Pr 2590

WIEDZA i MYŚL

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca Stanisław Kotowski

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych. Wydawane jest bez nakładów finansowych. Osoby piszące artykuły oraz zaangażowane przy redagowaniu, adiustacji i korekcie oraz kolportażu nie otrzymują wynagrodzenia. Fundacja „Klucz” przetwarza „WiM” nieodpłatnie na format MP3 w systemie DAISY, a IVO Software Sp. z o.o. udostępnia bezpłatnie niezbędne do tego oprogramowanie.

Czytelnicy otrzymują „WiM” również bezpłatnie. Wystarczy napisać na adres: ST.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl i w każdym miesiącu znaleźć aktualny numer w swojej „Skrzynce odbiorczej”.

Wersję dźwiękową można pobierać pod adresem:
http://wypozycz.bcpzn.pl/wim/
oraz:
 http://klucz.org.pl/WIM.php 

Kwiecień 2012 
Rok IV 
Nr 4(40)/2012 
 
REDAKTOR NACZELNY 
Stanisław Kotowski 

ADRES REDAKCJI (wyłącznie internetowy): 
st.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl

TELEFON KOMÓRKOWY: 
501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści 

OD REDAKCJI
1. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA
1.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 9) - Rehabilitacja psychiczna, adaptacja psychiczna - Stanisław Kotowski
1.2. Dotknąć koloru, dotknąć dźwięku - Rozmowa z Krzysztofem Wostalem 
1.3. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCIACH - Umówione spotkania - Ryszard Dziewa
2. OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE
2.1. Prof. Paul Michtel o profilaktyce AMD -Luiza Jakubiak  

2.2. Poprawa widzenia po przeszczepie komórek macierzystych - PAP
2.3. W 2011 roku medycyna zaskoczyła świat wielokrotnie - PAP
2.4. Panasonic wprowadza pierwsze na świecie mówiące telewizory
2.5. Usprawnienie w bankomatach interfejsu dla osób z niepełnosprawnością wzroku
2.6. Maps w ciemnościach - red
3. ROZMOWA MIESIĄCA - Z Hanną Pasterny rozmawia Stanisław Kotowski (cz. 1)
4. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
4.1. Informator o naborze do szkoły masażu leczniczego
4.2. Dzień otwarty - Zaproszenie
4.3. "Poznaj Świat" w e-Kiosku
4.4. Indywidualne szkolenia rehabilitacyjne nowo ociemniałych
4.5. ZAPROSZENIE DO UDZIAŁU W PROJEKCIE - w spływie osób głuchoniewidomych
4.6. Biblioteka nut chóralnych
4.7. Finał II Ogólnopolskiego Konkursu Plastycznego "Błogosławiony Jan Paweł II"
4.8. Lubelskie kino otwiera się na osoby niewidome - Beata Rędziak
4.9. Czarne Skrzynki Snów
4.10. Specjalne hamburgery dla osób niewidomych przygotowała sieć Wimpy Burgers
4.11. Twórczość dzieci niewidomych i niedowidzących - Barbara Podgórska
4.12. Muzeum Śląskie pochwaliło się dostępnością strony, czy nie za szybko? - Michał Dębiec
5. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
5.1. Honor czy wstyd dla Związku? - Stanisław Kotowski
5.2. Czy naprawdę nie ma żadnych wątpliwości? - Stanisław Kotowski
5.3. W sprawie akredytacji prasowej - prośba i odmowa
5.4. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH - Felieton z refrenem i życzeniami - Jerzy Ogonowski
6. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI
6.1. List do grupy Czytelników
6.2. Czego się tak boją - Cezary Mirowski
6.3. Wypowiedzi czytelników
6.4. Zerwane łącza - Alicja Nyziak
6.5. Syndrom prywaciarza - Jerzy Ogonowski
7. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
7.1. Wydatki na rehabilitację mogą pomniejszyć dochód - Ewa Matyszewska, oprac.: GR
7.2. Unia Europejska przeznaczy 10 mln zł na szkolenia dla niepełnosprawnych - Beata Lisowska, oprac.: GR
7.3. Zmiana zasad przyznawania zasiłku - Joanna Ćwiek, oprac.: GR
7.4. Karta Różnorodności przeciw dyskryminacji - Beata Rędziak
7.5. MPiPS: blisko 75 proc. niepełnosprawnych bez pracy - PAP
7.6. Niepełnosprawni nie pracują w urzędach, bo nie są dostosowane do ich potrzeb - Katarzyna Wójcik-Adamska, oprac.: GR
7.7. Blisko miliard złotych z PFRON dla samorządów - Beata Rędziak
7.8. Do rzecznika praw pacjenta po krótszy czas pracy - Tomasz Zalewski, oprac.: GR
7.9. Komisja rzecznika praw pacjenta nie pomoże w skróceniu czasu pracy - Tomasz Zalewski, oprac.: GR
7.10. RPP o zaświadczeniu lekarskim dot. czasu pracy osób niepełnosprawnych
7.11. Więcej pieniędzy, ale i więcej kontroli - Tomasz Przybyszewski
7.12. Wnioski o sfinansowanie rehabilitacji przez PFRON - Danuta Frey, oprac.: GR
7.13. Apel do pracodawców osób niepełnosprawnych - Ryszard Dzik
7.14. Nowe świadczenie dla emerytów i rencistów ma być zwolnione z podatku - Magdalena Majkowska, oprac.: GR
7.15. Resort finansów wstrzymuje dopłatę do pensji niepełnosprawnych - Rzeczpospolita, oprac.: GR
7.16. Czy interpretacja Ministerstwa Finansów zmieniła zasady dopłat do wynagrodzeń? - Elżbieta Sadło, oprac.: GR
7.17. Jesteś pracodawcą? Zobacz, może zatrudnisz osobę niepełnosprawną - Leszek Kostrzewski, Piotr Miączyński, oprac.: GR
7.18. Dodatki i ulgi dla niepełnosprawnych - Ewa Furtak, oprac.: GR
8. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA
8.1. Nasze najlepsze życzenia - Józef Szczurek
8.2. Po zdrowie i nowe siły do własnego domu wypoczynkowego - Stanisław Łuka
8.3. Wiadomości z terenu
9. WPROST ALBO NA OPAK
9.2. O inwestorze, który nie widział niewidomych - Bączek
9.3. Lamenty Starego Kocura - Jan Ziarniak
9.4. Mruczę i prycham - Zgasić "Pochodnię"!

 aaa 
OD REDAKCJI 
 
Drodzy Czytelnicy i Współpracownicy! 
 
Kończy się marzec, a w nim rozpoczęły się aż cztery wiosny: 
a) wiosna klimatyczna, 
b) wiosna kalendarzowa, 
c) wiosna astronomiczna, 
d) wiosna fenologiczna. 
Wiadomo że wiosna, jaka by ona nie była, jest najpiękniejszą porą roku. Za kilka dni rozpocznie się kwiecień i piękno naszej wiosny będzie nabierało właściwych barw i uroku. A w kwietniu mamy też wspaniałe, piękne, pełne chwały i nadziei Święta. 
Zatem w wiosennym nastroju, w oczekiwaniu na Święta Wielkanocne składamy Wam i Waszym bliskim najserdeczniejsze życzenia. Życzymy by Państwo zdrowi byli, by każdy wiosenny i świąteczny dzień przynosił Państwu powody do zadowolenia i radości. Niechaj dyngusowa woda nie zaszkodzi i świąteczne dania smakują. Życzymy Państwu i Państwa rodzinom ciepłych uczuć przepełnionych wzajemnym zrozumieniem i życzliwością. Niechaj spełnią się oczekiwania, marzenia i pragnienia. 
W kwietniu odbędzie się XVI Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Związku Niewidomych. Delegatom na ten Zjazd życzymy mądrych decyzji i wyborów. Niech ich praca służy całemu środowisku, niechaj przyczyni się do wzmocnienia PZN-u i poprawy jego działalności na rzecz osób z uszkodzonym wzrokiem. 
Redakcja Wiedzy i Myśli 

Polecamy: 
* "Informator o naborze do szkoły masażu leczniczego" - pozycja 4.1. 
* "Dzień otwarty - Zaproszenie" 
Uwaga! Dzień otwarty 14 kwietnia. 
* "Indywidualne szkolenia rehabilitacyjne nowo ociemniałych" - pozycja 4.4. 
* "ZAPROSZENIE DO UDZIAŁU W PROJEKCIE 
- w spływie osób głuchoniewidomych - pozycja 4.5. 
Uwaga! Krótki termin zgłoszeń. 
* "Honor czy wstyd dla Związku?" Stanisława Kotowskiego - pozycja 5.1. 
* Czy naprawdę nie ma żadnych wątpliwości?" (fragment artykułu Stanisława Kotowskiego - przedruk z "Biuletynu Informacyjnego Trakt" z października 2003 r.) - pozycja 5.2. 
* "W sprawie akredytacji prasowej - prośba i odmowa" - pozycja 5.3. 
Trzy ostatnie pozycje szczególnie dedykujemy delegatom na XVI Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Związku Niewidomych. 
Dobrze byłoby, żeby delegaci zapoznali się również z działem 6. "Fakty, poglądy, opinie i polemiki" 
 
 Życzymy nienużącej i pożytecznej lektury. 
Redakcja Wiedzy i Myśli 
 
aaa 
1. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA 
 
aaa 
1.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 9) 
Rehabilitacja psychiczna, adaptacja psychiczna 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
W odniesieniu do funkcjonowania psychicznego osób niepełnosprawnych specjaliści używają określeń o zbliżonym znaczeniu. 
 
Adaptacja psychiczna - proces przemian psychicznych, który umożliwia funkcjonowanie z niepełnosprawnością. 
Adaptacja psychiczna jest ważnym składnikiem całościowej rehabilitacji, a głównie rehabilitacji psychicznej. Jej podstawowym warunkiem jest akceptacja niepełnosprawności. 

Częściej używanym pojęciem jest rehabilitacja psychiczna. Polega ona głównie na eliminacji kompleksów i akceptacji niepełnosprawności. 
 
Kompleksy 
 
Termin kompleks pochodzi z łaciny (complexio). Jest to, najogólniej ujmując, zespół myśli, słów, wyobrażeń, poglądów, przekonań, stereotypów silnie skojarzonych z jakąś ważną cechą lub myślą mocno zabarwioną emocjonalnie, która zwykle bywa wyparta ze świadomości. Myśl taką niektórzy nazywają jądrem kompleksu. Powrót do świadomości "jądra kompleksu" wywołuje najczęściej niemiłe odczucia - np. lęk, niepokój, wstyd. 
 Kompleksy wywierają silny wpływ na zachowanie człowieka i przejawiają się w różnych dążeniach, obawach, postawach wobec otoczenia, nierzadko w nerwicowych reakcjach. 
Pojęcie kompleksu było chętnie używane w psychoanalizie i stąd przeniknęło do potocznego języka. W obecnym rozumieniu potocznym kompleks kojarzy się przede wszystkim z jakimiś zaburzeniami. 
Potocznie terminem kompleks określa się niemiłe, wstydliwe dla danej jednostki tematy związane z ekspozycją społeczną, cechami wyglądu lub charakteru, których poruszenie wywołuje wstyd, lęk, niepokój i niekiedy przesadne reakcje. 
Kiedy mówimy o kompleksach w przypadku osób niewidomych lub słabowidzących, mamy na myśli zespół negatywnych odczuć, wyobrażeń, reakcji, wypowiedzi i zachowań, których przyczyna wiąże się z niepełnosprawnością. 
 Ponieważ kompleksy wiążą się z niemiłymi doznaniami, psychika broni się przed nimi stosując różnorodne sposoby - mechanizmy obronne. 
W rehabilitacji psychicznej niezmiernie ważne jest przeciwdziałanie powstawaniu kompleksów i wynikających z nich mechanizmów obronnych. 
 
Mechanizmy obronne 
 
Mechanizmy obronne - procesy, często o charakterze neurotycznym, są reakcją na frustrację i mogą mieć charakter pozytywny lub negatywny. Nierzadko występują w wyniku zaistnienia niepełnosprawności, braku jej akceptacji i podświadomej obrony przed jej skutkami. 
Niepełnosprawność jest, albo może być źródłem kompleksów, a więc i konieczności stosowania mechanizmów obronnych. Psychologowie wyodrębniają wiele takich mechanizmów. Nie będę ich wszystkich omawiał. Skupię się na kilku przykładach. 
 
 Wyparcie - usunięcie ze świadomości lub utrzymywanie poza świadomością myśli, wyobrażeń i wspomnień, które są bardzo przykre, budzą lęk lub wstyd. 
 Niestety, niezmiernie trudno wyprzeć ze świadomości takiej przyczyny kompleksu, jak brak wzroku, gdyż otoczenie fizyczne i społeczne nie pozwala na to. Niewidomy nie może funkcjonować, jak osoba widząca, nie może więc zapomnieć, wyprzeć ze świadomości swojego defektu. 
 
 Zaprzeczenie - udawanie, że brak wzroku lub jego poważne osłabienie nie jest wielką dolegliwością, że można funkcjonować bez żadnych ograniczeń, podobnie jak inni ludzie. Takie zaprzeczenie występuje w filozofii Amerykańskiej Federacji Niewidomych. Oczywiście, tak naprawdę, nie da się zaprzeczyć skutkom utraty wzroku. Stosowanie więc tego mechanizmu obronnego prowadzi do dodatkowych ograniczeń, których można by uniknąć. Wyznawcy tej filozofii np. nie chcą korzystać z pomocy innych ludzi narażając się na niedogodności, a nawet na niebezpieczeństwa. 
 
 Projekcja - przypisanie własnego, nieakceptowanego uczucia innej osobie. Lęk neurotyczny przekształca się wówczas w obiektywny - z zagrożeniem zewnętrznym łatwiej sobie poradzić. 
 Niewidomy, który żywi negatywne uczucia wobec osób widzących, uważa, że to one żywią takie uczucia wobec niewidomych. 
 
 Racjonalizacja - użycie samooszukujących się usprawiedliwień nieakceptowanego faktu, np. utraty wzroku. Wynajdujemy dobre strony ze wszech miar niekorzystnej dla nas sytuacji lub zdarzenia. Niewidomy np. twierdzi, że ponieważ nie widzi - ma lepszy słuch, łatwiej mu koncentrować się na trudnych problemach, nie widzi brzydoty świata. 
 
Jeżeli mechanizmy obronne utrudniają lub uniemożliwiają realizację celów życiowych, celów rehabilitacyjnych, jeżeli powodują wycofanie się, rezygnację, bezproduktywne użalanie się nad sobą, wywołują negatywne skutki. Jeżeli natomiast powodują chęć dorównania innym ludziom, upór i konsekwencję w dążeniu do celu, odrzucenie taryfy ulgowej itp. - ich skutki są pozytywne. 
 
Podobnie ma się sprawa z kompleksami. Takie same przyczyny mogą wytworzyć różne kompleksy. W przypadku niewidomych jest to często kompleks niższości. Nie widzę, jestem gorszy od innych, nie dorównuje innym ludziom, wywołuję ich litość, niechęć, pogardę. Gdybym widział... 
Ponieważ jestem niewidomy, jestem mniej wartościowy, jestem gorszy od innych ludzi, niewiele więc mogę osiągnąć. Dlatego usuwam się w kąt, rezygnuję ze wszystkiego, ograniczam cele życiowe. 
Rzadziej, ale czasami również występuje kompleks wyższości. Jestem niewidomy, dużo cierpiałem, a cierpienie uszlachetnia, jestem więc lepszym człowiekiem od osób widzących. Czasami kompleks wyższości przyjmuje formę ekspiacji, czyli cierpienia za grzechy innych ludzi. Niewidomy cierpi za grzechy ludzi widzących, jest więc od nich lepszy. 
Kompleks wyższości przejawia się również w poglądach, że niewidomi łatwiej skupiają się na tym, co robią, bo nic ich nie rozprasza. Mogą więc lepiej pracować niż ludzie widzący. 
Czasami występują jednocześnie kompleks wyższości i kompleks niższości. Jestem niewidomy, mam specjalne uzdolnienia, których nie posiadają inni ludzie, ale nic ode mnie nie wymagajcie, bo jestem niewidomy i wszystko przychodzi mi trudniej niż innym ludziom. 
 
Rehabilitacja psychiczna polega również na eliminowaniu kompleksów. Po ich wyeliminowaniu znikną też mechanizmy obronne, bo psychika nie będzie miała przed czym się bronić. 
Kompleksy można eliminować przez budowę poczucia własnej wartości opartej na realnych możliwościach, a nie na urojonych korzyściach typu głębszego, bogatszego przeżywania czy odczuwania czegokolwiek. 
 
Akceptacja niepełnosprawności 
 
Akceptacja - wytworzenie pozytywnego stosunku do rehabilitacji oraz zmian wynikających z konieczności przystosowania się do nowych, trudniejszych warunków życia. 
 
Bez akceptacji niepełnosprawności nie jest możliwe osiąganie celów rehabilitacyjnych, które są osiągalne. Brak akceptacji bowiem wywołuje napięcia psychiczne, a przez to negatywnie wpływa na wszystkie dziedziny życia. 
 
Trudno jest pogodzić się z niepełnosprawnością, np. utratą wzroku. Byłoby czymś nienaturalnym, gdyby osoba dotknięta tak ciężką niepełnosprawnością łatwo się z tym pogodziła, zaakceptowała, może cieszyła się z tego. Oczywiście, psychika ludzka jest bardzo skomplikowana, więc wszystko może się zdarzyć. Będzie to jednak wyjątek, a nie reguła. Jednak zdolność dostosowania się psychiki do zmieniających się warunków życia umożliwia pogodzenie się z czymś, co jest faktem i czego zmienić nie można. Umożliwia to akceptację niepełnosprawności. 
 
Akceptacja niepełnosprawności jednak nie może oznaczać rezygnacji z dążenia do samodzielności, do osiągania celów rehabilitacyjnych. Nie może oznaczać pogodzenia się ze skutkami utraty lub osłabienia wzroku. Przywrócić go nie można, ale można nauczyć się radzić sobie bez wzroku lub z osłabionym wzrokiem. Udowodniło to setki i tysiące osób niewidomych i słabowidzących. 
Z drugiej strony - setki i tysiące takich osób, pogodziły się z zależnością, z ograniczeniami, z brakiem perspektyw życiowych. Osoby te zrezygnowały z wysiłków rehabilitacyjnych, godzą się ze wszystkimi lub z większością ograniczeń i nie żyją pełnią życia. Zdarza się, i to wcale często, że osoby takie wykorzystują nawet swoją niepełnosprawność w celu osiągania korzyści materialnych, unikania wykonywania prac domowych, usprawiedliwiania z podjęcia zatrudnienia, unikania odpowiedzialności za swoje czyny. 
Są to jednak pozorne korzyści. Zgoda na rezygnację z tego, co jest osiągalne, utrudnia akceptację niepełnosprawności i rehabilitację psychiczną, a przez to i rehabilitację kompleksową, całościową. 
Brak akceptacji niepełnosprawności utrudnia również podjęcie nauki orientacji przestrzennej, nauki pisma punktowego, opanowania umiejętności posługiwania się komputerem z zastosowaniem mowy syntetycznej, wykonywania czynności samoobsługowych i wielu innych. Utrudnia też podjęcie rehabilitacji zawodowej i zatrudnienia. 
W rezultacie, brak akceptacji niepełnosprawności prowadzi do potęgowania trudności i ograniczeń z niej wypływających, a to z kolei negatywnie wpływa na psychikę i utrudnia akceptację niepełnosprawności. Koło się zamyka. Trzeba więc szukać możliwości przerwania tego zaklętego kręgu. 
Najczęściej trudno jest osiągnąć zadowalający stopień adaptacji psychicznej, akceptacji niepełnosprawności i rehabilitacji psychicznej samym przekonywaniem, pokazywaniem pozytywnych przykładów, uświadamianiem, czyli oddziaływaniem na umysł. Konieczne są również oddziaływania na emocje, a przede wszystkim stwarzanie możliwości sprawdzenia się w działaniu, czyli w wykonywaniu czynności niezbędnych w życiu codziennym. 
 
Prawdą jest, że niewidomemu wszystko przychodzi trudniej, oczywiście, jeżeli porównujemy dwie osoby o podobnych cechach fizycznych i psychicznych, podobnych uzdolnieniach, inteligencji i cechach osobowości. 
Jeżeli porównujemy wybitnego niewidomego z przeciętną osobą widzącą, to jasne jest, że niewidomego stać na więcej, np. na osiągnięcie szczytów w muzyce, napisanie pięknej książki czy odkryć naukowych. Przeciętna osoba widząca tego nie potrafi. Jeżeli jednak porównamy dwie osoby wybitne, to widząca łatwiej osiągnie sukces. Tak samo przy porównaniu osób przeciętnych - widzącej niemal wszystko przychodzi łatwiej. 
Jest to ocena realistyczna, bez kompleksów. Powinna ona skłaniać do zwiększonego wysiłku, a nie rezygnacji, bo jest mi trudniej. I żeby tak właśnie stawiać sprawy, potrzebna jest rehabilitacja psychiczna. 
Jak już pisałem, nie może ona polegać wyłącznie na słownych oddziaływaniach. Potrzebne jest wykazanie istniejących możliwości każdej rehabilitowanej osobie, umożliwienie jej sprawdzenie w praktyce tych możliwości, wykazanie korzyści z osiągnięcia możliwie najwyższego poziomu samodzielności itd. Konieczne jest więc całościowe, wielokierunkowe oddziaływanie rehabilitacyjne. 
 
Na temat rehabilitacji psychicznej niewidomych napisano grube tomy i ciągle wiedza ta jest doskonalona. W tej publikacji starałem się tylko zasygnalizować niektóre zagadnienia rehabilitacji psychicznej. 
 
aaa 
1.2. Dotknąć koloru, dotknąć dźwięku 
 Rozmowa z Krzysztofem Wostalem - głuchoniewidomym - o rzadkich przypadkach utraty dwóch głównych zmysłów. O życiu w ciemności i ciszy, o utrudnionej komunikacji. 
 
Źródło: http://tiny.pl 
 
Utrata jednego zmysłu zwykle jest rekompensowana przez wyostrzenie innego. Czy w przypadku głuchoślepoty dysfunkcja ta jest w jakiś sposób rekompensowana? 
 
Można powiedzieć, że w pewnym sensie tak. Jednakże kompensata ta jest bardzo mała. Człowiek około 90 proc. informacji z otoczenia odbiera za pomocą zmysłu wzroku, a około 8 proc. za pomocą słuchu. Za pomocą pozostałych zmysłów człowiek odbiera więc tylko kilka procent informacji z otaczającego nas świata - tego obok nas i tego nieco dalszego. 
 
Zwykle ludzie nie zdają sobie sprawy z tego, ile informacji otrzymują na bieżąco i nie zwracają na nie uwagi. Idąc ulicą, słyszymy jak ktoś kogoś woła, jak szumią silniki przejeżdżających pojazdów, jak ptaki świergocą w koronach drzew. Widzimy też niebieskie niebo, uśmiechającą się dziewczynę idącą z naprzeciwka, kolorowe czasopisma zza szyb kiosku, barwy świateł na przejściu dla pieszych. Słyszymy gwar, rozmawiamy, przekazujemy informacje mimiką, gestami. O tym wszystkim nie myślimy, a to wokół nas cały czas jest. 
 
Ze względu na jednoczesne uszkodzenie narządów wzroku i słuchu głuchoniewidomi mają więc trudności w odbieraniu informacji o otaczającym świecie, a także problemy w komunikowaniu się. Pamiętać też powinniśmy, że głuchoniewidomi nie są grupą jednolitą. Są tacy, którzy jednocześnie: nic nie widzą i nic nie słyszą; 
nic nie widzą i coś słyszą; 
nic nie słyszą i coś widzą; coś widzą i coś słyszą. 
Istotne jest, co ze zmysłów pozostało i w jakich proporcjach. 
 
Wzrok i słuch to główne zmysły. W przypadku głuchoślepoty nabytej pamięć obrazów lub dźwięków daje podstawę do nauki nowych rzeczy, interpretowania nowych informacji. Jak to wygląda w przypadku głuchoniewidomych od urodzenia? Jak wygląda proces poznawania świata, uczenia się np. pojęć abstrakcyjnych? 
 
 To bardzo trudny i żmudny proces. Na szczęście całkowicie głuchoniewidomych dzieci rodzi się bardzo mało. Szacuje się, że w całej populacji ludzi z jednoczesnym uszkodzeniem wzroku i słuchu około 3 do 6 proc. to całkowicie głuchoniewidomi. 
Jeśli chodzi o naukę nazw czy języka - to zależy od różnych czynników. W skrócie wygląda to tak, że jeśli głuchoślepota występuje od urodzenia, albo bardzo wczesnego dzieciństwa - pierwsze miesiące, kilkanaście miesięcy - wtedy najpierw wypracowuje się metody niewerbalnej komunikacji dotykowej, różne inne metody, jak porządkowanie przestrzeni, kalendarze, wypracowanie pierwszych symboli przypisanych do czynności czy przedmiotów. Następnie buduje się znaki, a dopiero potem przechodzi się do wprowadzania nazw, a potem wyodrębnia się z nich litery. 
 
Alfabet Lorma to podstawowe narzędzie komunikacji osób głuchoniewidomych - punkty na dłoni odpowiadają literom. Komunikuje się poprzez dotyk. Jak wygląda proces uczenia się liter w alfabecie Lorma? Skąd osoba głuchoniewidoma wie, że dany punkt na dłoni odpowiada głosce "o", a inny "u"? Przecież nie słyszy głosek. 
 
Na szczęście jak wspomniałem powyżej całkowita, wrodzona głuchoślepota jest niezmiernie rzadkim zjawiskiem, a i w wieku późniejszym zdarza się nie często. Często człowiek najpierw traci całkowicie bądź częściowo jeden, a potem drugi zmysł. Metoda komunikacji, której używał najpierw staje się dominująca. Przykładowo, jeśli ktoś od dzieciństwa migał, gdyż był osobą niesłyszącą, a w wieku dajmy na to 48 lat stracił wzrok, to dla niego podstawową metodą komunikacji jest nadal język migowy. Nie traci on możliwości przekazywania informacji za pomocą dłoni i mimiki, gdyż jest to dla niego naturalne. Natomiast problemy powstają przy odbiorze informacji, ponieważ nie jest w stanie kontrolować wzrokowo tego, co migają inni. W takim wypadku może jednak posługiwać się językiem migowym do dłoni, gdzie za pomocą swoich rąk odczytuje znaki języka migowego swego rozmówcy. 
W przypadku gdy człowiek najpierw stracił lub miał ograniczony zmysł wzroku, a słuch stracił później, jeśli jego głuchota nie jest całkowita, może zaopatrzony w sprzęt specjalistyczny, jak aparaty słuchowe czy systemy FM nadal się porozumiewać mową. 
Warto przygotować się do sytuacji, która może nastąpić i w chwili, gdy mając problemy z jednym z tych zmysłów zauważamy problemy z drugim, uczyć się alternatywnych metod komunikacji, co wtedy nie jest zbyt trudne. 
 
Jak wyglądają sny osób głuchoniewidomych? Co w nich "widać"? Co "słychać"? 
 
Sny są różne i właściwie każdy nieco inaczej śni. Sam przebieg snów wygląda tak jak codzienne życie. Głuchoniewidomi śnią o tym, o czym śnią wszyscy. Różnica to kształt czy dźwięk obrazu. Jeśli ktoś widział w rzeczywistości, zobaczy to też w snach. Jeśli ktoś słyszał, to w snach również słyszy. W snach czujemy zapachy, smaki, dotyk. Wrażenia wzrokowe czy słuchowe z czasem jednak mogą się zacierać, tak jak w życiu codziennym, gdzie po kilku lub kilkunastu latach nie widzimy już przykładowo dokładnie kolorów w wyobraźni. 
W moich snach spotykam ludzi w różnych miejscach widzę ich, czuję zapachy. Jednakże obrazy są nałożone na te zapamiętane z czasów, gdy coś widziałem, perspektywy miejsc. Twarze są takie, jak sobie wyobrażam na jawie i tak samo zamazane, jak wtedy, gdy coś widziałem. 
 
Czy przyszłość terapii głuchoślepoty leży w zaawansowanych technologiach - implanty, bioinżynieria, nanotechnologie? Jakie osiągnięcia są obecnie w tej dziedzinie? 
 
Z pewnością tak. Już obecnie można pomniejszać skutki głuchoty lub słabosłyszenia poprzez aparaty słuchowe czy implanty, które z roku na rok są coraz lepsze. Mamy też do dyspozycji pętle indukcyjne, systemy FM oraz wiele innych rozwiązań sprzętowych. Podobnie jest w przypadku uszkodzenia wzroku, gdzie medycyna rozwija się równie gwałtownie, chodź niema aż tak dobrych rokowań jak w przypadku leczenia słuchu. Trzeba też zauważyć olbrzymią rolę badań przesiewowych, które pozwalają na diagnozowanie problemu na wczesnym etapie. Są też osiągnięcia w dziedzinie rehabilitacji głuchoniewidomych, a także wiele innego rodzaju sprzętu ułatwiającego codzienność ludzi głuchoniewidomych. 
 
Czy zdarzyło się odzyskanie zmysłów przez osobę głuchoniewidomą od urodzenia? Zna Pan takie przypadki? Czy są znane relacje takich osób? W jaki sposób różnił się widziany i słyszany świat, od tego, gdy był poznawany wyłącznie dotykiem, węchem. . . ? Czy osoba inaczej go sobie wyobrażała? 
 
Nie słyszałem o takim ozdrowieniu, ale jest możliwe, że gdzieś się to zdarzyło. Skoro były przypadki całkowitego przywrócenia wzroku, to nie można wątpić, że przywrócenie dwóch zmysłów też jest możliwe. Z pewnością po takim ozdrowieniu osoba musiałaby na nowo uczyć się wielu podstawowych czynności, a zderzenie ze światem takim jaki on jest nie byłoby łatwe. Nie widząc wcześniej świata, mamy nieco inny jego obraz niż w rzeczywistości. 
 
Ludzie na co dzień rzadko spotykają osoby głuchoniewidome. Jeśli mają okazję, często nie wiedzą jak się zachować, jak oferować pomoc, czego nie robić, aby nie urazić? Ma Pan jakieś rady? 
 
Przede wszystkim zachowywać się naturalnie. Możemy, a nawet powinniśmy używać sformułowań typu "zobaczyłem", "usłyszałem", "widzisz", "słyszysz". Nie powinniśmy też bać się pytać. Oczywiście z wyczuciem. Dobrym pytaniem może być np. "Czy mówię wystarczająco wyraźnie? ", "Jak mogę pomóc? ", "Czy prawidłowo prowadzę? ". To są jak najbardziej prawidłowe pytania. 
Naturalna jest też ciekawość na inne tematy i jeśli pytający zachowuje kulturę, to wiele można się dowiedzieć. W Internecie jest też kilka miejsc, gdzie czegoś można się dowiedzieć. Polecam serwis pod adresem www.gluchoniewidomi.pl, który współtworzę z moją przyjaciółką, która jest też autorką zdjęć do niniejszego artykułu. 
W Polsce działa też jedyna organizacja pozarządowa, która wspiera osoby z jednoczesną dysfunkcją wzroku i słuchu. Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym znaleźć można pod adresem www.tpg.org.pl. 
 
Jest Pan osobą głuchoniewidomą. Proszę opisać swoją drogę w oswajaniu i pokonywaniu swojej niepełnosprawności. 
 
Urodziłem się jako dziecko słabowidzące i do 7 roku życia coś widziałem na obydwa oczy. Następnie tylko na jedno oko widziałem kolory, z bliska twarze, sytuacje, miejsca. Nigdy jednak nie widziałem na tyle by pisać zwykłym drukiem, choć znam kształt liter, czego nauczyłem się dotykając plastikowych znaków. Nie chodziłem z białą laską, gdyż się jej wstydziłem. Byłem przekonany, że laska mnie stygmatyzuje i czyni gorszym. Wpadałem więc na różne przeszkody, ludzi itd. Starałem się jednak żyć normalnie. 
W roku 1997 zostałem zaproszony do Ustronia Górskiego na kurs prowadzony przez amerykańskich niewidomych z National Federation Of The Blind. W trakcie jednego z wieczornych, piwnych spotkań zaczęliśmy dyskutować o chodzeniu z białą laską. Opowiedziałem wtedy o moich oporach przed białą laską, o wstydzie i poczuciu stygmatyzacji, o tym, że właściwie nikt mnie z laską nie nauczył chodzić tak, bym był z tego zadowolony. Jeden z Amerykanów zaproponował mi pomoc w tym zakresie. Po powrocie z kursu zacząłem chodzić z białą laską. 
Miesiąc po tym, jak wróciłem z tego kursu, gdy stałem na przystanku autobusowym, z pod kół przejeżdżającej ciężarówki wyleciał kamień, który uderzył mnie oko - nieszczęśliwie prosto w gałkę oka, na które jeszcze coś widziałem. Od tej pory zacząłem tracić resztki wzroku i obecnie mam tylko śladowe poczucie światła w obydwu oczach. 
Gdy jeszcze coś widziałem, pewnego lipcowego dnia w roku 1999 obudziłem się i nie czułem zapachów, nie miałem smaku, słyszałem bardzo słabo. Po tygodniu węch i smak powrócił, ale słuch już nie i obecnie noszę aparaty słuchowe w obydwu uszach. Do samych aparatów przekonywałem się około 3 lat, nie potrafiłem znaleźć odpowiednich dla mnie. 
Z perspektywy czasu widzę jednak, że główny opór przed laską wywoływał strach przed stygmatyzacją i odrzuceniem, a w przypadku aparatów słuchowych nie było już tego problemu. 
Dziś jestem dumny, że mimo moich problemów wzrokowych i słuchowych potrafię wziąć laskę, ubrać aparaty i brać z życia dla siebie oraz dawać siebie innym. 
 
Prowadzi Pan firmę szkoleniową związaną z tematycznie z osobami niepełnosprawnymi. Proszę opisać waszą działalność. Czy pracownicy są również dotknięci utratą słuchu lub wzroku? 
 
W tej chwili w firmie pracuje 6 osób i ja. Jedna osoba jest całkowicie niewidoma, dwie słabowidzące, dwie głuchoniewidome, gdzie jedna lepiej słyszy, a druga lepiej widzi. Jest jeszcze jedna osoba dobrze widząca i dobrze słysząca oraz ja. 
Zajmujemy się doradztwem i prowadzeniem szkoleń komputerowych, zakresu alternatywnych metod komunikowania się, rozwoju osobistego, telemarketingu, działalności gospodarczej, prowadzimy szkolenia doskonalące umiejętności zawodowe - indywidualne i grupowe, dopasowane do percepcji i potrzeb seniorów oraz osób z różnymi niepełnosprawnościami. Szkolimy też kadrę urzędniczą lub osoby pierwszego kontaktu w zakresie prawidłowej obsługi klienta z niepełnosprawnością lub w podeszłym wieku. Myślimy też o rozwoju w stronę pośrednictwa pracy dla osób niepełnosprawnych. 
Zapraszam na stronę alfaprim.com.pl 
 
Gdzie znajduje Pan największe przeszkody w swojej działalności? 
 
Największym problemem naszej działalności jest słaba siła nabywcza osób niepełnosprawnych, a także małe przekonanie wśród nich, że warto rozwijać swoje umiejętności. Ponadto instytucje finansujące takie szkolenia działają niestety dość schematycznie i nie finansują niektórych szkoleń. Wystarczy brak przekonania urzędnika o potrzebie niektórych form lub rodzaju szkolenia. Są jednak miejsca w kraju, gdzie wśród urzędników widać zrozumienie potrzeb. Są też niepełnosprawni, który rozumieją, że dzisiejszy świat to nieustanne podnoszenie swoich kwalifikacji. 
 
 *** 
 
Dziękujemy p. Krzysztofowi za rozmowę. Gratulujemy siły i konsekwencji. Życzymy realizacji dalszych planów i marzeń do spełnienia. 
Tomasz Błotnicki 
Urszula Ratajczak 
 
 *** 
 
Zainteresowanych czytelników informujemy, że rozmowę Stanisława Kotowskiego z p. Krzysztofem Wostalem opublikowaliśmy w kwietniowym wydaniu "WiM" z 2010 r. Z rozmowy tej mogą Państwo dowiedzieć się więcej o jego życiu i działalności. 
(przypis redakcji "WiM") 
 
aaa 
1.3. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCIACH 
Umówione spotkania 
Ryszard Dziewa 
 
Źródło: "Biuletyn Informacyjny" luty 2002 r. 
 
Osoby widzące bardzo łatwo mogą się nawzajem odnaleźć, gdy umówią się w jakimś konkretnym miejscu. Nie ma również większych kłopotów z odszukaniem niewidomych przez znajome, widzące osoby. Nawet w przypadku osób nieznajomych wystarczy określić kilka znaków szczególnych np. biała laska, brązowa teczka, ciemne okulary. Jeżeli jednak znajdujemy się w większej grupie niewidomych, podajemy więcej szczegółów dotyczących naszego wyglądu. 
Umówienie się na spotkanie dwóch osób całkowicie niewidomych może nastręczać problemy, które należy sobie uświadomić. 
Jak się umówić na dużym obszarze, w ruchu ulicznym, w tłumie? 
Jest wiele sposobów radzenia sobie z tym problemem. Przede wszystkim musimy zawsze bardzo dokładnie uzgodnić miejsce spotkania. Nie możemy umawiać się na terenie zatłoczonym, trudnym do dokładnego określenia, np. na placach, w dużych obiektach. Zawsze umawiamy się w konkretnym miejscu, które łatwo odnaleźć. Jeżeli chcemy umówić się na dworcu, należy dokładnie określić, że spotkamy się przy kasie numer jeden, albo przy wyjściu na trzeci peron. W przypadku umawiania się na przystanku tramwajowym lub autobusowym, powinniśmy też dokładnie ustalić miejsce spotkania, np. przy samym słupku z rozkładem jazdy, przy ławce na lewym jej krańcu lub z przodu przystanku. 
Zawsze jednak mogą zdarzyć się nieprzewidziane okoliczności, np. przystanek zostanie przesunięty z powodu robót drogowych lub objazdów. Wówczas dużym udogodnieniem może okazać się telefon komórkowy. Przekonałem się o tym, gdy zamiast wysiąść w Katowicach, gdzie czekał na mnie przewodnik, niefortunnie wysiadłem w Sosnowcu. Zadzwoniłem do przewodnika, który też był posiadaczem telefonu komórkowego. Powiedziałem mu, że po drodze zachciało mi się zwiedzić Sosnowiec i dlatego spotkamy się za godzinę. Moim zdaniem każdy niewidomy, który dużo podróżuje, powinien posiadać taki telefon. 
Oprócz dokładnego określenia miejsca spotkania, w miarę możliwości, należy ustalać wspólnie akustyczne znaki rozpoznawcze. Może to być stukanie laską, pogwizdywanie, włączenie ustalonej melodyjki w mówiącym zegarku. 
Jest wiele innych sposobów ułatwiających wzajemne spotkanie, których do końca nie da się określić. Konkretna sytuacja niejednokrotnie zmusza do nieprzewidzianych rozwiązań, bo życie jest bogatsze od przewidywań. Ale przede wszystkim bardzo ważne jest przekonanie, że zawsze znajdzie się wyjście z każdego, nawet trudnego położenia. Im częściej będziemy musieli spotykać się w różnych miejscach, tym więcej nabierzemy doświadczenia i sposobów praktycznego postępowania. Będziemy umieli sobie radzić, nawet w takich sytuacjach, które kiedyś wydawałyby się nie do przezwyciężenia. 
 
 *** 
 
Artykuł był napisany na początku 2002 r., a więc ponad 10 lat temu. Stąd zalecenie posługiwania się telefonem komórkowym. Obecnie brzmi to nieco dziwnie. Jednak pozostałe sugestie autora zachowują aktualność. 
(przypis redakcji) 
 
aaa 
2. OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
2.1. Prof. Paul Michtel o profilaktyce AMD: 
rzuć palenie, jedz ryby, uważaj na słodycze 
Luiza Jakubiak 
 (fragment) 
 
 Źródło: Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2010-06-12 
 
Prof. Paul Mitchel, okulista z Uniwersytetu Medycznego w Sydney, w rozmowie z portalem rynekzdrowia.pl mówi m.in. o zasadach refundowania w Australii leczenia AMD (zwyrodnienie plamki związane z wiekiem). Tłumaczy również, dlaczego tak ważne jest wczesne zdiagnozowanie tej choroby. 
Prof. Mitchel, autorytet w dziedzinie leczenia AMD, jest gościem 43. Zjazdu Okulistów Polskich, który odbywa się w Warszawie (10-13 czerwca). 
 
AMD jest jedną z najczęstszych przyczyn ślepoty osób dorosłych na świecie. - Kładziemy w Australii mocny nacisk na szybkie rozpoznanie AMD, stąd do lekarzy trafiają pacjenci we wczesnych stadiach choroby, które mogą być leczone z bardzo dobrym skutkiem. Bardzo istotna jest też edukacja i eliminowanie czynników ryzyka zwyrodnienia plamki - mówi prof. Paul Mitchel. 
 
Dieta i wynik badań 
 
Wiadomo, że głównym czynnikiem ryzyka w AMD jest palenie papierosów. Tytoń trzykrotnie zwiększa ryzyko choroby u palaczy - u tych, którzy palą, przyspiesza wystąpienie choroby o 10 lat. 
Innym czynnikiem ryzyka są niedobory antyoksydantów, w tym cynku, kwasów tłuszczowych omega 3 oraz... mięsa ryb. Szkodzi zaś nadmiar produktów o zwiększonym indeksie glikemii. Wiedząc to, można modyfikować ryzyko wystąpienia AMD za pomocą interwencji dietetycznej. 
Choroba może być też uwarunkowana genetycznie. Istnieją dwa geny, które zidentyfikowano jako zwiększające ryzyko: CFH (czynnik dopełniacza H) oraz LOC. 
Badanie ankietowe przeprowadzone na populacji zamieszkującej region Blue Mountains w Australii (tzw. Blue Mountains study) pokazuje, że część populacji z genem CFH miała 3-4-krotnie większe ryzyko wystąpienia AMD. Pokazuje również, iż wśród osób z tym genem, spożywanie ryb przynajmniej raz w tygodniu, redukowało ryzyko wystąpienia choroby o połowę w ciągu 10 lat. 
 
 aaa 
2.2. Poprawa widzenia po przeszczepie komórek macierzystych 
PAP 
 
Źródło: Rynek zdrowia 
Data opublikowania: 2012-01-24 
 
U dwóch kobiet nastąpiła częściowa poprawa widzenia po wszczepieniu do oka embrionalnych komórek macierzystych - informuje najnowsze wydanie pisma "The Lancet", które ukaże się w czwartek (25 stycznia). 
Dotychczas takie próby prowadzono jedynie na zwierzętach. Zabieg przeprowadzili latem 2011 roku lekarze z University of California w Los Angeles wspólnie ze specjalistami firmy biotechnologicznej Advanced Cell Technology w Marlborough. Polegał on na wstrzyknięciu do jednego oka pigmentowych komórek nabłonkowych (RPE). Po czterech miesiącach u obu pacjentek zauważono nieznaczną poprawę widzenia. 
Jedna z kobiet, pięćdziesięcioletnia mieszkanka Los Angeles, była w stanie dostrzec pięć największych liter na używanej przez okulistów tablicy ze znakami, choć wcześniej nie widziała żadnego. Niemal całkowicie straciła wzrok z powodu uwarunkowanej genetycznie rzadkiej choroby Stargardta, wywołującej zanik plamki. 
U drugiej pacjentki po 70. roku życia, cierpiącej na tzw. suchą postać zwyrodnienia plamki żółtej (AMD), wzrok się nieco poprawił - była w stanie dostrzec mniejsze znaki na tablicy niż przez zabiegiem. 
Amerykańscy okuliści zastrzegają się, że są to dopiero pierwsze próby. Przeprowadzono je głównie po to, by sprawdzić, czy przeszczep komórek się przyjmie i nie wywoła żadnych powikłań. Jednym "skutkiem ubocznym" eksperymentu okazała się poprawa widzenia obu pacjentek. 
Robert Lanza, szef firmy ACT, nie ukrywa, że wyniki badań są obiecujące. W wypowiedzi dla AP powiedział, że u osób z mniej zaawansowanymi schorzeniami oczu prawdopodobnie będzie można uzyskać lepszą poprawę wzroku. Dodał, że zabiegi wszczepienia do oka komórek RPE rozpoczynają się również w Europie. Pierwszy z nich w minionym tygodniu przeprowadzono w Moorfields Eye Hospital w Londynie u osoby cierpiącej na chorobę Stargardta. Kolejnych 11 pacjentów ma być operowanych w najbliższych dniach. 
Badania nad embrionalnymi komórkami macierzystymi prowadzone są od 1998 roku, ale dopiero od niedawna odbywają się pierwsze próby wykorzystania ich u ludzi. Nie zawsze z powodzeniem. Pod koniec 2011 roku firma Geron poinformowała, że rezygnuje z dalszych testów zastosowania embrionalnych komórek macierzystych w leczeniu uszkodzeń rdzenia kręgowego. 
 
aaa 
2.3. W 2011 roku medycyna zaskoczyła świat wielokrotnie 
PAP 
 
Źródło: Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2011-12-28 
 
Pierwsze po 20 latach udane próby zastosowania terapii genowej, przeszczep tchawicy wyhodowanej w laboratorium z własnych komórek chorego czy przyznanie Nagrody Nobla po śmierci uczonego - to najgłośniejsze wydarzenia w medycynie na świecie w 2011 r. 
Próby wykorzystania terapii genowej trwają już od 20 lat, ale dotąd bez większego powodzenia. Dziś po niepowodzeniach terapia genowa wraca do gry. 
Dr Ronald G. Crystal, genetyk Weill Cornell Medical College wraz ze specjalistami z St. Jude Childrens Research Hospital w Memphis zastosował ją u sześciu pacjentów cierpiących na hemofilię typu B. U czterech z nich poziom brakującego tzw. IX czynnika krzepnięcia podniósł się na tyle, że nie musieli już zażywać leków. 
Na początku października Komitet Noblowski ogłosił, że w dziedzinie medycyny i fizjologii to najbardziej prestiżowe w nauce wyróżnienie otrzymał Ralph Steinman (za badania nad dendrytycznymi komórkami odpornościowymi). Kilka godzin później okazało się, że kanadyjski immunolog od trzech dni nie żyje. Taka sytuacja zdarzyła się po raz pierwszy w 110-letniej historii przyznawania Nagrody Nobla. Uczony od kilku lat był chory na raka trzustki. 
W czerwcu europejscy chirurdzy po raz pierwszy wszczepiali tchawicę wyhodowaną w laboratorium z komórek macierzystych chorego. Po uzyskaniu trójwymiarowego obrazu tchawicy zaatakowanej przez nowotwór, badacze University College w Londonie sporządzili ulegającą biodegradacji jej kopię oraz dwóch odchodzących od niej głównych oskrzeli. Matryca tchawicy powędrowała następnie do Szwecji, gdzie w kilku milionach jej porów umieszczono na pożywce komórki macierzyste pobrane ze szpiku kostnego pacjenta. Po dwóch dniach uformowała się nowa tchawica, zbudowana z własnych tkanek pacjenta. Tak wyhodowany narząd 9 czerwca 2011 r. międzynarodowy zespół lekarzy w Sztokholmu wszczepił 36-letniemu mężczyźnie po usunięciu jego własnej, zniszczonej przez nowotwór. 
We wrześniu Luc Douay z uniwersytetu Pierre i Marie Curie w Paryżu poinformował, że pierwszym ochotnikom we Francji wstrzyknął czerwone ciałka krwi wyhodowane w laboratorium z ich własnych komórek macierzystych. Pobrał je z ich szpiku kostnego osób, umieścił na pożywce zawierającej czynniki wzrostu, pod wpływem których przekształciły się w czerwone ciałka krwi. W krwioobiegu wykazywały one taką samą żywotność jak czerwone ciałka powstające w szpiku. 
Dr Dieter Egli z New York Stem Cell Foundation Laboratory w Nowym Jorku twierdzi natomiast, że udało mu się uzyskać ludzkie komórki macierzyste wykorzystując kontrowersyjną metodę klonowania zarodków. 
Japoński zespół pod kierownictwem Yoshiki Sasai z centrum RIKEN w Kobe poinformował, że wyhodował kompletną siatkówkę oka. Badacze wykorzystali w tym celu mysie komórki macierzyste. 
Tureccy chirurdzy ze szpitala Akdeniz Ueniversitesi przeszczepili macicę 21-letniej studentce, która urodziła się bez tego narządu. Operacja trwała 10 godzin, a do transplantacji wykorzystano macicę zmarłej kobiety. 
8 marca 2011 r. 39-letnia Karine Thiriot po raz pierwszy na świecie urodziła w Paryżu córeczkę po transplantacji jajnika pozyskanego od jej siostry bliźniaczki. 
Wreszcie udało się też odtworzyć wyjątkowo skomplikowany proces powstawania plemników (tzw. spermatogenezy) w kanalikach nasiennych jąder samców gryzoni. Dokonali tego naukowcy japońscy z Uniwersytetu Miasta Jokohama oraz instytutu RIKEN w Ibaraki. 
 
aaa 
2.4. Panasonic wprowadza pierwsze na świecie mówiące telewizory 
 
Źródło: http://www.sixdots.pl 
 (serwis o przyjaznych technologiach dla niewidomych i niedowidzących) 
 Data opublikowania: luty 2012 r. 
 
Firma Panasonic poinformowała, że w 30 modelach telewizorów, które trafią do sprzedaży już w marcu zostanie zastosowana technologia TTS (text-to-speech - synteza mowy). Dzięki temu osoby niewidome i niedowidzące będą mogły w pełni korzystać ze wszystkich funkcji telewizora. Syntezator mowy odczyta opcje ustawień, informacje o programie telewizyjnym (tzw. EPG), czy przeczyta napisy towarzyszące filmom. Jest to pierwsze tego typu rozwiązanie na świecie zastosowane w powszechnie produkowanych telewizorach. 
Z informacji udzielonych przez Panasonic wynika, że w telewizorach zostanie zastosowany syntezator mowy Vocalizer firmy Nuance. Jednym z głosów jest dobrze znana polska Agata, jednak na tą chwilę nie wiadomo jakie języki zostaną wykorzystane w telewizorach. Przedstawiciele firmy podkreślili także, że rozwój i upowszechnianie się technologii TTS sprawia, że jej zastosowanie nie wpływa już znacząco na zwiększenie kosztów produkcji, a co za tym idzie, ceny telewizora. Ponadto Panasonic chce aby (podobnie jak firma Apple) jej produkty były dostępne dla wszystkich. 
 
 aaa 
2.5. Usprawnienie w bankomatach interfejsu dla osób z niepełnosprawnością wzroku 
 
 Źródło: Rehabilitacjadoroslych@pzn.org.pl 
Data opublikowania: 2012-03-12 
 
 Bank Millennium pracuje obecnie nad usprawnieniem w bankomatach interfejsu dla osób z niepełnosprawnością wzroku. 
W większości bankomatów Banku można już przełączyć się w tryb dla osób słabowidzących poprzez wybór klawisza "5" na klawiaturze bankomatowej. 
Po włożeniu słuchawek do bankomatu można skorzystać z głosowej pomocy przy realizacji transakcji. 
W wyżej wymienionych trybach możliwa jest wypłata gotówki i zmiana numeru PIN. 
Obecnie po przełączeniu w tryb dla osób słabowidzących, pojawia się kontrastowy ekran - czarne tło i biała czcionka. Docelowo Bank chce udoskonalić tę funkcję tak, aby osoba słabowidząca mogła przełączać ekrany kontrastowe w innych kolorach, w zależności od potrzeb. Planowane jest wprowadzenie trzech dodatkowych ekranów: biały z czarną czcionką, czarny z żółtą czcionką oraz niebieski z żółtą czcionką. 
Zachęcamy do testowania obecnie wprowadzonych udogodnień, lista bankomatów z wyżej opisanym interfejsem w Warszawie znajduje się poniżej. 
Opinie na temat rozwiązań prosimy kierować pod adres: 
 afabisiak@pzn.org.pl 
 
 Wykaz bankomatów w Warszawie 
 
ul. Afrykańska 7a 
al. Jerozolimskie 123 
ul. Bagatela 40 
ul. Belgradzka 12 
ul. Bonifraterska 6 
ul. Conrada 15 
ul. Czerniakowska 143 
ul. Dickensa 19a 
ul. Dzika 4 
ul. Francuska 15 
ul. Grójecka 59/63 
ul. Grzybowska 16/22 
al. Jerozolimskie 179 
al. Jerozolimskie 67/69 
ul. Kawy 44a 
ul. Kondratowicza 23 
ul. Krakowskie Przedmieście 4/6 
ul. Krasnobrodzka 11 
ul. Krucza 23/31 
ul. Kwiatkowskiego 1 
ul. Łukowska 16 
ul. Marszałkowska 83 
ul. Marszałkowska 136 
ul. Okopowa 58/72 
ul. Pruszkowska 19/21 
ul. Światowida 41, róg Ćmielowskiej 
ul. Świętokrzyska 14 
ul. Targowa 64 
ul. Toruńska 92 
ul. Umińskiego 6 
ul. Wiatraczna 2 
ul. Żytnia 15 
ul. Sobieskiego 60 
ul. Rondo 1 
ul. Rzymowskiego 53 
ul. Kijowska 1 
ul. Puławska 233 
al. Jerozolimskie 67/69 
ul. Człuchowska 25 
ul. Pasłęcka 8D 
ul. Niepodległości 124 
Pl. Konstytucji 6 
ul. Miedzynarodowa 42 
ul. Młodzieńcza 1 
ul. Górczewska 200 
ul. Malczewskiego 57 
ul. Augustówka 1 
ul. Modlińska 15 
ul. Żwirki i Wigury 1A 
ul. Złota 59 
ul. Karolkowa 22/24 
ul. Trakt Brzeski 56B 
ul. Sławoja Składkowskiego 4 
ul. KEN 84 
ul. Żelazna 59 
ul. Górczewska 124 
ul. Przyczółkowa 400 
Plac Trzech Krzyży 16 
ul. Stanisława Żaryna 2A 
ul. Górczewska 124 
ul. Przy Agorze 15 
ul. Puławska 22 
ul. Puławska 67/70 
ul. Głębocka 15 
ul. Wołoska 12 
ul. Grzybowska 3A 
ul. Bohaterów Warszawy 26 
Al. Jerozolimskie 11/19 
AL. Niepodległości 227/233 
ul. Kasprzaka 24 
ul. Sienna 72 
ul. Jana Pawła II 45a 
ul. Grójecka 18/20 
al. Jerozolimskie 81 
ul. Mokotowska 1 
ul. Kondratowicza 23 
 
Agnieszka Fabisiak 
 
Centrum Rehabilitacji 
Instytut Tyflologiczny Polskiego Związku Niewidomych 
ul. Konwiktorska 9, 00-216 Warszawa 
 
tel. 22 887 95 09 
tel. 22 831 22 71 wew. 285 
e-mail: afabisiak@pzn.org.pl 
www.pzn.org.pl 
 
aaa 
2.6. Maps w ciemnościach 
red 
 
 Źródło: www.pion.pl 
 Data opublikowania: 2012-02-27 
 
Z inicjatywy KNGF Geleidehonden, holenderskiej Fundacji Psów Przewodników Królestwa Niderlandów, powstała interaktywna strona internetowa pwa wzorowana na Google Maps przeznaczona dla osób niewidomych i słabowidzących. Dzięki tej aplikacji każdy będzie mógł spojrzeć na świat oczami osoby słabowidzącej i przejść na drugi koniec miasta przy pomocy Gogle - psa przewodnika. 
W aplikacji zawarte są przydatne wskazówki, m.in. jak podróżować środkami komunikacji miejskiej, informacje dla właścicieli samochodów, jak również informacje, którymi ulicami można przejść do danego celu. 
Jedynym elementem odróżniającym mapę KNGF Guide Dog od oryginału, Google Maps, jest wyłącznie ikonka prezentująca człowieka z psem na smyczy. Po jej wciśnięciu nad światem zapada noc, a użytkownik mapy patrzy na otaczającą go przestrzeń z perspektywy osoby niedowidzącej. Pies przewodnik, rozświetlając drogę, prowadzi użytkownika od miejsca A do miejsca B. 
Głównym założeniem akcji Geleidehonden jest w sposób innowacyjny zwrócić większą uwagę na kwestie mobilności osób mających problemy ze wzrokiem. 
Interaktywna mapa znajduje się tutaj: 
kampaniespoleczne.pl 
 
aaa 
3. ROZMOWA MIESIĄCA 
Z Hanną Pasterny rozmawia Stanisław Kotowski (cz. 1) 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
S.K. - Czytelnicy "Wiedzy i Myśli" sporo wiedzą o Pani, ale przecież nie wszystko. Pani życie, chociaż jeszcze niezbyt długie, bogate jest w różnorodne wydarzenia, w osiągnięcia i jestem przekonany, że również w trudności. Myślę, że Pani doświadczenia i przemyślenia są interesujące. Mam nadzieję, że zechce Pani podzielić się nimi z naszymi czytelnikami. 
 
H.P. - Chętnie, chociaż nie jestem pewna, czy są one aż tak interesujące. 
 
S.K. - Dziękuję i wyrażam przekonanie, że skromność przemawia przez Panią. 
Najpierw proszę nam powiedzieć, jaki jest stan Pani wzroku. 
 
H.P. - Jestem niewidoma od urodzenia. Mam tylko poczucie światła. 
 
S.K. - To niewiele, ale tak mało ma Pani tylko możliwości widzenia. Z innymi sprawami jest znacznie lepiej. 
Wiemy, że zna Pani trzy obce języki oraz doskonale polską ortografię. Z tym jednak nikt na świat nie przychodzi. Chińczycy mówią, że nawet najdłuższa droga zaczyna się od postawienia pierwszego kroku. Jest Pani niewidomą od urodzenia. Gdzie stawiała Pani te pierwsze kroki na drodze do samodzielności? Czy był to ośrodek szkolno-wychowawczy dla niewidomych? A może już wcześniej Pani rodzicom pomagała jakaś organizacja, np. PZN? 
 
H.P. - Gdy miałam trzy lata, pojechałam z rodzicami na turnus organizowany przez PZN. Dwa lata później poszłam do przedszkola w ośrodku szkolno-wychowawczym w Laskach. Tam ukończyłam także szkołę podstawową. Rozłąka z rodzicami była dla nas bardzo trudna, ale uważam, że podjęli słuszną decyzję. Laski nauczyły mnie samodzielności i przygotowały do nauki w liceum ogólnodostępnym. Najtrudniejszy był dla mnie okres przedszkolny oraz śmierć mojego taty. Zmarł na białaczkę, gdy miałam dziewięć lat. 
Z niektórymi koleżankami z klasy i grupy często plotkuję przez telefon, piszemy też do siebie maile, czasami się odwiedzamy. Na klasowych spotkaniach rozmawiamy do późnych godzin nocnych i jest dużo śmiechu. Zawsze mogę liczyć na panią Anię Gedyk - wspaniałą polonistkę i wychowawczynię naszej klasy - gdy dręczą mnie wątpliwości i pytania, muszę dotrzeć do jakiegoś miejsca w Warszawie oraz w innych sytuacjach. Kilka lat temu na zorganizowanym przez PZN międzynarodowym obozie anglistycznym spotkałam panią Grażynę Janczak, z którą w Laskach miałam gimnastykę korekcyjną. Pozostałyśmy w bliskim kontakcie prawie do jej śmierci. 
 
S.K. - Liceum kończyła Pani w szkole sióstr Urszulanek. Do dzisiaj siostry dobrze wspominają niezwykłą uczennicę. Urszulańskie szkoły są na wysokim poziomie nauczania i cieszą się bardzo dobrą opinią. Jak radziła sobie Pani, a raczej, jak radziła sobie niewidoma uczennica Hania? Z jakiej pomocy korzystała? Kto pomocy tej udzielał? Jakim sprzętem dysponowała? 
 
H.P. - Rybnickie liceum urszulanek wybrałam właśnie ze względu na wysoki poziom. Mimo że do Rybnika mam zaledwie ponad dwadzieścia kilometrów, zdecydowałam się na mieszkanie w internacie. Dzięki temu nie traciłam czasu na dojazdy, nie musiałam codziennie wozić ciężkich brajlowskich podręczników i zawsze znalazłam kogoś chętnego do pomocy, np. gdy trzeba było przepisać jakąś definicję z encyklopedii. 
 
S.K. - A jak było z podręcznikami? Z jakich Pani korzystała? 
 
H.P. - Prawie wszystkie podręczniki miałam w brajlu. Brakowało mi tylko podręcznika do francuskiego i początkowo do angielskiego. Na szczęście w latach 90-tych nie było tak dużego wyboru podręczników jak teraz. W całym kraju obowiązywały te same książki. W pewnym momencie pojawił się nowy podręcznik do historii. Jednak w mojej klasie obowiązującym podręcznikiem zawsze był ten wydrukowany w brajlu. Wszystkim to odpowiadało, gdyż mogli go tanio odkupić lub odziedziczyć po starszym rodzeństwie. 
 
S.K. - To prawda, a teraz jest tyle różnych podręczników do tego samego przedmiotu i do tej samej klasy. 
 
H.P. - Właśnie, obecnie nie da się wydrukować wszystkich podręczników w brajlu, więc pod tym względem sytuacja dzisiejszych niewidomych uczniów jest znacznie trudniejsza. To skandal, że nie wydrukowano dla nich aktualnej notacji matematycznej, fizycznej i chemicznej. Dostępna jest tylko czarnodrukowa, a na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej w pliku PDF, który według mnie jest zupełnie nieczytelny dla niewidomych. Jak można wymagać od niewidomego ucznia znajomości czegoś, z czym nie jest w stanie się zapoznać? Jak ma się nauczyć notacji stosowanej w podręcznikach i egzaminacyjnych arkuszach? 
 
S.K. - Myślę, że jest to kłopot również dla nauczycieli, którzy mają niewidomego ucznia. 
 
H.P. - Nie przyszłoby mi do głowy zapytać moją nauczycielkę, jak mam zapisać w brajlu np. logarytmy. Nie znała brajla, a nauczenie się zapisu matematycznych symboli leżało w moim interesie. Teraz nie mogłabym tego zrobić samodzielnie, więc musiałabym znaleźć kogoś do pomocy. Nie wszyscy nauczyciele ze szkół masowych muszą mieć ochotę na uczenie się brajla i wyszukiwanie skomplikowanych oznaczeń. Obecnie jest znacznie więcej ułatwień i pomocy technicznych niż kilkanaście lat temu, a jednocześnie cofamy się w rozwoju. Niewidomym uczniom odebrano niezależność w dziedzinie, z którą wcześniej radzili sobie samodzielnie. To absurd. 
 
S.K. - Zgadzam się z Panią. Samodzielność w każdej dziedzinie jest sprawą bardzo ważną, w dostępie do słowa pisanego również. To prawda, ale przecież są inne techniki, komputery, skanery, mowa syntetyczna. 
 
H.P. - Oczywiście, dziś książki można skanować lub otrzymać od wydawcy gotowy plik, ale dla mnie nauka ze słuchu jest dość trudna. Czytając, zapamiętuję znacznie więcej. Widocznie jestem wzrokowcem. Owszem, są brajlowskie notatniki i monitory, lecz zdecydowanie wolę książki papierowe. Poza tym dużo szybciej się w nich odnajduję, mogę też czytać dwie rzeczy naraz, np. zadanie i zamieszczoną z tyłu zbioru zadań odpowiedź. 
 
S.K. - Jak rozumiem, nie miała Pani problemów z podręcznikami i z uzyskiwaniem niezbędnej pomocy. Czy tak było? 
 
H.P. - 	No nie, nie wszystko było tak oczywiste i proste. Po pierwszej lekcji matematyki postanowiłam rzucić szkołę. Mimo że nauczycielka mówiła to, co pisała na tablicy, nie byłam w stanie nadążyć i prawie nic nie rozumiałam. Bardzo mi pomógł pan Marian Magner, mój matematyk z Lasek. Zaraz we wrześniu pojechałam do niego na korepetycje. Później spotkaliśmy się jeszcze kilkakrotnie, zawsze mogłam też do niego zadzwonić. Nasza matematyczka miała szybkie tempo, więc nie było czasu na rysowanie na brajlowskiej folii. Wieczorami geometrię tłumaczyła mi siostra Natanaela. To był kolejny plus mieszkania w internacie, a może minus, bo nie cierpię geometrii. 
Problemem było też dla mnie to, że każda lekcja odbywała się w innej sali. Budynek szkoły miał tylko dwa piętra, jego układ nie był skomplikowany, więc nie miałam trudności z poruszaniem się po nim. Jednak po każdej lekcji musiałam spakować plecak, maszynę i wór z brajlowskimi podręcznikami. Większość przerw trwała pięć minut, więc prawie cały ten czas traciłam na pakowanie i przejście do innej pracowni. Byłoby mi znacznie łatwiej, gdyby większość lekcji odbywała się w tej samej klasie. 
 
S.K. - Jednak nie załamały Panią te trudności? 
 
H.P. - 	Nie, w szkole podstawowej zawsze miałam wysoką średnią i co roku dostawałam świadectwo z czerwonym paskiem. Byłam przekonana, że nadal tak będzie. Mimo że pilnie się uczyłam, na koniec pierwszej klasy do otrzymania paska zabrakło mi kilku setnych. Było to dla mnie bardzo frustrujące, lecz równocześnie zmotywowało mnie do poświęcania jeszcze więcej czasu na naukę. W tym okresie byłam chorobliwie ambitna. Uczyłam się nawet do drugiej w nocy, by udowodnić - nie wiadomo po co - że jestem najlepsza. Miałam coraz częstsze bóle głowy, a czasem chwilowe wyłączenia. Całkowicie urywał mi się film. Neurolog zdiagnozował epilepsję. Przystopowałam, wcześniej kładłam się spać, a dzięki temu łatwiej mi było się uczyć. Do końca miałam wysoką średnią, ale już bez czerwonego paska. 
 
S.K. - Powiedziała Pani o ważnym swoim doświadczeniu. Tak bywa wśród niewidomych - albo chcą wszystkim i sobie udowadniać, że stać ich na wiele, że są dobrzy, najlepsi, albo korzystają z taryfy ulgowej. Wtedy łatwo im się żyje, nie mają zawrotów głowy, ale wiedzy, wytrwałości i sukcesów w dalszym życiu też nie. 
 
H.P. - Tak, to prawda. Skrajności nie są dobre. Trzeba znaleźć złoty środek, co oczywiście nie jest proste. 
 
S.K. - Proszę coś więcej powiedzieć o sposobach uczenia się w liceum. 
 
H.P. - W liceum notatki robiłam na brajlowskiej maszynie. Miałam filcową podkładkę, która nieco ją wyciszała. Nie zapytałam, czy mogę używać maszyny. Bałam się, że ktoś się sprzeciwi, a w razie braku zgody, nie miałabym szans na naukę w tej szkole. Nie wyrobiłabym się z przepisywaniem wszystkich notatek dopiero po lekcjach, wątpię też, że znalazłabym chętnych do regularnego, kilkugodzinnego dyktowania. Na szczęście nikt nie protestował. Po jakimś czasie zapytałam kilka koleżanek, czy maszyna im przeszkadza. Stwierdziły, że szybko się przyzwyczaiły, bo była od początku, więc od razu stała się naturalną częścią klasowego życia. Natomiast na którymś z pomaturalnych spotkań jedna z nauczycielek przyznała, że początkowo maszyna ją irytowała, ale szybko zmieniła do niej nastawienie, bo widziała, że przykładam się do jej lekcji. 
 
S.K. - Muszę powiedzieć, że nie odważyłbym się wziąć brajlowskiej maszyny na lekcję. Notatki robiłem, oczywiście brajlem, ale przy pomocy rysika i tabliczki. To bardziej męczące, ale cichsze. No i żeby nie laskowskie skróty, nie poradziłbym sobie. Przepraszam za tę dygresję i proszę kontynuować. 
 
H.P. - Cóż, mężczyzna ma więcej siły w rękach. Jeżeli wszyscy się na to godzili i się przyzwyczaili, mogłam korzystać z maszyny. Poza tym pisząc na tabliczce, moim zdaniem, nie da się rozwiązać skomplikowanego, matematycznego zadania, w którym trzeba zapamiętać sporo danych. Gdy matematyczka wywoływała mnie do odpowiedzi, zadanie rozwiązywałam na głos, a ktoś zapisywał je na tablicy. Z tabliczką byłoby to niemożliwe. Nie znałam laskowskich skrótów, lecz stosowałam własne, bo dzięki temu notowałam więcej informacji. 
W liceum zaczęłam się uczyć języka francuskiego. Początkowo było to trudne zadanie, gdyż nie miałam brajlowskiego podręcznika, a trafiłam do klasy z poszerzonym francuskim. Szybko zorientowałam się, że nie dam rady notować na lekcjach. Gdyby nauczycielka lub ktoś z klasy miał mi wszystko dyktować, bardzo spowolniłoby to tempo pracy, więc wszyscy by na tym tracili. Pomogła mi moja polonistka, która doskonale znała francuski. Przychodziłam do niej wieczorami, dyktowała mi wszystko z zeszytu koleżanki i zadane ćwiczenia z podręcznika. Pomoc pani Grażyny była nieoceniona. W drugiej klasie przychodziłam już do niej rzadziej, a od trzeciej radziłam sobie bez niej. Zadania dyktowały mi koleżanki, z nimi konsultowałam też pisownię nowych słówek. Z BC wypożyczyłam jakiś stary podręcznik do francuskiego. Trochę się przydał. Brajlowski zapis francuskich diakrytyków poznałam dzięki Oli Woźnickiej, mojej starszej koleżanki z Lasek. Na początku pierwszej klasy przysłała mi całą listę wraz z przykładami. 
Kserówki, które dawał nam ksiądz katecheta, w weekendy dyktowała mi mama. 
Po siódmej klasie uczestniczyłam w zorganizowanym przez PZN kursie maszynopisania. Ta umiejętność przydała mi się w liceum do przepisywania wypracowań, które najpierw pisałam brajlem. Wymagało to dużej koncentracji. Na koniec prosiłam mamę o sprawdzenie, czy nie mam literówek. Kiedyś napisałam długie wypracowanie, a po pokazaniu go mamie okazało się, że mam kilka pustych kartek. Problem polegał na tym, że w maszynie spadła taśma, nie byłam tego świadoma i pisałam dalej. Byłam sfrustrowana, bo parę godzin żmudnej pracy poszło na marne. Na szczęście dzięki brajlowskiemu oryginałowi, miałam z czego tę pracę odtworzyć. Komputery czasem także płatają psikusy, ale bardzo się cieszę, że czarnodrukowe maszyny to już przeszłość. 
Materiał z historii, czasem też z innych przedmiotów, zaliczałam ustnie. Pozostałe sprawdziany pisałam, następnie odczytywałam nauczycielom. Niektóre ważniejsze klasówki oraz maturę pisałam w osobnym pomieszczeniu, by nie przeszkadzać innym. 
Gdybym teraz chodziła do szkoły, na pewno postarałabym się o notatnik z brajlowską linijką. Jednak to rozwiązanie nie zawsze się sprawdza. Brajlowski monitor ma zazwyczaj tylko ok. 20 znaków. To zdecydowanie za mało gdy trzeba się odnaleźć w matematycznym zadaniu. Na brajlowskim monitorze zajmie to znacznie więcej czasu niż gdy ma się notatki na kartce. Nadal przydatna jest więc możliwość pisania na brajlowskiej maszynie. Fajnie by było, gdyby te maszyny były cichsze. Chciałabym także mieć możliwość wydrukowania notatek zapisanych w brajlowskim notatniku. 
	Przez całe liceum byłam klasowym kronikarzem. Po ukończeniu go otrzymałam odznakę Serviam - Będę Służył - przyznawaną wyróżniającym się absolwentom szkół urszulańskich. To zobowiązuje. 
Nadal mam kontakt z kilkorgiem nauczycieli ze szkoły średniej. Uczestniczę w spotkaniach absolwentów, zorganizowałam spotkanie mojej klasy. Czasem prowadzę dla młodzieży zajęcia tyflopedagogiczne lub o wolontariacie. Mam też stały kontakt z wychowawczynią, która obecnie mieszka w Rzymie. 
 
S.K. - A ta niezwykła znajomość ortografii to skąd się wzięła? Wiemy, że dla wielu niewidomych wszystko to jest niezmiernie trudne, a umiejętności wielu z nich w tym zakresie są mierne. Pani natomiast potrafi walczyć z osobami widzącymi nawet w krajowych dyktandach. To jest niezwykłe. Proszę opowiedzieć, jak doszła Pani do takiej perfekcji, bo przecież konsultacje z koleżankami to chyba zbyt mało? 
 
H.P. - Od zawsze kochałam książki. Rodzice dużo mi czytali. Największą karą było dla mnie nieprzeczytanie bajki na dobranoc. Prosiłam wówczas: "Zbijcie mnie, ale mi poczytajcie". Chciałam jak najszybciej nauczyć się brajla. Szkolne tempo wydawało mi się zbyt powolne, więc naukę kontynuowałam popołudniami w internacie. Bardzo często odwiedzałam laskowską bibliotekę. Pod koniec ósmej klasy zapisałam się do Biblioteki Centralnej PZN, a na studiach do brajlowskich bibliotek w Genewie, Brukseli i Paryżu. Mówiłam już, że czytając, znacznie więcej i szybciej zapamiętuję. Nie lubię więc książek audio. Słuchanie ich wymaga ode mnie dużo więcej koncentracji. Poza tym lubię wynotowywać cytaty. Tych z nagranych książek nie da się wiernie odtworzyć (interpunkcja, zapis obcojęzycznych nazwisk). 
W brajlowskich książkach, które wypożyczam ze Szwajcarii, prócz numerów stron znajdują się też numery stron wersji czarnodrukowej. To świetne rozwiązanie, gdyż cytaty z nich możemy wykorzystać np. w pracach naukowych, bez konieczności angażowania osoby widzącej do przewertowania książki w celu znalezienia numerów stron, które musimy podać w przypisach. Możemy również powiedzieć widzącym znajomym, na której stronie znajdą interesujący fragment lub nasz ulubiony cytat. Kilkakrotnie proponowałam wprowadzenie tego rozwiązania ZNIW-owi, także po przekształceniu go w Wydawnictwa Polskiego Związku Niewidomych, ale nie spotkało się z zainteresowaniem. 
W roku 2004 wzięłam udział w I Jastrzębskim Dyktandzie. Przygotowywałam się do niego, czytając teksty dyktand ogólnopolskich zamieszczone na stronie internetowej Radia Katowice. Niektóre wyrazy zapisywałam na brajlowskiej maszynie, czasami prosiłam też mamę o sprawdzenie pisowni jakiegoś wyrazu w słowniku ortograficznym. Wygrałam, pokonując kilkuset pełnosprawnych uczestników. 
 
S.K. - To był Pani pierwszy taki sukces, później przyszły następne, ale niewidomej osobie z pewnością jest trudniej opanować zasady prawidłowej pisowni. Co jest tego główną przyczyną? 
 
H.P. - Moim zdaniem niewidomym jest trudniej nauczyć się prawidłowej pisowni, ponieważ nie mamy dostępu do informacji wizualnych. Jeden z błędów, który popełniłam w tym dyktandzie, był w wyrazie InterCity. Nie wiedziałam, że znajdujące się w jego środku "c" należy napisać dużą literą. Widzący pasażerowie wielokrotnie widzą to słowo na rozkładach jazdy czy wagonach pociągu. My nie mamy takiej możliwości. Mijając kiosk, nie przeczytamy nagłówków gazet, w hipermarkecie nie rzucają nam się w oczy nazwy produktów. Chcąc nauczyć się poprawnej pisowni, musimy więc dużo czytać brajlem, a pewne rzeczy wykuć na pamięć. Przygotowując się do udziału w dyktandzie ogólnopolskim, wertowałam z mamą słownik ortograficzny i robiłam notatki. 
 
S.K. - Ale na tym lokalnym dyktandzie Pani nie poprzestała? A dyktando ogólnopolskie to nie powiatowe. 
 
H.P. - W tych ogólnopolskich dyktandach uczestniczy kilka tysięcy ludzi. Prace są sprawdzane przez studentów, następnie kilkadziesiąt najlepszych przez jury składające się z językoznawców. Dwukrotnie wzięłam udział w dyktandzie ogólnopolskim i moje obie prace przeszły do tego drugiego etapu. Sprawiło mi to dużą radość i satysfakcję. 
 
S.K. Jak widzę, Pani zdaniem, brajl jest nadal przydatny, a nawet niezbędny. 
 
H.P. - To oczywiste. Nie wyobrażam sobie nauki języka obcego, matematyki, fizyki, chemii, muzyki, a nawet języka polskiego bez posługiwania się brajlem. Z przykrością muszę stwierdzić, że wielu niewidomych uważa, iż brajl to przeżytek i w ogóle nie przywiązuje wagi do kwestii prawidłowego pisania. Niestety, na naszych internetowych listach dyskusyjnych można znaleźć mnóstwo błędów ortograficznych. Nie polecam czytania ich za pomocą monitora brajlowskiego, by się nie uwstecznić. Używając syntezatora mowy, nie słyszę wszystkich błędów, więc mniej się denerwuję. 
 
S.K. - Po szkole średniej są studia. Proszę podzielić się z czytelnikami swoimi doświadczeniami z tego okresu Pani życia. Gdzie, na jakiej uczelni i co Pani studiowała? Gdzie oprócz szkoły urszulańskiej uczyła się Pani języków obcych? Co sprawiało Pani najwięcej trudności w czasie studiów? Jak pokonywała Pani te trudności? 
 
H.P. - Do Lasek przyjeżdżały wolontariuszki z Wielkiej Brytanii. Dzięki zaangażowaniu siostry Agaty, mojej wychowawczyni z internatu, regularnie przychodziły do naszej grupy. Początkowo rozumiałyśmy niewiele, ale spędzałyśmy wspólnie sporo czasu, więc pierwsze lody zostały szybko przełamane. Wolontariuszki przygotowały z nami kilka przedstawień, razem wyjeżdżałyśmy do Warszawy i na inne wycieczki. S. Agata bardzo pilnowała, byśmy w ich obecności rozmawiały po angielsku. Buntowałyśmy się i uważałyśmy, że to jest bez sensu. Dlaczego nie mogę zwrócić się do koleżanki po polsku? Przecież mówię do niej, nie do wolontariuszki. Lekcje angielskiego mieliśmy także w szkole. Przez rok uczył nas prof. Bogusław Marek, kierownik katedry filologii angielskiej na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Dało mi to solidne podstawy. Gdy rozpoczynałam naukę w liceum, odkryłam, że wymagania s. Agaty miały jednak sens. Okazało się, że moja znajomość angielskiego jest na znacznie wyższym poziomie niż pozostałych koleżanek z klasy. Już na starcie wzmocniło to więc moją pozycję. Jestem przekonana, iż ułatwiło mi to integrację. 
W wielu sytuacjach potrzebowałam pomocy (np. podyktowanie czegoś z tablicy), ale w zamian mogłam pomóc innym w angielskim. Przez rok czy dwa miałam raz w tygodniu dodatkowe zajęcia indywidualne, lecz nie dlatego że sobie nie radziłam, ale po to, by zrealizować więcej materiału. Zamierzałam studiować filologię angielską. Półtora miesiąca przed maturą wzięłam udział w dyktandzie dla licealistów zorganizowanym przez sekcję francuską Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych w Jastrzębiu-Zdroju. Wygrałam je i zaczęłam myśleć o romanistyce. W NKJO studiowałam w systemie dziennym. Mimo że byłam pierwszą niepełnosprawną studentką, spotkałam się z otwartością i życzliwością kadry. 
Egzamin wstępny pisałam na brajlowskiej maszynie w osobnej sali. Następnie go odczytałam. Niektóre fragmenty musiałam przeliterować, by komisja mogła sprawdzić, jak radzę sobie z francuską pisownią. 
Na pierwszych zajęciach z fonetyki opiekunka naszego roku powiedziała mi, że chce nauczyć się brajla. Sama sprawdzała więc moje ćwiczenia i dyktanda. To był jedyny taki przypadek w mojej licealno-studenckiej karierze. 
Większość wykładów nagrywałam, a po powrocie do domu spisywałam je z nagrań. Tylko jedna osoba na studiach magisterskich nie zgodziła się na nagrywanie jej wykładów. Początkowo nagrywałam je więc nielegalnie. Były to jednak czasy dyktafonów kasetowych, więc jakość nagrań z dyktafonu schowanego pod ławką pozostawiała wiele do życzenia. Po trzeciej rozmowie prowadząca zgodziła się na nagrywanie i od tego momentu dyktafon stał na jej biurku. 
Bardzo przydała mi się znajomość brajlowskich skrótów francuskich. Dzięki nim szybciej pisałam i miałam dostęp do zdecydowanie większej liczby książek. Nieznająca francuskiego mama dyktowała mi teksty i ćwiczenia, które dawali nam wykładowcy. Gdy miałam już skaner, część materiałów skanowałam i drukowałam na brajlowskiej drukarce, ale niektóre były tak niewyraźne, że poprawianie błędów zajęłoby mi więcej czasu niż przepisanie. 
Czytały mi koleżanki, czasem też wykładowcy z Francji i Belgii. Mama nagrała mi kilka potrzebnych rozdziałów z polskiego podręcznika do językoznawstwa. Część lektur czytałam lub słuchałam po polsku. Chyba jeszcze w szkole średniej kupiłam w ZNIW-ie polsko-francuski i francusko-polski brajlowski słownik. Ma niewiele haseł, ale się przydał. 
Pod koniec pierwszego roku studiów dostałam wspaniały prezent od katolickiego liceum w Mazamet we Francji. Jest to szkoła, z którą od lat moje liceum organizuje wymianę uczniów. W trzeciej klasie uczestniczyłam w takim wyjeździe. Co roku w Wielkim Poście uczniowie i nauczyciele zbierają pieniądze na jakiś szczytny cel. Tego roku postanowili przeznaczyć je na pomoc dla mnie. Dostałam brajlowski, trzydziestotomowy słownik Laroussea oraz brajlowski podręcznik do literatury. Co prawda była to wersja skrócona, ale moja radość była ogromna. 
 
S.K. - To język francuski i angielski, ale zna Pani jeszcze hiszpański. Gdzie się go Pani uczyła? 
 
H.P. - 	W kolegium mieliśmy do wyboru lektorat z języka włoskiego i hiszpańskiego. Początkowo ambitnie założyłam, że będę chodzić na oba. Po miesiącu zdałam sobie sprawę, że to nierealne. Wykładowca włoskiego korzystał z kilku podręczników. Gdybym chciała nadążyć i przynajmniej część przepisać, nie miałabym czasu na spisywanie i naukę innych przedmiotów. Hiszpański wybrałam więc nie tylko dlatego że ma szersze zastosowanie niż włoski, ale też ze względu na brak czasu. Nauczycielka korzystała tylko z jednego podręcznika, więc miałam mniej przepisywania. 
Długo nie udawało mi się zdobyć informacji o zapisie hiszpańskich diakrytyków. Byłam więc zmuszona do wprowadzenia własnych oznaczeń. Ich prawidłowy zapis poznałam dopiero po drugim roku w paryskiej szkole dla niewidomych. 
Wypracowania i prace zaliczeniowe pisałam na komputerze. Na kolokwiach z gramatyki miałam słuchawki, słuchałam nagranych przez nauczycielkę zadań, odpowiedzi pisałam brajlem, następnie je odczytywałam. Egzaminy z literatury zaliczałam ustnie. Pani, z którą mieliśmy egzamin z historii Francji, nagrała mi pytania. Odpowiadałam na nie pisemnie. Jedno dotyczyło danych demograficznych, które trzeba było porównać. Było banalne, ale danych było strasznie dużo, nie byłam w stanie ich zapamiętać, a na spisanie z nagrania nie było czasu. Paradoksalnie więc za najłatwiejsze pytanie dostałam najmniej punktów. Teraz poprosiłabym egzaminatorkę o podyktowanie tych danych, bym mogła je zapisać w brajlu lub o nieco więcej czasu, by spisać je z nagrania. Pewnie by się zgodziła, bo to otwarta osoba, jednak wtedy nie przyszło mi to do głowy. Nie zaproponowała mi dodatkowego czasu, a ja o niego nie poprosiłam, bo nigdy wcześniej tego nie robiłam (na maturze dali mi sami). 
	Gdy pod koniec drugiego roku poinformowałam nauczycielkę literatury, że pracę dyplomową chcę pisać właśnie u niej, początkowo trochę się przestraszyła. Stwierdziła, że to niemożliwe, bo przecież nie zna brajla. Przypomniałam jej, że mam komputer i - tak jak do tej pory - wszystko będzie dostawała w wersji czarnodrukowej. Zapewniłam również, że z dostępem do literatury też jakoś sobie poradzę. Z panią Elą nadal mam mailowy kontakt. Gdy kilka lat temu spotkałyśmy się w pociągu, nie mogłyśmy się nagadać. 
	Po ukończeniu kolegium studiowałam zaocznie na krakowskiej Akademii Pedagogicznej. Po kilku latach przerwy podjęłam podyplomowe studia logopedyczne na Uniwersytecie Śląskim. Większość wykładowców była otwarta, lecz dwie panie prowadzące zajęcia miały do mnie bardzo negatywny stosunek. Uważałam jednak, że nie będzie dobrze mieszać w to pełnomocnika ds. niepełnosprawnych studentów. Z panią profesor relacje z czasem się unormowały, a gdy spotkałyśmy się na pewnych warsztatach, nawet sama do mnie podeszła, by się przywitać. 
Z panią doktor, świetnie prowadzącą zajęcia pod względem merytorycznym, spotkaliśmy się tylko dwa razy. Nie było więc czasu na to, by się wyleczyła z awersji do niepełnosprawnych. Było mi przykro, lecz ogólnie jej zajęcia oceniam pozytywnie, ponieważ były bardzo ciekawe i dużo się na nich nauczyłam. 
Na studiach podyplomowych notatki robiłam na laptopie. Niektóre osoby z mojej grupy niczego nie notowały, twierdząc, że skoro ja piszę, one nie będą się męczyć. Jedna z koleżanek założyła grupową skrzynkę mailową, która służyła przede wszystkim do wysyłania na nią moich notatek. Oczywiście przed wysłaniem każdy plik poprawiałam i uzupełniałam. Co prawda mam brajlowski monitor, lecz mimo to materiały potrzebne do egzaminów przepisywałam na brajlowskiej maszynie. Dzięki temu mogłam się pouczyć także w drodze na uczelnię. Poza tym korzystając z brajlowskiego monitora, trzeba przesuwać tekst, co nie jest zbyt wygodne i znacznie wolniejsze niż czytanie z kartek, gdzie dodatkowo każda ręka może czytać coś innego i dzięki temu coś porównać, szybko wrócić do innego miejsca. Czytając tekst na brajlowskim monitorze, szybko zaczynają mnie też boleć i swędzieć palce, tak samo jak w przypadku brajlonów, na których punkty są ostre. 
 
S.K. - Dla wielu niewidomych, podobnie jak ortografia, niezmiernie trudne jest samodzielne chodzenie po ulicach miast i podróżowanie. Jest to trudne dla wszystkich, a zwłaszcza dla niewidomych kobiet. I jest to zrozumiałe. A jak Pani radzi sobie z samodzielnością w tym zakresie? 
 
H.P. - Niestety, nigdy nie miałam dobrej orientacji. Nie należę do tych niewidomych, którzy już po pierwszym przejściu zapamiętują trasę. Potrzebuję na to więcej czasu. Kiepsko radzę sobie z odczytywaniem brajlowskich planów i map, zwłaszcza na początku, gdy w ogóle nie znam trasy. Czasem brajlowska mapka przydaje się w późniejszym etapie. Próbowałam się zaprzyjaźnić z nawigatorem. Niestety, bardzo mnie to dekoncentrowało i przeszkadzało w prawidłowym odbiorze tego, co się dzieje na ulicy. 
 
S.K. - Jakie więc metody stosuje Pani przy poznawaniu nowych dróg i w ogóle przy samodzielnym przemieszczaniu się po bożym świecie? 
 
H.P. - Ucząc się nowej trasy, zazwyczaj robię notatki. Po przejściu jej kilka razy, nagrywałam opis, a po powrocie do domu robiłam notatki w brajlu. Teraz notuję w Kajetku, moim mówiącym notatniku. Gdy na trasie nie czuję się zbyt pewnie, przeczytanie notatek bardzo mi pomaga. No i bez białej laski, tak jak bez brajla, nie wyobrażam sobie samodzielnego chodzenia i podróżowania. 
W roku 2007 byłam na czteromiesięcznym Wolontariacie Europejskim w Belgii. Tam również stosowałam tę metodę. Po czterech latach wróciłam do Liège, zajrzałam do notatek i nie miałam problemów z chodzeniem po poznanych wcześniej trasach. 
Rzadko samodzielnie poruszam się po terenie, którego w ogóle nie znam, chyba że nie mam innego wyjścia. 
Kiedyś jedna z koleżanek zwróciła uwagę na to, że na ulicy się nie uśmiecham. Po zastanowieniu doszłam do wniosku, że może rzeczywiście tak jest. Gdy idę sama, koncentruję się na drodze i bezpiecznym dotarciu do celu. Po bliższym poznaniu mnie, szefowa belgijskiej organizacji koordynującej mój wolontariat stwierdziła, że często jestem zestresowana, wielu rzeczy się boję, a mimo to jestem bardzo aktywna, ciągle coś robię i podróżuję. Trudno było jej to zrozumieć, ale dobrze mnie rozszyfrowała. 
 
S.K. - Bo to nie jest łatwe do zrozumienia. 
 
H.P. - Tak, samodzielne poruszanie się po nieznanym terenie czy samotne zajmowanie się jakąś skomplikowaną sprawą nigdy nie były dla mnie łatwe. Jednak lubię poznawać nowe miejsca i ludzi, uczestniczyć w ciekawych inicjatywach, więc działam. Staram się jak najlepiej wywiązywać z zadań i obowiązków, denerwuje mnie chowanie głowy w piasek i zamykanie oczu na nieprawidłowości, więc reaguję, mimo że to trudne i niejednokrotnie nieprzyjemne. Właśnie dlatego dwukrotnie kandydowałam do rady miasta. 
 
S.K. - Słusznie Pani zauważyła, że nie zawsze dostrzeganie nieprawidłowości jest przyjemne. 
 
H.P. Tak i to nawet tam, gdzie należałoby oczekiwać zrozumienia i wsparcia. Na przykład dążenie do odzyskania przez organizację zdefraudowanych pieniędzy powinno być na rękę zarówno pozostałym członkom zarządu koła, jak i okręgu. Tymczasem okazało się, że z tym problemem musiałam się zmierzyć sama. To było trudne, lecz było warto doprowadzić tę sprawę do końca. 
 
S.K. - Ale wróćmy jeszcze do samodzielności w poruszaniu się po drogach publicznych. Czy korzystała Pani z pomocy instruktora orientacji przestrzennej? Kto zapewnił Pani tę pomoc i czy była ona wystarczająca? 
 
H.P. - W młodszych klasach szkoły podstawowej mieliśmy lekcje orientacji przestrzennej, ale nie uczyliśmy się na nich poruszać z białą laską. Tego uczyłam się dopiero w ósmej klasie. Zajęcia udało mi się załatwić tylko dzięki temu, że naukę miałam kontynuować w liceum masowym. Oswajanie się z białą laską dopiero w wieku czternastu lat, to zdecydowanie za późno. Zwykle nastolatki są przewrażliwione na punkcie swojego wyglądu i mają problemy z samoakceptacją. Bardzo wstydziłam się białej laski a chodzenie z nią było dla mnie koszmarem, ponieważ byłam przekonana, że wszyscy się na mnie gapią i wytykają palcami. Wstydziłam się też prosić o pomoc. 
 
S.K. - Muszę powiedzieć, że pod tym względem, nie jest Pani wyjątkiem. Nie byłem nastolatką, ale również się wstydziłem i długo chodziłem bez laski. A przecież kobietom, zwłaszcza młodym dziewczynom, jest znacznie trudniej. 
 
H.P. - To prawda, ale na szczęście ten etap już dawno mam za sobą. Niekiedy trzeba zadać to samo pytanie kilku osobom. Ważne też, by nie robić niczego na siłę i np. nie próbować uzyskać informacji od osoby, która mówi, że się śpieszy. 
 
S.K. - Właśnie, nie przychodzi to Pani łatwo, a mimo to Polska jest dla Pani zbyt mała i wałęsa się Pani po całej Europie. 
 
H.P. - Bo to lubię, a i często jest to niezbędne. Niedawno musiałam dotrzeć do centrum konferencyjnego w Brukseli. Wiedziałam, że tramwaje odjeżdżają z podziemi dworca, na który przyjechałam. Wysiadłam więc z pociągu i o nie zapytałam. Moja rozmówczyni nie wiedziała, więc zmodyfikowałam pytanie i zapytałam o schody. Wyszłam nimi z peronu i pytałam dalej. 
Kilka lat temu miałam przesiadkę w Paryżu. Drugi pociąg odjeżdżał z dworca oddalonego o pięć minut piechotą. Gdy kupowałam bilet, zapewniano mnie, że otrzymam pomoc i dworcowa asysta mnie tam przeprowadzi. Rzeczywistość okazała się całkiem inna. Na szczęście pomogła mi pasażerka, z którą przegadałam całą drogę do Paryża. Wracając, wiedziałam, że nie mogę liczyć na personel, więc zapytałam siedzących w pobliżu ludzi, czy idą na ten dworzec. Jakaś dziewczyna powiedziała, że też ma stamtąd przesiadkę i mogę z nią iść. 
Przełamanie wstydu przed zadawaniem pytań i proszeniem o pomoc, to podstawa samodzielnych podróży. 
 
S.K. - No, ale jak wyglądała sprawa z uzyskaniem pomocy instruktora orientacji przestrzennej? 
 
H.P. - 	Jeśli chodzi o dostępność zajęć z orientacji przestrzennej, poza Warszawą jest z tym kiepsko. Znam osoby z różnych części Polski, które od kilku lat starają się w PZN-ie o kurs. Pracowałam z różnymi instruktorami. Parę tras pokazała mi też mama. Robi to świetnie. 
 
S.K. - Dziękuję za tę część rozmowy. Z czytelnikami spotkamy się za miesiąc. 
 
 aaa 
4. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
4.1. Informator o naborze do szkoły masażu leczniczego 
 
Źródło: Informacja Krakowskiej Szkoły Masażu Leczniczego 
 
 INFORMATOR NA ROK SZKOLNY 2012/2013 
 
o warunkach rekrutacji kandydatów do Szkoły Policealnej Integracyjnej Masażu Leczniczego Nr 2 w Krakowie 
30-079 Kraków, ul. Królewska 86 
tel. (12) 638-56-61 
www.masaz.home.pl 
e-mail: spiml@kki.pl 
 
Nauka w szkole trwa dwa lata i jest bezpłatna. Absolwenci szkoły po jej ukończeniu mogą uzyskać kwalifikacje do wykonywania zawodu technika masażysty 322(12). 
Szkoła jest szkołą policealną o zasięgu ogólnopolskim prowadzoną przez Województwo Małopolskie. 
Zajęcia odbywają się w systemie dziennym. 
Warunki przyjęcia: 
 
* ukończenie szkoły średniej (matura nie jest wymagana), 
* preferowany wiek kandydata: nieukończony 24 rok życia; 
osoba, która ukończyła 26 rok życia powinna posiadać aktualne ubezpieczenie zdrowotne, 
* pierwszeństwo w przyjęciu mają osoby z grupą inwalidzką ze względu na wzrok, 
* pełna sprawność fizyczna (poza sprawnością wzrokową), 
* kandydat powinien posiadać cechy psychofizyczne odpowiednie do pracy w służbie zdrowia. 
 
WYKAZ DOKUMENTÓW, które należy złożyć w szkole: 
 
* oryginał świadectwa ukończenia szkoły średniej (ewentualnie duplikat lub odpis wydany przez szkołę), 
* odpis aktu urodzenia lub poświadczona kserokopia z dowodu osobistego, 
* zaświadczenie lub oświadczenie z tytułu posiadania aktualnego ubezpieczenia zdrowotnego, 
* podanie o przyjęcie do szkoły (formularz do pobrania ze strony: www.masaz.home.pl lub w sekretariacie szkoły), 
* CV, 
* 4 fotografie - podpisane na odwrocie imieniem i nazwiskiem wraz z datą urodzenia (format jak do dowodu osobistego), 
* zaświadczenie lekarza profilaktyka o braku przeciwwskazań do podjęcia nauki w szkole policealnej kształcącej w zawodzie masażysty (skierowanie do pobrania w sekretariacie szkoły), 
Osoby z grupą inwalidzką dodatkowo zobowiązane są dostarczyć: 
* orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (wydane przez upoważnioną instytucję), 
* orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (jeżeli posiadają) - wydane przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną, 
* zaświadczenie okulistyczne (osoby z grupą inwalidzką ze względu na wzrok) - diagnoza, vizus, opinia lekarska o braku przeciwwskazań do uczestniczenia w obowiązkowych zajęciach z wychowania fizycznego, w tym na basenie,	 
Osoby ubiegające się o miejsce w internacie zobowiązane są do złożenia: 
* podania o przyjęcie do internatu (formularz do pobrania ze strony: www.masaz.home.pl lub w sekretariacie szkoły), 
Pierwszeństwo w otrzymaniu miejsca w internacie będą miały osoby, które posiadają grupę inwalidzką ze względu na wzrok. 
	Wymienione dokumenty kandydat przesyła lub dostarcza osobiście na adres szkoły w białej papierowej teczce, wyraźnie podpisanej imieniem i nazwiskiem, z adresem zamieszkania (ew. korespondencyjnym) oraz nr telefonu. 
O przyjęciu kandydata do szkoły decyduje Komisja Rekrutacyjna powołana przez dyrektora szkoły. 
 
Przyjęcie odbywa się na podstawie: 
Konkursu świadectw ukończenia szkoły średniej - średnia ocen 
W razie potrzeby: 
indywidualnej rozmowy kwalifikacyjnej oraz konsultacji lekarskiej. 
	Dokumenty przyjmowane są do 17 sierpnia 2012 r. 
 
Rozmowy kwalifikacyjne odbędą się w jednym z wyznaczonych dni w okresie od 27 do 28 sierpnia 2012 r. Kandydaci zostaną indywidualnie poinformowani o ewentualnej rozmowie kwalifikacyjnej bądź konsultacji lekarskiej. 
 
Po zakończeniu prac Komisji Rekrutacyjnej w dniu 30 sierpnia 2012 r. o godz. 13.00 w szkole zostaną wywieszone listy osób przyjętych do szkoły. 
 
Na stronie internetowej szkoły będzie zamieszczona informacja dotycząca rozpoczęcia roku szkolnego oraz wykazu rzeczy, w które należy się zaopatrzyć i przywieźć ze sobą do szkoły (dla osób przyjętych do szkoły z miejscem w internacie oraz dla osób przyjętych do szkoły bez miejsca w internacie). 
 
	Szczegółowe informacje można uzyskać w sekretariacie szkoły codziennie, z wyjątkiem sobót i niedziel, w godzinach od 8.00 do 15.00 osobiście lub telefonicznie 
tel. (12) 638-56-61. 
 
aaa 
4.2. Dzień otwarty - Zaproszenie 
 
Źródło: Informacja Krakowskiej Szkoły Masażu Leczniczego 
 
SZKOŁA POLICEALNA INTEGRACYJNA MASAŻU LECZNICZEGO NR 2 
30-079 KRAKÓW 
ul. KRÓLEWSKA 86 
www.masaz.home.pl 
tel. (12) 638-56-61 
 
DZIEŃ OTWARTY 
 
W DNIU 14 KWIETNIA 2012 W GODZINACH 10 - 15 
 
W programie: 
- prezentacja multimedialna 
- spotkania z nauczycielami i uczniami 
- zwiedzanie szkoły 
- bezpłatny masaż (dla kandydatów do szkoły) 
- stoisko informacyjne. 
 
Nasze atuty: 
* szkoła jest bezpłatna, 
* matura nie jest wymagana	 
* uzyskanie wykształcenia w zawodzie TECHNIK MASAŻYSTA poszukiwanym na europejskim rynku pracy 
* nowocześnie wyposażona baza dydaktyczna 
* możliwość podnoszenia kwalifikacji na różnego rodzaju kursach organizowanych przez szkołę 
* nauka języka angielskiego zawodowego 
* nauka języka migowego zasięg ogólnopolski 
* internat i stołówka na miejscu. 
 
 aaa 
4.3. "Poznaj Świat" w e-Kiosku 
 
Źródło: Informacja e-Kiosku 
 Data opublikowania: 2012-02-26 
 
Szanowni Państwo, Drodzy Czytelnicy Kiosku z prasą dla niewidomych, 
 
Mazowieckie Stowarzyszenie Pracy dla Niepełnosprawnych "De Facto", informuje o wprowadzeniu do oferty Kiosku nowego czasopisma. 
"Poznaj Świat" - to najstarszy polski miesięcznik podróżniczo-reportażowy, ukazujący się nieprzerwanie od 1948 roku. Ma on równie długą tradycję, jak Zespół Pieśni i Tańca "Mazowsze". 
Początkowo przez pół wieku był to popularno-naukowy miesięcznik geograficzny, wydawany przez Polskie Towarzystwo Geograficzne. Od 2002 do 2010 wydawcą było Wydawnictwo Bernardinum z Pelplina. Obecnym wydawcą jest firma Probier z Gdańska. Redaktorem naczelnym jest Dariusz Małkowski. 
"Poznaj Świat" jest pismem geograficzno-podróżniczym, propagującym wiedzę o świecie, jego geografii i miejscowych obyczajach. Miesięcznik pokazuje świat z polskiego punktu widzenia, dlatego w przeciwieństwie do innych pism podróżniczych nie zamieszcza przedruków z edycji światowych. Pismo redagowane jest z nadzwyczajną dbałością o wysoki poziom literacki, a autorami publikacji są prawie wyłącznie wybitni polscy felietoniści i podróżnicy. Redakcja ceni sobie różnorodność relacji i okrasza je wysokiej jakości zdjęciami. 
Poznaj Świat to miesięcznik, który uzależnia od czytania i podróży. Czytelnicy internetowego Kiosku z prasą dla niewidomych, będą mogli wkrótce czytać miesięcznik "Poznaj Świat" na stronie: 
http://ekiosk.defacto.org.pl/ 
Osoby zainteresowane prenumeratą powyższego czasopisma, proszę o przesłanie zamówienia na adres poczty elektronicznej: 
biuro@defacto.org.pl 
Z pozdrowieniami 
Ewa Ćwiek, Stowarzyszenie De Facto 
 
 aaa 
4.4. Indywidualne szkolenia rehabilitacyjne nowo ociemniałych 
 
 Źródło: Informacja organizatora szkoleń 
 
FUNDACJA NA RZECZ OSÓB NIEWIDOMYCH I SŁABOWIDZĄCYCH "VEGA" serdecznie zaprasza osoby nowo ociemniałe na bezpłatne szkolenia, które będą zawierały następującą tematykę: 
1. Prezentacja specjalistycznego sprzętu i oprogramowania dla osób z dysfunkcją wzroku. 
2. Porady prawne - przywileje i uprawnienia osób niepełnosprawnych 
3. Podstawy samoobsługi. 
Szkolenia odbywać się będą w ośrodku szkoleniowym o wieloletnich tradycjach, tj. MEDISON - Wojciech Maj w Kielcach. 
Koszt szkolenia i pobytu uczestnika pokrywa Fundacja "VEGA" ze środków własnych. 
Możliwy jest przyjazd z przewodnikiem za niewielką odpłatnością. 
Szkolenia są indywidualne i każdorazowo ustalane będą terminy z osobami zainteresowanymi. Planujemy rozpocząć je w kwietniu, a zakończyć w grudniu br. 
Czas trwania szkolenia - 3 dni. Liczba miejsc jest ograniczona. 
Zainteresowanych proszę o kontakt telefoniczny lub elektroniczny. 
Z poważaniem Krzysztof Janusik Prezes Fundacji "VEGA" 
tel.: 501 39 55 39 
e-mail: krzysztof.janusik@fundacja-vega 
www.fundacja-vega.pl 
 
aaa 
4.5. ZAPROSZENIE DO UDZIAŁU W PROJEKCIE 
- w spływie osób głuchoniewidomych 
 
Źródło: Informacja organizatora spływu 
 
Grupa nieformalna Empowerment Group wraz z Fundacją Eudajmonia z przyjemnością informuje, że rozpoczęła rekrutację do projektu "Empowerment-Ogólnopolski spływ kajakowy dla osób głuchoniewidomych" realizowanego w ramach programu Młodzież w Działaniu Akcja 1.2. Inicjatywy Młodzieżowe. 
Zwracamy się z uprzejmą prośbą o rozpowszechnienie informacji o projekcie wśród osób głuchoniewidomych, które są zainteresowane tą inicjatywą i dla których udział przyniesie wymierne korzyści. 
 
Kogo szukamy: 
Osób głuchoniewidomych: 
- 	mieszkających na terenie Rzeczpospolitej Polskiej i posiadających numer ewidencyjny PESEL, 
- w wieku 18-30 lat, 
- posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, 
- aktywnych fizycznie, 
- wykazujących się brakiem przeciwwskazań zdrowotnych do wzięcia udziału w projekcie; 
- gotowych zaangażować się i współtworzyć działania projektowe. 
 
Kilka słów o projekcie 
 
Tematem projektu jest szeroko rozumiana edukacja pozaformalna oraz aktywizacja społeczna młodzieży z mniejszymi szansami - młodzieży niepełnosprawnej sensorycznie poprzez wspólną, sportową inicjatywę. Projekt ma na celu przede wszystkim aktywizację fizyczną osób głuchoniewidomych, przełamywanie barier oraz społecznych stereotypów w zakresie wiedzy dotyczącej głuchoślepoty oraz kompilacji tej niepełnosprawności ze sportem, integrację, nabywanie przez uczestników kompetencji miękkich - umiejętności pracy w grupie, radzenia sobie w sytuacjach niecodziennych, a także umiejętności twardych z zakresu pierwszej pomocy, przedsiębiorczości oraz polskiego języka migowego. Uczestnicy będą brali również aktywny udział w organizacji spływu poprzez wykonanie powierzonych im działań i realizację własnych twórczych inicjatyw w przyjaznej i wspierającej atmosferze. 
W ramach projektu zaplanowano działania trójetapowe: 
1.	dwudniowe spotkanie informacyjne we Wrocławiu, przygotowujące do spływu - maj 2012 roku; 
2.	pięciodniowy spływ kajakowy w czerwcu 2012 roku; 
3.	spotkania podsumowujące na wrocławskich uczelniach wyższych, mające na celu rozpowszechnienie rezultatów projektu - czerwiec/lipiec 2012 roku. 
 
Kilka informacji o programie Młodzież w działaniu: 
 
"Młodzież w działaniu" to program Unii Europejskiej, który pozwala uzyskać dofinansowanie na realizację projektu. Dzięki temu młodzi ludzie w wieku 13-30 lat mogą realizować swoje pasje, rozwijać umiejętności i zdobywać nowe doświadczenia w czasie wolnym od nauki. 
Program adresowany jest również do osób pracujących z młodzieżą oraz organizacji działających na rzecz młodzieży, które chcą podnieść swoje kwalifikacje, rozwinąć działalność czy nawiązać współpracę międzynarodową. 
"Młodzież w działaniu" wspiera przedsięwzięcia, które mają pomóc w rozwoju osobowości młodych ludzi oraz sprzyjać nabywaniu nowych umiejętności. Za realizację programu w Polsce odpowiada Narodowa Agencja Programu "Młodzież w działaniu", której rolę pełni Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji. 
Program "Młodzież w działaniu" powstał jednak nie tylko po to, aby finansować projekty młodych ludzi, ale także po to, by realizować inne, długofalowe cele, takie jak: przezwyciężanie barier, uprzedzeń i stereotypów wśród młodych ludzi i zastępowanie ich poczuciem solidarności i tolerancji, wspieranie mobilności młodzieży oraz promowanie aktywności obywatelskiej, a w szczególności obywatelstwa europejskiego. 
(Źródło: http://www.mlodziez.org.pl/program/o-programie) 
 
Informacje o organizatorach 
 
 Nieformalna grupa młodzieży Empowerment Group powstała w związku z nawiązaniem współpracy z Fundacją Eudajmonia. Działacze Fundacji zostali zapoznani z naszymi potrzebami i zainteresowaniami. W odpowiedzi na nasze potrzeby przedstawiono nam ofertę projektów "Młodzież w działaniu" i zachęcono do działania. Celem powstania grupy jest realizacja spływu kajakowego dla osób głuchoniewidomych oraz przełamywanie stereotypów związanych z ograniczeniami, jakie niesie ze sobą złożona niepełnosprawność sensoryczna. Pomysł na inicjatywę sportową zrodził się już w 2011 roku. Przy pomocy studentów i pracowników Akademii Wychowania Fizycznego z Poznania przeprowadziliśmy wtedy pilotażowy spływ kajakowy. Inicjatywa została zakończona sukcesem. Ze strony poznańskiego AWF oraz uczestników spływu pojawiła się chęć powtórzenia imprezy sportowej w większej grupie, na dłuższej trasie, zakończonego prezentacjami rezultatów w celu propagowania sportu wśród osób niepełnosprawnych. W skład grupy inicjatywnej wchodzą zarówno uczestnicy pilotażowego spływu: Destina Kuliś (tłumacz-przewodnik, studentka pedagogiki), Łukasz Betka (osoba głuchoniewidoma) oraz popierające ideę Kalina Żaczek i Kasia Konieczna - absolwentka pedagogiki i studentka administracji, wykwalifikowane tłumaczki-przewodniczki. Wszyscy członkowie grupy znają się przede wszystkim z regularnych działań we wrocławskim Towarzystwie Pomocy Głuchoniewidomym i są otwarci na współpracę z Fundacją Eudajmonia. 
Organizacja wspierająca ostatnie 3 lata aktywności koncentrowała się na realizacji celów statutowych związanych z aspektem wyrównywania szans osób i grup defaworyzowanych. Wiązało się to z realizacją działań, imprez, projektów skierowanych do wskazanej grupy przy wykorzystaniu środków ze źródeł prywatnych (darowizny) oraz dotacji pozyskiwanych w drodze konkursów. Większość zrealizowanych dotychczas działań służyła wsparciu merytorycznemu i aktywizacji beneficjentów, co przekładać się miało na poprawę jakości życia i przyczyniać się do wyrównywania szans tych osób. Informacje o aktualnych działaniach Fundacji: www.eudajmonia.pl. 
 
Zgłoszenia 
 
 Osoby zainteresowane udziałem w rekrutacji do projektu, prosimy o kontakt pod adresem: splyw.empowerment@gmail.com w celu otrzymania Formularza Zgłoszeniowego oraz Regulaminu Uczestnictwa. 
Zgłoszenia przyjmowane są do dnia 10 kwietnia 2012 roku. Formularze nadesłane po wyznaczonym terminie nie będą brane pod uwagę. 
Informujemy, że liczba miejsc w projekcie jest ograniczona (13 osób). O przyjęciu do projektu decyduje spełnienie wszystkich niezbędnych wymogów formalnych oraz motywacja do udziału! Zapraszamy! 
 
Z pozdrowieniami 
Empowerment Group 
 
aaa 
4.6. Biblioteka nut chóralnych 
 
Źródło: Informacja Towarzystwa Muzycznego 
 
Towarzystwo Muzyczne im. Edwina Kowalika przygotowało internetową bibliotekę nut chóralnych dzięki dofinansowaniu Fundacji Bankowej im. Leopolda Kronenberga. Baza nut jest jeszcze w fazie testowania, ale już teraz zapraszamy do korzystania z niej. 
W chwili obecnej biblioteka obejmuje 210 utworów w opracowaniu na czterogłosowy chór mieszany. Obok powszechnie spotykanego w podobnych bazach formatu PDF, utwory prezentowane są także w formacie txt i mp3. 
Format txt zapewnia dostęp do partytur osobom niewidomym, co stanowi element innowacyjny, niespotykany w tego rodzaju bazach utworów. 
W formacie mp3 demonstrowane są nagrania utworów w wykonaniu zespołu kameralnego z udziałem osób niewidomych (Cantores Martinenses senza Battuta, późniejszego zespołu Signum). Osoby niewidome, które chciałyby się zaopatrzyć w nuty brajlowskie, mogą zamówić ich wydrukowanie w Towarzystwie Muzycznym. 
Korzystanie z bazy jest bezpłatne. 
Zapraszamy do odwiedzania biblioteki pod adresem: 
www.idn.org.pl/towmuz/biblioteka 
 
 aaa 
4.7. Finał II Ogólnopolskiego Konkursu Plastycznego "Błogosławiony Jan Paweł II" 
 
Źródło: Informacja organizatora 
 
W dniu 4 kwietnia br. odbędzie się uroczysty finał II Ogólnopolskiego Konkursu Plastycznego "Błogosławiony Jan Paweł II" połączonego ze Spotkaniem Wielkanocnym. Organizatorem Konkursu jest Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci Słabo Widzących i Niewidomych im. Zofii Książek- Bregułowej w Dąbrowie Górniczej. 
Konkurs jest organizowany z myślą o uczniach ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, a patronują mu: Bp dr Grzegorz Kaszak-Ordynariusz Diecezji Sosnowieckiej, Prezydent Miasta Dąbrowy Górniczej Zbigniew Podraza oraz Śląski Kurator Oświaty Stanisław Faber. 
Celem organizowanego po raz drugi konkursu jest przybliżenie postaci Jana Pawła II, przypomnienie podstawowych wartości, które głosił, pobudzenie aktywności twórczej uczniów oraz prezentacja twórczości uczniów szkół specjalnych. 
 
 aaa 
4.8. Lubelskie kino otwiera się na osoby niewidome 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania: 2012-03-02 
 
W lubelskim kinie Bajka po raz pierwszy zorganizowano seans dla osób z dysfunkcją wzroku. Sam pomysł i wydarzenie podobały się wszystkim przybyłym miłośnikom kina, wybór filmu, jak zawsze, wzbudził dyskusję. 
- Pomysł mieliśmy już dawno, chcieliśmy projektować filmy z audiodeskrypcją. Firma Silent Disco wypożyczyła nam słuchawki i transmitery, dzięki którym można było bezprzewodowo słuchać filmu. Z kolei Fundacja "Zdążyć z Pomocą" udostępniła nam skrypt. Nawiązaliśmy współpracę z kinem Bajka, które zgodziło się na bezpłatny wstęp - mówi Paweł Romański z Fundacji 5Pora Roku. Widzowie mogli obejrzeć film "Rewers". 
Opinie o produkcji były różne, ale sama inicjatywa podobała się wszystkim bez wyjątku. Do kina przyszło ok. 40 osób z dysfunkcją wzroku wraz z osobami towarzyszącymi i opiekunami. Seans był otwarty i mógł skorzystać z niego każdy. 
- Z informacją o projekcji filmu z audiodeskrypcją dotarliśmy do instytucji, które na co dzień zajmują się osobami z dysfunkcją wzroku. Podobne, bezpłatne projekcje filmów planujemy organizować raz w miesiącu. Mam nadzieję, że nam się to uda, gdyż okazało się, że jest duże zapotrzebowanie na takie inicjatywy - mówi Romański. 
 
aaa 
4.9. Czarne Skrzynki Snów 
 
Źródło: http://www.strefaimprez.pl 
 
Dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej zaprasza na wernisaż wystawy Marii Bitki: Czarne Skrzynki Snów - Wystawa inspirowana snami niewidomych. 
Opolanka i absolwentka Instytutu Sztuki UO - Maria Bitka - w ramach studiów na kierunku intermedia na krakowskiej ASP, rozpoczęła pracę nad wizualizacją snów osób niewidzących. Wystawa "Czarne Skrzynki Snów", na którą serdecznie Państwa zapraszamy, podsumowuje kilka miesięcy pracy artystki nad tym zagadnieniem. 
Czarne Skrzynki Snów to projekt zainspirowany snami osób niewidomych. Kiedy śpimy, wszyscy mamy zamknięte oczy, a jednak to, co pamiętamy po przebudzeniu, to najczęściej obrazy. Autorka wystawy zapytała niewidomych, jak wyglądają ich sny i na podstawie opowieści przygotowała "ilustracje" w postaci multisensorycznej instalacji. 
Taki sen to powtórzenie - przetworzenie rzeczywistości bez światła. Rzeczywistości, w której inne zmysły wyostrzają się i grają główną rolę. Aby odtworzyć sen niewidomego, trzeba spróbować odtworzyć jego rzeczywistość, a następnie poddać ją deformacji - zaburzyć percepcje, wprowadzić pewien dysonans. Na wystawie nie będzie więc można nic zobaczyć - tylko poczuć, powąchać, usłyszeć, uczestniczyć... zgubić się w labiryncie snów. 
Początkowo chciałam potraktować sny jako pretekst do stworzenia ciekawych wizualnie prac jednak proces pracy nad projektem i doświadczenia, które przy tym zdobywam prowadzi mnie gdzie indziej. 
Sama próba wyobrażenia sobie rzeczywistości niewidomych jest trudna, zwłaszcza gdy taka osoba nie miała nigdy kontaktu z rzeczywistością wizualną. Temat wystawy - sny niewidomych jest bardzo abstrakcyjny nie materialny i może być realizowany na wiele różnych sposobów. Bardzo kusząca jest możliwość wykorzystania najpłytszej warstwy snów - postawienie na multimedialne i migające "gadżety". Chciałabym tego uniknąć i spróbować wejść głębiej. 
Na wystawie proszę się więc nie spodziewać wizualnych fajerwerków. Zamiast tego chcę wykorzystać zapach, temperaturę powietrza, obecność osób - publiczności, która zostanie wciągnięta w przestrzeń wystawy. 
- Maria Bitka, fragm. wywiadu. 
Wernisaż odbędzie się w Galerii ZAMOSTEK, MBP ul. Minorytów 4. 
 
aaa 
4.10. Specjalne hamburgery dla osób niewidomych przygotowała sieć Wimpy Burgers 
 
Źródło: www.kampaniespoleczne.pl 
 
 Ciekawa kampania, bazująca na dobrym pomyśle i tylko 15 kanapkach od razu stała się hitem. Popularna sieć restauracji z RPA postanowiła zawalczyć o niewidzących klientów, co jest oczywiście zamiarem komercyjnym, ale celem kampanii - co warto podkreślić - było zyskanie grona dodatkowych zwolenników, uświadamiając im, że w każdym z lokali Wimpy Burgers dostępne jest menu w języku Braille'a, a osoby niewidome mogą czuć się jak w domu. 
Powodzenie kampanii w dużej mierze zależało od precyzji i cierpliwości kucharzy Wimpy Burgers. Jednym z głównych narzędzi kampanii było bowiem 15 bułek na których widniało hasło ułożone w języku Braille'a z ziaren sezamu. Dzięki niemu, niewidomy konsument mógł "odczytać" z kanapki, z jakich produktów została ona przyrządzona: "100 proc. Pure Beef Burger Made For You" ("100 proc. wołowiny w Twoim burgerze"). 
Braille Burgerami poczęstowano 15 podopiecznych trzech instytucji z RPA pracujących z osobami niewidomymi. Te z kolei powiadomiły swoich podopiecznych o akcji Wimpy Burgers, a film z opisem kampanii trafił do ponad 800 tysięcy innych osób. 
Wimpy Burgers udało się nie tylko trafić do niewidomych adresatów kampanii, ale także uatrakcyjnić swój wizerunek w oczach "widzących" odbiorców. Stworzenie specjalnej oferty dla osób niewidomych pozwoliło na wykreowanie wizerunku marki odpowiedzialnej społecznie. 
Kampania zrealizowana została przez agencję Metropolitan Republic. P. Niemyska 
 
 *** 
 
Uwaga! Informacja dla mniej wyrobionych czytelników. 
W powyższej publikacji nieprawidłowo użyto "język Braille'a". Jest to częsty błąd używany przez niektórych dziennikarzy i inne niezorientowane osoby. Powinno być po prostu "w brajlu" albo "w piśmie punktowym". 
(Przypis redakcji "WiM") 
 
aaa 
4.11. Twórczość dzieci niewidomych i niedowidzących 
Barbara Podgórska 
 
Źródło: www.wiadomosci24.pl 
Data opublikowania: 2012-03-07 
 
Ruda Śląska Muzeum Miejskie im. Maksymiliana Chroboka Specjalny Ośrodek dla Dzieci Niewidzących i Słabowidzących w Krakowie 
 
W Muzeum Miejskim im. Maksymiliana Chroboka zaprezentowano umiejętności plastyczne, muzyczne i poetyckie dzieci ze Specjalnego Ośrodka dla Dzieci Niewidzących i Słabowidzących w Krakowie. Wernisaż otworzyła dyrektor muzeum dr Barbara Nowak, a wprowadzenia w barwny świat plastyki dzieci upośledzonych wzrokowo dokonała komisarz, Irena Twardoch. 
Ekspozycja obejmuje ponad sto prac, wykonanych różnymi technikami i przy wykorzystaniu rozmaitych materiałów. Rzeczą rzucającą się w oczy oglądających jest ich niezwykła barwność, wręcz radość kolorystyczna. Malunki i kompozycje wprost kipią od gorących barw. 
Wernisażowi towarzyszył występ artystyczny młodzieży z ośrodka, grającej na fortepianie, organach i gitarze oraz deklamacje wierszy napisanych przez niewidome lub słabowidzące dzieci. 
Wystawa i występ pokazały jak istotnie obcowanie ze sztuką ułatwia pokonywanie niepełnosprawności. 
Wszyscy goście zwiedzili rudzkie muzeum. Na pożegnanie otrzymali kwiaty. 
 
 *** 
 
Ciekawe, jak tego rodzaju informacje są odbierane przez przeciętnych czytelników gazet. Jak współgrają te "Malunki i kompozycje wprost kipiące od gorących barw" z dziećmi niewidomymi i niedowidzącymi? 
(przypis redakcji "WiM") 

 aaa 
4.12. Muzeum Śląskie pochwaliło się dostępnością strony, czy nie za szybko? 
Michał Dębiec 
 
Źródło: http://www.MoimiOczami.pl 
Data opublikowania: 2012-01-20 
 
Muzeum Śląskie pochwaliło się dostępnością strony. Oczywiście nie zawsze jest tak różowo, jak w informacjach prasowych piszą. 
Strona rzeczywiście jest dostępna dla osób niewidomych, jednak nie została przetestowana pod kątem użytkowników wykorzystujących standardowy tryb dużego kontrastu w systemie. Szkoda, bo odpowiednio wczesny test na użytkownikach niepełnosprawnych wyeliminowałby błędy i wstyd, serwis byłby naprawdę dostępny, a ja bym się nie czepiał. Skoro jednak czytam w informacji: "Strona internetowa Muzeum Śląskiego w Katowicach została dostosowana do potrzeb osób niewidomych oraz słabowidzących", to jako słabowidzący się wypowiem. 
 
W widoku standardowym strony głównej Muzeum Śląskiego widzimy cały layout zawierający w topie kontrolki do zmiany wielkości z czcionek i kontrastu. "Skoro są kontrolki, to wszystko jest w porządalu" - pomyślał właściciel serwisu. Zobaczmy jak wygląda serwis w standardowym trybie systemowym dużego kontrastu, którego używają osoby wymagające maksymalnie wysokiego kontrastu (a znam ich stosunkowo dużo): 
Ramka i przycisk zatwierdzający do wyszukiwarki wewnątrz-serwisowej zniknęły. Po najechaniu kursorem myszy pojawia się tytuł w chmurce "Wpisz sukana frazę", ale to tylko literówka. Obok znajdowały się w widoku standardowym ikony do powiększania czcionki. Wątpię, by były klikane, ale nawet jeśli - nie są widoczne dla użytkownika trybu dużego kontrastu, czyli "wymagasz dużego kontrastu na co dzień? Masz problem. Chcesz dodatkowo zwiększyć czcionkę? Masz problem". Aby zapisać się do newslettera (dolny prawy róg strony) należy znaleźć niewidzialny nagłówek "Newsletter", wpisać w niewidzialną tabelę swój email i zatwierdzić niewidzialnym przyciskiem. Naprawdę! 
O dziwo, po kliknięciu w kontrolkę zmiany kontrastu, problemy, które miałem po wejściu na stronę zniknęły - czyli da się w specjalnej wersji strony zrobić dobrze, ale nie da się w widoku standardowym bez specjalnych protez. Nie wierzę. 
Pozostaje także pytanie czy użytkownik standardowego systemowego trybu dużego kontrastu w ogóle kiedykolwiek pomyśli o kliknięciu w kontrolkę zmieniającą kontrast - przecież on już ma taki, jaki sobie ustawił w komputerze, by móc wpierw włączyć przeglądarkę. 
Ktoś mógłby zapytać, dlaczego krytykuję stronę w dużej mierze dostępną, a nie inną, w ogóle niedostępną. Spieszę z odpowiedzią - niedostępność w moim odczuciu jest ogólnie karygodna i każdy webmaster powinien nad nią pracować. Jednak za szczególnie szkodliwe dla tematyki dostępności internetu uznaję "mydlenie oczu" poprzez: · 
- nagradzanie strony za dostępność, gdy wciąż powoduje ona bariery dla użytkowników z niepełnosprawnością, 
- umieszczanie mylących emblematów, kojarzonych z niepełnosprawnością, podczas gdy nie przeprowadzono testów na całkiem znanej i zidentyfikowanej grupie użytkowników trybu dużego kontrastu, 
- chwalenie się dostępnością w mediach, w praktyce jednak rozumianą jako "dostępność dla niewidomych i słabowidzących, ale oprócz grupy użytkowników korzystających z dużego kontrastu", 
- wstawianie kontrolki zmiany kontrastu lub tzw. "mówiącej przeglądarki" pewnej znanej firmy komercyjnej jako remedium na niedostępność oryginalnej strony oglądanej w trybie dużego kontrastu i poprzez czytniki ekranu. 
Moim zdaniem strona Muzeum Śląskiego jest przykładem na krzywdzące i dyskryminujące uchybienie w procedurze testów. Niestety, jest to powszechna praktyka w Internecie, ale skoro już strona dąży do pełnej dostępności, dlaczego pomija się użytkowników dużego kontrastu? 
Jakie są Wasze odczucia po argumentah, które podałem? 
 
 aaa 
5. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
aaa 
5.1. Honor czy wstyd dla Związku? 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 W BIP nr 04 (25), marzec 2012 w publikacji "Zarząd Główny PZN: To honor dla Związku" czytamy: 
 
"Władysław Gołąb, Marian Ostojewski i Józef Szczurek zostali honorowymi członkami Polskiego Związku Niewidomych. Godność tę, w uznaniu wieloletniej działalności na rzecz środowiska osób niewidomych, przyznał im Zarząd Główny Związku. Z wnioskiem wystąpiło prezydium ZG PZN". 
 
Informacja ta powinna ukazać się w dziale 4. "Wydarzenia, ogłoszenia i informacje". Powinna kończyć się gratulacjami dla osób wyróżnionych nadaniem im godności Członka Honorowego. Tymczasem zamieszczam ją w dziale 5. "Organizacyjne, prawne, społeczne i świadomościowe problemy". Dlaczego? 
 
 Godność Członka Honorowego jest najwyższym wyróżnieniem, jakie mogą nadać władze stowarzyszenia osobie zasłużonej w jego działalności. 
W Polskim Związku Niewidomych, według statutu Członkiem Honorowym może być osoba fizyczna zasłużona w realizacji zadań statutowych Związku, której godność taką nada Zarząd Główny. 
Z godnością tą nie wiążą się szczególne uprawnienia, lecz stanowi ona dowód najwyższego uznania. 
Statut stanowi, że Członek honorowy ma prawo uczestniczyć z głosem doradczym w Krajowym Zjeździe Delegatów i zjeździe delegatów okręgu, na terenie którego mieszka. 
 
Wyżej wymienionym osobom godność Członka Honorowego nadał Zarząd Główny w dniu 23 listopada 2011 r. Tymczasem informację na ten temat "Biuletyn Informacyjny Pochodni" podał dopiero na początku marca 2012 r. Już to samo jest mało zrozumiałe i świadczy o lekceważeniu członków, tych zwyczajnych, przez władze Związku. Przecież "BIP" ukazywał się w grudniu ub.r. i w styczniu oraz w lutym br. Skąd więc ta zwłoka? 
To jednak nie stanowiłoby jeszcze powodu czynienia problemu z poważnej informacji. Problem stanowi jedna z osób, której tę godność nadano. 
Zanim jednak wyjaśnię swoje obiekcje, przedstawię za "BIP" nr 04 (25) sylwetki Władysława Gołąba i Józefa Szczurka oraz złożę im gratulacje. 
 
Czytamy: 
"Władysław Gołąb - w PZN od samego początku, a więc od 1951 roku, radca prawny w ZG PZN od 1955 roku do połowy lat dwutysięcznych, przez 4 lata członek prezydium ZG PZN, w latach 1956-1957 członek Komitetu Organizacyjnego Związku Spółdzielni Niewidomych, od 1973 roku członek zarządu Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi w Laskach, od 1975 prezes zarządu TONOL, twórca i redaktor "Encyklopedii prawa", która ukazywała się od połowy lat siedemdziesiątych do 2009 roku, autor "Poradnika encyklopedycznego dla niepełnosprawnych". 
Serdecznie gratuluję Panie Mecenasie, serdecznie gratuluję Panie Prezesie. Życzę Panu jeszcze wielu osiągnięć i sukcesów w działalności na rzecz niewidomych i słabowidzących. 
 
Józef Szczurek - w PZN od samego początku, czyli od 1951 roku, dziennikarz, publicysta, współpracownik magazynu społeczno-kulturalnego PZN "Pochodnia" od 1954 roku, od 1958 do 1994 roku redaktor naczelny "Pochodni", pracami redakcji kierował więc przez 36 lat, w latach 1962-1983 koordynator pracy redakcji wydawnictw PZN, doradca merytoryczny w sprawie wydawnictw PZN w relacjach Związek-rząd, autor książek poświęconych Polskiemu Związkowi Niewidomych oraz tworzącym go ludziom: "Ciemność przezwyciężona", "Ręce, które widzą", "Historia na żywo", "Oni torowali drogi" cz. I i II, od 20 lat tworzy też "Nikipedię Tyflologiczną", w której zbiera informacje o nieżyjących i żyjących osobach ważnych dla środowiska niewidomych i niedowidzących, zebrał już ponad 500 dłuższych i krótszych biogramów (od 100 stron do krótkich notek), opracowanie istnieje na razie wyłącznie w wersji elektronicznej, nikt jeszcze tego nie wydał. 
Józku! Przyjmij moje szczere gratulacje i najlepsze życzenia. Życzę Ci wielu interesujących publikacji, zdrowia i powodów do zadowolenia w każdym dniu. 
 
 A teraz sylwetka Mariana Ostojewskiego, którego "dokonania" nie pozwalają mi uznać jego wyróżnienia i złożyć gratulacji: 
Dalej cytuję za "BIP" nr 04 (25). 
"Marian Ostojewski - w PZN od 1951 roku, a więc od samego początku, od 1951 roku w zarządzie Okręgu Lubelskiego PZN, w latach 1958-1962 sekretarz zarządu Okręgu Lubelskiego, od 1962 do 1990 wiceprezes lubelskiej Spółdzielni Niewidomych im. Modesta Sękowskiego, wieloletni członek Zarządu Głównego PZN, przez dwie kadencje wiceprezes ZG PZN, w latach 1989-1997 przewodniczący Głównej Komisji Rewizyjnej, czterokrotnie wybierany na prezesa zarządu Okręgu Lubelskiego PZN, ostatni raz jednogłośnie w październiku ub. roku, przez jedną kadencję wiceprezes Związku Spółdzielni Niewidomych, przez dwie kadencje członek Rady Narodowej w Lublinie - za co otrzymał Złotą Odznakę Zasługi dla Miasta, przez 8 lat ławnik w lubelskim sądzie karnym, nigdy nie należał do PZPR ani związków zawodowych. 
 
Dorobek p. Mariana Ostojewskiego wygląda nawet imponująco. Wprawdzie nie bardzo wiadomo, czego dokonał, ale wysokie i najwyższe funkcje piastował w naszym środowisku przez kilkadziesiąt lat. 
Mnie jednak interesują głównie lata 1989-1997, w których był przewodniczącym Głównej Komisji Rewizyjnej. W latach tych PZN doprowadzony został na skraj przepaści. Za cud można uznać fakt, że nie ogłosił bankructwa. 
Kiedy Prezydium Zarządu Głównego pod przewodnictwem Tadeusza Madzi w maju 1998 r. i Komisja Rewizyjna pod kierownictwem Mariana Ostojewskiego zakończyły swoją działalność, PZN był zupełnie bez pieniędzy - za to miał kilkumilionowe długi w gotówce i kilkunasto a może nawet kilkudziesięciomilionowe zobowiązania wynikające z poręczeń udzielanych na lewo i prawo. 
Nowe Prezydium ZG PZN wybrane na Nadzwyczajnym Zjeździe PZN w czerwcu 1998 r. zastało m.in. około 30 milionów złotych nierozliczonych zadań z PFRON. Nie był to dług w sensie pieniężnym, lecz brak dokumentów z kilku lat, których wymagał PFRON. Wymagało to olbrzymiej pracy, żeby zebrać te dokumenty i dostarczyć do centrali PFRON. GKR powinna była przeciwdziałać tym nieprawidłowościom. 
Załatwienie sprawy, na szczęście, nie wymagało pieniędzy i udało się rozliczyć z PFRON dzięki wielkiemu zaangażowaniu pracowników księgowości w biurze ZG PZN i w biurach zarządów okręgów. 
Gorzej było ze zobowiązaniami, które wyniknęły z przekazywania pieniędzy na inne cele niż określały to umowy z PFRON-em i innymi instytucjami finansującymi działalność PZN-u. Długi z tego tytułu w stosunku do PFRON i Ministerstwa Zdrowia wyniosły kilka milionów złotych. GKR pod kierownictwem pana Mariana Ostojewskiego nie przeciwdziałała skutecznie tym nadużyciom. 
Były również inne długi, np. nieopłacone rachunki za energię elektryczną, za ciepłą i zimną wodę, za wywóz śmieci, za rozmowy telefoniczne, podatki i inne pomniejsze opłaty. Tym długom GKR również nie zapobiegła. W rezultacie komornicy zablokowali konta ZG PZN i na nic nie było pieniędzy. 
Kolejnym problebem były zobowiązania wynikające z udzielanych poręczeń różnym, dziwnym podmiotom, niekiedy niezwiązanych z PZN-em. Tylko wobec AmerBanku ZG PZN miał z tego tytułu zobowiązanie na kwotę 9 milionów 300 tysięcy marek niemieckich z procentami do 17 milionów marek. Warto przypomnieć, że w tym czasie marka kosztowała około 2 złote. Mniejszych poręczeń, ale również na wielkie kwoty było znacznie więcej. Zarząd Główny udzielił Prezydium nieograniczonych pełnomocnictw w gwarantowaniu majątkiem Związku różnych przedsięwzięć różnym podmiotom. Prezydium ZG PZN pod przewodnictwem Tadeusza Madzi bez opamiętania zaciągało długi i udzielało poręczeń majątkiem Związku, a GKR, której przewodniczył Marian Ostojewski nie potrafiła albo nie chciała zapobiec tej szkodliwej działalności. 
Wyprowadzenie Związku z zapaści finansowej wymagało spłaty ponad 4 miliony złotych długów, uwolnienia się na drodze sądowej, w drodze negocjacji lub wyłożenia gotówki od wielomilionowych zobowiązań i rozliczenia dokumentami zadań na około 30 milionów. 
 
Czy taka działalność jest podstawą przyznania godności Członka Honorowego? A może członkowie najwyższych władz Związku, Zarządu Głównego, Prezydium ZG, Głównej Komisji Rewizyjnej i jej Prezydium są tylko do przyjmowania odznaczeń, zaszczytów, pławienia się w splendorze, a żadna odpowiedzialność na nich nie ciąży? 
Dodam, że nikt z Zarządu Głównego i jego Prezydium, a także nikt z Głównej Komisji Rewizyjnej działających w okresie doprowadzania PZN-u do ruiny nie poniósł żadnych konsekwencji organizacyjnych. Tadeusz Madzia zrezygnował z członkostwa i na tym jego sprawa w PZN została zakończona. Został wprawdzie skazany na rok więzienia w zawieszeniu, ale to nie przez Sąd Koleżeński tylko powszechny. W stosunku do innych odpowiedzialnych osób - członków Prezydjum ZG PZN całkowicie uległych panu prezesowi, którzy razem z nim podejmowali obłędne decyzje ani przewodniczącemu GKR, który bez zastrzeżeń popierał wszystko, co pan prezes wymyślił - żadnych organizacyjnych konsekwencji nie wyciągnięto. 
 
Stawiam pytanie Delegatom na XVI Krajowy Zjazd Polskiego Związku Niewidomych, czy akceptują decyzję Zarządu Głównego PZN, na mocy której pan Marian Ostojewski został Honorowym Członkiem Polskiego Związku Niewidomych? 
Trudno zrozumieć, że osoby odpowiedzialne za tak wielkie nadużycia, nieprawidłowości i straty finansowe oraz moralne, w terenie są wybierane do władz tak, jakby za nic nie odpowiadały. Naprawdę jest to trudne do zrozumienia, ale zupełnie niezrozumiałe jest, że Zarząd Główny przyznaje najwyższe godności osobom tak "zasłużonym", jak Marian Ostojewski. Przecież, gdyby w PZN istniał Trybunał Stanu, to pan Ostojewski obok przewodniczącego ZG PZN i pozostałych członków ówczesnego Prezydium ZG powinien przed nim stanąć. Jeżeli natomiast zasługuje na tę godność, to znaczy, że nikt za nic w PZN nie odpowiada, wszystkie władze statutowe są bezwolnymi organami, Statut jest fikcją i w naszej organizacji nie obowiązuje żadne prawo ani nawet elementarna przyzwoitość. 
Jeżeli Zjazd nie uchyli omawianej decyzji Zarządu Głównego, jeżeli podzieli tak niebywałą "wielkoduszność", jeżeli zgodzi się na taką inflację godności Członka Honorowego PZN, to może wykaże również minimum dobrej woli i zrehabilituje osoby, które uratowały Związek przed bankructwem, spłaciły zdecydowaną większość długów, uwolniły PZN od kolosalnych zobowiązań i przyczyniły się do częściowego odzyskania wiarygodności przez nasze stowarzyszenie. Dokonanie tego jest niezwykłym sukcesem i wymagało niezwykłych wysiłków. Są to fakty bezsporne. 
Można powiedzieć, że osoby te popełniły również błędy związane ze sprzedażą spółki "Dianina" i obiektu w Lubczy. Tak, można mówić o błędach, ale nie o wieloletnich nadużyciach. Za błędy te, a może także za uratowanie Związku przed upadkiem, Prezydium ZG po raz pierwszy w historii Związku hurtem nie otrzymało absolutorium w marcu 2004 r. Jeżeli więc jedna z głównych osób, które przyczyniły się do katastrofy finansowej i moralnej Związku zostaje jego Honorowym Członkiem, to może ci "przestępcy", którzy ratowali PZN, zasługują przynajmniej na rehabilitację. 
Sprawę tę powinni rozważyć całościowo w swoich sumieniach delegaci na XVI Zjazd i podjąć sprawiedliwą decyzję. 
 
Dla przypomnienia pod pozycją 5.2. zamieszczam obszerny fragment mojego artykułu opublikowanego w numerze 10/03 "Biuletynu Informacyjnego pt. "Czy naprawdę nie ma żadnych wątpliwości?" 
Na podstawie tego fragmentu będą mogli Państwo zorientować się, do jakiej sytuacji doprowadzony został PZN w latach działalności w GKR Mariana Ostojewskiego i Prezydium ZG PZN działającego do maja 1998 r. Cały artykuł znaleźć można w październikowym wydaniu "Biuletynu Informacyjnego" z 2003 r. 
 
aaa 
5.2. Czy naprawdę nie ma żadnych wątpliwości? 
Stanisław Kotowski 
 (obszerny fragment) 
 
Źródło: "Biuletyn Informacyjny" październik 2003 r. 
 
W dniu 28 czerwca 1998 r. wybrane zostało Prezydium Zarządu Głównego PZN i zaczęła się uporczywa walka o uratowanie naszego Związku. Były wówczas zablokowane konta bankowe Zarządu Głównego, nie były płacone rachunki za telefony, ciepłą i zimną wodę, prąd, wywóz nieczystości. Nie były płacone składki ZUS, nie były spłacane kredyty, odsetki od kredytów i inne rachunki. Realne zadłużenie szacowano na kwotę ponad 5 milionów złotych. Kwota ta nie obejmowała poręczonych kredytów zaciągniętych przez spółki PZN-u oraz obce podmioty gospodarcze. Niewidomi w całym kraju domagali się przyznanych im w 1997 r., a nie wypłaconych, pieniędzy na: lektoraty zawodowe i społeczne, na stypendia lektorskie, na zakup sprzętu rehabilitacyjnego itd. 
Szczególnie uciążliwe były zobowiązania wobec PFRON-u z tytułu nie rozliczenia zadań z lat ubiegłych oraz wykorzystania olbrzymich kwot na inne cele, niż wynikało to z umów z PFRON-em. PFRON bowiem ściśle przestrzega zasady, w myśl której nie przyznaje dofinansowań podmiotom, które posiadają wobec Funduszu wymagalne zobowiązania. Związek miał więc trudności w otrzymaniu pomocy z tego źródła. Nie było też żadnych innych stałych dochodów. Lokalami Związku i innymi obiektami administrowały spółki i Związek nie czerpał z ich wynajmu żadnych korzyści. Większość spółek związkowych przynosiła straty. Za siedem pierwszych miesięcy 1998 r. spółka "Centrum Gospodarcze" przyniosła straty brutto w wysokości 312 600 zł, spółka w Legnicy - 132 400 zł, "Dianina" w Ostrowcu Świętokrzyskim - 67 100 zł i spółka w Radomiu - 47 400 zł. 
Z cudem graniczy fakt, że PZN wówczas nie upadł. Sprawiły to starania kilku osób, których kompetencje i uczciwość obecnie podważa komisja w składzie: Ryszard Cebula, Piotr Dudek i Piotr Łożyński. Komisja ta nie zadała sobie trudu chociażby rozmowy z zainteresowanymi, nie podjęła próby zrozumienia, rozpatrzenia okoliczności i warunków, w jakich wówczas działały osoby oskarżane. Nie uwzględniła też faktu, że obecny skład Prezydium jest inny niż ten wybrany w 1998 r. oraz, że Prezydium nie jest monolitem. Członkowie Prezydium nie zawsze głosują jednomyślnie, zajmują różne stanowiska, opowiadają się za i przeciw różnym rozwiązaniom. Komisja faktu tego nie uwzględniła. 
"Dianina" została sprzedana w dniu 20 grudnia 1998 r., czyli w okresie największego spiętrzenia trudności finansowych. Partnerem tej transakcji była osoba, która mogła uwolnić spółkę od znacznej części zadłużenia i przez to zdjęcie ze Związku zobowiązań wynikających z gwarantowania kredytów. Obecnie łatwo oceniać tę transakcję, zwłaszcza gdy się nie uwzględnia sytuacji finansowej Związku z tamtego okresu, sytuacji finansowej sprzedawanej spółki i osoby faktycznego jej nabywcy. 
Naprawdę sytuacja Związku w 1998 r. groziła całkowitą katastrofą, a narastające straty spółki "Dianina" mogły przyśpieszyć tę katastrofę. Ale o to komisja nie pytała. 
Podobnie miała się sprawa ze sprzedażą nieruchomości w Lubczy. PFRON domagał się zwrotu zadłużenia z lat 1992-96 w wysokości 577 069,83 zł. PFRON wykazał przy tym dobrą wolę umarzając odsetki około 350 000 zł. Pałac w Lubczy niszczał i powodował konieczność ponoszenia kosztów związanych z jego utrzymaniem - ochrona, podatki, energia. Ogłoszenia w prasie, w Internecie, w Urzędzie Wojewódzkim w Kielcach nie spowodowały napływu ofert. Przez bardzo długi czas nikt nie wyraził zainteresowania nabyciem tej posiadłości. No i wreszcie znalazł się oszust, a my daliśmy się oszukać. Dodam, że sprawa nie jest zakończona i być może uda się odzyskać należność. Bez wątpienia, nie można chwalić się dobrym załatwieniem tej sprawy. Ale przecież być oszukanym, to nie to samo, co być nieuczciwym. 
W okresie od 28 czerwca 1998 r. zostały spłacone poważniejsze długi, które powstały przed tą datą: 
a) PFRON-owi - 1 307 700 zł i 73 000 zł tytułem zwrotu środków finansowych przeznaczonych w 1997 r. na inne cele niż były przyznane, 
b) PFRON-owi - 577 069 zł za nierozliczone zadania z lat 1992-96, 
c) ZUS-owi - 61 517 zł z tytułu zaległych składek, 
d) zadłużenia wobec dostawców energii elektrycznej i cieplnej, wody, wywóz nieczystości itp. w wysokości - 144 000 zł, 
e) Telekomunikacji - 118 133 zł za zaległe rachunki telefoniczne, 
f) odsetki za kredyt zaciągnięty w banku w Lublinie - 15 000 zł, 
g) kredyt zaciągnięty w banku łódzkim - 377 650 zł, 
h) z tytułu podatku od nieruchomości - 28 883 zł, 
i) wykonawcom remontu Ośrodka Leczniczo-Rehabilitacyjnego w Muszynie w wysokości - 434 465 zł, 
j) Zakładowemu Funduszowi Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - 165 000 zł, 
k) Fundacji "Cepelia" - 90 000 zł zadłużenia powstałego w 1995 r. z tytułu najmu posiadłości w Piasecznie, 
l) poręczone zobowiązania Spółdzielni Elektronicznej Niewidomych w Bielsku-Białej w wysokości - 37 467 zł, 
m) spółce "Print 6" za wydawnictwa - 178 075 zł, 
n) spółce ZNiW za wydawnictwa - 542 753 zł, 
o) spółce Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe w Warszawie - 60 000 zł, 
p) spółce ZNiW - 152 500 zł za udziały w Ośrodku "Kos", 
r/ spółce "Zakład Produkcyjno-Handlowy ZN" w Kielcach - 14 000 zł za udziały w Ośrodku "Kos". 
Razem spłacono zadłużenie w wysokości 4 377 212 zł. Jak Państwo widzą, sporo tego było. 
Do powyższych kwot należy jeszcze dodać mnóstwo drobnych zaległości płatniczych, koszty procesów i obsługi prawnej, podatki od sprzedaży majątku itp. 
Ponadto ściąganymi z całego kraju dokumentami rozliczono kilkadziesiąt milionów złotych przyznanych przez PFRON w latach 1992-97. Nie wymagało to pieniędzy, lecz olbrzymiej pracy. 
Ze sprzedaży majątku pochodziły następujące kwoty: 
a/ sprzedaży spółki "Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe" w Warszawie wraz z użytkowanym przez tę spółkę budynkiem w Częstochowie - 960 000 zł, 
b/ sprzedaży Spółki PZN w Radomiu - 170 000 zł, 
c/ Spółki PZN Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "Dianina" w Ostrowcu Świętokrzyskim - 20 000 zł, 
d/ sprzedaży 60 proc. udziałów w spółce Zakład Wielobranżowy w Warszawie - 155 000 zł, 
e/ Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowego w Chorzowie - 138 000 zł, 
 f/ udziałów w spółce w Siedlcach - 50 000 zł, 
g/ należności z tytułu poniesionych nakładów na zakup udziałów i inwestycji w "Kosie" - 1 030 000 zł oraz - 60 000 zł za wyposażenie tego Ośrodka, 
h/ Ośrodka w Lubogoszczy - 80 000 zł. 
Łącznie za wymienione walory Związek uzyskał kwotę 2 663 000 zł. Dodać należy, że Związek sprzedawał przeważnie udziały w nierentownych przedsiębiorstwach. Z nieruchomości sprzedano tylko: Ośrodek w Lubogoszczy, budynek w Częstochowie, posiadłość w Lubczy i to wszystko. 
Pieniądze uzyskane ze sprzedaży majątku zostały przeznaczone na spłatę długów. Jednak było ich stanowczo zbyt mało. Jak już wspomniałem, spłacono 4 377 212 zł długów. Za sprzedane składniki majątkowe Związek otrzymał 2 663 000 zł. Oznacza to, że 1 714 212 zł trzeba było wygospodarować z bieżących dochodów. 
Zestawienia te sporządziłem na podstawie publikacji w "Biuletynie Informacyjnym". Oznacza to, że nic nie było robione tajnie, po cichu. Każdy mógł na bieżąco śledzić tę działalność. Taki sposób sporządzenia zestawień jednak mógł spowodować, że pominąłem jakąś ważną informację. Nie ma to jednak większego wpływu na wymowę przedstawionych liczb. 
Po 1998 r. zmieniły się warunki finansowania działalności Związku - zamiast finansowania mamy dofinansowanie. Oznacza to, że do każdego realizowanego zadania Związek musi dokładać własne środki lub pochodzące od sponsorów. Wprowadzenie tej zasady spowodowało spiętrzenie trudności finansowych Związku. 
Część pieniędzy na spłatę długów, jak już wspomniałem, wygospodarowano z bieżących dochodów. Z dochodów tych dofinansowywane są również zadania częściowo finansowane przez PFRON, Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, Ministerstwo Zdrowia itp. 
Przypomnę, że wpływy z tytułu 1 proc. składek członkowskich przeznaczane są w całości na fundusz interwencyjny i na pomoc jednostkom organizacyjnym Związku. Na fundusz ten dodatkowo Związek przeznaczył 276 500 zł również z własnych dochodów. 
Dochody Związku pochodzą z wynajmu pomieszczeń w budynkach Związku oraz innych posiadłości i z zysków spółek związkowych, w niewielkim stopniu również od sponsorów. I nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby majątek ten wcześniej również przynosił dochody. Tak jednak nie było. Majątkiem Związku do 1998 r. administrowały: Zakład Wielobranżowy w Warszawie, Centrum Gospodarcze w Piasecznie i Zakład Wydawnictw i Nagrań w Warszawie. Związek nie miał żadnych dochodów z tego tytułu. Sprawy związane z administrowaniem majątkiem zostały uporządkowane po 1998 r. i przynosi on obecnie znaczne dochody. 
Reasumując można stwierdzić, że kolosalne zadłużenie powstało w latach dobrych dla Związku, w latach, w których otrzymywał znaczne dotacje. Spłacanie tych długów następuje natomiast w okresie bardzo trudnym, w okresie, w którym żadne zadania nie są finansowane w całości, a tylko dofinansowywane. 
Spłata tak kolosalnych długów, uporządkowanie spraw majątkowych, efektywne wykorzystywanie posiadanych zasobów nie świadczą chyba o niekompetencji i nieuczciwości osób podejmujących decyzje, jak przedstawia to komisja powołana przez ZG. 
Dodam, że po 1998 r. Związek prowadził procesy sądowe i uwolnił się od olbrzymich zobowiązań. Zobowiązania te tylko wobec AmerBanku wynosiły 9 300 000 marek niemieckich plus odsetki od tej kwoty. Udało się również uwolnić od konieczności spłaty zobowiązań wobec banku w Biskupcu. Ostatnim sądowym zwycięstwem jest wygrana z bankiem w Ostrowcu Świętokrzyskim. Sąd uznał za nieprawomocne udzielone w 1997 r. poręczenie kredytów na kwotę 350 000 zł - z odsetkami około 800 000 zł. Wyrok w dniu oddawania "Biuletynu" do druku nie był jeszcze prawomocny, ale stwarza nadzieję uwolnienia się i z tych zobowiązań. Dodam, że zobowiązania te były jedną z podstaw tak radykalnych oskarżeń wysuniętych przez komisję. 
Niestety, mamy też przegrane procesy, np. o unieważnienie poręczenia weksli wystawionych przez Centrum Gospodarcze. Zobowiązania z tego tytułu wynoszą obecnie ponad 2 miliony zł. Na Związku ciążą również wielkie zobowiązania wobec PFRON-u z tytułu poręczenia kredytów. 
Żeby było jasne, raz jeszcze podkreślam, że wszystkie te długi i zobowiązania powstały przed 1998 r. 
 
aaa 
5.3. W sprawie akredytacji prasowej - prośba i odmowa 
 
Źródło: Prośba redaktora naczelnego i odmowa sekretarz generalnej 
 
Warszawa, dnia 16 lutego 2012 r. 
 
 Pani Przewodnicząca Zarządu Głównego PZN 
mgr Anna Woźniak-Szymańska 
 
 Uprzejmie proszę o przyznanie mi akredytacji prasowej podczas obrad Krajowego Zjazdu Delegatów PZN. 
 
Jestem wydawcą i redaktorem naczelnym internetowego miesięcznika tyflospołecznego "Wiedza i Myśl". Miesięcznik ten ukazuje się już czwarty rok - do lutego br. ukazało się 38 numerów. W wersji tekstowej prenumeruje go 918 osób. Oprócz tego rozsyłany jest do około 50 bibliotek prowadzących działy dla niewidomych i ukazuje się w wersji dźwiękowej w formacie Mp3, w systemie DAISY. Objętość czasopisma jest, jak na prasę środowiskową, bardzo duża - około 140 znormalizowanych stron maszynopisu. 
Przyznanie mi akredytacji prasowej umożliwi przekazanie czytelnikom ważnych informacji, ocen i komentarzy. Będzie miało duże znaczenie w kształtowaniu świadomości niewidomych i słabowidzących. 
W zjeździe będę uczestniczyć z przewodnikiem. Aby nie narażać Związku na dodatkowe wydatki, uprzejmie informuję, że pokryję koszty wyżywienia i poczęstunków w czasie obrad Zjazdu. 
 Ze słowami szacunku 
Stanisław Kotowski 
 
 *** 
 
 Warszawa 20 marca 2012 
 Pan Stanisław Kotowski 
 
 W odpowiedzi na Pana pismo w sprawie akredytacji podczas obrad XVI Krajowego Zjazdu Delegatów uprzejmie informuję, że nie przewiduje się udziału prasy poza związkowej w obradach Zjazdu. 
 
Z poważaniem 
Podpisała sekretarz generalna ZG PZN 
Małgorzata Pacholec 
 
 aaa 
5.4. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH 
Felieton z refrenem i życzeniami 
Jerzy Ogonowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
	Na wykładzie w WSPS, jedna Pani z tytułem naukowym z zakresu rehabilitacji zaprezentowała postać pewnego głuchoniemego, który pracując nad sobą wiele lat, ukończył studia w normalnym trybie, pokonując wszystkie utrudnienia wynikające z jego niepełnosprawności. Miało to ukazać możliwości osób niepełnosprawnych, ale Pani ta zakończyła prezentację informacją, że człowiek ten jednak ożenił się z kobietą głuchoniemą, chociaż - wydawałoby się - mógłby inaczej. 
Tak więc, zdaniem prezenterki, pełna integracja przedstawianej osoby nastąpiłaby zapewne wówczas, gdyby w wybranej przez siebie życiowej partnerce uznał kogoś, kto jest od niego w jakimś sensie gorszy, mniej wartościowy lub coś w tym rodzaju. 
Czy zatem niepełnosprawność czyni człowieka o jakiś szczebel mniej wartościowym, a jeśli już uda mu się wyrwać z tego marginesu, to czy winien on czuć się na tyle nobilitowany, aby nie nawiązywać aż tak bliskich kontaktów z osobą, którą taka sama lub inna niepełnosprawność dotknęła? 
	W środowisku niewidomych występują bardzo różne postawy w stosunku do swej ślepoty i do niepełnosprawności. Nikt dokładnie tej sprawy nie badał, może zbyt wstydliwa, a może po prostu nie było zainteresowanych. 
Po raz pierwszy zetknąłem się z problemem jeszcze w szkole podstawowej, chociaż nie dlatego, że zastanawiałem się w ogóle nad sprawą. Wkrótce po powołaniu do życia czasopisma "Nasz Świat", przez kilka numerów była prowadzona na jego łamach dyskusja na temat sensowności istnienia niewidomych małżeństw. Komputerów wtedy jeszcze nie znano, zatem dziś trudno by było odnaleźć ten kącik zatytułowany "Co myślę". Z tego, co zostało mi w pamięci wiem, że pojawiały się głosy absolutnie przeciwne i absolutnie za. 
W późniejszym czasie, już w latach licealnych i studenckich, reprezentowałem zawsze odrębną postawę, taką jak dziś, tj. nie robiłem żadnych rozgraniczeń, traktując wszelkiego rodzaju nastawienia i wyłączenia jako zamach na niezbywalne prawo wyboru partnera kierując się uczuciami. Wszelkie kupiectwo w tym zakresie nie leżało nigdy w moim charakterze. Chodzi bowiem o to, czy niepełnosprawność czyni człowieka o jakiś szczebel mniej wartościowym, a jeśli już uda mu się wyrwać z tego marginesu, to czy winien on czuć się na tyle nobilitowany, aby nie nawiązywać aż tak bliskich kontaktów z osobą, którą taka sama lub inna niepełnosprawność dotknęła? 
Wydaje się, że powstanie spółdzielń zatrudniających masowo niewidomych sprzyjało dużej ilości małżeństw dwojga całkowicie niewidomych. I działo się tak nie tylko dlatego, że niewidomi obu płci byli tam blisko siebie. Nie bez znaczenia był fakt, że w szczytowej fazie swego rozwoju spółdzielczość ta w znacznym stopniu pomagała niewidomym i ich rodzinom. Były wówczas rozbudowane świadczenia rehabilitacyjne i socjalne, z których korzystały również rodziny posiadające dzieci obciążone dziedzicznie. 
Sytuacja ta umożliwiała zawieranie nawet takich małżeństw, gdzie jedna lub dwie osoby nie wykazywały żadnej zdolności radzenia sobie z wykonywaniem czynności życiowych i pełnieniem ról, w tym ról w rodzinie. Część z tych osób zapewne nie byłaby w stanie podołać obowiązkom rodzinnym i wychowaniu dzieci w warunkach niechronionych nawet wówczas, gdyby udzielano im dużej pomocy z zewnątrz. 
Wielopokoleniowe rodziny z chorobami genetycznymi budziły i budzą sprzeczne uczucia. Należy jednak pamiętać, że podstawową ideą rehabilitacji jest także i to, że trzeba w niewidomym ukształtować poczucie własnej wartości, świadomość, że są pełnoprawnymi członkami społeczeństwa i swą pracą przyczyniają się, tak jak inni, do rozwoju i życia tegoż społeczeństwa. Jest bardzo trudno pogodzić ze sobą z jednej strony taką ideę, a z drugiej przekonanie, że w razie zagrożenia ślepotą kolejnego pokolenia, należy zrezygnować z prokreacji. Cała idea wpajania poczucia własnej wartości może wziąć w łeb, jeśli zaczniemy wymagać od tych pełnowartościowych i pełnoprawnych niewidomych poświęcenia ich potrzeb rodzicielskich. 
Czy zatem niepełnosprawność czyni człowieka o jakiś szczebel mniej wartościowym, a jeśli już uda mu się wyrwać z tego marginesu, to czy winien on czuć się na tyle nobilitowany, aby nie nawiązywać aż tak bliskich kontaktów z osobą, którą taka sama lub inna niepełnosprawność dotknęła? 
Miłość jako podstawa i przyczyna zakładania rodziny w zasadzie nabrała rumieńców dopiero w XX wieku. Wcześniej małżeństwa służyły różnym celom (dynastycznym, łączeniu gospodarstw, łączeniu kapitału, karierze zawodowej itp.). W pewnym sensie dziś mamy do czynienia z pomieszaniem różnego rodzaju wartości i podejść, czego szczególnym przejawem jest tzw. sponsoring, któremu - według badań - poddaje się 25 proc. studentów. 
Jak sięgam pamięcią, to zawsze jedni uważali, że partner widzący ich nie zrozumie, inni - wprost przeciwnie - wykazywali braki zainteresowania, kto kogo zrozumie, najważniejsze, aby było wygodnie. 
Znam wielu mężczyzn, którzy charakteryzowali się niezwykłą orientacją przestrzenną i sprawnością w wykonywaniu czynności życia codziennego, ale poszukiwali usilnie widzącej partnerki, aby potem te swoje sprawności czym prędzej utracić i na partnerkę przerzucić. Z miłością nie ma to nic wspólnego. Takie małżeństwo jest pewnego rodzaju umową o świadczeniu wzajemnych usług i jeszcze dobrze, jeżeli świadczenie takie odbywa się w obie strony. Niestety, nazbyt często jest tak, że raczej występuje tu zasada usługodawcy i usługobiorcy. 
Czy zatem niepełnosprawność czyni człowieka o jakiś szczebel mniej wartościowym, a jeśli już uda mu się wyrwać z tego marginesu, to czy winien on czuć się na tyle nobilitowany, aby nie nawiązywać aż tak bliskich kontaktów z osobą, którą taka sama lub inna niepełnosprawność dotknęła? 
	Może to i prawda, że są rodziny niewidomych, które wymagają ustawicznej pomocy. Gdyby jednak spróbować popatrzeć na otoczenie bardziej obiektywnie, to okazałoby się, że margines społeczny patologicznych rodzin, to nie są przecież niewidome małżeństwa, wprost przeciwnie. Nagle okazuje się, że największym nieszczęściem jest to, że niewidomy facet pije, że niewidomi rodzice zaniedbują dzieci, bo sobie nie radzą, że w domu mają niezbyt czysto... Jestem głęboko przekonany, że gdyby dokonać procentowego oszacowania pod tym względem, to chyba tych brudasów i pijaków wśród ludzi zdrowych byłoby znacznie więcej. 
Dziś już ani kobiety, ani mężczyźni nie chcą bez przerwy chodzić po domu ze szmatą i stale pilnować, żeby było czyściutko. Zwykle w takich domach jest bardzo zimno w sensie emocjonalnym. Mam dobrze widzącą znajomą, z którą często współpracujemy w organizacjach społecznych. Zajmuje ona dość ważną pozycję społeczną. Znajoma ta pewnego dnia odkryła, zresztą przy mnie, że nie myła już dwa lata okien. I zaczęła się wtedy zastanawiać, czy ona jest aż tak nieporządna, czy też aż tak zapracowana... Być może ktoś uznał to u niej za jakąś fanaberię, ale nie utraciła przez to ani znajomych, ani przyjaciół. 
Czy zatem niepełnosprawność czyni człowieka o jakiś szczebel mniej wartościowym, a jeśli już uda mu się wyrwać z tego marginesu, to czy winien on czuć się na tyle nobilitowany, aby nie nawiązywać aż tak bliskich kontaktów z osobą, którą taka sama lub inna niepełnosprawność dotknęła? 
	Niewątpliwie wspólne życie dwojga niewidomych, zwłaszcza z niewidomymi dziećmi, jest rzeczą trudną. Jeśli jednak decyzja podejmowana jest świadomie, jeśli po prostu ci ludzie chcą ze sobą być, to mogę powiedzieć z całą odpowiedzialnością, że mają do tego prawo i mogą wspólnie pokonywać trudności. Wiem to z własnego doświadczenia. Wiem też, że nie ma nic bardziej radosnego po 44 latach pożycia niż możność stwierdzenia, że wszystkie te trudności pokonywało się razem ze swym partnerem życiowym, a w tym pożyciu nikt nigdy nie był dla nikogo narzędziem, a zawsze celem. 
Zadziwiające jest, że wystarczyło 20 lat kapitalistycznej szczęśliwości, aby niewidomi uznali siebie samych za gorszych. Znam - nie licząc siebie - wiele małżeństw niewidomych, które wychowały po kilkoro dzieci. Korzystały przy tym z zewnętrznej pomocy tylko w sytuacjach nieodzownych. W dodatku przepływ tej pomocy nie był jednostronny. Niewidomy, jeśli tylko zechce, może też w niejednym pomóc innym. 
Bywałem wielokrotnie w przychodniach i na pogotowiach z moimi małymi dziećmi, gdzie przychodziły widzące matki z dzieciakami poparzonymi kawą czy zupą, a nam nigdy takie przypadki się nie zdarzały. Co więcej, kiedy przy pediatrze zastanawialiśmy się z żoną, czy decydować się na trzecie dziecko, ów pediatra złapał się za głowę i zapytał - a kto ma się decydować, jak nie państwo, u których spotykam dzieci idealnie zadbane i wypielęgnowane. Dodam, że nie mieliśmy do pomocy żadnej niepracującej babci ani sąsiadki. Tyle tylko, że nie mieliśmy w tym czasie możliwości różnych wyjazdów rehabilitacyjno-rekreacyjnych, a spotkania w gronie przyjaciół odbywały się zawsze przy udziale dzieci. Nie wyobrażam sobie, że moglibyśmy żyć bez dzieci. 
Obecnie chyba byłoby nieco trudniej, bo znaleźliśmy się w powtórnej cywilizacji obrazkowej. Niewątpliwie trzeba by trochę więcej pomocy ze strony innych w początkowej fazie nauki w szkole dziecka. Trzeba tylko zmienić hierarchię wartości i uznać, że zamiast pół litra, można zapłacić komuś, kto pomoże przebrnąć przez okres obrazkowy i będzie wszystko dobrze. 
Teraz chyba jeszcze trudniej i niebezpieczniej iść "na brajla" z wózkiem pchanym przed sobą, bo drogi są przebudowywane, powstają różne bilboardy polityków sprzyjających rozwojowi rodziny. Ale od czego rozum? Znamy z żoną osobę, która rozwiązała rzecz w ten sposób, że ciągnie wózek za sobą, chroniąc go przed niebezpieczeństwem. Ja korzystałem często z nosidełek na plecach, z których moje dzieci machały rączkami witając znajomych. 
Okres, kiedy pracowałem i zajmowałem się trójką dzieci, bo akurat tak wypadło, że żona, chcąc być pełnowartościowym nauczycielem, musiała uzupełnić studia, wspominam jako najszczęśliwszy w swoim życiu, chociaż niewiele miałem czasu na sen i odpoczynek. Przychodziły mi wtedy na myśl słowa mojej mamy, która, gdy uskarżałem się na zmęczenie i senność, mówiła: w grobie się wyśpisz. 
Czy zatem niepełnosprawność czyni człowieka o jakiś szczebel mniej wartościowym, a jeśli już uda mu się wyrwać z tego marginesu, to czy winien on czuć się na tyle nobilitowany, aby nie nawiązywać aż tak bliskich kontaktów z osobą, którą taka sama lub inna niepełnosprawność dotknęła? 
	Naprawdę zrehabilitowany niewidomy to taki, który nie dzieli ludzi ze względu na ostrość ich wzroku. To także ten, kto potrafi podjąć normalny trud istnienia w życiu zawodowym, osobistym i wszelkim innym, kto odważy się kochać, mieć marzenia i starać się je zrealizować. Życzę tego z dowolnej okazji i bez okazji wszystkim niewidomym, chociaż to niełatwe. Kołakowski pisał - Gdyby życie było jak tabliczka mnożenia, dopiero wtedy zobaczylibyście, jakie byłoby nudne. 
 
 aaa 
6. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI 
 
 aaa 
6.1. List do grupy Czytelników 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Szanowni Państwo! 
 
Przesyłam Państwu z prośbą o opinie, oceny i wnioski, moim zdaniem, niezwykle ważny artykuł Cezarego Mirowskiego. Kwietniowe wydanie "Wiedzy i Myśli" ukaże się około trzy tygodnie przed rozpoczęciem obrad XVI Krajowego Zjazdu Delegatów Polskiego Związku Niewidomych. Państwa opinie, oceny i wnioski mają więc szanse dotrzeć do delegatów na tyle wcześnie, że będą mieli czas zastanowić się nad nimi. Oby tylko chcieli! 
Jak pisze Cezary Mirowski, informacja jest bardzo ważna dla życia państw i stowarzyszeń, a w Polskim Związku Niewidomych jest z nią bardzo źle. 
No właśnie, czy jest aż tak źle, jak pisze Cezary Mirowski? 
A może prawda jest zupełnie inna? 
Czy delegaci na Zjazd powinni dokonać oceny stanu informacji w Związku, czy jest to zbędne? 
Jakie delegaci powinni podjąć decyzje, żeby nastąpiła poprawa? 
A może nie jest potrzebna żadna zmiana w tej dziedzinie, żadna poprawa? 
Czy Państwa zdaniem członkowie PZN powinni mieć możliwości śledzenia, co dzieje się w ich organizacji, jakie podejmowane są decyzje, kto je podejmuje, czy te decyzje są korzystne, kto odpowiada za ewentualne błędy, a może władze PZN-u nie popełniają żadnych błędów? 
Podobnych pytań można stawiać więcej. Państwo wiedzą, co dla Państwa jest ważne. Proszę o tym napisać. 
Dodam, że nie chodzi wyłącznie o informacje. Równie ważna jest wymiana poglądów, opinii, krytycznych ocen. Bez tego o wiele łatwiej popełniać błędy, a nawet nadużycia. 
Moim zdaniem nie może być silnej więzi członków ze stowarzyszeniem, do którego należą, bez orientacji w jego życiu, problemach, sukcesach i porażkach. A może się mylę? 
Jak się wydaje, niezmiernie ważnym zagadnieniem jest, żeby członkowie PZN-u wiedzieli, jak sprawują swoje funkcje poszczególni członkowie ZG PZN, a zwłaszcza Prezydium. Bez tego wszelkie wybory są fikcją. A jakie jest Państwa zdanie na ten temat? 
Problemy poruszone przez Cezarego Mirowskiego są naprawdę bardzo ważne. Spróbujmy zastanowić się nad nimi i podzielić się swoimi przemyśleniami z naszymi czytelnikami, a zwłaszcza z delegatami na Zjazd za pośrednictwem "Wiedzy i Myśli". 
Na Państwa oceny, uwagi, wnioski i propozycje oczekuję do 15 marca br. 
Proszę pisać na adres: st.k1@wp.pl 
Wypowiedzi można podpisywać imieniem i nazwiskiem, inicjałami, pseudonimem, a można również nie podpisywać ich zupełnie. To zależy wyłącznie od osoby prezentującej swoje poglądy, oceny i wnioski. Gwarantuję pełną dyskrecję. 
Stanisław Kotowski 
 
W załączeniu artykuł Cezarego Mirowskiego pt.: "Czego się tak boją?" 
 
aaa 
6.2. Czego się tak boją 
Cezary Mirowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 Każdy myślący człowiek wie, że nowoczesne państwo, z woli narodu, przyjmuje na siebie określone obowiązki, które warunkują istnienie każdego organizmu społecznego. Do takich zadań należą między innymi - obrona kraju, edukacja, służba zdrowia, utrzymywanie ładu społecznego, odpowiedzialność za bezpieczeństwo obywateli i komunikacja. Ten dział jest chyba najbardziej rozległy, gdyż obejmuje szeroko rozumianą komunikację lądową, powietrzną, morską oraz pocztę. Do tej sfery działalności państwa należy również szeroko pojęta informacja publiczna i tej dziedzinie chciałbym poświęcić nieco więcej uwagi. 
Informację powszechnie porównuje się do krwioobiegu w ciele człowieka, a krew, jak wiadomo, odżywia wszystkie organy, dostarcza tlen i wszystkie inne składniki niezbędne do istnienia. Bez niej nie ma życia. 
W każdym państwie informacja zajmuje centralne miejsce w jego strukturze. Codziennie wychodzą tysiące czasopism. Również temu celowi służą rozgłośnie radiowe, telewizja, stacje telefoniczne, internet. Informacja jest potężnym strumieniem zasilającym nieustannie wszelką działalność człowieka, a media prześcigają się w dostarczaniu wszelkich wiadomości i komentarzy. Taka sytuacja panuje w całym naszym kraju, chyba tylko z wyjątkiem Polskiego Związku Niewidomych. 
Od kilku lat pod tym względem w naszej organizacji zapanowała całkowita ciemność i głusza. 
Wychodzi dwumiesięcznik "Pochodnia", ale czasopismo to nie ma wiele wspólnego z wymianą poglądów na tematy ważne dla środowiska. Wprawdzie od pewnego czasu ukazuje się "Biuletyn Informacyjny Pochodni", ale niewiele informacji z terenu można w nim znaleźć. Większość informacji zaczyna się od słów: "Instytut Tyflologiczny" i dotyczy głównie działań biura ZG PZN. Wygląda tak, jakby w Polsce niewidomych i słabowidzących w ogóle nie było, a jeśli są, to już nic nie wiemy, co robią, jakie mają osiągnięcia czy porażki, czy nadal istnieją zakłady dające im pracę, z jakimi borykają się przeciwnościami. Niewiadomo czy jeszcze istnieją okręgi PZN, a jeśli tak, to czym się zajmują, skąd czerpią pieniądze na działalność i czy mają jakiekolwiek sukcesy. 
Aż trudno uwierzyć, że w dwudziestym pierwszym wieku, w kraju o wysokim poziomie kultury, mającym świetnie zorganizowany system powszechnej informacji, taka sytuacja jest możliwa. Nasuwa się pytanie: dlaczego władze PZN tak boją się chociażby najbardziej podstawowej informacji? 
 Prawdopodobnie taka ciemność władzom rządzącym w Polskim Związku Niewidomych najbardziej odpowiada. W tej atmosferze nie widać żadnych problemów, potrzeb i zaniedbań, a wtedy nie trzeba się wysilać, mierzyć z trudnościami, podejmować jakiekolwiek inicjatywy. Ludzie narzekają, nie znajdują wyjścia z kłopotów, jakie ich na co dzień spotykają, ale po co o tym pisać, mówić. Lepiej, żeby ich głosów nikt nie słyszał, ich beznadziejnej często sytuacji nie dostrzegał. 
Może ktoś mi odpowie, czy na takie postępowanie pozwala Statut Związku, czy na Zarząd Główny nie nakłada żadnych obowiązków w tej dziedzinie, czy są jakieś uchwały, które regulują i określają zadania. Czy władze PZN, likwidując wszelkie możliwości informacyjne, nie zdają sobie sprawy z tego, że w ten sposób skazują się na niebyt, który wcześniej czy później musi nastąpić. 
 Uważam, że sprawy te powinny znaleźć wyraz w obradach zbliżającego się Krajowego Zjazdu PZN. Może uchwała Zjazdu zmieniłaby tę bardzo złą sytuację w naszej organizacji. Jeśli tak się nie stanie, szansa istnienia Związku, jego rozwoju, zostanie pogrzebana na długie lata, a może na zawsze. 
 
aaa 
6.3. Wypowiedzi czytelników 
 
K.N. - Siadłem przy komputerze, przeczytałem artykuł p. Mirowskiego i list p. Kotowskiego, w którym zachęcał do dyskusji, do zastanowienia się i do wypowiedzi. Zastanowiłem się i nie wiem, o czym mam pisać. 
Przypomniał mi się stary dowcip. Słuchacz pyta Radio Erewań - Czy to prawda, że w Szwajcarii jest ministerstwo żeglugi? Przecież tam nie ma morza. 
Radio odpowiada - Tego nie wiemy, ale to możliwe. Przecież w Związku Radzieckim jest ministerstwo kultury. 
No właśnie, w PZN jest Centrum Komunikacji Społecznej, ale nie ma żadnej komunikacji. 
Tyle wymyśliłem i nie mam ochoty więcej zastanawiać się nad tą sprawą. 
 
K.K. - Z trudem nauczyłam się obsługiwać komputer. Ciągle mam z tym poważne trudności. Kiedy jednak otrzymam jakieś czasopismo, czytam je od deski do deski. Wszystko mnie interesuje, co dotyczy niewidomych i PZN-u. Nie oznacza to jednak, że mi odpowiada wersja elektroniczna czasopism - co to, to nie. 
Kiedy biorę brajlowską książkę albo "Pochodnię" do ręki, to wiem, że czytam. Mogę sobie przeczytać spis treści, zajrzeć do artykułu, przeczytać od razu albo zostawić na później. Mogę wracać do poszczególnych fragmentów, które mnie bardziej zainteresują, sprawdzić pisownię i zastanowić się nad każdym zdaniem. A komputer nie daje mi tyle przyjemności z czytania. Już ta mowa syntetyczna jest dostatecznie nieprzyjemna, żeby to polubić. Cóż, lepsze to niż nic. 
A co z brajlowskimi czasopismami? W tym roku nie otrzymałam żadnego. Nie wiem, kiedy ukaże się pierwsza brajlowska "Pochodnia", chociaż elektroniczną już przeczytałam. I co tu mówić o dostarczaniu niewidomym informacji, wymianie poglądów i opinii. Przecież w tym pierwszym numerze "Pochodni" nie ma nic na temat Zjazdu, który odbędzie się za miesiąc. To mi się nie może podobać. A gdzie te czasy, kiedy PZN wydawał kilkanaście tytułów czasopism brajlowskich? 
Dodam jeszcze, że nie wszyscy mają komputery i potrafią obsługiwać je nawet tak słabo, jak ja to umiem. Skąd oni mają cokolwiek wiedzieć? 
Ech, szkoda słów! 
 
Nowy - Jako osoba słabowidząca i nowa w PZN całkowicie się zgadzam z treścią artykułu Cezarego Mirowskiego. Sam poszukiwałem wiedzy, żeby w tym środowisku się odnaleźć. Pomogły mi materiały CD udostępnione przez Pana Kotowskiego i "BIT" (już go nie ma). Wiedzę czerpię od znajomych i z internetu. Prawie wcale nie korzystam z periodyków PZN-u, gdyż są mało przydatne, rutyniarskie. Brak w nich informacji z terenu. 
 Od kilku lat moim podstawowym źródłem informacji jest miesięcznik "Wiedza i Myśl". Otrzymuję go na bieżąco, jest w nim historia, są rozmowy z ludźmi, jest wiedza praktyczna. Tak trzymać! 
Ale nie wszystko mogę znaleźć nawet w tym czasopiśmie. Mnie osobiście interesowałyby materiały z zagranicy, bo jestem pewien, że tam sobie radzą lepiej. 
Brakuje mi również informacji prawnych przydatnych dla nas, byśmy mogli się bronić przed biurokracją urzędnikami i przed PZN, a raczej żądać od PZN. Z tym jest jednak mizernie np. kłopoty członków przy uldze na przewodnika. Na głupio zadane pytanie dostaliśmy urzędniczą odpowiedź, a w kołach namawiali ludzi na tę ulgę. Teraz może być płacz, bo nie było na czas informacji. 
A abstrahując od czasopism, uważam że jest za mało szkoleń przydatnych członkom PZN-u, np. z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej, skutecznego poszukiwania zatrudnienia, języków obcych, kompleksowej obsługi bankowej prawa rodzinnego itp. W kołach królują potańcówki, wycieczki i brak zainteresowania niewidomymi. Ci to pewnie nic nie wiedzą. 
Może warto by rozważyć przy pomocy ministerstw cykliczny program w mediach. Myślę, że powinno dojść do współpracy, może konsolidacji, wszystkich organizacji pomagających niewidomym. 
Uczestniczyłem w szkoleniu organizowanym przez MOPR. Było inaczej niż w PZN i wiem dlaczego. U nas w MOPR pracują 30-40-latkowie. 
 
B.Z. - Po przeczytaniu artykułu Cezarego Mirowskiego rozmawiałem z kolegą na ten temat. Powiedziałem, że dawniej to wszystko wiedziałem, co dzieje się w PZN-ie, a teraz nie wiem nic. 
Kolega odpowiedział mi, że to zrozumiałe, bo dawniej byłem pracownikiem PZN-u, brałem udział w zebraniach, jeździłem do Warszawy na posiedzenia Zarządu Głównego itd. Nic więc dziwnego, że więcej wiedziałem. Dalej kolega ten powiedział, że on dawniej i teraz niewiele wie, bo z prasy wydawanej przez PZN niewiele można było się dowiedzieć, a teraz to już chyba zupełnie nic. 
Pomyślałem i doszedłem do wniosku, że ów kolega miał sporo racji. Oczywiście, były okresy, kiedy można było więcej przeczytać, chociażby dlatego, że było więcej czasopism, a "Pochodnia" i "Biuletyn Informacyjny" bardziej dbały o to, co drukowały, ale zawsze były ograniczenia. Władze PZN-u zawsze lubiły tajemnice i miały ich zawsze bardzo dużo. Działacze nigdy nie lubili krytyki i teraz jej nie lubią. To prawda, ale chyba teraz z "BIP" i z "Pochodni" można dowiedzieć się jeszcze mniej. 
Nie sądzę jednak, że pisanie o tych problemach w "Wiedzy i Myśli" może coś zmienić. Nie warto więc się wysilać i wymyślać czegoś, co z pewnością nie przyniesie żadnych pozytywnych skutków. 
 
aaa 
6.4. Zerwane łącza 
Alicja Nyziak 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Pan Cezary Mirowski w swoim artykule porusza istotny problem. Nie znam odpowiedzi na zadane przez niego pytania, ale rzeczywiście przepływ informacji w strukturach PZN od dawna mocno szwankuje. Wydawałoby się, że obecnie w dobie wszędobylskiego internetu wieści, niczym błyskawica, powinny docierać do poszczególnych terenowych jednostek. Sęk jednak w tym, że niewiele kół PZN dysponuje komputerami z dostępem do sieci. Czasami bywa i tak, że jest zaplecze techniczne, ale np. tylko jedna osoba z zarządu umie poradzić sobie z obsługą komputera i poczty. Wystarczy, że zachoruje lub jest nieobecna z innego powodu i informacje przestają do koła docierać. 
Ten problem nie jest chyba najistotniejszy, bowiem mam nieodparte wrażenie, że informacje "giną" gdzieś w szufladach biurek, w skrzynkach e-mail pracowników okręgów. 
Warto zadać sobie pytanie - dlaczego tak się dzieje? 
Czy sedno problemu przypadkiem nie tkwi w kwestiach finansowych? Teoretycznie może się wydawać, że pieniądze nijak mają się do informacji, ale gdy się bliżej przyjrzeć, to coś jest na rzeczy. Otóż jak wiadomo, każdy projekt ma ograniczoną liczbę uczestników, co mocno zawęża obszar działania. Do tego osoby niewidome z terenu zgłaszają chęć uczestnictwa, ale z przewodnikiem. Realia są takie, że obecnie PFRON nie chce uwzględniać w rozliczeniach projektów kosztów wolontariuszy i przewodników. Natomiast okręgi swoje siedziby mają w dużych aglomeracjach miejskich, dlatego zebranie odpowiedniej liczby chętnych na wyjazd, raczej nie stanowi problemu. 
W ten sposób dla członków terenowych jednostek PZN ciągle brakuje miejsc. A skoro nie ma wolnych miejsc na szkolenie, warsztaty czy wycieczkę, to jaki sens wysyłać informację! 
W tym miejscu muszę wyjaśnić, że to jest tylko moje gdybanie! 
Jak na początku wspomniałam, nie znam odpowiedzi na postawione przez autora pytania. 
Chciałabym jeszcze odnieść się do pewnego fragmentu - cytuję: "Wychodzi dwumiesięcznik "Pochodnia", ale czasopismo to nie ma wiele wspólnego z wymianą poglądów na tematy ważne dla środowiska. Wprawdzie od pewnego czasu ukazuje się "Biuletyn Informacyjny Pochodni", ale niewiele informacji z terenu można w nim znaleźć. Większość informacji zaczyna się od słów: "Instytut Tyflologiczny" i dotyczy głównie działań biura ZG PZN. 
Zapewne część czytelników może uznać, że moja wypowiedź w odniesieniu do periodyku "Pochodnia" jest stronnicza, gdyż drukowane są w tym magazynie również moje teksty. Jednak zaryzykuję! 
Rzeczywiście, periodyk uległ pewnej przemianie. Jednak publikowane w nim treści są ważne i dotyczą problemów osób z dysfunkcją wzroku. Przecież informacja środowiskowa nie musi oznaczać tylko i wyłącznie relacji z działalności kół PZN. 
Obecnie "Pochodnia" pozwala na uzyskanie informacji z różnych dziedzin życia. Jednak, co bardzo istotne, te informacje, relacje czy felietony w ogromnej mierze dotyczą osób z dysfunkcją wzroku. Ponieważ obecnie ten periodyk jest dwumiesięcznikiem, to raczej trudno na jego łamach byłoby dyskutować. 
Na pewno znacznie bardziej odpowiedni do tego jest "Biuletyn Informacyjny Pochodni". Początkowo, gdy zaczął się on ukazywać, rzeczywiście, było w nim sporo materiałów z terenu. Jednak w miarę upływu czasu coraz więcej informacji zamieszczał "Instytut Tyflologiczny PZN". W tej sytuacji autor powinien być raczej zadowolony, bo dzięki takiemu działaniu więcej wiadomości dociera do zainteresowanych. 
Warto zauważyć, że otrzymując na skrzynkę e-mail kolejny numer "Biuletynu Informacyjnego Pochodni", odbiorca otrzymuje również zaproszenie do współredagowania biuletynu. Może to robić poprzez nadsyłanie różnorodnych tekstów. Skoro czytelnicy tego nie robią, trudno winić "Instytut Tyflologiczny PZN", że podaje więcej informacji. Ten magazyn jest dwutygodnikiem, więc na pewno, na jego łamach łatwiej dyskutować, polemizować i zamieszczać ważne i potrzebne informacje. 
 
 aaa 
6.5. Syndrom prywaciarza 
Jerzy Ogonowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
	W głębokim socjalizmie osoby zajmujące się pracą na własny rachunek najpierw były nazywane "inicjatywą prywatną", a potem - pogardliwie - "prywaciarzami". Na ogół były to osoby lepiej od przeciętnego zjadacza chleba sytuowane, ale Państwo stosowało wobec nich pewne wyrównawcze sankcje w postaci tzw. domiaru, czyli po kontroli dokładano im jeszcze jakiś dodatkowy podatek, żeby się w sposób nieuzasadniony nie bogacili. Taka sytuacja wymuszała na prywaciarzach ukrywanie rzeczywistych dochodów, kreowanie się na ludzi, którzy nie tylko nie zarabiają, ale nawet dokładają do interesu. Kiedy stawiało się pytanie prywaciarzowi, jakie są jego dochody, mówił odruchowo: "Jakie tam dochody, ja dokładam do tego, w zakładach państwowych, to są dopiero dochody". 
Organizacje w rodzaju Polskiego Związku Niewidomych z reguły przedstawiały swoich działaczy jako osoby w sposób bezwzględny i bezwarunkowy zaangażowane w pracy społecznej, czyli takie, które poświęcają swój prywatny czas dla dobra innych i w dodatku nic z tego nie mają. Bardzo często praca tych ludzi polegała głównie na naganianiu innych do działań podejmowanych za darmo albo za jakieś inne profity, niekoniecznie wyrażane w czystej gotówce. Pewną jednak formę "społecznikostwa" trzeba było zachować i bardzo przypominało to tego prywaciarza, który - jak twierdził - nic z tego nie ma. I konia z rzędem temu, kto naprawdę - myślę o zwykłym zjadaczu chleba - wiedział naprawdę, ile zarabia na czysto prywaciarz i jakie konkretne korzyści ze swojej "społecznej" pracy ma dany działacz stojący na szczycie hierarchii związkowej. Informacja przekazywana w normalnym obiegu była taka, że jest to człowiek bez reszty oddany sprawie i nie liczy się z wydatkami ani zarobkami. Niewątpliwie tacy też byli, ale jak to policzyć, czego i kogo było więcej, tego nie wiem i chyba nikt nie wie. Jedno jest pewne, że przy przechodzeniu do siermiężnego dziewiętnastowiecznego kapitalizmu część z tych społeczników nawet nie decydowała się na wykonanie krótkiego telefonu z domu, aby nie wydać kilku groszy, bo skończyły się możliwości długich rozmów z pracy, czyli nie na własny koszt. Inni zrezygnowali z zaangażowania, kiedy okazało się, że czasem trzeba dołożyć trochę do delegacji, bo zwracane jest tylko, np. 80 proc. Tak realizowało się "odbrązowianie" działaczy. 
Sprawa zaczęła się komplikować, kiedy ustrój podlegał gruntownym przemianom i zarabianie pieniędzy przestało być obelgą. Z jednej strony można już było nie udawać, ale jak w takim razie utrzymać mit człowieka bezwzględnie oddanego sprawie? Została zniesiona cenzura, zatem ludzie chcieli informacji, ale przecież nie każda informacja warta jest upowszechnienia. Ale od czego ludzka pomysłowość! Powstała autocenzura, znacznie mocniejsza i groźniejsza od tamtej cenzury oficjalnej. Bo już nie trzeba kończyć każdego wystąpienia akcentem zaangażowania w walce o pokój i zwalczaniu imperializmu, nawet jeśli chodzi tylko o produkcję wieszaczków. Wystarczy nie narażać się prezesowi, dyrektorowi czy choćby działaczowi związkowemu. Cóż, ludzie pokrzyczą, pogadają, potem popiją i jakoś poleci. 
Podstawą rzeczywistej realizacji zasad demokracji jest zawsze społeczna kontrola dysponentów informacji. Wybrani działacze zawsze będą robili to, co będą musieli. Jeśli Związek nie wykonuje jakichś zadeklarowanych zadań, to nie dlatego, że mu się nie chce, ale dlatego, że na dane zadanie nie dostał środków. Jeśli "wierchuszka" ukrywa jakąś niewygodną dla niej informację, to robi tak, bo ogół członków na to pozwala. 
W swoim czasie byłem wnioskodawcą na Zjeździe PZN, aby "Pochodnia" stała się organem Polskiego Związku Niewidomych, a nie samego Zarządu Głównego. Jeden z ówczesnych bonzów związkowych chodził za mną przez dwie przerwy, abym wniosek wycofał. Ale ja się uparłem, wniosek przeszedł, tylko że na tym się skończyło. Potem, mimo werbalnego poparcia, nikt nie podjął sprawy, nikt niczego nie egzekwował, nie powstał statut organu ani rada programowa, a dla świętego spokoju organ PZN został przekształcony na magazyn PZN, czyli na czasopismo publikujące rzeczy dowolne. W pewnym momencie zrezygnowano z uczestnictwa przedstawiciela czasopisma w obradach plenów i prezydium, ograniczając się do przekazania informacji. Jak jest obecnie, nie potrafię powiedzieć. Jedno jest pewne, ktoś o zatrudnieniu w Zarządzie Głównym decyduje, może zwolnić lub dać nagrodę, a więc lepiej się nie narażać, jeśli jakiekolwiek zagrożenie istnieje. 
Tak więc, wbrew pozorom, wszystko od ludzi zależy i od mechanizmów społecznych, jakie tworzą. Naturalną koleją rzeczy, kiedy ginie cenzura i obowiązująca ideologia, powstają inne zapory w postaci ochrony dóbr osobistych, nieobrażania uczuć religijnych, przestrzegania praw człowieka itp. A przede wszystkim dysponowanie najskuteczniejszym środkiem prewencji, jakim jest możliwość wynagradzania i zwalniania z pracy lub powierzania zadań, których dana osoba nie chciałaby lub nie potrafi wykonać. Tylko ludzie niezależni finansowo i prestiżowo od władz PZN mogą sobie pozwolić na obiektywizm. Oni mogą zażądać wyjaśnień, szczegółowych informacji itp. Ale warunkiem ich wiarygodności jest to, aby nie opierali się na plotkach i pomówieniach, lecz na rzetelnej wiedzy, do której będą próbowali dotrzeć. Tak więc wszystko zależy od tego, jacy delegaci zostali wybrani, jakie było realne zaangażowanie terenu w prace i tworzenie prestiżu Związku. Przyszedł czas, kiedy już niczego nie da się zwalić na Związek Radziecki, PZPR itp. Ta wolność jest realna i rzeczywista, ale dlatego taka trudna, bo ci, którzy chcą informację ukryć, też z tej wolności korzystają. 
 
 aaa 
7. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
7.1. Wydatki na rehabilitację mogą pomniejszyć dochód 
Ewa Matyszewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-02-23 
 
Osoba niepełnosprawna nie musi mieć prawa jazdy, aby odliczyć w zeznaniu rocznym koszty dojazdów na niezbędne zabiegi rehabilitacyjne - informuje Dziennik Gazeta Prawna. 
Aby skorzystać z odliczenia wydatków poniesionych w związku z używaniem samochodu osobowego dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne, należy mieć I lub II grupę inwalidztwa i być właścicielem (współwłaścicielem) samochodu osobowego oraz dojeżdżać nim na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne. Przepis nie wymaga, aby osoba niepełnosprawna, względnie osoba posiadająca na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, miała prawo jazdy i użytkowała samochód jako kierowca. 
Trzeba podkreślić, że określony w ustawie limit 2280 zł jest maksymalną kwotą, która może być odliczona od dochodu z tego tytułu. Jednak wydatki te muszą być faktycznie poniesione. Użycie przez ustawodawcę przy określaniu wielkości limitu wyrażenia "w wysokości nieprzekraczającej 2280 zł" (a nie "w wysokości 2280 zł") wskazuje, że wysokość odliczenia uzależniona jest od intensywności (częstotliwości) używania samochodu. W konsekwencji samo posiadanie auta i bycie osobą niepełnosprawną nie wystarczy, aby pomniejszyć swój dochód o 2280 zł. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 22 lutego 2012 r. 
 
aaa 
7.2. Unia Europejska przeznaczy 10 mln zł na szkolenia dla niepełnosprawnych 
Beata Lisowska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-02-24 
 
Ruszają konkursy na wybór unijnych projektów aktywizujących osoby niepełnosprawne. Dzięki nim co trzeci kursant będzie miał pracę - informuje Dziennika Gazeta Prawna. 
Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie jako pierwszy w kraju ogłosi 28 lutego konkurs na nowy typ projektów dofinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego. Cała dostępna w nim pula środków - prawie 10 mln zł - zostanie przeznaczona na aktywizację niepełnosprawnych. 
Firmy szkoleniowe lub organizacje pozarządowe, które za unijne pieniądze podejmą się tego zadania, muszą zapewnić po zakończeniu projektu co najmniej przez trzy miesiące pracę dla 30 proc. kursantów. W każdym projekcie muszą być oferowane kursantom staże i praktyki zawodowe lub subsydiowane zatrudnienie. 
Osoby niepełnosprawne skorzystają także ze szkoleń, poradnictwa psychologicznego lub zawodowego oraz pośrednictwa pracy. 
Tego typu konkursy do 2013 roku będą realizowane przez wojewódzkie urzędy pracy lub urzędy marszałkowskie. Na Mazowszu zostanie zorganizowany w połowie roku, a na Dolnym Śląsku i w woj. lubelskim - w III kw. tego roku. 
To efekt wydzielenia przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego z programu Kapitał Ludzki osobnej puli na aktywizację niepełnosprawnych. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 24 lutego 2012 r. 
 
 aaa 
7.3. Zmiana zasad przyznawania zasiłku 
Joanna Ćwiek, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-02-22 
 
Zmiana zasad przyznawania zasiłku to jeden z elementów okołoemerytalnego pakietu socjalnego zapowiedzianego przez Donalda Tuska - czytamy w Rzeczpospolitej. 
Projekt ustawy tworzący w Polsce system opieki nad osobami starszymi i chorymi ma trafić do Sejmu już w czerwcu. Zakłada on, że od przyszłego roku osoby chore dostaną bon, którym będą mogły płacić za opiekę. Pieniądze mają pochodzić z dodatku pielęgnacyjnego, który otrzymują dziś wszyscy emeryci powyżej 75. roku życia. To wydatek z budżetu rzędu 4 mld zł rocznie. Po zmianach pieniądze dostawać będą tylko potrzebujący. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 21 lutego 2012 r. 
 
aaa 
7.4. Karta Różnorodności przeciw dyskryminacji 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-02-24 
 
14 firm, podpisując Kartę Różnorodności, zobowiązało się do wdrożenia zasad zarządzania różnorodnością oraz polityki równego traktowania, m.in. ze względu na niepełnosprawność. 
Inauguracja Karty Różnorodności w Polsce odbyła się 14 lutego w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Polska przyłączyła się w ten sposób do międzynarodowej inicjatywy promowanej przez UE. Organizacje przystępujące do podpisania Karty zobowiązują się do wprowadzenia zakazu dyskryminacji w miejscu pracy oraz promocji różnorodności. 
Koordynatorem tego przedsięwzięcia w Polsce jest Forum Odpowiedzialnego Biznesu. Patronat objęły minister Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, pełnomocnik rządu ds. równego traktowania, oraz prof. Irena Lipowicz, rzecznik praw obywatelskich. 
- Wzorem innych państw europejskich, postanowiliśmy wspólnie z firmami partnerskimi stworzyć taki dokument w Polsce. W spotkaniach i konsultacjach nad Kartą oprócz przedstawicieli i przedstawicielek biznesu wzięły udział organizacje pozarządowe oraz instytucje rządowe. Szczególny wkład wniosło Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Równego Traktowania. W ten sposób, w wyniku dialogu i konsensusu, powstała deklaracja, której podpisanie i przyjęcie jest wyrazem gotowości organizacji do wprowadzenia skutecznej polityki równego traktowania i zarządzania różnorodnością - powiedziała Mirella Panek-Owsiańska, prezes Forum Odpowiedzialnego Biznesu, podczas inauguracji Karty. 
- Priorytetem działań dla Polski w polityce równego traktowania jest m.in. zwalczanie wykluczenia osób starszych oraz przeciwdziałanie dyskryminacji osób niepełnosprawnych - powiedział Mirosław Wróblewski, dyrektor Zespołu Prawa Konstytucyjnego i Międzynarodowego w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich. 
Firmy, które przystąpiły do podpisania Karty, zobowiązały się do przeprowadzania monitoringu antydyskryminacyjnego i antymobbingowego, utworzenia zespołu kierującego zarządzaniem różnorodnością w organizacji, edukacji pracowników w tym zakresie oraz raportowania o działaniach i ich rezultatach. 
- Każda organizacja, instytucja, każdy urząd oraz każde przedsiębiorstwo, które aprobują zapisy Karty, mogą dobrowolnie przystąpić do projektu i zostać sygnatariuszami Karty Różnorodności w Polsce. Wystarczy skontaktować się z koordynatorem projektu w Polsce, czyli Forum Odpowiedzialnego Biznesu - zachęca Panek-Owsiańska. 
Więcej informacji na stronie: 
www.kartaroznorodnosci.pl. 
 
aaa 
7.5. MPiPS: blisko 75 proc. niepełnosprawnych bez pracy 
PAP 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-02-29 
 
Prawie trzy czwarte osób z niepełnosprawnością nie pracuje, a ponad połowa utrzymuje się głównie z renty - wynika z informacji rządu na temat realizacji w 2010 r. postanowień Karty Praw Osób Niepełnosprawnych. 28 lutego dane na ten temat przedstawił posłom wiceszef MPiPS Jarosław Duda. 
Karta Praw Osób Niepełnosprawnych, uchwalona przez Sejm w 1997 r., stanowi, że "osoby niepełnosprawne, czyli osoby, których sprawność fizyczna, psychiczna lub umysłowa trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza lub uniemożliwia życie codzienne, naukę, pracę oraz pełnienie ról społecznych, zgodnie z normami prawnymi i zwyczajowymi, mają prawo do niezależnego, samodzielnego i aktywnego życia oraz nie mogą podlegać dyskryminacji". 
Chociaż Karta nie ma wiążącej mocy prawnej, zawiera katalog dziesięciu głównych praw osób niepełnosprawnych. Wskazuje kluczowe obszary dla polityki państwa, m.in. w zakresie szczególnego wsparcia osób niepełnosprawnych oraz przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu tej grupy obywateli. 
 
Niepełnosprawni poza rynkiem pracy 
 
Jak podkreślił w Sejmie wiceminister pracy i polityki społecznej oraz pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych Jarosław Duda, który przedstawił posłom sprawozdanie za 2010 r., niepokojące jest to, że mimo znacznego wzrostu zatrudnienia wspieranego ze środków publicznych (subsydiowanego) w ostatnich latach, większość osób niepełnosprawnych w wieku produkcyjnym wciąż pozostaje poza rynkiem pracy. W 2010 r. biernych zawodowo było 74,1 proc. niepełnosprawnych osób w wieku produkcyjnym. 
W tej grupie 86,9 proc. nie poszukiwało pracy z powodu choroby i niesprawności, 6,6 proc. - w związku z emeryturą, 2,6 proc. - ze względu na obowiązki rodzinne i związane z prowadzeniem domu, 1,9 proc. - z uwagi na kontynuowanie nauki i uzupełnianie kwalifikacji, a 1,2 proc. - z powodu zniechęcenia bezskutecznością poszukiwań. 
Dla 57,6 proc. osób niepełnosprawnych w wieku produkcyjnym renta z tytułu niezdolności do pracy była w 2010 r. głównym źródłem utrzymania, a dla 13 proc. - zasiłek dla bezrobotnych, świadczenie przedemerytalne i inne świadczenia społeczne. Przede wszystkim z pracy utrzymywało się 16,9 proc. osób niepełnosprawnych w wieku produkcyjnym, w tym 13,7 proc. z pracy najemnej (pozostali pracowali we własnym gospodarstwie rolnym bądź na własny rachunek poza rolnictwem). 
Stopa bezrobocia osób niepełnosprawnych w wieku produkcyjnym, która w 2007 r. wynosiła 14,1 proc. (rok wcześniej 17,3 proc.), do 2009 r. obniżyła się do poziomu 12,8 proc., natomiast w 2010 r. wzrosła do 15,3 proc. 
 
Mniejsze dofinansowanie 
 
Autorzy raportu podkreślają, że wzrost zatrudnienia subsydiowanego jest wprawdzie zjawiskiem pozytywnym, ale pociąga za sobą również znacznie zwiększone wydatki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), co w praktyce oznacza zmniejszenie dofinansowania np. turnusów rehabilitacyjnych, imprez sportowych, rekreacyjnych, kulturalnych i turystycznych czy warsztatów terapii zajęciowej. 
W raporcie zapowiadane są m.in. działania konieczne do pełnego wdrożenia w Polsce postanowień Konwencji ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych, np. zniesienie instytucji ubezwłasnowolnienia częściowego, zmiana warunków zawierania małżeństw przez osoby dotknięte niepełnosprawnością intelektualną lub chorobą psychiczną. 
Sławomir Piechota (PO) wyraził ubolewanie, że wielu pracodawców wciąż jest niechętnych zatrudnianiu niepełnosprawnych pracowników. 
Stanisław Szwed (PiS) wytknął, że nawet najwyższe urzędy, m.in. KPRM oraz większość ministerstw, które powinny być przykładem dla innych pracodawców, wolą płacić kary, niż zatrudniać niepełnosprawnych. 
Także Tadeusz Tomaszewski (SLD) zwracał uwagę na ten problem. - Urzędy wolą wydawać publiczne pieniądze na składki na PFRON, niż zatrudniać niepełnosprawnych - mówił. Jego zdaniem, wiele obszarów wymagało większej aktywności ze strony państwa, dlatego - jak zapowiedział - jego klub wstrzyma się od głosowania nad odrzuceniem informacji. 
Wniosek o odrzucenie informacji zgłosił Jacek Kwiatkowski (Ruch Palikota). Argumentował, że rząd robi zbyt mało na rzecz aktywizacji niepełnosprawnych i ochrony przed dyskryminacją. Podał przykład uchwalonej w 2010 r. ustawy antydyskryminacyjnej, która zapewniła niepełnosprawnym tylko częściową ochronę i tylko w niektórych dziedzinach życia. 
Piotr Walkowski (PSL) podkreślił, że wielu zmian w prawie (np. ustaw o pracownikach służby cywilnej, języku migowym, ułatwień podczas wyborów) nie byłoby bez determinacji posłów Sławomira Piechoty i Marka Plury z PO (obaj poruszają się na wózkach inwalidzkich). 
Liczba osób niepełnosprawnych w Polsce wynosi ok. 3,4 mln (10,7 proc. ludności w wieku 15 i więcej lat ma prawne orzeczenie niepełnosprawności). 
 
 aaa 
7.6. Niepełnosprawni nie pracują w urzędach, bo nie są dostosowane do ich potrzeb 
Katarzyna Wójcik-Adamska, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-03-15 
 
Prawie w każdym naborze do urzędów samorządowych i do służby cywilnej pierwszeństwo mają osoby z orzeczoną niepełnosprawnością - czytamy w Rzeczpospolitej. 
Zgodnie z prawem, jeżeli wskaźnik zatrudnienia niepełnosprawnych w urzędzie jest niższy niż 6 proc., przysługuje im pierwszeństwo w zatrudnieniu. Preferencja działa, gdy znajdą się w gronie pięciu najlepszych kandydatów. Często jednak pierwszeństwo w zatrudnieniu niepełnosprawnych to fikcja - urzędy nie są dostosowane do potrzeb niepełnosprawnych, głównie przez bariery architektoniczne. 
Związek Powiatów Polskich wystąpił z apelem do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej oraz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o uruchomienie ze środków będących w dyspozycji PFRON programu dla administracji publicznej: Związek domaga się, by część środków przeznaczyć na likwidację barier architektonicznych w budynkach zajmowanych na potrzeby m.in. urzędów gmin, starostw powiatowych i urzędów marszałkowskich. 
Z odpowiedzi pełnomocnika do spraw niepełnosprawnych wynika, że rząd nie planuje żadnych zmian. Obowiązek dostosowania budynków użyteczności publicznej do potrzeb niepełnosprawnych należy do samorządów. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 14 marca 2012 r. 
 
 aaa 
7.7. Blisko miliard złotych z PFRON dla samorządów 
Beata Rędziak 
 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-03-14 
 
 Plan finansowy PFRON na 2012 r. przewiduje przekazanie samorządom wojewódzkim i powiatowym kwoty 988,631 mln zł; to więcej niż jednostki samorządu terytorialnego dostały w ubiegłym roku. 
Planuje się, że 
na realizację zadań samorządy wojewódzkie dostaną 90,187 mln zł, a samorządy powiatowe; 874,331 mln zł. W 2011 r. PFRON przekazał samorządom 726 mln. 
Na stronie Funduszu znajdują się projekty z dokładnym podziałem środków dla poszczególnych samorządów. 
Każdy powiat oddzielnymi uchwałami będzie decydował o przeznaczeniu pieniędzy z tej puli na dofinansowanie turnusów rehabilitacyjnych, zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze, likwidację barier architektonicznych oraz dofinansowanie do sprzętu rehabilitacyjnego. 
PFRON, po opublikowaniu ustawy budżetowej na 2012 r. w Dzienniku Ustaw, poinformuje o wielkości środków określonych algorytmem przypadających danej jednostce na realizację w danym roku zadań, zgodnie z par. 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 maja 2003 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym. 
 
aaa 
7.8. Do rzecznika praw pacjenta po krótszy czas pracy 
Tomasz Zalewski, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-03-09 
 
 Niepełnosprawny, który chce pracować krócej, ma prawo odwołać się od decyzji lekarza, który uzna, że może on pracować 8 godzin na dobę - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. 
Od 1 stycznia 2012 r. czas pracy osoby zaliczonej zarówno do znacznego, umiarkowanego, jak i lekkiego stopnia niepełnosprawności wynosi maksymalnie 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. Krócej o godzinę dziennie mogą pracować te osoby, które przedstawią pracodawcy zaświadczenie o celowości stosowania skróconego czasu pracy od lekarza medycyny pracy lub lekarza prowadzącego niepełnosprawnego. Nie zawsze orzeczenie takie jest korzystne dla pracownika. 
Zgodnie z ustawą o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta (Dz.U. z 2009 r. nr 52, poz. 417, z późn. zm.) pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy mogą wnieść sprzeciw wobec opinii albo orzeczenia, jeżeli mają wpływ na prawa lub obowiązki pacjenta wynikające z przepisów prawa. Sprzeciw wnosi się do komisji lekarskiej działającej przy rzeczniku praw pacjenta, za pośrednictwem RPP, w terminie 30 dni od dnia wydania opinii albo orzeczenia przez lekarza orzekającego o stanie zdrowia pacjenta. 
Komisja na podstawie dokumentacji medycznej oraz, w miarę potrzeby, po przeprowadzeniu badania pacjenta wydaje orzeczenie niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia sprzeciwu. W jej skład wchodzi trzech lekarzy powołanych przez rzecznika praw pacjenta, w tym dwóch tej samej specjalności co lekarz, który wydał opinię albo orzeczenie, co do którego został wniesiony sprzeciw. 
Od rozstrzygnięcia komisji lekarskiej nie przysługuje odwołanie. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 8 marca 2012 r. 
 
 aaa 
7.9. Komisja rzecznika praw pacjenta nie pomoże w skróceniu czasu pracy 
Tomasz Zalewski, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
 Data opublikowania: 2012-03-12 
 
Niepełnosprawny pracownik, któremu lekarz odmówi wydania zaświadczenia, że powinien pracować krócej niż 8 godzin dziennie, nie ma się gdzie odwołać - donosi Dziennik Gazeta Prawna. 
Jarosław Duda, wiceminister pracy, odpowiedział na interpelacje posła Stanisława Szweda. Wskazał, że w przypadku, gdy lekarz wyda niepełnosprawnemu pracownikowi zaświadczenie, w którym uzna, że w stosunku do niego skrócone normy czasu pracy nie mają zastosowania (lub nie wyda go wcale), jedyną drogą odwoławczą jest wniesienie sprzeciwu do Komisji Lekarskiej przy rzeczniku praw pacjenta. 
Z opinią tą nie zgadza się Krystyna Barbara Kozłowska, rzecznik praw pacjenta. Jej zdaniem ustawa nie daje podstaw, by niepełnosprawny, który otrzymał niekorzystne dla siebie orzeczenie, mógł korzystać z prawa do wniesienia sprzeciwu do Komisji Lekarskiej. Po pierwsze dlatego, że sprzeciw może złożyć jedynie osoba, która w relacji z lekarzem wydającym opinię lub orzeczenie ma status pacjenta. Po drugie, RPP twierdzi, że przedmiotem sprzeciwu kierowanego do Komisji Lekarskiej nie mogą być wszystkie opinie i orzeczenia lekarzy. 
W jej ocenie ustawa ogranicza prawo wnoszenia sprzeciwów jedynie do tych, które mają wpływ na prawa i obowiązki pacjenta. Skrócenie normy czasu pracy jest uprawnieniem pracowniczym, a nie prawem pacjenta. Gdyby do RPP wpłynął taki sprzeciw, zostanie zwrócony wnioskodawcy. Taka osoba zostanie poinformowana o przyczynach jego zwrócenia. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 9 marca 2012 r. 
 
 aaa 
7.10. RPP o zaświadczeniu lekarskim dot. czasu pracy osób niepełnosprawnych 
 
Źródło: rynekzdrowia.pl 
Data opublikowania: 2012-03-14 
 
Osoby niepełnosprawne w przypadku, gdy nie zgadzają się z treścią wydanego zaświadczenia lekarskiego dotyczącego czasu pracy, nie będą uprawnione do wniesienia sprzeciwu do Komisji Lekarskiej działającej przy Rzeczniku Praw Pacjenta - podaje rzecznik. 
Jak informuje Rzecznik Praw Pacjenta, zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta sprzeciw od orzeczenia lub opinii lekarza może wnieść pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy. Według przepisów, pacjentem jest osoba korzystająca ze świadczeń zdrowotnych udzielanych przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych lub osobę wykonującą zawód medyczny. Tym samym sprzeciw może złożyć jedynie osoba, która w relacji z lekarzem wystawiającym opinię lub orzeczenie ma status pacjenta. 
RPP podkreśla, że status pacjenta jest ściśle związany z procesem leczniczym, a więc procesem mającym na celu zachowanie, ratowanie, przywracanie lub poprawę stanu jego zdrowia. 
Relacja osoby niepełnosprawnej posiadającej znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności wobec lekarza przeprowadzającego badania profilaktyczne pracowników nie jest relacją, w której osoba niepełnosprawna posiada status pacjenta. Lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników nie bierze udziału w procesie leczniczym pacjenta, a przeprowadza badania profilaktyczne pracowników (wstępne, okresowe, kontrolne), stwierdzając zdolność pracownika do pracy na danym stanowisku. 
 
 aaa 
7.11. Więcej pieniędzy, ale i więcej kontroli 
Tomasz Przybyszewski 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-03-20, 16.53 
 
Uaktualnienie podstawy obliczania dofinansowania do wynagrodzeń osób z niepełnosprawnością przewiduje nowelizacja ustawy o rehabilitacji, nad którą właśnie rozpoczęły się prace. Niejako w zamian nowela miałaby wprowadzić kontrolę m.in. orzecznictwa oraz tego, czy pieniądze z PFRON na dofinansowanie wynagrodzenia rzeczywiście trafiają do osób z niepełnosprawnością. 
 
Pomóz nam pomagać! 
 
Przygotowywana jest kolejna nowelizacja Ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Co wnosi nowego? 
- Po pierwsze "odmrożenie" podstawy wyliczania dofinansowania dla pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne - tłumaczy poseł Marek Plura, przewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Osób Niepełnosprawnych. 
Zamrożenie podstawy obliczania tego dofinansowania na kwocie minimalnego wynagrodzenia z 2009 r. było jednym z rozwiązań ratujących w 2010 r. zasoby finansowe PFRON. Najniższa pensja wynosiła wtedy 1276 zł, w kolejnych latach - 1317 zł i 1386 zł, a w roku 2012 - już 1500 zł. Koszty zatrudnienia osoby z niepełnosprawnością poszły więc w górę, a udział dofinansowania w tych kosztach zaczął topnieć. Szczególnie że stopniowo obniżane jest dofinansowanie do wynagrodzeń osób ze stopniami niepełnosprawności lekkim i umiarkowanym. Zgodnie z projektem nowelizacji, podstawą obliczania dofinansowania do wynagrodzenia miałoby więc być zawsze minimalne wynagrodzenie z roku poprzedniego. Byłby to powrót do pierwotnego mechanizmu. Jest wstępna zgoda Ministerstwa Finansów na taką zmianę. 
- Zmiana poziomu dofinansowania dla pracodawców w oparciu o podstawę, którą byłaby najniższa płaca krajowa z ubiegłego roku, kosztowałaby PFRON w skali bieżącego roku ok. 175 mln zł - mówi poseł Plura. - Ja na pewno nie byłbym promotorem tego pomysłu, gdyby nie zapewnienia prezesa Funduszu, że są pewne rezerwy, które pozwalałyby na wprowadzenie tej zmiany bez istotnego uszczerbku dla innych obszarów, które PFRON wspiera. 
 
Do kogo trafiają środki PFRON? 
 
Nowelizacja, obok takiego pójścia na rękę pracodawcom (choć w efekcie także pracownikom z niepełnosprawnością), przewiduje też zwiększenie kontroli nad trzema obszarami. 
- Kontrola tego, czy pieniądze naprawdę trafiają do osób niepełnosprawnych, kontrola tego, czy ulgi udzielone we wpłatach na PFRON zostały prawidłowo wyliczone, a także kontrola tego, czy orzeczenie o niepełnosprawności zostało przyznane w oparciu o prawdziwe przesłanki, a nie tak, żeby komuś dołożyć trochę pieniędzy - precyzuje poseł Sławomir Piechota, przewodniczący sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. 
Po pierwsze więc nowelizacja najprawdopodobniej zwiększy kontrolę nad tym, czy pieniądze, które idą z PFRON na dofinansowanie do wynagrodzeń osób z niepełnosprawnością, naprawdę do nich trafiają. Ostatnio PFRON odkrył kilka przypadków wyłudzania środków z Funduszu. 
- Polegało to na tym, że osoby niepełnosprawne były zatrudniane fikcyjnie - mówi poseł Plura. - Nie na skalę masową, ale tu każda złotówka, a tym bardziej każdy milion złotówek się liczy. Osoby niepełnosprawne bywały więc zatrudniane fikcyjnie i otrzymywały za to rodzaj jałmużny, a większa część dotacji zostawała w rękach nieuczciwego przedsiębiorcy. To zjawisko chcielibyśmy wyeliminować. 
Rozważane jest więc zobowiązanie pracodawcy, który zatrudnia osobę niepełnosprawną i dostaję na nią dofinansowanie, żeby przelewał tej osobie wynagrodzenie na konto albo żeby miał obowiązek dostarczać je za pośrednictwem poczty. Chodzi o udokumentowanie, zostawienie śladu, że te pieniądze naprawdę trafiły do pracownika z niepełnosprawnością. 
- To są pieniądze publiczne i uważam, że to jest najważniejsze usprawiedliwienie dla zastosowania takiej procedury i pewnego wymagania nakładanego na pracodawcę i pracownika - dodaje poseł Plura. - Jeżeli chcą korzystać z tej dotacji, to myślę, że powinni zrozumieć, że to jest ważne uzupełnienie dla przejrzystości całego systemu. 
Drugi z obszarów kontroli dotyczyłby udzielanych dzięki zakładom pracy chronionej ulg we wpłatach na PFRON. Zamierzeniem projektodawców jest umożliwienie Funduszowi kontroli, czy prawidłowo obliczono wysokość ulgi pracodawcy, który sam nie zatrudnia osób z niepełnosprawnością, ale kupuje usługę lub produkty w zakładzie pracy chronionej. 
 
Kontrola orzeczeń 
 
 Trzeci obszar kontroli to nadzór nad orzekaniem o niepełnosprawności. 
- Praktyka pokazuje, że są miejsca, w których, powiedziałbym, "hurtowo" załatwia się przyznawanie stopni niepełnosprawności czy ich podwyższanie - zaznacza poseł Piechota. 
Chodziłoby więc o to, by Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych mogło kontrolować "zbiorowiska" osób z niepełnosprawnością, gdzie z informacji sprawozdawczych wynika, że nastąpiło masowe podwyższenie stopnia niepełnosprawności. Tajemnicą poliszynela jest, że dzieje się tak w dużym stopniu ze względu na wspomniane stopniowe obniżanie dofinansowania do wynagrodzeń osób ze stopniami niepełnosprawności lekkim i umiarkowanym. 
- Mieliśmy m.in. takie informacje z zakładów pracy chronionej, że pracodawcy zobowiązali wszystkich pracowników do wystąpienia o podwyższenie stopnia niepełnosprawności - podkreśla poseł Piechota. - Chodzi więc o to, żeby tam, gdzie pojawia się taka nagła "eksplozja" tych orzeczeń, sprawdzić, czy nie doszło do pewnego rodzaju nadużycia i czy naprawdę zachodzą przesłanki, żeby wszystkim pracownikom zakładu pracy chronionej z dnia na dzień podwyższyć stopień niepełnosprawności. 
 
Nad projektem nowelizacji trwają jeszcze prace; konsultowany jest m.in. z pracodawcami i organizacjami pozarządowymi, wypowiedzieć się też o nim muszą m.in. resorty finansów i polityki społecznej. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, w połowie kwietnia projekt trafi do prac w parlamencie. Przy braku komplikacji nowelizacja wejdzie w życie do 1 lipca br. 
 
 aaa 
7.12. Wnioski o sfinansowanie rehabilitacji przez PFRON Danuta Frey, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-03-06 

Wnioski o sfinansowanie przez PFRON rehabilitacji osób niepełnosprawnych są informacją publiczną, ale fundusz może odmówić ich udostępnienia ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa 
 
Prezes PRFON ogłasza konkursy na wykonywanie zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych o pieniądze z PFRON mogą się ubiegać fundacje i organizacje pozarządowe - czytamy w Rzeczpospolitej. 
Powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, Krzysztof Ś. wystąpił do prezesa PFRON o przekazanie kserokopii trzech wniosków nadesłanych na IX konkurs zorganizowany na podstawie art. 36 w ubiegłym roku. Zdaniem Krzysztofa Ś. mają one charakter informacji publicznej, ponieważ dotyczą dokumentów, na podstawie których PFRON dysponuje majątkiem publicznym. Prezes PFRON odmówił. 
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygnatura akt: II SAB/Wa 413/11) przesądził, że wnioski o dofinansowanie przez PFRON zadań, o których mowa w art. 36, są co do zasady informacją publiczną, ponieważ składają je podmioty ubiegające się o środki publiczne. - Powinny zostać upublicznione, gdyż taki wymóg stawia ustawodawca - powiedział sędzia Sławomir Antoniuk, 
Uzasadniając wyrok uwzględniający skargę Krzysztofa Ś. na bezczynność prezesa PFRON. Przesądzenie przez sąd kwestii, że wnioski konkursowe są informacją publiczną, nie oznacza jednak, że mają być one udostępniane, np. konkurencyjnym podmiotom. Poza komunikatem o konkursie na stronach BIP powinien się wprawdzie znaleźć wykaz nadesłanych wniosków, ale zgodnie z art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do jej uzyskania może być ograniczone ze względu na ochronę tajemnic ustawowo chronionych, np. tajemnicę przedsiębiorstwa. Jeżeli zatem wnioski zawierają chronione informacje, prezes PFRON powinien wydać decyzję o odmowie ich udostępnienia. 
Wyrok jest nieprawomocny. 
 Więcej w Rzeczpospolitej z 5 marca 2012 r. 
 
aaa 
7.13. Apel do pracodawców osób niepełnosprawnych 
Ryszard Dzik 
 
 Źródło: www.baza-wiedzy.pl 
 Data opublikowania: 2012-03-06 
 
Szanowni Państwo, w odpowiedzi na interpelację p. Posła Rzońcy nasz rząd wycofał się z zamiaru likwidacji systemu kwotowego, czyli podstawowego źródła finansowania rehabilitacji zawodowej i zatrudniania ON. Jednak nie odciął się od tezy likwidacji tzw. stygmatyzacji pracy ON rozumianej jako skrócony czas pracy i dodatkowy urlop dla pracowników niepełnosprawnych z równoczesną redukcją wsparcia dla naszych pracodawców. 
Grozi to zatem nie tylko dalszym skokowym wzrostem czasu naszej pracy, ale i redukcją zatrudnienia ON oraz stratami finansowymi dla pracodawców, gdyż zyski z dłuższego czasu pracy będą niższe od utraconych ulg i dofinansowania. 
W prawdzie samo wydłużenie dniówki roboczej do 8-godzin da pracodawcom dodatkowe 34 dni naszej darmowej pracy. Zyska więc bezkosztowo 13 proc. czasu pracy, ale z czasem utraci dofinansowanie równe 75 proc. kosztów płacy - przy znacznym stopniu niepełnosprawności. 
W świetle tej tezy Strategii Pl2030 ta ósma godzina pracy jest niczym innym jak przynętą, połknięcie której zaowocuje z czasem utratą obecnych ulg i dofinansowań. 
TO BUDZI NASZ NIEPOKÓJ, BO OBAWIAMY SIĘ, ŻE PRACODAWCY POZBAWIENI WSPARCIA NIE ZECHCĄ DALEJ ZATRUDNIAĆ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH, SZCZEGÓLNIE TYCH Z NAJCIĘŻSZYMI SCHORZENIAMI !!! 
Dlatego apelujemy do naszych pracodawców o masowe przekazywanie do Biura Prezesa Trybunału Konstytucyjnego monitów i próśb, by ten pilnie rozpatrzył wniosek NSZZ "Solidarność" - SYGNATURA: K 17/11, zaskarżający obligatoryjne wprowadzenie od dn. 01 stycznia 2012 r. 8-godzinnego dnia pracy ON ze znacznym i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności uważając, że to zniweczy rządowe plany likwidacji ww. stygmatyzacji czasu pracy ON z równoczesną redukcją wsparcia dla naszych pracodawców. 
Adres Biura Trybunału: 
00-918 Warszawa, al. Jana Christiana Szucha 12a 
tel. 22-621-65-03 
Szef Biura: 
p. minister Maciej Graniecki 
tel. 22-657-45-86 
e-mail: maciej.graniecki@trybunal.gov.pl 
link: http://www.trybunal.gov.pl/index2.htm 
 
Do czego Państwo gorąco zachęcam w imieniu SON 
"Podkarpacie" 
Ryszard Dzik, Prezes 
 
PS: Jeśli Państwo uznają, że warto wesprzeć nasze działania na rzecz Pracodawców Osób Niepełnosprawnych 1 procentem należnego podatku, to podaję nasz numer: 
KRS 0000036699. 
Otrzymaną pomoc przeznaczymy na działalność statutową oraz na zakup materiałów eksperckich związanych z problematyką zatrudniania ON. 
Jasło, 29 luty 2012 r. 
 
 aaa 
7.14. Nowe świadczenie dla emerytów i rencistów ma być zwolnione z podatku 
Magdalena Majkowska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-03-05 
 
Według propozycji PiS przedstawionej w Sejmie, roczne świadczenie pieniężne określane jako roczny dodatek pieniężny przysługiwałoby raz w roku emerytom i rencistom - donosi Dziennik Gazeta Prawna. 
Kwotę w wysokości 700 zł otrzymywałyby osoby, których emerytura lub renta jest najniższa i nie przekracza miesięcznie 800 zł. Dodatek w wysokości 500 zł trafiłby do osób, które pobierają świadczenie w wysokości od 800 do 1300 zł. Natomiast osoby, które pobierają emeryturę i rentę powyżej 1300 zł, otrzymywałyby 250 zł dodatku. 
W Sejmie odbyło się pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw zakładających takie rozwiązanie. 
Zgodnie z propozycją, do zawierającego katalog zwolnień art 21 ust. 1 ustawy o PIT (tj. Dz.U z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn zm.) miałby zostać dodany pkt 64a odnoszący się do nowego świadczenia. 
Zwolnienie oznacza, że nowego dodatku emeryt lub rencista nie wykaże w zeznaniu i nie wpłynie on na wysokość opodatkowanego dochodu. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 2 marca 2012 r. 
 
aaa 
7.15. Resort finansów wstrzymuje dopłatę do pensji niepełnosprawnych 
Rzeczpospolita, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-03-13 
 
Samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej i zakłady aktywizacji zawodowej, które są jednostkami finansów publicznych i zatrudniają niepełnosprawnych, nie mogą ubiegać się o dofinansowanie do ich wynagrodzeń - czytamy w Rzeczpospolitej. 
Taką opinię potwierdził 22 lutego 2012 r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na swojej stronie internetowej. Zamieścił tam stanowisko ministra finansów z 30 grudnia 2011 r. (FS10/063/ 1A/5 65/SAA/11/8 2A6) w sprawie interpretacji art. 26b ust. 7 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. DzU z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm., dalej ustawa o rehabilitacji). 
Zgodnie ze stanowiskiem Fundusz wstrzymuje wszelkie dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej (SPZOZ) oraz zakładach aktywizacji zawodowej (ZAZ), które są jednostkami sektora finansów publicznych i zatrudniają niepełnosprawnych pracowników. 
W stanowisku MF czytamy "(...) Na podstawie ustawy o rehabilitacji pracodawcy spełniającemu warunki określone w art. 26a-26c ustawy przysługuje ze środków PFRON miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego w wysokości określonej w ustawie. Zgodnie z art. 26b ust. 7 ustawy miesięczne dofinansowanie nie przysługuje do wynagrodzenia pracownika w części finansowanej ze środków publicznych. 
Zgodnie z ustawą o finansach publicznych środkami publicznymi są m.in. dochody publiczne i przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej przez nie działalności oraz z innych źródeł (art. 5 ust. 1 pkt 1 i 5). Dochodami publicznymi są m.in. wpływy ze sprzedaży wyrobów i usług świadczonych przez jednostki sektora finansów publicznych (art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy)". 
Więcej w Rzeczpospolitej z 12 marca 2012 r. 
 
 aaa 
7.16. Czy interpretacja Ministerstwa Finansów zmieniła zasady dopłat do wynagrodzeń? 
Elżbieta Sadło, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-03-16 
 
 Na stronie internetowej PFRON zamieszczone zostało stanowisko Ministerstwa Finansów z 30 grudnia 2011 r. w sprawie braku możliwości uzyskania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych przez samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej oraz te zakłady aktywności zawodowej, które są jednostkami finansów publicznych - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. 
Ministerstwo Finansów dokonało interpretacji przepisu art. 26b ust. 7 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz. U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.). dalej: ustawa o rehabilitacji. 
Przepis ten wyłącza możliwość otrzymania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w tej części, którą pracodawca sfinansował ze środków publicznych. A to oznacza, że jeśli wynagrodzenie takiego pracownika w całości jest finansowane ze środków publicznych - bez względu na źródło pochodzenia tychże środków, dofinansowanie do wynagrodzenia w ogóle nie przysługuje. 
W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma rozumienie pojęcia środków publicznych, jakim posługuje się ustawa o rehabilitacji we wspomnianym przepisie. Ze względu na brak legalnej definicji tego pojęcia w tym akcie prawnym należy odwołać się do definicji środków publicznych określonych w art. 5 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U nr 157, poz. 1240 z późn. zm. ). 
Przepis ten wskazuje, że środkami publicznymi są m.in. dochody publiczne i przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej przez nie działalności oraz pochodzące z innych źródeł. Z kolei przez pojęcie dochodów publicznych należy rozumieć m.in. wpływy ze sprzedaży wyrobów i usług świadczonych przez jednostki sektora finansów publicznych. 
Ministerstwo Finansów w swoim stanowisku wyraża opinię, że biorąc pod uwagę przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz publiczny charakter środków przekazywanych SPZOZ przez Narodowy Fundusz Zdrowia w ramach odpłatności za świadczone przez SPZOZ usługi, należy wnioskować, że działalność tychże zakładów - w tym także m.in. wydatki na wynagrodzenia pracowników - finansowana jest ze środków publicznych. A to z kolei oznacza, że także wynagrodzenia niepełnosprawnych pracowników finansowane są ze środków publicznych, a więc ta grupa pracodawców podlega dyspozycji art. 26b ust. 7 ustawy o rehabilitacji. Dlatego, zdaniem Ministerstwa Finansów, zasadne jest wstrzymanie wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń w odniesieniu do tej grupy pracodawców. 
Takie same stanowisko MF zajęło w stosunku do ZAZ funkcjonujących w formie samorządowych zakładów budżetowych. Podmioty te są bowiem jednostkami sektora finansów publicznych, a więc finansują swoją działalność ze środków publicznych - dotyczy to także wydatków związanych z wynagrodzeniami pracowników, w tym pracowników niepełnosprawnych. W związku z powyższym w odniesieniu do tych zakładów przepis art. 26b ust. 7 również znajduje zastosowanie. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 15 marca 2012 r. 
 
 aaa 
7.17. Jesteś pracodawcą? Zobacz, może zatrudnisz osobę niepełnosprawną 
Leszek Kostrzewski, Piotr Miączyński, oprac.: GR 
 
Gazeta Wyborcza i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-03-20 
 
Od 1 stycznia 2012 r. weszło w życie kilka zmian do ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - donosi Gazeta Wyborcza. 
Przepisy przewidują dla pracodawcy, który zatrudni osoby niepełnosprawne, pewne ulgi. Są to przede wszystkim: 
- zwrot kosztów przystosowania stanowiska pracy (refundację mogą uzyskać pracodawcy, którzy przez co najmniej 36 miesięcy będą zatrudniać osoby niepełnosprawne mające status osób bezrobotnych lub poszukujących pracy); 
- zwrot kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (zasady przyznania tej refundacji są podobne jak w przypadku przystosowania stanowiska pracy); 
- zwrot kosztów szkolenia pracownika niepełnosprawnego; 
- zwrot kosztów zatrudnienia pracownika pomagającego pracownikowi niepełnosprawnemu w pracy; 
- dofinansowanie do oprocentowania kredytów dla zakładów pracy chronionej; 
- refundacja dodatkowych kosztów budowlanych, transportowych i administracyjnych dla zakładów pracy chronionej. 
Pracodawcy zatrudniający osoby niepełnosprawne mogą starać się o miesięczne dofinansowanie ich wynagrodzeń. Mogą się o to ubiegać zarówno zakłady pracy chronionej, jak i zwykli pracodawcy zatrudniający osoby niepełnosprawne. 
Dofinansowania nie dostaną pracodawcy, którzy m.in.: 
- finansują wynagrodzenie pracownika ze środków publicznych; 
- mają zaległości w zobowiązaniach wobec PFRON przekraczające 100 zł; 
- muszą zwrócić pieniądze publiczne na podstawie decyzji Komisji Europejskiej. 
Dofinansowanie do wynagrodzenia przysługuje pracodawcy każdej osoby niepełnosprawnej zatrudnionej na etacie. 
Więcej w Gazecie Wyborczej z 19 marca 2012 r. 
 
 aaa 
7.18. Dodatki i ulgi dla niepełnosprawnych
Ewa Furtak, oprac.: GR 
 
Źródło: Gazeta Wyborcza 
Data opublikowania: 2012-03-21 
 
 Jak czytamy w Gazecie Wyborczej, wydawaniem orzeczeń zajmują się powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, w skład których wchodzą lekarze, psychologowie, doradcy zawodowi i specjaliści z innych dziedzin. Przy każdym zespole powinien działać punkt udzielający niezbędnych informacji na temat wszelkich formalności oraz trybie postępowania. 
W powszechnej opinii panuje przekonanie, że otrzymanie orzeczenia o niepełnosprawności jest równoznaczne z zakazem wykonywania pracy. Tymczasem osoby niepełnosprawne mogą pracować pod warunkiem, że lekarz medycyny pracy nie znajdzie ku temu przeciwwskazań. Należą się im jednak specjalne przywileje. 
 
Osoba niepełnosprawna ma prawo do dodatkowej, piętnastominutowej przerwy w pracy którą może przeznaczyć na odpoczynek czy gimnastykę. 
 
Pracownikowi ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności przysługuje w roku kalendarzowym dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych. Osoby z takim orzeczeniem mają również prawo do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w wymiarze do 21 dni roboczych w roku kalendarzowym w celu wyjazdu na turnus rehabilitacyjny (nie częściej niż raz w roku), a także w celu wykonania badań specjalistycznych czy zakupu sprzętu ortopedycznego, jeżeli nie można tego zrobić po godzinach pracy. 
 
Karta parkingowa uprawnia osoby o obniżonej sprawności ruchowej do parkowania pojazdów w miejscach specjalnie do tego przeznaczonych, tzw. kopertach. Ale nie tylko. Jeśli posiadamy taką kartę, nie mamy obowiązku stosowania się do niektórych znaków drogowych takich jak np. zakaz postoju lub zakaz ruchu w obu kierunkach. Z tych przywilejów może również korzystać kierowca przewożący osobę niepełnosprawną posiadającą taką kartę. Warunkiem otrzymania karty parkingowej jest posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności. 
 
Osoby niepełnosprawne mają także prawo do różnych ulg w środkach transportu publicznego. I tak np. osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności mają prawo do 49-proc. zniżki przy przejazdach pociągami osobowymi i do 37-proc. - przy przejazdach pociągami pospiesznymi i ekspresowymi. 
 
Osoby, które mają kłopoty z poruszaniem się i posiadają orzeczenie o niepełnosprawności, mogą starać się o dofinansowanie z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do tzw. likwidacji barier architektonicznych w swoim mieszkaniu. Otrzymane pieniądze możemy przeznaczyć np. na przystosowanie łazienki, likwidację progów czy wymianę podłogi na antypoślizgową. 
 
Raz w roku osoby posiadające orzeczenie o niepełnosprawności mogą starać się o wyjazd na turnus rehabilitacyjny dofinansowany przez PFRON. Podstawą ubiegania się o dofinansowanie jest skierowanie wystawione przez lekarza. W niektórych przypadkach, na zlecenie lekarza, dofinansowany zostaje również wyjazd opiekuna osoby niepełnosprawnej. Na dotację jest szansa tylko wtedy, gdy dochód w rodzinie przypadający na osobę nie przekracza 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia, a w przypadku osoby samotnej - 65 proc. Kwota dofinansowania może być różna. Największe, bo w wysokości 27 proc, przysługuje osobom ze znacznym stopniem niepełnosprawności, dzieciom do 16. roku życia z orzeczeniem o niepełnosprawności oraz osobom niepełnosprawnym w wieku od 16 do 24 lat uczącym się i niepracującym. 
 
Zasiłek pielęgnacyjny to świadczenie przyznawane niepełnosprawnym na przynajmniej częściowe pokrycie kosztów opieki i pomocy niezależnie od wysokości dochodu. Kwota zasiłku pielęgnacyjnego wynosi obecnie 153 zł miesięcznie. Decyzja o ewentualnej podwyżce tego świadczenia zapadnie w listopadzie 2012 roku. 
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz osobie, która ukończyła 75 lat. Ponadto zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie powyżej 16 roku życia z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała przed 21 rokiem życia. Do zasiłku mają prawo również niepełnosprawne dzieci. 
Formalności załatwia się w ośrodku pomocy społecznej. 
Więcej w Gazecie Wyborczej z 20 marca 2012 r. 
 
 aaa 
8. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA 
 
aaa 
8.1. Nasze najlepsze życzenia 
Józef Szczurek 
 
Źródło: "Pochodnia" listopad 1969 
Któż nie słuchał jego rzeczowych, a jednocześnie żarliwych przemówień na licznych zjazdach, konferencjach i zebraniach? Kto nie czytał jego artykułów, sprawozdań i notatek prasowych? Znają go niewidomi w całej Polsce, w całej Europie, a nawet daleko poza jej granicami. Redaktor kpt Jan Silhan 1 listopada bieżącego roku kończy osiemdziesiąt lat, ale jego żywotność zda się nie podlegać niszczącemu działaniu czasu. Jest jak przed wieloma laty czynny, zajmuje aktywną postawę wobec wszystkiego, co go otacza, czynnie uczestniczy w kształtowaniu życia środowiska niewidomych w Polsce. 
Bogatej, wszechstronnej, ponad pięćdziesięcioletniej działalności Jana Silhana na arenie krajowej i międzynarodowej nie da się omówić w jednym artykule, toteż ograniczymy się jedynie do podkreślenia jego zasług w niektórych tylko dziedzinach naszego życia. 
Wszyscy zdajemy sobie sprawę, jak ważnym czynnikiem kształtowania rzeczywistości jest międzynarodowa wymiana doświadczeń i informacji, dotyczących problematyki niewidomych. Red. Jan SIlhan, znając wiele języków obcych, od dwudziestu z górą lat przekazuje na łamach prasy brajlowskiej, głównie "Pochodni", informacje o pracy i działalności niewidomych w innych krajach. Interesuje się przeważnie krajami europejskimi, ale nie tylko. Niejednokrotnie czytaliśmy jego wstrząsające nieraz wieści o doli niewidomych na kontynencie azjatyckim czy afrykańskim, a jednocześnie pocieszające nowiny o próbach zmian ich sytuacji ekonomicznej i społecznej. 
Z godnym podziwu uporem i konsekwencją pisał red. Silhan i nadal pisze o nowych zawodach, branżach i czynnościach niewidomych w krajach, z którymi sąsiadujemy. Nie pomijał też nigdy osiągnięć niewidomych w krajach zachodnich. Jego publikacje niejednokrotnie pomagały władzom naszej organizacji w znalezieniu właściwych rozwiązań w problemach gospodarczych i społecznych. Rubryka "Z zagranicy" cieszy się wielkim zainteresowaniem u Czytelników. Jak wiemy, twórcą jej i autorem jest red. Jan Silhan i w ramach tej rubryki przekazuje nam najciekawsze wiadomości, dotyczące życia niewidomych w innych krajach. 
Ale wymiana doświadczeń na niwie prasowej ma też odwrotną stronę. Jan Silhan jest twórcą i redaktorem do dnia dzisiejszego kwartalnika w języku esperanckim - "Pola Stelo". Czasopismo to cieszy się wielkim uznaniem i zainteresowaniem w kilkudziesięciu krajach świata, dociera do bardzo od nas odległych krajów azjatyckich i południowoamerykańskich, jak na przykład Wietnam, Japonia, Argentyna, Brazylia. Bez tego czasopisma prawdopodobnie nic by nie wiedziano o niewidomych w Polsce. 
Na łamach "Pola Stelo" red. Jan Silhan opowiada o zatrudnieniu, o formach zdobywania wykształcenia przez niewidomych polskich, o sytuacji socjalnej, a także o najważniejszych sprawach, dotyczących całego narodu. W ten sposób nasze polskie doświadczenia, wysoko cenione poza granicami, stają się znane w innych państwach, mogą z nich korzystać niewidomi krajów sąsiedzkich i tych, które znajdują się od nas bardzo daleko. Można więc powiedzieć śmiało, że "Pola Stelo" jest dobrym ambasadorem naszych spraw w świecie. 
Wiele do zawdzięczenia kpt. Janowi Silhanowi mają również nasi masażyści. Jak wiemy, jest ich w Polsce ponad czterystu. Pracują w ośrodkach służby zdrowia w całym kraju i cieszą się uznaniem pacjentów i lekarzy. Jan Silhan jest twórcą i redaktorem do dnia dzisiejszego kwartalnika "Niewidomy Masażysta", który jest skutecznym ośrodkiem konsolidacji niewidomych masażystów, płaszczyzną wymiany ich doświadczeń zawodowych i społecznych. Kwartalnik "Niewidomy Masażysta" pomaga również w podnoszeniu kwalifikacji, gdyż redakcja czyni wiele starań, aby na łamach czasopisma ukazywały się najnowsze doniesienia z zakresu medycyny, zwłaszcza tych jej dziedzin, które masażystów interesują szczególnie. Z redakcją stale współpracują wybitni lekarze o różnych specjalnościach. 
Red. Silhan uczestniczy ponadto w pracach Krajowej Sekcji Masażu od początków jej istnienia. Jest zresztą jednym z jej założycieli. Z jego inicjatywy i przy konsekwentnym dopingu wydano w brajlu sporo cennych dzieł, ułatwiających pracę masażystom. Jest faktem niezaprzeczalnym, iż działalność Jana Silhana - społeczna i zawodowa - ma ogromny wpływ na kształtowanie się sytuacji niewidomych masażystów w Polsce. Jest on gorącym propagatorem tego zawodu w naszym środowisku. 
A esperanto? Czy ktokolwiek wyobraża sobie ruch niewidomych esperantystów bez kpt. Silhana? Wspomnieliśmy już na początku, iż jest on twórcą kwartalnika "Pola Stelo" i jego redaktorem. Jest też żarliwym popularyzatorem języka esperanto, uważając go za skuteczny element budowy jedności narodów i pokoju na świecie. Jest to więc coś znacznie więcej niż popularyzowanie języka. Kiedy ludzie mogą się między sobą porozumieć, łatwiej im zrozumieć, że są sobie braćmi i że przyjaźń między narodami, między ludźmi, jest jedyną wartością, o którą trzeba zabiegać z całych sił. I dlatego właśnie red. Silhan tak wiele serca i czasu wkłada w upowszechnienie idei esperanta. Zresztą całe swoje życie poświęcił walce o jedność niewidomych w Polsce, o budowę zrębów organizacyjnych i przyjaźń niewidomych na świecie. Jedność i przyjaźń dają siłę, pozwalają wejść w najgłębszy nurt życia społecznego i trzeba o nie walczyć. 
A jaki kpt Silhan jest w życiu prywatnym? Cechuje go wysoka kultura osobista. W rozmowie z nim wyczuwa się ogromną życzliwość i szacunek dla człowieka. Każdemu chciałby maksymalnie pomóc, dać właściwą radę. Przywiązuje dużą wagę do estetycznego wyglądu niewidomego, do nieustannego podnoszenia wiedzy zawodowej i ogólnej. Życie musi opierać się na podstawach racjonalnych. Nie trzeba niszczyć dróg, trzeba natomiast budować mosty. 
Długo by można mówić o działalności i pracowitym życiu Jana Silhana, ale w tej działalności nie można pominąć jego wiernej towarzyszki życia - pani Margit Silhan. Niedawno państwo Silhanowie obchodzili pięćdziesiątą rocznicę swego pożycia małżeńskiego. 
Pani Margit uczestniczy czynnie we wszystkich pracach swojego męża. Wspólnie z nim zjeździła pół świata, wszędzie tam, gdzie wiodły drogi do obrony, do właściwego postawienia sprawy niewidomych. Wspólnie z nim spędziła tysiące godzin na przygotowaniu referatów, artykułów i rozlicznych tłumaczeń z obcych języków. I jest pewne, że bez jej oczu, bez jej wierności i miłości, tak widocznych na każdym kroku, skuteczność pracy wielkiego działacza Jana Silhana nie byłaby tak duża. Jego działalność z konieczności musiałaby zataczać mniejsze kręgi. I dlatego w osiemdziesiątą rocznicę urodzin pragniemy złożyć Państwu Silhanom najserdeczniejsze gratulacje od wszystkich niewidomych w Polsce, od władz naszej organizacji, od Zarządu Głównego - przekazać wyrazy uznania, głębokiego szacunku i najgorętsze życzenia, aby Państwo Margit i Jan Silhanowie cieszyli się jak najdłużej dobrym zdrowiem, aby jak najdłużej służyli nam wszystkim, całemu środowisku swymi życzliwym radami, aby jak najdłużej pracowali dla dobra niewidomych. Z okazji jubileuszu, w sali klubu ZOŻ w Warszawie, zarządy trzech organizacji - Polskiego Związku Niewidomych, Związku Ociemniałych Żołnierzy i Związku Spółdzielni Niewidomych - zorganizowały uroczysty wieczór dla państwa Margit i Jana Silhanów. 
Oprócz reprezentantów władz wymienionych organizacji w uroczystościach udział wzięli: przedstawiciel KC Partii - mgr Włodzimierz Pleszko, przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej - dyr. Tomasz Lidke i mgr Tadeusz Majewski, przewodniczący Głównej Komisji Rewizyjnej - dr Kazimierz Szczepański. Na uroczystość przybyli także: dr Włodzimierz Dolański wraz z małżonką i prof. Henryk Ruszczyc z Lasek. 
Jako gospodarz klubu na wstępie zabrał głos prezes Marian Golwala, omawiając w krótkim zarysie ponad półwieczną działalność państwa Margit i Jana Silhanów na rzecz niewidomych, po czym wręczył zacnemu jubilatowi kryształowy puchar z okolicznościowym, pamiątkowym napisem, jako dar od organizatorów. Ponadto o wszechstronnej działalności i pracy red. Jana Silhana mówili: prezes ZG PZN - Dobrosław Spychalski i dr Włodzimierz Dolański. 
W swym przemówieniu kpt Silhan serdecznie podziękował za zorganizowanie miłej uroczystości i za wyrazy uznania. Oczywiście nadal będzie pracował i służył swoim bogatym doświadczeniem środowisku niewidomych. 
Jubileuszowy wieczór zakończył krótki koncert pianisty - Edwina Kowalika, a następnie gratulacje i życzenia, składane państwu Silhanom przez uczestniczących w uroczystości. 
 
 *** 
 
 Kp Jan Silhan urodził się w 1889 roku w Kijowie, zmarł 29 czerwca 1971 r. w Krakowie. 
Był synem spolonizowanego Czecha i Polki, ale był wychowywany w duchu polskim. Ukończył politechnikę w Kijowie. W roku 1912 jako aktywista Partii Socjaldemokratycznej został uwięziony i w więzieniu przebywał prawie rok. Po zwolnieniu kontynuował studia we Lwowie oraz działalność polityczną w szeregach akademickiego zrzeszenia socjalistycznej młodzieży lewicowej "Spójnia". 
W latach 1913 - 1914 służył w w armii austriackiej i brał udział w I wojnie światowej. W listopadzie 1914 roku został ciężko ranny i stracił wzrok. 
 (Przypis redakcji "WiM") 
 
 aaa 
8.2. Po zdrowie i nowe siły do własnego domu wypoczynkowego Stanisław Łuka 
 
Źródło: "Pochodnia" styczeń 1957 
 
 Realizując dezyderaty niewidomych i uchwały Drugiego Krajowego Zjazdu Polskiego Związku Niewidomych Zarząd Główny przejął w dniu 30 listopada roku ubiegłego dom wczasowy w Muszynie pod Krynicą Górską. Nastąpiło to dzięki przychylnemu ustosunkowaniu się do naszych spraw Centralnego Komitetu PZPR i Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej. Większości z nas wiadomo, że dom wypoczynkowy w Muszynie został wybudowany przez Związek Ociemniałych Żołnierzy w roku 1936 - częściowo z ich składek, częściowo z dotacji skarbu państwa. W czasie okupacji zajmowali go hitlerowcy, po wojnie była tu początkowo kwatera Wojsk Ochrony Pogranicza, a później przejął go Związek Inwalidów Wojennych, ten z kolei przekazał cały obiekt KC PZPR, który przez pięć lat prowadził tam wczasy dla swych pracowników. 
 
Jak wygląda sam dom i jego otoczenie? 
 
"Nasz dom" znajduje się w Muszynie, o szesnaście kilometrów od Krynicy. Jest to miejscowość kuracyjna. Są tam źródła kwasosiarczane i borowiny. Okolica typowo podgórska. Przemierzając szosę, która biegnie od stacji kolejowej w Muszynie w kierunku Nowego Sącza, będącą trzykilometrowym odcinkiem drogi, poprzecinanym górskimi potokami, otoczonym skalistymi ścianami gór, ozdobionych po same szczyty strzelistymi jodłami i świerkami, dochodzimy do małej kotlinki, zamkniętej z jednej strony tarasowatym pagórkiem, a z drugiej wspomnianą już szosą, torem kolejowym i wartko szumiącym Popradem. Dalej nieduża równina, oparta o skaliste, zalesione wzgórza, usiana rozrzuconymi jakby w nieładzie domkami o charakterystycznej dla okolic górskich architekturze. 
Przez bramę z żelaznych sztachet, na której widnieją jeszcze emblematy ZOŻ -u, wchodzimy na teren o powierzchni półtora hektara, na którym znajduje się murowany, dwupiętrowy budynek w kształcie prostokąta. Dwie mniejsze jego kondygnacje mają kształt półkolisty, bogato oszklony. W jednym półkolu jest klatka schodowa, w drugim werandy o powierzchni pięćdziesiąt metrów kwadratowych każda. Po betonowych schodach wchodzimy na oszklony taras, stąd do szerokiego korytarza i dużego holu, z niego do sali jadalnej na około sześćdziesiąt osób, połączonej jedną półkolistą werandą. Na prawo od jadalni znajduje się kuchnia z przyległymi do niej izbami gospodarczymi oraz pokój biurowy i gabinet lekarski. 
Pierwsze i drugie piętro mają razem dwadzieścia dwa pokoje. Część z nich jest dwuosobowa, pozostałe trzy - i czteroosobowe. Razem pomieści się tu ponad sześćdziesięcioro wczasowiczów, nie licząc dwóch werand, gdzie w razie potrzeby może zmieścić się jeszcze dwadzieścia dodatkowych łóżek. W każdym pokoju znajduje się umywalka z gorącą wodą, w każdej kondygnacji - łazienki z prysznicami. Dom posiada centralne ogrzewanie, kanalizację i bieżącą wodę. Obok budynku głównego postawiono jeszcze dwa baraki drewniane. W jednym mieszczą się mieszkania dla personelu, pralnia i garaż, w drugim skład opałowy, chlewy i kurnik z wybiegiem, ogrodzonym siatką. 
Jak już na początku wspomniałem, dzięki życzliwemu ustosunkowaniu się Komitetu Centralnego PZPR przejęliśmy cały obiekt z kompletnym wyposażeniem, i po świeżo dokonanym remoncie, tak, że w każdej chwili można rozpocząć sezon wczasowy. Zamiarem naszym jest prowadzenie wczasów dla niewidomych przez cały rok, z przerwami koniecznymi dla dokonania porządków i drobnych napraw. Ponadto w okresie zmniejszonej frekwencji można będzie organizować kilkutygodniowe obozy sportowe, kursokonferencje, itp. W celu umożliwienia wypoczynku jak największej liczbie koleżanek i kolegów, okres wczasowy będzie trwać dwa tygodnie w warunkach wczasów, prowadzonych przez Centralną Radę Związków Zawodowych. Naturalnie, będą wyjątki od tej zasady, na przykład przedłużenie pobytu z uwagi na stan zdrowia oraz zmniejszenie odpłatności dla znajdujących się w ciężkich warunkach materialnych. 
Rozdziałem zajmować się będzie Zarząd Główny PZN na podstawie wniosków i zgłoszeń, nadesłanych przez nasze oddziały. W związku z tym prezydium Zarządu Głównego podejmie odpowiednie uchwały i prześle już w najbliższym czasie dokładne instrukcje i informacje w tej sprawie do wszystkich oddziałów i kół naszego Związku. 
 
 *** 
 
Ośrodek w latach siedemdziesiątych ubiegłego stulecia został rozbudowany, a następnie kilkakrotnie był unowocześniany. Powyższe informacje mają więc jedynie wartość historyczną. 
Obecnie jego nazwa to: NESTOR - Ośrodek Leczniczo-Rehabilitacyjny im. kpt. Jana Silhana, Jednostka PZN. 
(przypis redakcji "WiM) 
 
aaa 
8.3. Wiadomości z terenu 
 
 Źródło: "Pochodnia" luty 1952 r. 
 
U niewidomych Warszawy 
 
Dnia 31 stycznia 1952 roku staraniem Zarządu oddziału warszawskiego odbyła się akademia ku uczczeniu dziesiątej rocznicy powstania Polskiej Partii Robotniczej. W akademii wzięli udział: przedstawiciele Komitetu Warszawskiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i związków zawodowych, pracownicy Zarządu Głównego Polskiego Związku Niewidomych, Spółdzielni Pracowników Niewidomych i Spółdzielni Ociemniałych Żołnierzy oraz pracownicy innych zakładów pracy. Referat wygłosił towarzysz Jerzy Majzels - przedstawiciel PZPR. Następnie rozdane zostały nagrody w postaci kwot pieniężnych i zegarków brajlowskich przodownikom pracy z oddziału warszawskiego. 
Bogatą część artystyczną wypełniły występy niewidomego Ryszarda Gruszczyńskiego oraz tenora Hernesa. Własne wiersze recytował poeta Artur Międzyrzecki. Występy zespołu muzycznego przy oddziale warszawskim pod kierownictwem Mariana Molędy zakończyły udaną akademię. 
W Spółdzielni Szczotkarskiej Pracowników Niewidomych przy ulicy Widok pracują siedemdziesiąt cztery osoby. Większość pracowników- czterdzieści pięć osób- stanowią niewidomi. Na terenie Spółdzielni istnieją koła: Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, Towarzystwa Przyjaźni Polsko- Radzieckiej, Związku Zawodowego Pracowników Drobnego Przemysłu i Rzemiosła, Ligi Kobiet i Komitetu Obrońców Pokoju. Pracownicy żywo interesują się życiem politycznym i kulturalnym w kraju i na świecie. Zorganizowali własną bibliotekę brajlowską, redagują gazetkę ścienną, prenumerują "Pochodnię". 
W roku 1951 Spółdzielnia odznaczona została dyplomem uznania za stałe podnoszenie wydajności pracy i polepszenie jakości produkcji. Plan produkcyjny na rok 1951 wykonano do dnia 10 sierpnia. Do końca roku wykonano 197 procent planu produkcyjnego. A oto niewidomi przodownicy pracy Spółdzielni: Zofia Osidacz - inicjatorka wprowadzenia do Spółdzielni systemu Lidii Korabielnikowej, Julian Jankowski, Franciszek Furmankiewicz, Tadeusz Puchalski, Helena Marciniec. 
Załoga Spółdzielni napotyka w swej pracy na poważne trudności. Przyczyną ich są zdecydowanie złe warunki lokalowe. Pomieszczenie jest bardzo ciasne- 96 metrów kwadratowych przy niezbędnych na potrzeby produkcyjne Spółdzielni około czterystu metrach. Na szkolenia przywarsztatowe brak więc już miejsca. Ogromną niewygodą jest dla pracowników brak szatni i skasowanie obiadów na terenie zakładu pracy. 
Co na to Centrala Spółdzielni Inwalidów? Z przykrością należy też stwierdzić, że w Spółdzielni jest brudno i że winę za to ponosi przede wszystkim i wyłącznie załoga Spółdzielni, bo fakt, że lokal jest ciasny, nie upoważnia pracowników, żeby nie zatroszczyli się o przestrzeganie podstawowych zasad higieny, jak regularne zamiatanie, szorowanie podłóg itd. 
Naszym zdaniem należałoby wejrzeć w te trudności i jak najszybciej usunąć je, ponieważ hamują one w dużym stopniu zwiększenie tempa produkcji i utrudniają niewidomym pracę. 
 
 U niewidomych Łodzi 
 
 Dwudziestego stycznia Zarząd koła Związku Młodzieży Polskiej przy oddziale Polskiego Związku Niewidomych w Łodzi zorganizował wieczornicę poświęconą dwudziestej ósmej rocznicy zgonu towarzysza Lenina. Na program wieczornicy złożyły się: referat o życiu i walce Lenina, wygłoszony przez kolegę Semena, wiersze Aleksandra Puszkina "Zimnaja doroga", "Zimnyj wietier", wiersz Władysława Broniewskiego "Słowo o Stalinie". Wykonano też "Kantatę o Stalinie" oraz pieśni radzieckie: "O ojczyźnie", "Bajkał" itd. 
Piętnastego stycznia odbył się egzamin końcowy uczestników kursu brajlowskiego przy oddziale Polskiego Związku Niewidomych w Łodzi. Do egzaminu przystąpiło czternaście osób. Z wynikiem bardzo dobrym egzamin złożyły trzy osoby, z wynikiem dobrym- siedem osób, z wynikiem dostatecznym- dwie osoby. W nauce wyróżnili się, uzyskując tytuł przodowników kursu, koledzy: Mieczysław Brzuszczyński, Łabęcki i Nowicki. 
Absolwentom kursu przyznano nagrody w postaci: dwóch kompletów powieści"Opowieść o prawdziwym człowieku", dwóch kompletów książki "Budujemy podstawy socjalizmu" i dwóch kompletów "Ballad i romansów" Adama Mickiewicza. 
 
U niewidomych Krakowa 
 
Dnia 5 stycznia odbyło się poszerzome posiedzenie Zarządu oddziału Polskiego Związku Niewidomych w Krakowie, na którym podsumowano działalność oddziału za 1951 rok i omówiono plany pracy na rok 1952. 
Do chwili obecnej Zarząd oddziału może poszczycić się poważnymi osiągnięciami. Oddział w Krakowie zorganizował dwa koła: w Przemyślu i w Tarnowie. Przygotowano już warunki do uruchomienia następnych kół: w Kielcach, Myślenicach i Żywcu. W stałym kontakcie z Zarządem oddziału pozostaje około stu czterdzieściorga członków Związku, przy Zarządzie oddziału w Krakowie istnieją: koło Związku Młodzieży Polskiej, Towarzystwa Przyjaźni Polsko- Radzieckiej, Wszechnicy Radiowej oraz koło Dobrego Czytania. 
Zarząd oddziału prowadzi dobrze zorganizowaną bibliotekę dla niewidomych, zaopatrzoną w szereg wartościowych dzieł w języku polskim i rosyjskim. 
Związek cieszy się na terenie Krakowa życzliwością i poparciem władz i instytucji. Współpraca z władzami umożliwia większą popularyzację spraw niewidomych w społeczeństwie. 
 
U niewidomych Poznania 
 
Dnia 16 grudnia ubiegłego roku koło sceniczne przy Zarządzie oddziału Polskiego Związku Niewidomych w Poznaniu wystawiło komedię Słotwińskiego i Skowrońskiego pt. "Przyjmujemy o 8.30". Sala teatralna Związku Zawodowego Pracowników Przemysłu Spożywczego, w której odbyła się premiera, szczelnie wypełniła się publicznością. Przedstawienie poprzedziły przemówienia przewodniczącego sekcji kulturalno- oświatowej przy Zarządzie oddziału, kolegi Mitraszewskiego oraz reżysera zespołu obywatela Partyki, którzy opowiedzieli zebranym o pracy kulturalno- oświatowej wśród niewidomych, a zwłaszcza o przygotowaniach kółka do wystawienia sztuki. 
Artyści- amatorzy poruszali się po scenie oraz grali swe role jak doświadczeni aktorzy. Publiczność zgotowała im serdeczną owację. 
Po przedstawieniu głos zabrała przedstawicielka Związku Literatów Polskich, która w imieniu wszystkich obecnych wyraziła uznanie dla pracy niewidomych i dla wysokiego poziomu ich gry scenicznej. Imprezę zakończyły występy zespołu Wyższej Szkoły Muzycznej, wypełnione śpiewem i recytacjami. 
 
 aaa 
9. WPROST ALBO NA OPAK 
 
9.1. Prośba 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Drodzy Czytelnicy! 
 
Macie wiele interesujących przygód i przeżyć. Podzielcie się nimi z czytelnikami "WiM". Nasz miesięcznik stanie się ciekawszy, a i może ktoś się uśmiechnie, komuś poprawi się humor, ktoś zrozumie, że nie tylko jego spotykają dziwne przygody, czasami śmieszne, czasami przykre, a często najpierw przykre, a gdy je wspominamy okazują się śmieszne. 
W ośrodkach wypoczynkowych, na turnusach rehabilitacyjnych, na rajdach i biwakach, przy ogniskach i przy winie, opowiadamy sobie takie przygody, dowcipy na nasz temat, historyjki prawdziwe i może trochę podkoloryzowane. Wszystkie one znajdą miejsce na łamach "WiM" w dziale "Wprost albo na opak". Jednak będą mogły się tam znaleźć tylko wtedy, gdy Państwo zechcą je opisać i przysłać na adres: 
st.k@onet.pl 
Liczę na Państwa pomoc w prowadzeniu tego działu. 
Stanisław Kotowski 
 
aaa 
9.2. O inwestorze, który nie widział niewidomych 
Bączek 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
W interesującej książce neurologa O. Sachsa "O człowieku, który pomylił głowę żony z kapeluszem" jest opisany właśnie taki przypadek widzenia połowicznego. I tak się czasami zdarza. Ale poznańscy budowniczowie nowego terminalu dworcowego cierpią na znacznie ciekawszą przypadłość - widzenie pomimo ślepoty. Jak to jest możliwe, a może medycyna rozwinęła się tak dalece, że niewidomi widzą? 
Z obszernego wyjaśnienia rzecznika prasowego TriGranit Development Corporation, firmy odpowiedzialnej za realizację inwestycji - p. Przemysława Terleckiego, na temat dostępności dla osób niepełnosprawnych budowanego terminalu, dowiadujemy się, że: "Przewidziano również ułatwienia dla osób niewidomych i niedowidzących (...) W tym celu posadzka w hali głównej będzie różnorodna pod względem koloru tak, aby główne ciągi komunikacyjne były wykonane w ciemniejszym kolorze. Ponadto na terenie nowego dworca zamontowane zostaną świetlne tablice (monitory), ogólny system informacji audio oraz system oświetlenia awaryjnego". 
Tyle odkrywczy przedstawiciel inwestora. Zapewne umknęło mojej uwadze wyprodukowanie butów ze specjalnymi podeszwami różnicującymi kolory i sygnalizującymi te ciemniejsze ciągi. To dopiero byłby wynalazek! Ale najbardziej prawdopodobne jest to, że ludzie odpowiedzialni za inwestycję i za informacje, nie zamknęli nigdy oczu, nie wspominając o tym, że nigdy nie spotkali niewidomego. 
 Dziwi mnie również zimowy sen, bezruch i brak zainteresowania sprawą miejscowego okręgu PZN. A warto wyjść zza biurka i pofatygować się do wykonawcy, choćby spacerkiem, aby przepytać, sprawdzić i dopilnować naszych interesów, póki budowa przypomina misterną koronkę z dźwigarów i plątaniny belek. Jeśli wykonawca jest niedouczony, a na takiego wygląda, to przynajmniej niech niewidomi zadbają o własne sprawy. Jeśli nie my, to kto? 
 
 aaa 
9.3. Lamenty Starego Kocura 
Jan Ziarniak 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 Panie Kocurze! Coś się Pan do tego Związku przyczepił jak rzep do Pańskiego futra? PZN był, jest i będzie. Ma doświadczenie, ma struktury, jego Zarząd ma status nie do pogardzenia, bo ZPCh. Miło, bezpiecznie i spokojnie. Kilka pism do ministerstw, kilka narad, jakieś spotkanie na szczeblu wysokim albo średnim i rok za rokiem mija. 
Pisze Pan "Obrońcami PZN-u są: litość, niechęć zrobienia niewidomym żadnej przykrości, niechęć władz do jakiegokolwiek ograniczania samodzielności PZN-u, a i brak prawnej do tego możliwości". 
Nie o niewidomych jako takich chodzi, ponieważ jak się przyjrzeć wszelkim propozycjom do nich adresowanym, to albo są "papierowe", choćby pomysł z przewodnikami. Do ulgi mają prawo niewidomi dawnej pierwszej i drugiej grupy, choć ci ostatni dają sobie dobrze radę bez pomocy innej osoby. Jak się przyjrzy prawnym przepisom, mizernie to wygląda, a w praktyce, szkoda gadać. Więc nie o niewidomych rzecz idzie.... Niech Pan także przypomni sobie, co się niewidomym proponuje, jakieś szkolenia jak się prezentować, poznać swoje mocne i słabe strony też, jak pracują banki i skąd się wziął pieniądz, jak być widzialnym, czyli jak rozmawiać z pracodawcą (jeśli się takowego w ogóle znajdzie). 
Kontrole z zewnątrz litują się nie tylko nad niewidomymi, ale i nad pozostałymi jednostkami kontrolowanymi. Bo niby która z licznych krajowych afer została załatwiona zgodnie z poczuciem przyzwoitości. Kto z mnogich prezesów czy dyrektorów poniósł karę finansową na własnym majątku? A więc twierdzenie, że "Każdy, kto pracuje u niewidomych, jest niewidomym i chroni go parasol litości. Nawet prokuratorzy, chociaż stwierdzają ewidentną winę, sprawę umarzają, bo przecież nie będą robić krzywdy niewidomym". To nie litość, to opieszałość i ślamazarność wymiaru sprawiedliwości, to dość powszechne przekonanie, że nie sprawca a ofiara jest winna, bo po co dała się "oskubać" czy bezczelnie oszukać? 
"PZN-u żaden dziennikarz nie ruszy, bo jakże to, biednych ludzi ma krytykować?" Owszem, próbował wsadzić kiedyś kij w mrowisko Urban w swoim przewrotnym NIE pisząc tekst "Wyżerka u ślepych". W jaką histerię wówczas wpadł PZN, toż to szarganie dobrego imienia niewidomych. I nieważne, że publikacja miała coś na rzeczy, ale ważne było, że napisano "ślepych", a nie niewidomych. Wrzask był na kraj cały, więc szanujący się dziennikarze nauczeni przypadkiem NIE wolą omijać nas kołem. Po co im zapaszek niekoniecznie świeży! 
"Z PZN-u uciekają niewidomi. Na PZN narzekają niewidomi. PZN-u niewidomi nie uważają za swój Związek". Bo też i PZN-owi na nich nie zależy. Definicja inwalidztwa wzroku jest bardzo pojemna, a wiec widomi-niewidomi są mile widziani i niekłopotliwi w dodatku. W czasach, gdy w PZN byli p. Stroiński czy p. Jaworek, o p. Dolańskim nie zapominając, i struktura PZN była inna, tzn: z przewagą medycznie niewidomych. No i było w tym Związku zdecydowanie mniej członków. Tymczasem im dalej od zakończenia wojny, tym więcej niewidomych. Jakieś nietypowe zjawisko demograficzne. 
Marzą się Panu Kocurowi społecznicy i siłacze. Czas ich minął bezpowrotnie, nastał czas błękitnych kołnierzyków. To taki szczebel średniego formatu, proszę Pana Kocura. Nie oczekujmy od nich więcej niż są zdolni i chętni dać z siebie wspierani przez swoich niby-niewidomych wyborców. 
 
 aaa 
9.4. Mruczę i prycham
Zgasić "Pochodnię"! 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Ej, to może zbyt ryzykowne żądanie, ale przecież coś z nią zrobić trzeba. Może tylko trochę stłumić? Niechaj kopci, ale nie świeci. 
Muszę stwierdzić, że ostatnio "Pochodnia" okrutnie się rozzuchwaliła i występuje z dzikimi wręcz wymówkami oraz żądaniami. Wielce to bezczelne z jej strony. Poczytajcie jeno, co toto pisze w swoim lutowym wydaniu w rubryce "Od redakcji", a sami zrozumiecie, że sytuacja dojrzała do zdecydowanych rozstrzygnięć. 
 
"Zbliża się kolejny, XVI już Zjazd Krajowy Polskiego Związku Niewidomych. W połowie kwietnia delegaci, wybrani w całym kraju w trakcie okręgowych zjazdów PZN, zbiorą się w Warszawie, by wybrać władze Związku na następną kadencję i by wyznaczyć kierunki działania naszej organizacji. To wtedy ustalone zostaną priorytety, to wtedy nazwane zostaną najważniejsze sprawy, jakimi powinien zajmować się PZN przez najbliższe 4 lata. W bieżącym numerze "Pochodni" nie piszemy nic o czekającym nasze stowarzyszenie zjeździe, nie piszemy, ponieważ nikt z naszych czytelników, nikt z działaczy Związku nie przysłał nam ani jednego artykułu na ten temat. Nie pojawiły się teksty nawiązujące do drukowanych w ubiegłym roku refleksji obecnej prezes PZN Anny Woźniak-Szymańskiej. Nie doszło do, mniej lub bardziej, ożywionej dyskusji o przyszłości naszego stowarzyszenia. Jest jeszcze szansa, by to zmienić. Przed Zjazdem ukaże się jeszcze jeden numer "Pochodni", możemy też wydać dowolną liczbę biuletynów informacyjnych. Wszystko zależy od tego, czy zechcą Państwo zabrać głos w sprawie przyszłości Polskiego Związku Niewidomych, czy zechcą Państwo podzielić się swymi przemyśleniami z innymi czytelnikami "Pochodni". Gorąco do tego zachęcamy. 
Spraw, które powinny zostać przedyskutowane, przemyślane, a przynajmniej zgłoszone delegatom jest z pewnością niemało. Czekamy na Państwa artykuły". 
 
Kochani moi! Toż to jawna bezczelność! Bo i jak u diabła ocenić taki fragment: "W bieżącym numerze "Pochodni" nie piszemy nic o czekającym nasze stowarzyszenie zjeździe, nie piszemy, ponieważ nikt z naszych czytelników, nikt z działaczy Związku nie przysłał nam ani jednego artykułu na ten temat. Nie pojawiły się teksty nawiązujące do drukowanych w ubiegłym roku refleksji obecnej prezes PZN Anny Woźniak-Szymańskiej. Nie doszło do, mniej lub bardziej, ożywionej dyskusji o przyszłości naszego stowarzyszenia". 
Toć czytelnikom można nawtykać ile wlezie za ich gnuśność, niechęć do pisania artykułów, do dyskutowania o przyszłości PZN-u. Tak można i należy im nawtykać, ale działacze? Słów mi brakuje, jak od nich można wymagać czegoś takiego. Patrzcie jeno, działacze mają myśleć i pisać... Do czego to doszło?! 
 
"Pochodnia" oświeca drogę niewidomym od sukcesu do sukcesu już ponad 60 lat. To jednak pogląd jej zwolenników, ba, wielbicieli. Właśnie, wielbicieli... Czy to może być obiektywna ocena? Dyć wiadomo, że wielbiciele patrzą sercem, a nie umysłem. A wiadomo, serce głupie jest i tyle! 
Dlatego co bardziej wybitni działacze, od czasu do czasu, tę pozorną jasność wydawaną przez "Pochodnię" usiłowali stłumić, stłamsić, doprowadzić do tego, żeby to ona była, a jakoby jej nie było. Próby takie trwały przez całe 60 lat i nasilały się niemożebnie zawsze, kiedy to "Pochodnia" usiłowała oświetlić, chociażby tylko ciut-ciut, błędy któregoś z wielkich działaczy. Bo i do czego to podobne - wielcy działacze i błędy. Albo jedno, albo drugie, ale nie jedno i drugie. No, a teraz działacze mają myśleć i artykuły pisać do "Pochodni". 
Myślę, że nadszedł czas, żeby sprawę "Pochodni" raz na zawsze wyjaśnić, czyli zgasić ją, a jak się nie da, jej światło skierować w czarną dziurę na niebie. Niechaj tam sobie świeci do woli, bo tu już jej nikt nie potrzebuje. Drogi od sukcesu do sukcesu oświetlać nie trzeba, bo sukcesy, i to wielkie, są tak blisko jeden drugiego, że szpilki nie wścibisz. O jakiej więc drodze może być mowa? A i działaczy mamy tak wielkich, że o żadnych ich błędach nawet pomyśleć niepodobna, a co dopiero pisać. No, chyba że ktoś zechce zgłaszać pod ich adresem tak absurdalne żądania, jak te wyżej cytowane. 
Zwracam się więc do delegatów na XVI Krajowy Zjazd PZN, coby sprawą tą zajęli się solidnie i światło "Pochodni" skierowali we właściwą stronę, tj. w tę wspomnianą czarną dziurę w kosmosie. 
Zgasić "Pochodnię" byłoby niepolitycznie, bo skoro świeciła 60 lat, to ludziska przyzwyczaili się do jej mętnego światła i mogą protestować. Trzeba więc działać ostrożnie, powoli, ale systematycznie i konsekwentnie. A muszę z wielką radością stwierdzić, że obecne władze PZN-u potrafią to robić doskonale. Żeby nie szukać przykładu odległego od "Pochodni", przypomnę Listę dyskusyjną PZN-u. Nieudani poprzednicy tych władz, diabli wiedzą po co, listę tę powołali. Trzeba było ją jakoś zlikwidować, bo niewidomi pisali tam, co chcieli i nie zawsze dobrze o władzach. A jak to niby, o władzach PZN-u można źle czy nawet rzeczowo i obiektywnie? To się nie godzi. Trzeba zawsze dobrze, bardzo dobrze i superdobrze. Władze więc najpierw listę tę ignorowały, potem przemianowały ją na "Hyde Park", a następnie zlikwidowały i powołały w to miejsce trzy nowe listy. Niewidomi trochę pogderali, ponarzekali i dali spokój. Na te nowe listy, przynajmniej na dwie dla niewidomych, bo o tej trzeciej dla rodziców dzieci niewidomych, nic nie wiem, pies z kulawą nogą nie zagląda i wszystko jest, jak być powinno. 
Z czasem będzie można podobnie postąpić z "Pochodnią". Zanim to się stanie mam kilka propozycji sprowadzenia "Pochodni" do właściwych rozmiarów, wymiarów, tematów i psubratów. 
1) Należy przyjąć zasadę, że "Pochodnia" nie powinna pisać o niczym, co może być przykre dla niewidomych, o żadnych problemach, trudnościach, niedogodnościach ani niczym podobnym. Przecie niewidomi mają tak ciężkie życie, tyle trudności, tyle problemów w codziennym życiu, że stanowczo nie potrzebują ich w "Pochodni" ani w żadnej innej prasie środowiskowej. A jeżeli są wśród nich masochiści, swoje spaczone gusty mogą zaspokajać czytająć "Wiedzę i Myśl". Tam im problemów nie zabraknie. 
Odnośnie "Pochodni" Zjazd powinien uchwalić, że czasopismo to może pisać wyłącznie o wielkich, bardzo wielkich, kolosalnych, niebywałych sukcesach władz PZN-u. Żeby jednak nie było zbyt monotonne, może pisać o ptasich awanturach, o niebie i o chmurach, o barokowej poezji, o zdrowej żywności, o kulturze Inków i Papuasów, o pożytkach ze ślepych krów i pochodnych tychże, o malarstwie bułgarskim i równie ważnych dla niewidomych tematach. 
2) Zjazd powinien wyrazić wielkie uznanie władzom PZN-u za ich niebywałe sukcesy w ograniczaniu pochodnianego światła - przekształcenie "Pochodni" z miesięcznika w dwumiesięcznik i wydawania "Biuletynu Informacyjnego Pochodni". 
Odnośnie tego ostatniego, należy zobowiązać jego redakcję, żeby publikowała informacje wyłącznie z Instytutu Tyflologicznego. 
3) A teraz bardzo ważne zobowiązanie władz PZN-u. Otóż Zjazd powinien je zobowiązać do tego, żeby na żadne obrady, żadnych komisji, żadne posiedzenia Prezydium ZG i jego Plenum nie wpuszczały redaktora naczelnego "Pochodni" ani jego współpracowników. Ba, należy wydać zakaz, żeby pan redaktor naczelny i jego współpracownicy nie mieli wstępu na Konwiktorską 9 i 7, a nawet chodzenia po chodniku przy tych budynkach. Zapewni to ich właściwe spojrzenie na pezetenowskie sprawy i nawet im do głowy nie przyjdzie, żeby pisać o czymś, o czym pisać nie należy, np. o tym, że działacze mają pisać artykuły. 
Jeszcze raz podkreślam, że "Pochodnia" powinna pisać bardzo dużo o sukcesach, a reszta jest bez znaczenia. Może pisać o lada czym. Ostatecznie i tak jej brajlowska wersja, która zacznie ukazywać się po wakacjach, może przed wakacjami, albo i nie zacznie, to zależy od PFRONu, będzie nadal się nadawała do wykładania półek, a wersja ta dla widzących niewidomych, zachowa piękne kolory i zdjęcia władczyń i władców i będzie, jak być powinno. 
Dosyć z zuchwałością "Pochodni"! Dosyć z samodzielnością i niezależnością jej redaktora! Dosyć każdego zbędnego, czyli prawdziwego, słowa w każdej wersji "Pochodni"! Domagam się tego z całym zdecydowaniem i z całą stanowczością! Bo to, co jest obecnie, jest denerwujące, irytujące, frustrujące i gorszące. 
Zirytowany Stary Kocur 
 
Ps. No proszę, przychrzaniła się Blinda Blindowska i od razu ma naśladowcę. A niby skąd ten Jan Ziarniak się wziął? I patrzcie, jaki przewrotny. Ale ja wiem swoje - wszystko prawda, ale litość to litość i basta.