoga, dyrektora szkoły. Przyczyna śmierci błaha i prozaiczna. Dziewczynce upadł telefon komórkowy, spadł na tory, a ona wskoczyła po niego, prosto pod pociąg. Gdyby były zabezpieczenia takie, jak na nowoczesnych stacjach, ze ścianami, do takiego zdarzenia by nie doszło. I o to chodzi w stosowaniu zabezpieczeń. Zważ też, iż nasza linia metra jest bardzo młoda. Dlatego powinna spełniać bardziej rygorystyczne wymogi bezpieczeństwa i warunki udostępnienia. Wiem, że można powiedzieć, iż metro projektowano na początku lat 80. Zgadza się, ale drugą nitkę projektowano obecnie i według mnie, była w zakresie bezpieczeństwa na tym samym poziomie, co pierwsza. Interwencje organizacji, osób indywidualnych i zdarzenie z Filipem przyczyniły się do tego, że władze metra zmieniły oraz zaostrzyły wymogi. Choć nie wiem, czy będą zamknięte perony. 
 
Ś.P. - - Ja nie wyobrażam sobie sytuacji, jak można wpaść pod pociąg, od tego był kurs orientacji, od tego ma się laskę, od tego ma się rozum, aby uważać co i jak się robi. 
 
J.G. - No i co, nigdy się nie wpakowałeś tam, gdzie nie trzeba? Nigdy nie popełniłeś błędu stosując techniki orientacji przestrzennej? Nigdy ci się nie zdarzyło zderzyć z rowerem, mimo iż byłeś w stu procentach przekonany, że na ulicy jest cisza? 
 
Ś.P. - Rozumiem przeszkody, które są ponad prowadzoną przez nas laską, otwarte drzwi samochodu, czy jego lusterko, jakaś reklama i temu podobne. Mam też świadomość, że perony dworców, czy stacji metra, często zastawione są całą masą przeszkód. 
 
J.G. - W metrze nie ma przeszkód, są integralne elementy: schody, tablice informacyjne, słupy i ławki. 
 
Ś.P. - Niejednokrotnie jeździłem warszawskim metrem i nie jestem sobie w stanie w żaden sposób wyobrazić, jak mogło do tego dojść. 
 
J.G. - Hm, podałem ze trzy hipotezy, zatem sytuacja jest wyobrażalna. 
 
Ś.P. - Ktoś może powiedzieć, że kiepską mam wobec tego wyobraźnię, i być może miałby rację, chociaż jestem innego zdania. Jeśli jednak prawdą było, że był bez laski, to nie należy mu się ani grosz. W przeciwnym przypadku, owszem, jest prawo do odszkodowania. Jednakże mimo tragedii, jaka go spotkała i bardzo mu współczuję, uważam, że obecne jego postępowanie, chociaż faceta nie znam, muszę stwierdzić, iż cała otoczka tej sprawy, rozdmuchiwanie bańki do monstrualnych rozmiarów, ma na celu tylko i wyłącznie wyciągnięcie kasy. 
 Ja, nawet jeśli idę z przewodnikiem, o ile nie wyklucza tego sytuacja, na przykład duża ilość bagażu, zawsze mam rozłożoną laskę. Jest mi potrzebna po to, aby sygnalizować swoją niepełnosprawność oraz po to, aby mieć chociażby cząstkową kontrolę, nad tym co się dzieje. Nie jesteśmy świętymi krowami, ba, jesteśmy mniejszością i to my mamy się dostosowywać do panujących realiów, a nie one do nas. 
 
J.G. - Kiepskie założenie. Najlepsze to takie, aby dwie strony chciały się przybliżyć. 
 
Ś.P. - Jak już pisałem, w ostatnich kilku latach zwiedziłem spory kawałek Europy i wcale u nas z tym dostosowaniem, nie jest tak źle. Pisałem już kiedyś o niektórych miastach w Finlandii, gdzie na przykład autobus nie zatrzyma się na przystanku, jeśli nikt nie wysiada, a osoba stojąca na przystanku nie kiwnie widząc numer i dając w ten sposób znać, że chce wsiąść. Co wtedy byście zrobili, wszyscy piewcy udźwiękowienia, walczący o to, aby karać, napominać kierowców itd., itp. 
 Ostatni wyjazd, wielki dworzec kolejowy we Florencji, zero udogodnień, żadnych tam linii oddzielających to czy tamto, wszędzie gładkie jak stół posadzki, brak wypustków na peronach itp. Autobusy na przystankach nie sygnalizują kierunku czy numeru linii. Ludzie żyją, niewidomi funkcjonują w społeczeństwie i świat się jakoś nie wali... 
Im więcej podróżuję, tym bardziej się przekonuję, że w Polsce wcale z komunikacją nie jest tak źle. Podróżując kolejami włoskimi, owszem, były zapowiedzi stacji, ale tylko po włosku, zero informacji o stronie, na którą trzeba wysiadać ani podobnych. Na Malcie lotniskowa asysta, w porównaniu z Polską, to maksymalna porażka, dramat i w ogóle coś na pograniczu kpiny. 
 
 J.G. - Nic, absolutnie nic, gdyż, zorientowaliby się, że był autobus, a nie jest. Zatem, trzeba by skorzystać z innego rozwiązania. Mam jednak obawę, że Ty nie łapiesz jednej podstawowej rzeczy, jaką jest postęp. Pytanie brzmi, dlaczego ma być gorzej, jeśli może być lepiej, łatwiej, skuteczniej? Po co podajesz za wzór coś, co jest pieśnią przeszłości? 
 
Ś.P. - Podsumowując: cudze chwalicie, swego nie znacie, sami nie wiecie co posiadacie. 
 
J.G. - Cieszy mnie, że powoli zmieniasz zdanie. 
 
Ś.P. - Gdyby ktoś zarzucił mi, że jeszcze niedawno deklarowałem chęć opuszczenia Polski i awersję do powrotu do tego kraju, to potwierdzę to i przyznam się do tego. Ale nie dlatego, że podróżuje się u nas kiepsko, czy coś w ten deseń. 
 
J.G. - Bo ja wiem, ostatnio coś narzekałeś na PKP. To chyba jest właśnie to. tym "w ten deseń", 
 
Ś.P. - Uważam, że próba ugrania jakiejś monstrualnej kasy na własnej krzywdzie, jest kierowaniem się najniższymi instynktami. Czym innym jest próba wywalczenia czegoś w mediach, gdyż bezduszne przepisy nam nie pomagają, a czym innym jest takie postępowanie. Nawet jeśli mylę się w ocenie Filipa, to i tak uważam, że całej tej sytuacji dało się uniknąć. 
 
J.G. - Jak każdego wypadku, Ameryki nie odkrywasz. Unikają jej chyba setki niewidomych dziennie. 
 
Ś.P. - Myślę, że dziś on sam, nie powiedział by jak było, bo jest już tak ogłupiony całą tą sytuacją, że pewnie sam wierzy w to, w co chce wierzyć. 
 
J.G. - Myślę, że prawdą jest, że nie opowie on o samym wypadku ani słowa, ale nie dlatego, że jest ogłupiony, ale dlatego, że miał ten wypadek, i że zdarzenie to zostało wymazane z pamięci. Są wewnętrzne mechanizmy mózgu, choć nie chcę się tu fachowo wypowiadać, gdyż specem nie jestem, które wypierają ze świadomości takie traumatyczne zdarzenia. Poza tym podano mu najprawdopodobniej silne leki przeciwbólowe, które wymazują z pamięci część życiorysu. Trzeba by zapytać o to anestezjologa. Można też odwołać się do własnych doświadczeń, jeśli ktoś je miał. Są takie zabiegi operacyjne, po których nie pamięta się nic z okresu bezpośrednio przed operacją. Ja ponoć z pół godziny dyskutowałem z moim anestezjologiem o żeglarstwie, gdyż, jak się okazało, lekarz też należy do grupy pozytywnie zakręconych. Natomiast po operacji nie za bardzo wiedziałem, kto mnie znieczulał. W przypadku Filipa, mógł zadziałać taki mechanizm. 
 
 aaa 
9. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
9.1. Budżet PFRON: W 2012 r. samorządy dostaną więcej pieniędzy na rehabilitację Łukasz Guza, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-05-25 
 
W przyszłym roku o ponad 1/3 wzrosną kwoty przekazywane samorządom na pomoc niepełnosprawnym. Więcej pieniędzy wydadzą one m.in. na turnusy rehabilitacyjne - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. 
Jak donosi "DGP" ponad 5 mld zł wyniesie przyszłoroczny budżet PFRON. W porównaniu z obecnym rokiem kwota ta wzrośnie aż o 775 mln zł (18 proc). Dzięki temu w 2012 r. więcej środków z kasy PFRON będzie przekazywanych np. samorządom na realizację ich zadań związanych z rehabilitacją. Kwota ta wzrośnie aż o 263 mln zł (36 proc). Tym samym powiaty będą mogły zwiększyć wydatki np. na pomoc w zakupie sprzętu rehabilitacyjnego, przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych, a także na dofinansowanie uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych oraz likwidacji barier architektonicznych i komunikacyjnych. 
To bardzo dobra wiadomość. W ostatnich latach z powodu obniżenia dofinansowania PFRON trzeba było ograniczyć wydatki na turnusy rehabilitacyjne lub zmniejszyć wysokość dofinansowania do zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze. 
Z planu finansowego PFRON wynika, że więcej środków na rehabilitację osób niepełnosprawnych otrzymają też organizacje pozarządowe (o 45 mln zł, czyli również o 36 proc. więcej niż w 2011 r.). 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 25 maja 2011 r. 
 
 aaa 
9.2. Trybunał Konstytucyjny zdecyduje o przyszłości wielu pracodawców osób niepełnosprawnych. 
Łukasz Guza, oprac.: AB 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: (2011-05-24 ) 
 
Jak czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej, pracodawcy zaskarżą do Trybunału Konstytucyjnego przepisy, które m.in. pozbawiły ich dofinansowania do zatrudnienia niektórych osób niepełnosprawnych z prawem do emerytury. 
Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych oraz Ogólnopolska Baza Pracodawców Osób Niepełnosprawnych złożą swoje wnioski do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z konstytucją niektórych przepisów ustawy z 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych . 
Zgodnie z nowelizacją od 1 marca 2011 r. pracodawcy nie otrzymują już dofinansowania do pensji pracujących osób z lekkim i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, które mają ustalone prawo do emerytury. Prawo to przysługuje jednak nadal pracującym emerytom, posiadającym stopień znaczny. Takie rozwiązanie ma dyskryminować osoby lekko i umiarkowanie niepełnosprawne. Pracodawcy w praktyce nie mogli przygotować się do tych zmian w odpowiedni sposób i zdaniem pracodawców narusza to zawartą w art. 2 Konstytucji RP zasadę zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. 
Firmy nie miały również odpowiednio długiego czasu na przygotowanie się do zmiany polegającej na ograniczeniu im prawa do wystawiania kontrahentom ulgi we wpłatach na PFRON. Nowelizacja narusza zatem m.in. zasadę stabilności umów. 
Firmy zaskarżą też przepisy, które zaostrzyły warunki, jakie musi spełniać zakład pracy chronionej, aby korzystać ze zwolnień podatkowych. 
 
aaa 
9.3. Zatrudnienie osób niepełnosprawnych w I kwartale 2011 r. 
BON, oprac.: AB 
 
Źródło: www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-05-10 
 
Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych opublikowało ostatnie opracowane przez PFRON na podstawie systemu SODiR dane o zatrudnieniu pracowników niepełnosprawnych - dotyczą I kwartału 2011 r. 
Niestety liczby zawarte w tabelach nie są optymistyczne. W pierwszym kwartale br. (w porównaniu do grudnia 2010 r. ) liczba pracowników niepełnosprawnych zarejestrowanych w SODiR spadła o około 35 tysięcy osób. Najprawdopodobniej, w większości przypadków osoby te zostały zwolnione. 
Od grudnia 2010 r. liczba podmiotów posiadających status zakładu pracy chronionej zmniejszyła się o 166, a 1550 firm otwartego rynku przestało zatrudniać osoby niepełnosprawne. Dodatkowo, o blisko 1/3 zmniejszyła się liczba osób niepełnosprawnych prowadzących działalność gospodarczą ubiegających się o refundację składek ZUS. 
Sprawdza się niestety czarny scenariusz, przed którym podczas prac nad ostatnią nowelizacją ustawy o rehabilitacji ostrzegało wielu ekspertów. 
 
aaa 
9.4. Więcej etatów w urzędach dla niepełnosprawnych 
Mateusz Rzemek, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-06-07 
 
Jak informuje Rzeczpospolita, posłowie rozpoczynają prace nad poprawionym projektem nowelizacji ustaw o służbie cywilnej, o pracownikach urzędów państwowych i o pracownikach samorządowych, który może stworzyć nawet kilka tysięcy etatów dla niepełnosprawnych w administracji. Chodzi im o to, by zwiększyć szanse takich osób podczas naboru na stanowiska w administracji publicznej i samorządowej. Dzięki temu te urzędy nie będą musiały płacić wysokich składek na PFRON. 
Przed ogłoszeniem naboru na wolne stanowisko dyrektor generalny urzędu sprawdzi, czy są przeciwwskazania do zatrudnienia na nim takich osób. Jeśli urząd nie wypełnia normy co najmniej 6 proc. niepełnosprawnych, to podczas rekrutacji obowiązkowo zostaną wprowadzone mechanizmy preferujące. Niepełnosprawni będą korzystali z pierwszeństwa w zatrudnieniu na wakującym stanowisku, jeśli tylko znajdą się w grupie nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów, którzy przeszli cały proces rekrutacji. 
Aby zachęcić dyrektorów do jak najszybszego zatrudnienia niepełnosprawnych, nowe przepisy stanowią, że urzędy, które osiągną limit 6 proc. takich osób, będą mogły liczyć na ekstra pieniądze na wynagrodzenia dla wszystkich pracowników zatrudnionych w tej placówce. 
Preferencje dla niepełnosprawnych kandydatów do pracy w administracji, choć dyskryminują pełnosprawnych, są prawnie dozwolone. Zgodnie z kodeksem pracy takie wyjątki od obowiązku równego traktowania kandydatów do pracy muszą mieć jednak cel zgodny z prawem. W tym wypadku jest nim promocja zatrudnienia niepełnosprawnych pracowników. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 7 czerwca 2011 r. 
 
aaa 
9.5. Więcej z UE na aktywizację osób z niepełnosprawnością? 
Tomasz Przybyszewski 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2011-05-26 
 
Osoby z niepełnosprawnością niechętnie korzystają z projektów finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego chce to zmienić. Z myślą o potrzebach osób z niepełnosprawnością otwarto w Warszawie nową siedzibę Centralnego Punktu Informacyjnego Funduszy Europejskich. Placówka przy ul. Wspólnej 2/4 (wejście od ul. Żurawiej 3/5) jest w pełni dostosowana. 
- Osoby niepełnosprawne są grupą, która jest dla nas priorytetowa - podkreślała podczas otwarcia placówki minister rozwoju regionalnego Elżbieta Bieńkowska. 
- Grupy priorytetowe, jeśli chodzi o Europejski Fundusz Społeczny, są takie: kobiety, osoby po 50-tce i osoby niepełnosprawne. Natomiast, w przeciwieństwie do tamtych grup, niepełnosprawni nie uczestniczą w projektach w takim stopniu, jak byśmy chcieli. Co prawda można powiedzieć, że 93 tys. osób niepełnosprawnych w jakiś sposób skorzystało z projektów Europejskiego Funduszu Społecznego, ale jest to tylko 3 proc. wszystkich korzystających. To za mało w stosunku do tego, czego byśmy chcieli - wyjaśniła. 
 
Naprawić błąd 
 
Europejski Fundusz Społeczny (EFS) finansuje walkę z bezrobociem i wspiera rozwój zasobów ludzkich. Ze środków EFS realizowany jest w Polsce w latach 2007-2013 Program Operacyjny Kapitał Ludzki (PO KL), który wspiera przede wszystkim osoby, które są w najtrudniejszej sytuacji na rynku pracy. 
 Są to m.in.: bezrobotni (szczególnie mieszkający na obszarach wiejskich), osoby po 50-tce, matki wracające do pracy po urlopach macierzyńskich i wychowawczych, młodzi ludzie bez doświadczenia zawodowego, a także osoby z niepełnosprawnością. 
Projekty realizowane z pieniędzy PO KL skupiają się m.in. na aktywizowaniu zawodowym, wsparciu w edukacji czy integracji społecznej. Do końca 2010 r. z PO KL skorzystało jedynie 92,7 tys. osób z niepełnosprawnością, co stanowi niespełna 3 proc. wszystkich osób biorących udział w projektach. To bardzo słaby wynik. 
- Myślę, że to wynika z kilku kwestii - powiedział Paweł Chorąży, dyrektor Departamentu Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego. 
- Pierwszą jest bariera informacyjna, 
 drugą, i to jest bardzo widoczne, jest obawa osób niepełnosprawnych przed tym, że uczestnictwo w jakiejkolwiek formie aktywizacyjnej będzie się wiązało np. 
 z utratą renty. Wreszcie trzecia kwestia to jest również niedostateczne wyjście wielu realizatorów projektów do osób niepełnosprawnych - wyjaśnił. 
Paweł Chorąży zapewnił, że samo skorzystanie z projektu finansowanego z EFS nie oznacza odebrania renty. Uważa, że to bardziej bariera psychologiczna, lęk przed jakimkolwiek zetknięciem się z rynkiem pracy, ponieważ nie ma uregulowań prawnych, które by na możliwość odebrania świadczenia wskazywały. 
Ministerstwo chce też naprawić popełniony kilka lat temu błąd. Przed 2007 r., w poprzedniej perspektywie finansowej, osoby z niepełnosprawnością mogły uczestniczyć w projektach skierowanych tylko do nich, dopasowanych do specyfiki konkretnych niepełnosprawności. Od 2007 r. mogą brać udział niemal wyłącznie w projektach skierowanych zazwyczaj do różnych grup, nie tylko do nich. To tzw. horyzontalne podejście nie sprawdziło się. 
 
- Zamierzamy wrócić w tej chwili do rozwiązania, które funkcjonowało w poprzednim okresie programowania, czyli do wydzielonej alokacji, adresowanej wyłącznie do osób niepełnosprawnych - mówił Paweł Chorąży. 
- Było takie działanie 1.4 w poprzedniej perspektywie finansowej. W tej perspektywie na początku przyjęto założenie, że powinniśmy podchodzić w sposób horyzontalny, natomiast doświadczenie tych trzech lat jest takie, że jeżeli wspieramy horyzontalnie, to problemy osób niepełnosprawnych giną. Chcemy więc, czy to przez kryteria, czy przez wyodrębnioną alokację, stworzyć silną preferencję dla tej grupy - podkreślił. 

Pełno spraw dla niepełnosprawnych 
 
Poprawić należy też możliwość zdobycia informacji o projektach w ramach PO KL. Nowy etap docierania do osób z niepełnosprawnością rozpoczął się właśnie w nowo otwartym Centralnym Punkcie Informacyjnym. Zorganizowano spotkanie informacyjne pod hasłem "Pełno spraw dla niepełnosprawnych". 
- Ta akcja jest początkiem szerszej akcji informacyjnej zaadresowanej do tej grupy osób, bo za tym spotkaniem pójdą też kolejne w poszczególnych regionach - podkreślił Paweł Chorąży. 
- Chcielibyśmy dotrzeć nie tylko z kampanią informacyjną, ale również przez wymogi formalne zobligować podmioty, które realizują projekty, do docierania do osób niepełnosprawnych - dodał. 
Podczas spotkania w Centralnym Punkcie Informacyjnym Funduszy Europejskich usłyszeć można było o realizowanych już projektach skierowanych do osób z niepełnosprawnością. Prezentowali je m.in. przedstawiciele PFRON, Centrum "DZWONI", Fundacji Normalna Przyszłość. Przejawem kampanii informacyjnej skierowanej do osób z niepełnosprawnością jest też dostosowanie do ich potrzeb nowego Punktu Informacyjnego. 
- To miejsce jest super wykonane, oczywiście w pełni dostępne dla osób niepełnosprawnych - podkreślała minister Bieńkowska. 
- To miejsce centralne, ale mamy tych punktów w Polsce 109 we wszystkich regionach. I one bardzo dobrze spełniają swoją rolę informowania o tym, co się dzieje w funduszach europejskich - mówiła. W 2009 r. punkty udzieliły ok. 160 tys. konsultacji, w roku ubiegłym - już ponad 200 tys. W samym Centralnym Punkcie Informacyjnym w Warszawie odbyło się 11 tys. konsultacji. 
Udzielane są w nim informacje o szeroko rozumianych funduszach europejskich, czyli możliwości ich pozyskania, terminach naboru wniosków czy miejscu, do którego należy się udać, by złożyć dokumenty. Świadczona jest też pomoc w rozliczaniu dotacji. 
- Jeżeli osoba do nas przyjdzie i przedstawi nam swój pomysł, my wtedy poinformujemy, czy jest możliwość, aby ten pomysł mógł zostać zrealizowany z funduszy unijnych - mówi Justyna Wieprzkowicz z Centralnego Punktu Informacyjnego. 
- Jeśli np. trafi do nas osoba, która chce otworzyć własną działalność gospodarczą, my wówczas informujemy, że pomóc w tym może Program Operacyjny Kapitał Ludzki, działanie 6.2, informujemy o całej procedurze, którą należy wykonać, aby otrzymać dofinansowanie, do jakich instytucji się udać, kiedy są terminy przyjmowania aplikacji - wyjaśnia. 
Informacje uzyskać można bezpośrednio w punkcie, przez telefon oraz drogą mailową - na odpowiedź czeka się do trzech dni, w wyjątkowych sytuacjach - do pięciu dni. Możliwe jest też zapewnienie tłumacza języka migowego, choć raczej nie w przypadku indywidualnych konsultacji. 
- Bardziej chodzi o większe spotkania informacyjne, wykłady - precyzuje Justyna Wieprzkowicz. 
- Jeżeli jest taka potrzeba, oczywiście tłumacz migowy jest zapewniony - dodaje. 
Dotychczasowy punkt informacyjny przy ul. Kruczej będzie jeszcze otwarty do końca 2011 r. Nowy otwarty jest od poniedziałku do piątku w godz. 8.00-18.00 i w sobotę w godz. 10.00-14.00. 
Więcej informacji: 
tel.: 22 626 06 32, 
626 06 33, 
fax: 22 745 05 45, 
e-mail: punktinformacyjny@cpe.gov.pl, 
telefon do ustalania terminów wizyt: 
22 455 54 54. 
Adres i dane kontaktowe do najbliższego punktu informacyjnego znaleźć można na portalu funduszy europejs 
kich. 
 
aaa 
9.6. Poseł Piechota: "To historyczna chwila" 
Oprac. Natalia Łyczko 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2011-05-26 
 
25 maja w Sejmie odbyło się drugie czytanie projektu ustawy o dostosowaniu organizacji wyborów do potrzeb osób z niepełnosprawnością. O najważniejsze zmiany, które niesie za sobą ten akt prawny, zapytaliśmy posła Sławomira Piechotę (PO). 
- To historyczna chwila dla polskiej demokracji - mówił Pan, przedstawiając w Sejmie projekt ustawy ułatwiającej osobom niepełnosprawnym udział w wyborach. Z czego wynika jej przełomowy charakter? 
 
Sławomir Piechota: Jest to chwila historyczna, bo wiele lat czekaliśmy na konkretne rozwiązania. Deklaracje zawarte w konstytucji, deklaracje równości praw, o poszanowaniu godności każdego człowieka - powinny być realnym uregulowaniem. Mówiliśmy o potrzebie miejsc parkingowych dla osób niepełnosprawnych, o konieczności usytuowania ich przy wejściu do każdego budynku, ale trzeba było surowego zaostrzenia kar za zajmowanie takich miejsc, żeby wreszcie naprawdę zaczęły one służyć osobom niepełnosprawnym, a nie wygodnickim czy też młodym i bogatym, którzy lekceważyli prawo i zajmowali koperty. 
Podobnie jest w prawie wyborczym. Według konstytucji każdy obywatel ma pełne prawo do uczestnictwa w życiu społecznym, w życiu publicznym i w życiu politycznym. Jednak wiele ludzi niepełnosprawnych nie mogło z tego prawa skorzystać, bo napotykało tyle barier po drodze, że poddawali się, rezygnowali. Nie mieli więc - lub mieli tylko w ograniczonym zakresie - wpływu na wybór władz, a więc ludzi, którzy potem podejmują decyzje również dotyczące osób, które nie mogą głosować z powodu barier. 
Ustawa jest już po drugim czytaniu, a więc na etapie bardzo zaawansowanych prac. Po prawie dwóch latach, na naszych oczach i dzięki naszemu upartemu wysiłkowi, doszliśmy do miejsca, w którym możemy powiedzieć, że realnie zmieniamy polską rzeczywistość i usuwamy wiele barier, które osobom niepełnosprawnym ograniczały korzystanie z podstawowego prawa obywatelskiego. 
 
Na czym najbardziej skorzystają wyborcy z niepełnosprawnością dzięki nowej ustawie? 
 
Sławomir Piechota: W ustawie jest pełen pakiet rozwiązań, które mają pomóc niepełnosprawnym wyborcom. To rozwiązania różnego typu. W dalszym ciągu będzie funkcjonowało rozwiązanie pełnomocnika wyborczego - my w pewnym stopniu modyfikujemy tę instytucję, ale ona zostaje. Mamy też cztery nowe rozwiązania o różnym znaczeniu. 
Po pierwsze - i to chyba największa zmiana - wprowadzamy możliwość głosowania korespondencyjnego dla osób o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Po doświadczeniu z innych krajów widać, że może to być najważniejsza, najszerzej wykorzystywana forma głosowania. W ostatnich wyborach do Bundestagu, w Niemczech, 9,5 mln osób głosowało korespondencyjnie, a w wyborach kantonalnych w Genewie - aż 95 proc. Oznacza to, że takie rozwiązanie może stać się bardzo wygodne dla wielu ludzi. 
Zakładamy, że będzie to udogodnienie tylko dla osób o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, chcemy bowiem, żeby pomogło szczególnie tej grupie wyborców. Dlatego też w rozwiązaniu tym podanych jest wiele szczegółów, np. w okręgu pocztowym listonosz nie tylko dostarczy kartę do głosowania, ale - jeśli będzie tego chciał wyborca niepełnosprawny - również przyjdzie i odbierze od niego przesyłkę, a następnie poczta doręczy ją do komisji wyborczej. To najważniejsze rozwiązanie, które może dotyczyć nawet kilkuset tysięcy osób - już w tegorocznych wyborach. 
Drugie rozwiązanie to głosowanie za pomocą nakładek w alfabecie Braille'a. Powinno ono pomóc w samodzielnym, prawidłowym głosowaniu zwłaszcza osobom niewidomym, niedowidzącym czy też mającym problemy z koordynacją ruchu ręki. 
Trzecie rozwiązanie to specjalna informacja wyborcza dla osób niepełnosprawnych, przekazująca dane o tym, gdzie jest najbliższy lokal wyborczy, który lokal jest dostosowany, kto jest na listach, jakie są godziny głosowania oraz w jaki sposób oddać ważny głos. Osoba niepełnosprawna może żądać takiej informacji w każdej możliwej formie, takiej jak druk w alfabecie Braille'a, forma dźwiękowa czy dokument przesłany elektronicznie. 
Czwarte rozwiązanie to społeczna konsultacja ws. lokali wyborczych. Każdy wyborca może wystąpić np. do wójta czy burmistrza z propozycją przeniesienia komisji wyborczej z dotychczasowego budynku, jeżeli ma on bariery, do innego w pobliżu, który jest dostępny dla osób z niepełnosprawnością. Wiemy z praktyki w Warszawie i we Wrocławiu, że często nie jest to problem braku obiektów dostępnych - są bowiem przychodnie, urzędy, mnóstwo innych obiektów, do których można dotrzeć bez barier i tam mogą się mieścić komisje wyborcze. Jednak pewne przyzwyczajenia, schematy czy rutyna powodują, że od lat komisje wyborcze umieszczane są w tych samych budynkach - często są to miejsca z barierami. Mam więc przekonanie, że taka obywatelska konsultacja zwiększy liczbę lokali dostępnych. 
Projekt niesie za sobą wiele pozytywnych zmian. Jak jednak przedstawiają się kulisy polityczne, czy są szanse na jego przeforsowanie? 
 
Sławomir Piechota: Widzę takie szanse kluby zdecydowanie popierają ten projekt. Projekt wyszedł z kręgu PO, popiera go PSL, poparcia udzielił również SLD. Natomiast twardo przeciw stoi PiS. Myślę, że chodzi o to, co wczoraj tak dobitnie wyraził poseł Libicki - zagrożony interes polityczny, gdyby nowa grupa uzyskała dostęp do udziału w wyborach. Posłowie PiS nie mieliby takich obaw, gdyby zwyczajnie pracowali w komisji powołanej do rozpatrywania tego projektu. Niestety, nie pojawili się oni na żadnym z 10 posiedzeń komisji, która szczegółowo analizowała ten projekt. 
 
Rozmawiała Natalia Łyczko 
Więcej na ten temat w artykule Tomasza Przybyszewskiego "Trudne wybory". 
Przeczytaj projekt ustawy o dostosowaniu organizacji wyborów do potrzeb osób niepełnosprawnych oraz sprawozdanie do projektu z dnia 11 maja br. 
 
aaa 
9.7. Czek opiekuńczy zamiast ubezpieczenia 
Tomasz Zalewski 
 
Źródło: "Rzeczpospolita" 
Data opublikowania: 29-04-2011 
 
Rozmowa z Mieczysławem Augustynem, senatorem kierującym pracami nad ustawą o pomocy osobom niesamodzielnym 
Rz: Skąd potrzeba rewolucji w systemie opieki długoterminowej? 
 
Mieczysław Augustyn: Wraz ze starzeniem się społeczeństwa przybywa osób niesamodzielnych. Z roku na rok będzie ich więcej, bo demografia jest nieubłagana. Mój zespół nie jest pierwszym, który proponuje dla nich rozwiązania. Kilka lat temu zespół powołany przez śp. prof. Zbigniewa Religę proponował wprowadzenie ubezpieczenia pielęgnacyjnego. My kontynuujemy tę pracę. Uznaliśmy, że przez wiele lat można budować system pomocy dla takich osób oparty na zasobach finansowych, które już zostały zebrane. 
 
Dużo państwo rocznie wydaje na osoby niesamodzielne? 
 
Nakłady na opiekę długoterminową sięgają ok. 0,8 proc. PKB, czyli prawie 10 mld zł, a eksperci Banku Światowego szacują, że na ten cel przeznaczane jest nawet ok. 13 mld zł rocznie. Mimo tak dużych nakładów jakość usług długoterminowych jest zła, a ich wachlarz bardzo ograniczony. 
Dziś działa pięć systemów orzeczniczych o niepełnosprawności, ich rozstrzygnięcia często są sprzeczne, nakładają się i dotyczą różnych świadczeń. W efekcie nie da się odpowiedzieć na pytanie, ile jest w Polsce osób niesamodzielnych. Poza tym system świadczeń jest podzielony między resort zdrowia, resort pracy i polityki społecznej oraz ZUS i KRUS. Trzeba wszystko ujednolicić. 
 
Co ma się zmienić? 
 
Przystąpiliśmy do pracy nad ustawą o pomocy osobom niesamodzielnym. Przewiduje ona wprowadzenie orzekania o stopniu niesamodzielności. Będą ich trzy. Pierwszy obejmie całkowicie niezdolnych do samodzielnego życia i wymagających całodobowej opieki. Drugi - osoby wymagające opieki przez większość dnia, a trzeci - potrzebujących pomocy doraźnie. 
Lekarz orzecznik orzekałby o stopniu niesamodzielności, natomiast powiatowy zespół interdyscyplinarny decydował o koszyku usług, jaki przysługiwałby przy danym stopniu niesamodzielności. Usługi te finansowane byłyby czekami opiekuńczymi. Ich wartość byłaby zależna od stopnia niesamodzielności. Przy pierwszym stopniu na usługi przewidujemy ok. 1200 zł, a przy trzecim ok. 800 zł miesięcznie. 
 
Czek nie będzie mógł być zamieniony na gotówkę? 
 
Nie. To ma ograniczyć marnotrawstwo pieniędzy i zagwarantować, że zostaną za niego kupione usługi zalecane przez zespół interdyscyplinarny. Zaletą czeku będzie to, że to klient lub jego rodzina będzie mogła wybrać konkretny podmiot świadczący wskazane usługi. 
 
Czeki stworzą bogaty rynek opieki długoterminowej. 
 
Liczymy, że powstanie kilkanaście tysięcy firm i ok. 200 tys. miejsc pracy. Wiele osób będzie mogło wyjść z szarej strefy i legalnie zarabiać na opiece. 
 
Czy czeki trafią tylko do firm, czy także do osób fizycznych, które będą świadczyć opiekę? 
 
Wiele osób na emeryturze dorabia i nie widzę problemu, by po przeszkoleniu mogły świadczyć usługi innym i brać za to czek opiekuńczy. Taka osoba mogłaby też mieć pod opieką kilku niesamodzielnych. 
A czy proponujecie coś dla osób poświęcających życie dla bliskich? Przewidujemy pokrycie składek ZUS i zdrowotnej oraz m.in. opiekę wytchnieniową. Pozwoli ona na odpoczynek czy leczenie tych, którzy stale opiekują się w domu niesamodzielnymi osobami. 
 
Budowanie nowego systemu trwa i kosztuje. Jakie są szanse, że ustawa powstanie i wejdzie w życie? 
 
Nie chcemy powoływać nowych urzędów. Wszystko będzie się opierało na funkcjonujących instytucjach. Nie będzie nowych struktur generujących koszty. Projekt ma być gotowy jeszcze w tej kadencji parlamentu. Mamy nadzieję, że po wyborach, niezależnie od ich wyniku, zostanie uchwalony, ponieważ dyskusja nad nim trwa od wielu lat, biorą w niej udział wszystkie strony i jest wolna od ideologicznych sporów. 
 
aaa 
9.8. Pokolenie ustawy 
Tomasz Przybyszewski 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2011-06-17 
 
20 lat temu powstała Ustawa o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych. Stworzono wówczas istniejący do dziś system wsparcia osób z niepełnosprawnością. 
Uchwalona przez Sejm 9 maja 1991 r. Ustawa o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych była odpowiedzią na zmieniające się czasy - koniec gospodarki planowej i początek wolnorynkowej. 
- Ta ustawa przede wszystkim pozwoliła osobom niepełnosprawnym przejść przez ustrojowe przemiany na rynku pracy od takiego bardzo hermetycznego sposobu zatrudnienia, jakim były spółdzielnie inwalidów, do rynku trudnego, ale jedynego, jaki istnieje, czyli otwartego - tłumaczy poseł Marek Plura. Po 1989 r. w wyniku przemian politycznych i gospodarczych istniejący wcześniej system spółdzielczości inwalidów był nie do utrzymania zakładał on m.in. monopol na wytwarzanie pewnych dóbr - pojęcie sprzeczne z wolnym rynkiem. Nowa ustawa powoływała do życia PFRON, a także tworzyła stanowisko pełnomocnika do spraw osób niepełnosprawnych. Fundusz finansowany był przez pracodawców, którzy nie zatrudniali ustawowego odsetka osób z niepełnosprawnością. Ustawa uściślała status zakładów pracy chronionej, a także tworzyła warsztaty terapii zajęciowej. 
- Wydaje mi się, że w porównaniu do systemu nakładczo-rozdzielczego, który obowiązywał kiedyś, w tej chwili ludzie niepełnosprawni są bardziej panami swojego losu - uważa prof. dr hab. Antonina Ostrowska z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN. - Oczywiście, obecny system niesie za sobą pewnie zagrożenia, to jest zrozumiałe, ale też daje znacznie więcej szans na samorealizację, rozwój i coraz więcej osób niepełnosprawnych z tego korzysta, szczególnie młodszych. Jest to więc na pewno ogromna korzyść, jaka z tej pierwszej ustawy płynie. 
16 czerwca w warszawskim Hotelu Jan III Sobieski spotkali się twórcy ustawy i ci, którzy przez kolejne lata zaangażowani byli w system wspierania osób z niepełnosprawnością. Pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych Jarosław Duda oraz prezes PFRON Wojciech Skiba zaprosili na konferencję swoich poprzedników, a także przedstawicieli rządu, kancelarii prezydenta, Sejmu, Senatu, organizacji pozarządowych, pracodawców. 
- Grono ludzi, którzy przez te 20 lat budowali kawał nowej Polski - ocenił poseł Sławomir Piechota. - Przed tą ustawą niepełnosprawni w Polsce żyli trochę w świecie jak z "Lotu nad kukułczym gniazdem". Ja tego doświadczałem wielokrotnie. Siostra Ratched była wszechobecna. Siostra Ratched kochała niepełnosprawnych, wielokrotnie opowiadała, jak bardzo kocha, dba, lubi, szanuje. Ale niech ten niepełnosprawny chciał mieć własne zdanie - to w dziób i do kąta. Ja tego doświadczałem od roku 1972 - dodał. 
Zdaniem posła Piechoty, przewodniczącego Sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, gdyby porównać mapy Polski z lat 1991 i 2011, bylibyśmy zdumieni, jak wiele rozkwitło inicjatyw, organizacji, ośrodków, jak wiele jest ludzi dzielących się swoją pasją ze światem. Dziś system oparty o Ustawę o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która w 1997 r. zastąpiła Ustawę o zatrudnianiu i rehabilitacji, może się wydawać czymś oczywistym. Minister Jarosław Duda przypomniał jednak, że nie we wszystkich krajach tego typu mechanizmy funkcjonują. 
- Sukcesem jest stworzenie systemu, choć niewątpliwie wymaga on nieustannego monitorowania i zmian - podkreślił, pytany o sukcesy 20 lat działania systemu. - Po drugie, w ciągu tych 20 lat na trwałe w świadomości Polaków, także z różnymi niepełnosprawnościami, zakorzeniło się to, że nie są sami w swoich działaniach. Myślę tutaj o wsparciu dla pracodawców i samych pracowników - stabilnym, w ramach systemu obsługi dofinansowań, który daje poczucie bezpieczeństwa. Za ważne uważam też dostrzeżenie partnerów, organizacji pozarządowych i decentralizację systemu, odejście od centralizmu państwowego na rzecz realizacji zadań poprzez samorządy. 
Zdaniem ministra Dudy, niezwykle ważne jest wspieranie konkretnych osób z niepełnosprawnością. Dobrze więc, że przez lata istniało wiele tzw. programów celowych, które dotykały określonego problemu. Łącznie skorzystało z nich ponad pół miliona osób. Sukcesem jest też samo utrzymanie tego systemu i PFRON, który już kilkakrotnie w swej historii miał przestać istnieć. Czego zaś w ramach systemu nie udało się dokonać? Minister Duda żałuje, że nie udało się przeforsować ustawy antydyskryminacyjnej. 
Poseł Marek Plura zwracał natomiast uwagę na błąd w samym systemie. - To, co jest pewną porażką tego systemu i de facto wstrzymuje postęp, to rozdrobnienie celów - mówił poseł Plura, przewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Osób Niepełnosprawnych. - PFRON stał się takim lekiem na całe zło, narzędziem odbierającym odpowiedzialność wielu instytucjom za podejmowanie tematów związanych z niepełnosprawnością. Na ogół bywa tak, że na tyle instytucje publiczne poczuwają się do odpowiedzialności za te sprawy, na ile za tę odpowiedzialność płaci PFRON. Z tym na pewno musimy skończyć. 
Jako przykład poseł Plura podał swój wózki elektryczne, na które środki pochodzą z PFRON. Tymczasem zadanie to powinno należeć do Narodowego Funduszu Zdrowia. - Myślę, że to jest głębokie pasożytnictwo ze strony NFZ - uważa poseł Plura. - Porażką jest to, że na PFRON zawieszone są różne działania wielu resortów. 
Ukrócenie tego typu sytuacji to jedna z rekomendacji do nowej ustawy, roboczo zwanej Ustawą o osobach niepełnosprawnych, która zastąpić ma bez końca nowelizowaną ustawę o rehabilitacji. Nowa ustawa ma być zgodna z regulacjami unijnymi dotyczącymi pomocy publicznej, które światło dzienne ujrzą w 2013 r. Wcześniej minister Duda liczy na ratyfikację Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych. Ten proces jest już dość zaawansowany. - Liczymy, że jeśli nie na koniec tej kadencji, to od początku przyszłej zostanie ona przez Polskę ratyfikowana - podkreślił. Jej przyjęcie przez Polskę jest możliwe także dzięki działaniu systemu przez 20 lat. Dziś już nie ma pytań, po co to robić. System zmienił sposób myślenia o osobach z niepełnosprawnością - od izolacji do integracji. - Jedna rzecz przez te 20 lat była ważna, mianowicie zmiana mentalności - podkreślał minister Michał Boni, dziś szef zespołu doradców strategicznych premiera, a w 1991 r., w momencie wchodzenia w życie ustawy o zatrudnianiu, minister pracy i polityki socjalnej. - W tej zmianie mentalności potrzeba jeszcze kilku kroków do przodu, żebyśmy traktowali osoby niepełnosprawne, naszych przyjaciół, nasze koleżanki i naszych kolegów, nie jak osoby z deficytem, ale żebyśmy skupili uwagę na ich potencjale. Trzeba dostrzegać i budować ten potencjał. Powiedzieć: Świat jest wasz. 
Prof. Antonina Ostrowska jest zdania, że o wiele łatwiej jest sobie to uzmysłowić osobom młodym, które wychowały się już w tym nowym systemie. - Myślę, że wyrasta całkiem nowe pokolenie i to jest pewna szansa - podkreślała prof. Ostrowska. - Nie chodzi tylko o nowe pokolenie osób niepełnosprawnych, ale o nowe pokolenie osób pełnosprawnych, to jest jakaś wielka lekcja obywatelstwa, życia razem w takim wielkim, zintegrowanym świecie. Bez ustawy, czyli próby stworzenia nowego modelu wspólnego uczestnictwa w ramach jednego zintegrowanego społeczeństwa, takie życie byłoby dzisiaj niemożliwe. 
 
 aaa 
10. Z PRZESZŁOŚCI 
W przeddzień I Krajowego Zjazdu Polskiego Związku Niewidomych 
 
Źródło: "Pochodnia" czerwiec 1951 r. 
 
W dniach 16 i 17 czerwca bieżącego roku odbędzie się w Warszawie I Krajowy Zjazd Polskiego Związku Niewidomych, który powstanie z dwóch istniejących dotąd związków- Związku Pracowników Niewidomych RP i Związku Ociemniałych Żołnierzy RP. Wybrani przez ogół członków swych organizacji delegaci przybędą do Warszawy, aby powołać do istnienia nowy związek, ogarniający swymi ramami wszystkich niewidomych w Polsce. 
W chwili, gdy czytelnicy dostaną do ręki ten numer "Pochodni"- I Krajowy Zjazd Polskiego Związku Niewidomych zakończy już swe obrady po uchwaleniu statutu nowej organizacji, dokonaniu wyboru władz i omówieniu całości spraw i zagadnień, nurtujących dziś środowisko polskich niewidomych. Trudno jest z góry ocenić wyniki tego doniosłego dla ogółu niewidomych w kraju wydarzenia. Można jednak być pewnym, że niewidomi delegaci, przybyli ze wszystkich stron kraju, przyniosą na Zjazd to wszystko, co znalazło swój wyraz w akcji przedzjazdowej, w zebraniach terenowych, przygotowujących ogół członków do Zjazdu, w atmosferze wybierania delegatów, podejmowania uchwał o połączeniu i omawiania zagadnień i zadań, stojących dziś przed niewidomymi w całym kraju. 
Uważamy dlatego za słuszne zapoznać ogół niewidomych z ciekawym i znamiennym dla przeobrażeń zachodzących w społeczności polskich niewidomych- okresem przedzjazdowym, podobnie jak w kwietniowym numerze "Pochodni" zaznajomiliśmy czytelników naszego pisma z historią ruchu organizacyjnego niewidomych w Polsce. 
Okres zebrań przedzjazdowych wykazał przede wszystkim głębokie przekonanie mas członkowskich obydwu istniejących dotąd oddzielnych związków o niecelowości istnienia obok siebie dwóch związków o tej samej specyfice i tych samych zadaniach. Wykazał też powszechne dążenie zarówno członków dotychczasowego Związku Pracowników Niewidomych RP, jak i członków dotychczasowego Związku Ociemniałych Żołnierzy RP, do połączenia się w jedną wspólną i silną organizację, która zrzeszałaby wszystkich niewidomych w Polsce i mogłaby prowadzić szeroką działalność organizacyjną na bazie uchwały Prezydium Rządu z dnia 29.IX.1950 roku. 
Aktyw związkowy w warsztatach spółdzielczych i w większych skupiskach pracy niewidomych w toku wszelkich narad roboczych i zebrań pracowniczych dyskutował szczegółowo z ogółem członków te zagadnienia. 
Członkowie obydwu związków zbierali się często na wspólne narady dla omówienia podobnych doświadczeń w rozwijającej się akcji, wspólnego przeanalizowania jej braków i niedociągnięć i ustalenia najwłaściwszych metod należytego przygotowania się do mającego nastąpić historycznego w dziejach ruchu niewidomych w Polsce aktu połączeniowego. 
Wola połączenia obu istniejących dotąd organizacji w jedną wspólną ogarniała od dawna szerokie rzesze ich członków. Chodziło o to, ażeby instynktowna nieraz dążność do stworzenia wspólnego związku wszystkich niewidomych w kraju uzupełniona została należytym zrozumieniem źródeł istniejącego rozbicia, wywodzących się z burżuazyjnych metod dzielenia sił społecznych i wzajemnego ich skłócania, ażeby dalej ogół niewidomych zrozumiał w pełni rewolucyjnie odmienne traktowanie kwestii inwalidzkiej przez Państwo Ludowe, co stało się zasadniczym warunkiem umożliwiającym połączenie, aby wreszcie niewidomi zdobyli pełne przekonanie o korzyści, jakie odda ich sprawie wspólna organizacja w perspektywie stojących przed nią zadań, i o roli, jaką spełni ona na odcinku ogólnospołecznym, jako ważny element złączenia wszystkich zdrowych sił społeczeństwa walczacego o swój pokojowy rozwój. 
Doskonałym odzwierciedleniem powodzenia tej akcji stały się ogólne zebrania informacyjne, na których członkowie obu związków w pełni uzewnętrznili swój stosunek do sprawy połączenia i zrozumienia jego istotnej faktycznej treści. 
Zebrania takie odbyły się w dziewięciu większych skupiskach niewidomych: Bydgoszczy, Chorzowie, Gdańsku, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Poznaniu, Warszawie i Wrocławiu. W węższej skali organizowane były też w mniejszych zgrupowaniach członków, jak: Białystok, Toruń i inne. 
Na zebraniach tych, które obsłużone zostały przez przedstawicieli Zarządów Głównych obu związków- niewidomi cywilni i byli żołnierze wyczerpująco dyskutowali nad całością swych spraw i zagadnień. Czynnikiem dominującym w atmosferze obrad była uzewnętrzniająca się w prawie wszystkich wypowiedziach świadomość powagi zbliżającego się Zjazdu i głębokie, pełne poczucie odpowiedzialności zrozumienie ścisłego powiązania losów ogółu niewidomych z losami naszego kraju i narodu. 
Na zebraniu w Lublinie, które odbyło się 10 lutego bieżącego roku, niewidomi, omawiając swoje sprawy, wiele uwagi poświęcili aktualnym w tym czasie zagadnieniom krajowym, wyrażając pełne poparcie dla decyzji rządu o zmianie tymczasowej administracji kościelnej na Ziemiach Odzyskanych i uwidaczniając w swych wypowiedziach serdeczne zainteresowanie sprawami pięknych dzielnic słowiańskich, których przecież większość z nich własnym wzrokiem obejrzeć nie mogła. 
Na zebraniu w Łodzi członkowie obu związków dużo uwagi poświęcili gigantycznym zadaniom Planu 6-letniego, omawiając swój udział w jego realizacji i podkreślając konieczność jak najczynniejszego włączenia się ogółu niewidomych do wielkiego dzieła budowy podstaw socjalizmu w Polsce. 
Niewidomi z Chorzowa, odbywający swe zebranie w dniu 18 marca bieżącego roku, prócz szeregu innych spraw ze szczególną uwagą omówili znaczenie przyjaźni polsko- radzieckiej dla wspaniałego rozkwitu naszej Ojczyzny, wyrażając głęboką wdzięczność i przywiązanie naszego narodu do Związku Radzieckiego i wodza mas pracujących całego świata, Józefa Stalina, za bohaterską, pełną oddania walkę o pokój i sprawiedliwość na świecie. 
Zebrania w Bydgoszczy, Poznaniu i Wrocławiu dały wyraz głębokiej nienawiści do imperialistycznych zbrodniarzy i ich faszystowskich najmitów, uzbrajających Niemcy Zachodnie w przygotowaniu do agresji przeciw wolnym narodom. Podkreślono tam jednocześnie głęboką przyjaźń dla ludu niemieckiego, walczącego wytrwale o pokój i społeczne wyzwolenie. Wszystkie zebrania przepojone były gorącą wolą jak najczynniejszego uczestniczenia w wykonywaniu wielkich zadań, stojących przed naszym narodem, wszystkie uzewnętrzniały wyraźnie, jak drogą jest ogółowi niewidomych sprawa pokoju światowego, wykazując ich gotowość czynnej walki o jego utrzymanie. Niewidomi uczestniczący w zebraniach wykazali, iż rozumieją powagę połączenia swych organizacji i że widzą w nim poważny czynnik wzmocnienia ogólnonarodowego frontu walki o pokój i Plan 6-letni. Szereg listów, które Zarządy Główne związków i zarządy oddziałów terenowych otrzymały od swych członków, z różnych przyczyn niebędących w stanie uczestniczyć w tych zebraniach, w pełni potwierdził stanowisko ich uczestników. 
a Błędem byłoby pominąć uwidocznione w toku akcji ujemne cechy i niepowodzenia. W kilku wypadkach zwrócono uwagę na mylne ze strony aktywu, formalistyczne traktowanie sprawy. 
Pewna nieliczna grupa naszego aktywu stała początkowo na stanowisku, iż zagadnienie stworzenia jednej ogólnopolskiej organizacji niewidomych jest tak jasne i bezspornie celowe, że zbędne jest zastanawianie się wraz z ogółem członków nad etapami, w jakich ono powstawało, czy też nad jego powiązaniem z przeobrażeniami ogólnospołecznymi, zachodzącymi w naszym kraju. Takie podejście jako demobilizujące i szkodliwe zostało na zebraniach przedwyborczych przezwyciężone. 
Brak należytego zrozumienia konieczności dokładnego przygotowania ogółu członków do aktu połączenia, z niedostatecznie przezwyciężonym separatyzmem grupowym u pewnej części aktywu warszawskiego obu związków doprowadził do jedynego w skali krajowej przykrego zgrzytu: informacyjne zebranie warszawskie nie potrafiło zająć właściwego stanowiska ani wykazać należytego zrozumienia dla aktu połączeniowego. Akcja uświadamiająca jednak, jaką przeprowadzono bezpośrednio po tym niefortunnym zebraniu, doprowadziła w efekcie do bardzo pozytywnego poziomu ideowego zebrań wyborczych w kraju. 
Zebrania wyborcze, które dokonały wyboru delegatów na Krajowy Zjazd Połączeniowy, odbyły się już w dziesięciu większych skupiskach, reprezentujących organizacyjnie cały kraj. Zebranie takie odbyło się prócz tego w Szczecinie, gdzie skupiła się poważna grupa niewidomych, przygotowujących zatwierdzenie własnego oddziału. 
Zebrania wyborcze stanowiące ostatni etap pracy przedzjazdowej, w jeszcze pełniejszym stopniu niż zebrania poprzednie stały się manifestacją wyrobienia społecznego i organizacyjnego ich uczestników. 
Wśród delegatów są niewidomi przodownicy pracy i racjonalizatorzy, robotnicy i nauczyciele, kobiety i młodzież, wybitni muzycy i działacze społeczni, członkowie Partii, Związku Młodzieży Polskiej i bezpartyjni- słowem, ludzie, reprezentujący prawie wszystkie grupy i zawody, najbardziej aktywni i najwartościowsi spośród rzeszy polskich niewidomych. 
Przybędą oni w dniu 16 czerwca do Warszawy, aby uchwalić statut nowej organizacji, wybrać władze, które pokierują pracą Związku do następnego Zjazdu Krajowego i aby zastanowić się nad całością zadań, stojących przed ruchem niewidomych w naszym kraju. Niewątpliwie Zjazd Krajowy, na który delegaci obu dotychczasowych organizacji przyniosą ich wnioski, zmierzające do stworzenia jak najlepszych warunków dla pełnego włączenia wszystkich niewidomych do wielkiego dzieła budowy socjalizmu w Polsce i ich zobowiązanie czynnego udziału w życiu i twórczej pracy całego naszego społeczeństwa- przyniesie pomyślne i radosne wyniki. 
 
 aaa 
11. WPROST ALBO NA OPAK 
 
aaa 
11.1. Śmieszne, nie śmieszne 
Opowiada Jan Brom 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Słabowidzomir, ale blisko spokrewniony z Brajlosławem, zasuwał chodnikiem wzdłuż plantów w kierunku Placu na Groblach. Był październikowy wieczór i siąpił kapuśniaczek. Słabowidzomir, zgodnie ze swoją naturą, chodził bez laski, a że było mokro i ciemno, nieliczne latarnie lśniły na chodniku, więc nie było mu łatwo. Ale od czegóż są uszy? Usłyszał przed sobą stukanie obcasów na chodniku. Świetnie - pomyślał - mam przewodnika. I dalej już zasuwał za tymi krokami. W pewnym momencie tupanie ucichło. Pewnie w bramę skręcił mój przewodnik - pomyślał i szedł dalej. Nagle buch kolanem w coś miękkiego. Jakieś pacnięcie dłoni o chodnik i piękna wiązanka wykrzyczana zdartym kobiecym głosem. 
Słabowidzomir dowiedział się o sobie i swojej matce znacznie więcej, niż chciałby wiedzieć, ale za to droga przestała sprawiać mu jakiekolwiek trudności. Tak wyrywał, że nikt by się nie domyślił, że jest właśnie Słabowidzomirem. 
 
W Chorzowie, na skrzyżowaniu ul. Bellojanisa (teraz Hajducka) i Dąbrowskiego stanął Brajlosław z laską. Uczył się chodzić i właśnie pod okiem instruktorki orientacji przestrzennej pokonywał skrzyżowanie. Sygnalizacji dźwiękowej nie było. Musiał więc bardzo uważać. Strzygł uszami w lewo i w prawo. Nagle ktoś chwycił go pod ramię i pociągnął na jezdnię. Usłyszał też męski głos - krowa jakaś! Gały wywaliła i patrzy, zamiast pomóc człowiekowi. 
 
aaa 
11.2. Bileciki do kontroli 
Ułańska fantazja, czyli kilka słów o lasce
Tomasz Wandzel 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
,"Do czego właściwie służy laska?" Pytanie zaczerpnięte z filmu "N jak niewidomy" dla osób z branży wyda się bezsensowne, jednak dla mnie posłużyło jako materia twórcza. Osoby widzące, gdy chodzi o białą laskę, potrafią zaskoczyć ułańską fantazją, ale o tym później. Chciałbym zacząć od tego, co to w ogóle jest laska. Po pierwsze laska to rodzaj kija do podpierania się. Po drugie laska to jednostka miary (laska dynamitu, laska wanilii). Po trzecie laska to symbol władzy marszałków. Po czwarte jest jeszcze najbliższa sercu memu biała laska. Nie sposób pominąć określenia laska odnoszącego się do dziewczyn. W pewnych kręgach funkcjonuje też stwierdzenie "zrobić laskę", ale to temat na inną okazję. 
Gdy już pobieżnie przedstawiłem zastosowanie słowa "laska", przejdę do zilustrowania, jak widzący mogą postrzegać człowieka z białą laską. Wszystkie przykłady znam z autopsji i gwarantuję, że sam nawet po kilku setkach nie wymyśliłbym żadnego z nich. Wracając pewnego dnia z odwiedzin u znajomych, którzy mieszkali nad jeziorem, czekałem grzecznie na peronie małej stacyjki na pociąg. W pewnej chwili podchodzi do mnie mężczyzna i bez zbędnych wstępów zagaduje: - Widzę, że kolega z wędką, a jak brały rybki? Nie chcąc brutalnie kończyć tak miło rozpoczętej pogawędki odpowiadam, że takiego szczupaka, jakiego dzisiaj złowiłem w życiu na oczy nie widziałem. Prawie kwadrans rozmawialiśmy na wędkarskie tematy. Dopiero, gdy wjechał pociąg, a ja wędką zacząłem poszukiwać wejścia, sprawa się rypła. Ale i tak było miło. Innym razem przemierzałem spacerowym krokiem wrocławski rynek i usłyszałem, jak dziecko pyta mamę: - Mamusiu, a co ten pan robi z tym długim kijem? Mamuśka tonem eksperta wyjaśniła, że ten pan jest różczkarzem i właśnie szuka wody. Ostatnia historia miała miejsce na dworcu Warszawa Zachodnia. Szedłem opukując pociąg, gdy nad sobą usłyszałem, jak brzdąc pytał tatusia o to, co robiłem. Tatuś bez cienia wahania wyjaśnił dziecku, że jestem kolejarzem i stukam w koła pociągu, by sprawdzić, czy nie są uszkodzone. Zdarzały się także sytuacje, gdy rodzice tłumaczyli dziecku, że ten pan jest niewidomy a laska pomaga mu w chodzeniu. I choć było ich znacznie więcej niż tych komicznych, z racji normalności, wyleciały z pamięci. 
 
aaa 
11.3. Scenka wiosenna i dydaktyczna 
Bączek 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Grupa niewidomych i niedowidzących skrzykiwała się na wiosenny rajd. 
- No tak, robicie rajd, a niby jak niewidomy ma iść, gdy nie ma przewodnika, o nas to już nikt nie dba, rozżaliła się niewidoma pani w mankiet organizatorom. Nooooo, tak, kłopot, wolontariuszy jak na lekarstwo, ponieważ każdy ma jakieś swoje zajęcia i nie zawsze bywa z nami. 
- A może któreś z twoich dzieci choć raz z tobą pójdzie - podsunął ktoś nieśmiało. 
- No wiesz. Dziecko ma swoje sprawy i nie pójdzie, a zresztą nie będę go ciągała - obruszyła się mama. 
Zadumaliśmy się i zmartwili. Co zrobić z takim przypadkiem. Rajdowicze spontanicznie podobierali się w pary, niewidomy z niedowidzącym. 
- Jak się organizuje wyjście, to trzeba pomyśleć o przewodnikach - pouczyła nas rezolutnie ta bez pary i odmaszerowała burcząc nieprzyjaźnie. 
No tak, powinnyśmy zrobić wszystko i wszystko zapewnić, a rodzina? Rodzina nie jest od wsparcia. Bo, kto to widział... 
 
aaa 
11.4. Kocham bliźniego... 
Kret 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Wpadło mi ostatnio do rąk trochę różnorodnych materiałów i czasopism dotyczących tematyki osób niepełnosprawnych. Zdziwiła mnie tam duża liczba anonsów o naradach, rozmaitych konferencjach i sympozjach poświęconych problematyce niepełnosprawności i poprawie losu osób nią dotkniętych. Poczułem się z tego powodu niezwykle dowartościowany, bo jak tu nie odczuwać satysfakcji, gdy tylu uczonych mężów i niewiast pochyla się nade mną ze szczególną troską. Satysfakcja jest tym większa, że w kosztach tych wydarzeń partycypuje wspaniała Unia Europejska. 
Osoba małego ducha może zapytać, a co z tego mają niepełnosprawni? Ja takie pytania odrzucam z niesmakiem, bo świadczą one o braku zrozumienia dla idei i jakichś niskich uczuciach. Przecież ci, którzy takie imprezy przygotowują, przeprowadzają, wygłaszają referaty i dyskutują nie robią tego za darmo. Otrzymują stosowne honoraria, darmowe noclegi z wyżywieniem i zwrot kosztów przejazdu. Innymi słowy ich zamożność się poprawia, a skoro im przybywa, to przybywa również całemu narodowi. Poziom krajowego bogactwa rośnie i wszyscy powinniśmy odczuwać z tego powodu prawdziwe zadowolenie. 
Fakt, że nade mną z wielką troską i zainteresowaniem pochyla się tylu zacnych ludzi, napawa nadzieją, że za kilka (chyba to zbyt optymistyczne) może za kilkanaście, a może za kilkadziesiąt lat wymyślą i wdrożą coś, co poprawi również mój los. W końcu, jeśli tyle mądrych głów zastanawia się i kombinuje, to musi być z tego jakiś efekt, również dla przedmiotu badań. Bo przecież niepodobna zapomnieć o tym przedmiocie. Gdyby go zabrakło, to nad kim będą się pochylać nie bez osobistej korzyści. 
Martwię się tylko, że w którymś momencie Unia Europejska przestanie partycypować w kosztach. Jej inspektorzy ostatnio stwierdzili, że wydawanie pieniędzy na walkę z bezrobociem i podnoszenie kwalifikacji pracowników nie ma większego sensu. Pieniądze pięknie się rozchodzą, ale wskaźniki nie tylko nie rosną, lecz wręcz maleją. Czy wobec tego Unia nie okaże się wredną i nie zechce przyjrzeć się wskaźnikom obrazującym los osób niepełnosprawnych? 
Nie, tego bym pewnie nie przeżył, a mój poziom satysfakcji opadłby w pobliże zera. Bo chociaż na razie nie widać poprawy, to krzepi mnie nadzieja, że nie jestem sam w tej trudnej walce o byt. Ktoś to obserwuje. A nawet jeśli padnę, to ktoś to odnotuje, ktoś wyciągnie wnioski, ktoś komuś coś zarekomenduje i jakoś wszystkim nam będzie lżej na duchu. 
 
aaa 
11.5. O normalności i bezrobociu 
Jerzy Smakosz 

Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
	Chodziłem do normalnej szkoły podstawowej, liceum, skończyłem normalne studia. Mam normalną żonę, dzieci, psa i kota. Błędy, które w życiu popełniłem, także były NORMALNE, wielu ludzi takie popełnia. 
Mam normalnych znajomych i przyjaciół. Wielu z nich nawet się nie domyśla, że mam pierwszą grupę inwalidzką. Moje relacje z nimi są normalne. Rozmawiamy o polityce, o seksie i razem pijemy wódkę. Pracowałem w wielu miejscach, niektórych nawet interesujących i prestiżowych. Z zupełnie normalnych powodów straciłem pracę. Nie miałem dość szczęścia czy rozumu, aby zyskać na fali polskich przeobrażeń. 
Szukam pracy od kilku lat, lecz nikt mnie nie potrzebuje. Mam wyższe humanistyczne wykształcenie, umiejętności, wieloletnie doświadczenie - ale nie mam pracy. We wszystkich POPON - ach, PEFRON - ach, MOPS - ach i innych instytucjach, w przeważającej większości pracują osoby pełnosprawne. One decydują, pomagają, kierują. Oferta od lat jest właściwie ta sama: można iść na szkolenie w zakresie obsługi komputera, wózka widłowego, konserwacji powierzchni płaskich itp. Można szkolić się bez końca - szkolenia są najczęściej bezpłatne. Pani w pewnej instytucji zajmującej się niepełnosprawnymi proponuje mi kolejny, "atrakcyjny" kurs, zupełnie rozbieżny z moim wykształceniem, zainteresowaniami i predyspozycjami: "Może pan tam pójść, przez trzy miesiące będą pana szkolić i jeszcze można zjeść obiadek!" 
No, k...! Czy ja jestem idiotą?! Mam tam pójść, aby siedzieć, trzy miesiące udawać, że się szkolę, po to aby jeść darmowe obiadki? Ja szukam godnej pracy! 
	Pięć kolejnych instytucji w moim mieście chce mi doradzać, traktując mnie jak kretyna. Chcą mnie szkolić z umiejętności miękkich. Ja już jestem dosyć asertywny, umiem się komunikować, jestem zmotywowany, poprawnie wyznaczam swoje cele i ich etapy pośrednie. Niewiele mi po kolejnym szkoleniu tego typu. To są przecież marnowane społeczne czy unijne pieniądze. 
W innej instytucji pracującej "na rzecz", wyjaśniają mi powoli i cierpliwie na jakie strony www mam wejść, i jakie instytucje w mieście posiadają oferty pracy dla niepełnosprawnych. "No dobrze, ja wiem to wszystko, ale pytam o możliwość pracy u Państwa". 
 U NAS?!!! Zdumienie pani kierownik jest bezgraniczne. "Nie... u nas to nie. Brak środków, nie ma dotacji..." Pani jest miła, tłumaczy, że jest źle, ale jest optymistką i wierzy, że będzie lepiej. Na koniec podkreśla moje znakomite przygotowanie i wierzy, że sobie poradzę i znajdę pracę. Słowa, słowa, słowa! 
W kolejnej instytucji Pani doskonale mnie rozpoznaje i nie jest miła. Ma niższe od moich kwalifikacje, boi się moich replik i komentarzy. Podaje mi tylko segregator z ofertami i pilnie pochyla się nad klawiaturą komputera. Po co jej rozmowy? Byłem, statystyka poprawiła się o jeden punkt i byle do końca urzędowania! Więcej się tam nie wybieram, tym bardziej, że w ramach "ułatwień dla niepełnosprawnych" biuro zostało przeniesione z centrum do bardzo odległej dzielnicy miasta. 
	Chodzę więc po instytucjach na zwykłym rynku pracy. W większości ruchy kadrowe odbywają się "pod stołem". Na miejsce kogoś, kto odchodzi na rentę, choruje lub umiera, wchodzi ktoś z polecenia, "krewny i znajomy królika". W innych ogłasza się konkurs ofert, na który jest 50 - 100 - 500 aplikacji. Pomimo że daleki jestem od teorii spiskowych, coraz bardziej widzę, że pracę się "załatwia" poprzez układy, a dla tzw. beneficjenta jest tylko robota. Możesz zostać sprzątaczem lub wartownikiem, możesz roznosić ulotki, albo napotkasz na oferty typu - poszukujemy solidnej i dyspozycyjnej osoby do rozbioru kurczaka, prezenter sprzedaży bezpośredniej poszukiwany itp. To wszystko, co możesz robić. Przy wielkim szczęściu i czyjejś łaskawości dla niepełnosprawnych możesz zostać zatrudniony jako magazynier lub telemarketer. W ogłoszeniach zaoferują ci "atrakcyjne warunki zatrudnienia" - co oznacza najniższą, ustawową, stawkę krajową. 
 Dyplom, wiedzę i doświadczenie możesz sobie "wsadzić w buty". Przeciętnemu Kowalskiemu każda niepełnosprawność kojarzy się z defektem psychicznym uniemożliwiającym normalne funkcjonowanie. Każdy defekt podświadomie odbierany jest jako "zaraźliwy", więc lepiej z taką osobą nie mieć do czynienia. A pracodawca zatrudniający osoby z niepełnosprawnością traktowany jest jak bohater i udziela wywiadów, w których przekonuje innych, że da się pracować i żyć z niepełnosprawnymi! To m.in. pokazuje, jaka jest hipokryzja i paranoja... 
	Swego czasu pracowałem też w jednym z tzw. zakładów pracy chronionej. Zakłady te chronią - ale głównie pracodawcę. Otrzymuje on dofinansowanie do każdej zatrudnionej osoby. Np. w przypadku osoby niewidzącej jest to w sumie 200 procent najniższego uposażenia. Pomimo lamentów w obawie przed zmianą przepisów, firmy te mają się więc całkiem nieźle. Było to stanowisko średniego szczebla, więc widziałem jakimi pieniędzmi dysponuje taka firma w ramach funduszu SFRON i jakie ma możliwości. Można więc realizować projekt ze środków unijnych, można robić poważne szkolenia "konserwatorów powierzchni płaskich", w których szkolącymi będą pracownicy współpracującej firmy, a następnie można zorganizować "praktyki" w kolejnej podfirmie. Wtedy zarabia się na organizacji praktyk i na wykonaniu pracy dla zleceniodawców. Oczywiście, wszystko zgodnie z prawem i przepisami. Czuwają nad tym prawnicy - pełnosprawni, a jakże by inaczej. A niepełnosprawny, szeregowy pracownik niech się cieszy ze swojej najniższej krajowej pensji! 
	Więc może by założyć własną firmę? Postawić na swój rozwój, wykazać inicjatywę, wykorzystać swoje umiejętności? Wystarczy zapłacić za lokal, ZUS, księgową, stronę internetową, promocję, reklamę i już można działać! Odpracować w tej swojej jednoosobowej firmie wydatkowane dwa tysiące miesięcznie, działać i zarabiać! 
I "dogonić" czy też "przegonić" firmę każdego pełnosprawnego! Powodzenia! 
Jestem NORMALNY, chociaż niepełnosprawny. Nie krzywię się na rzeczywistość, pomimo że widzę te wszystkie mankamenty. Jestem przekonany, że jednak znajdę pracę lub wymyślę jakiś godny sposób zarabiania. Chciałbym tylko, aby mnie i nas wszystkich żyjących ze swoimi niepełnosprawnościami, traktowano sprawiedliwie i NORMALNIE. 
 Ponieważ, mniej lub bardziej świadome, traktowanie każdego niepełnosprawnego jak idioty nas obraża. 
						 
Felietonista Pan Jerzy Smakosz jest coachem, terapeutą, trenerem grupowym. 
Jego pasją jest life coaching z elementami terapii Gestalt, natomiast wyzwaniem - zajęcia rozwojowe dla mężczyzn. W swojej pracy preferuje holistyczne podejście do ludzi i świata. 
Strona autorska: www.smakosz-coaching.pl
 
aaa 
11.6. Mruczę i prycham 
Demokracja i monarchia 

Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Żyjemy w ustroju demokratycznym i wiemy, co to jest demokracja. Często na nią psioczymy i wiemy za co na nią psioczyć. Myślę jednak, że nie wszyscy wiedzą, czym dla mnie jest monarchia. Może i inni tak myślą, ale chcę, żeby to był mój pogląd. 
Otóż monarchia, według mnie starego Kocura, to ustrój, w którym zwykli ludzie nie mają nic do powiedzenia, no chyba że chcą chwalić monarchę, o niczym nie decydują i są potrzebni tylko po to, żeby monarcha miał nad kim panować i kim rządzić. 
W takim rozumieniu monarchą był Iwan Groźny, Napoleon, Katarzyna Wielka, cesarze Japonii przed II wojną światową oraz Józef Stalin i wszyscy dyktatorzy niezależnie od ich barwy. Dotyczy to, nie tylko państw, ale również różnych organizacji, np. Popularnego Zrzeszenia Niewidomych. 
W moim rozumieniu, monarchą nie jest królowa brytyjska, król Belgów i pozostali królowie europejscy. Są oni kwiatkami przy kożuchu demokracji, pięknymi zabytkami, nieszkodliwymi pseudowładcami bez władzy. 
Uwagi te dotyczą państw, instytucji, stowarzyszeń, w tym osób niepełnoprawnych, w tym niewidomych i słabowiedzących. Tu też są demokracje i monarchie. 
Dodam tylko, że jestem gorącym zwolennikiem monarchii, bo jak mówi piosenka: "cysarz to ma klawe życie" a ja dodaję: cysarzowa oraz władcy niewidomych i słabowiedzących tyż. 
Wstęp ten był mi potrzebny do dalszych rozważań. Bez niego Państwo nie rozumieliby, o czym piszę. 
Proszę tylko pomyśleć, do czego to jest podobny ustrój demokratyczny. O najważniejszych sprawach mają decydować wszyscy ludzie, wykształceni i analfabeci, porządni i łajdacy, mądrzy i kretyni, a głos profesora w urnie waży tyle samo, ile głos narkomana. Widzicie w tym sens? Bo ja nie widzę. 
Co innego monarchia. Tu władca jest najmądrzejszy i o wszystkim decyduje sam. Jak słusznie twierdził Ludwik Czternasty: "Państwo to ja" - znaczy się on, Ludwik Czternasty, a nie ja, Stary Kocur. A szkoda. 
Jeżeli nawet monarcha nie decyduje sam, to pomagają mu arystokraci, ludzie dobrze urodzeni, wykształceni, dobrze wychowani, z krwią błękitną - cholewcia, żadnej myszki nie złowiłem, coby krew taką miała, ale oni mają. I ci to błękitnokrwiści pomagają rządzić monarsze, cysarzowi, królowi, księciu, sekretarzowi generalnemu, firrerowi, ducze, prezesowi, prezydentowi, przewodniczącemu itp. 
A u nas - też tu i ówdzie władcom pomagają wojewódzcy, terenowi, okręgowi książęta. I tak jest dobrze. Bo cysarz to ma klawe życie, cysarzowa oraz władcy niewidomych i słabowiedzących tyż. 
W demokracji jest koalicja i opozycja. I do czego to podobne. Jak koalicja mówi, że coś jest czarne, opozycja natychmiast woła, że nie czarne, tylko białe i na odwrót. I tak ze wszystkim. Dla koalicji opozycja nic mądrego nie mówi, tylko szkodzi, przeszkadza, mąci. Bez niej to byłoby życie. 
Na to opozycja twierdzi, że koalicyjny rząd nic nie robi, dba tylko o swój wizerunek, kieruje się słupkami popularności. I jeszcze uważa, ta opozycja ma się rozumieć, że to bardzo źle. Niby lud rządzi, a ten, kto chce wiedzieć, co ten lud myśli i uwzględniać to w swoim działaniu, robi źle, bardzo źle, całkiem źle. Ot i demokracja. 
W parlamencie same awantury, a co uchwalą, to jest do niczego. Opozycja oskarża koalicję, koalicja opozycję, a biedni ludzie nie wiedzą, kto ma rację. W monarchii czegoś takiego nie ma i to niezależnie czy rządzi król, sekretarz generalny KC, ducze czy prezes, czy rzecz dotyczy państwa, czy stowarzyszenia. Bo cysarz to ma klawe życie, cysarzowa oraz władcy niewidomych i słabowiedzących tyż. 
 
W demokracji jest wolna prasa, pożal się Boże. A prasie tej wszystko wolno. Wyobraźcie sobie tylko... Ale po co macie sobie wyobrażać, przecież to wiecie. Dziennikarz zasiada przed kamerami i mikrofonami i gnębi ministra, premiera, a nawet prezydenta. Zadaje kłopotliwe pytania, nie zgadza się z wypowiedziami ministra, premiera i prezydenta, ba nawet potrafi wyłapywać niekonsekwencje, przypominać wcześniejsze obietnice, niespełnione zapowiedzi i wytykać kłamstwa, a nawet pomyłki językowe wyśmiewać. 
Czy słyszeliście np. żeby jakiś dziennikarz zachowywał się tak w stosunku do cysarza albo niewidomych, a zwłaszcza ich monarchów, czyli władców? Pewnie że nie, bo nikt by się nie odważył. 
Dziennikarze w demokracji stoją ponad rządem, ponad prawem i ponad samymi sobą. Wyobraźcie sobie, że ktoś okradł sklep z komputerami, a ktoś inny pomógł mu sprzedać te komputery. Oczywiście, jeżeli będą na tyle głupi i dadzą się złapać, obaj będą odpowiadali, ten co ukradł i ten co sprzedawał kradzione towary. No a dziennikarze? Nie zadawajcie głupich pytań. Oni dbają o wolność słowa. Władze państwowe, wywiad i kontrwywiad, sądy i prokuratura coś utajniają, bo ujawnienie tego może szkodzić państwu, śledztwu, działaniu wojska czy innych służb. I proszę, jakiś wysoki urzędnik państwowy wykrada tajne, państwowe informacje albo informacje ze śledztwa. Psuje tym interes państwa albo śledztwa. Ale co by z nimi sam mógł zrobić? Leci z nimi do redakcji jakiejś gazety, a ta pomaga sprzedać mu ten kradziony towar. I co? Myślicie, że dziennikarze odpowiadają? A to jesteście naiwni. Nikt nie odpowiada, bo nie wiadomo, kto wykradł informacje. Wiadomo w prawdzie, kto je pomógł sprzedać, ale to był dziennikarz, więc ruszyć go nie można. 
Jako popisowy numer można przytoczyć wyczyny WikiLeaks. Ujawniono tysiące tajnych dokumentów ku wielkiej uciesze dziennikarzy świata całego i dobrze jest. A u nas - ostatnio sąd odstąpił od ukarania odpowiedzialnych za przecieki ze śledztwa smoleńskiego, bo uznał, że była to mała szkodliwość społeczna. I znowu dziennikarze ponad prawem. Tylko pytanie cichutkie - po jaką cholerę było to utajniać? 
Dziennikarze mają prawo wszystko odtajnić, niezależnie od tego, jak wysoki urząd nałożył klauzurę tajności. 
Premier dużego państwa europejskiego chciał ruszyć ten problem, ale kilku dziennikarzy na niego warknęło i wycofał się z podwiniętym ogonem oraz żałosnym skowytem. Bo jakby tego nie zrobił, rzuciłaby się na niego dziennikarska sfora z wielkim ujadaniem, a to że cenzurę wprowadza, a to że chce wszystkich za mordę uchwycić, a to że normy demokratyczne narusza, a to że wolność słowa. No i stchórzył. Gdyby nie stchórzył - no, sfora by go tak obszczekiwała, że z pewnością wyborów by nie wygrał. Ale premier mniejszego państwa odważył się na coś takiego i cała Unia Europejska ma kłopot, płacze, narzeka, ale nie wie, co zrobić. 
Żeby była sprawa jasna, czy w prawdziwej monarchii coś takiego byłoby możliwe? I tam jest wolność słowa, a nawet wielu słów pochwalnych władcy, ale żeby wolnością słowa obejmować wykradzione, tajne informacje.! Toż do kata! Chyba nie dziennikarze mają decydować, co jest tajne, a co nie. Jeżeli każdy pismak w imię głupiej wolności słowa może publikować tajne informacje, po co je utajniać? 
Piszę o tym, żeby pokazać, jak demokratyczni politycy boją się dziennikarzy. Czy coś podobnego możliwe jest w monarchii? Czyście widzieli albo słyszeli, żeby jakiś dyktator, widzący czy niewiadomy, bał się dziennikarzy? No chyba zagranicznych, bo swoich nie. To oni się jego boją, a nie on ich. Tak jest w państwach i w stowarzyszeniach. Monarchowie, czyli dyktatorzy, nie boją się dziennikarzy. To dziennikarze się ich boją i łaszą się do nich usiłując merdać kikutami krótko obciętych ogonków. A na dokładkę jest im z tym tak dobrze, że głośno krzyczą, iż mogą pisać wszystko, co myślą, bez nijakiej cenzury. 
No widzicie chyba, że monarchia jest lepsza od demokracji. Bo cysarz to ma klawe życie. cysarzowa oraz władcy niewidomych i słabowiedzących tyż. 
W ustrojach demokratycznych lud się rozbestwia, domaga się, strajkuje, głosuje przeciw, zmienia rządy. 
Czy coś takiego jest możliwe w monarchiach? Dyć nie. Każdy to wie. Tu, jak trzeba zmienić władcę, skrzykuje się kilkunastu arystokratów, zwołuje szlachtę gołotę, czyli swoich zwolenników, czyli klientów i sprawę załatwiają. Lud nie ma nic do powiedzenia, ani go to nie obchodzi. Najwyżej ucieka poza granice kraju albo stowarzyszenia. Uciekło już na przykład kilkanaście tysięcy niewidomych oraz słabowiedzących i nikt się tym nie przejmuje. I jest spokój. I jest dobrze. I cysarz to ma klawe życie. cysarzowa oraz władcy niewidomych i słabowiedzących tyż. 
Bardzo trudno jest przekupić, skorumpować czy zjednać byle czym cały naród, cały lud, wszystkich obywateli. To nie jest możliwe, to kosztuje zbyt wiele, na to pieniędzy nie wystarczy. Ale garstkę arystokratów można przekupić, skorumpować, zaspokoić niewielkim kosztem. I niezależnie czy będzie to duma carska, Rada Państwa PRL-u, zarząd główny czy główna komisja rewizyjna stowarzyszenia, można im coś dać, coś obiecać, na coś pozwolić, czegoś nie wymagać i da się rządzić bez trudu. Bo cysarz to ma klawe życie. Cysarzowa oraz Władcy niewidomych i słabowiedzących tyż. 
I wyobraźcie sobie, że taki Winston Churchill potrafił powiedzieć: "Stwierdzono, że demokracja jest najgorszą formą rządu, jeśli nie liczyć wszystkich innych form, których próbowano od czasu do czasu". 
Przecie wiadomo, że wszystko inne jest lepsze od demokracji, nawet niewolnictwo, nawet dyktatura, nawet fanatyczne rządy wszelkich maści. Zresztą przekonał się o tym sam Winston Churchil. Potrafił on wygrać II wojnę światową, ale nie wygrał wyborów po jej zakończeniu. Czy coś takiego mogłoby się przytrafić pod rządami np. PZPR-u? No, dyć nie. Bo cysarz to ma klawe życie. cysarzowa oraz władcy niewidomych i słabowiedzących tyż. 
Przyszedł mi do głowy wspaniały pomysł. Powinniśmy w Polsce zlikwidować demokrację. No może nie do końca, bo to nie modne. Instytucje fasadowe niechaj pozostaną, ale na miejscu prezydenta, premiera, marszałka sejmu i marszałka senatu postawić niewidomych albo słabowiedzących. Wiadomo, że oni rządzą bardzo dobrze, czego dowodem jest fakt, że nikt ich nie atakuje, nikt im nie zadaje niewygodnych pytań, nie mają opozycji, nic od nich nie wycieka, nikt nic się nie dowie i jest wspaniale. 
Wówczas nie tylko cysarz i cysarzowa będą mieli klawe życie, ale niewiadomi, słabowiedzący i wszyscy inni tyż. 
Genialny Stary Kocur