2026-04-16
Czytamy fragment publikacji:
"Mieszkalnictwo wspomagane to jedna z kluczowych form wsparcia umożliwiających osobom z niepełnosprawnością fizyczną prowadzenie możliwie niezależnego życia. Jego istotą jest odejście od opieki instytucjonalnej na rzecz życia w środowisku lokalnym - przy zapewnieniu odpowiedniego wsparcia i dostępnej przestrzeni.
Mieszkania wspomagane dla osób z niepełnosprawnością ruchową
Mieszkania wspomagane przeznaczone są dla osób, które nie wymagają całodobowej opieki, ale potrzebują wsparcia w codziennym funkcjonowaniu. W przypadku osób z niepełnosprawnością ruchową kluczowe znaczenie ma dostępność architektoniczna oraz możliwość samodzielnego poruszania się.
Lokale mogą mieć charakter indywidualny lub współdzielony, a mieszkańcy korzystają z usług wspierających, dostosowanych do ich potrzeb.
Kryteria przyznania mieszkania wspomaganego
O przyznaniu mieszkania wspomaganego decydują m.in.:
stopień niepełnosprawności i poziom samodzielności, sytuacja życiowa (np. brak możliwości zamieszkania z rodziną), potrzeba wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, ocena pracownika socjalnego lub zespołu specjalistów. Często proces poprzedza przygotowanie do samodzielnego życia.
Wsparcie mieszkaniowe osoby z niepełnosprawnością fizyczną
Wsparcie ma charakter indywidualny i może obejmować:
pomoc asystenta osobistego, wsparcie w czynnościach dnia codziennego, pomoc w załatwianiu spraw urzędowych, wsparcie psychologiczne i społeczne, działania aktywizujące zawodowo.
Jego celem jest wzmacnianie samodzielności, a nie jej zastępowanie.
Standard usług w mieszkaniu wspomaganym
Dobrze funkcjonujące mieszkanie wspomagane powinno zapewniać:
indywidualnie dopasowany zakres wsparcia, poszanowanie prywatności i autonomii mieszkańca, bezpieczeństwo (np. systemy przywoławcze), możliwość współdecydowania o formie pomocy, kontakt z koordynatorem wsparcia.
Usługi mają charakter środowiskowy, a nie instytucjonalny.
Dofinansowanie mieszkań wspomaganych w 2026 roku
W 2026 roku nie funkcjonuje jedno, odrębne świadczenie przeznaczone wyłącznie na mieszkania wspomagane. System finansowania ma charakter mieszany i obejmuje zarówno wsparcie systemowe, jak i indywidualne.
Najważniejszym mechanizmem bezpośrednio związanym z mieszkalnictwem wspomaganym jest program Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - Wspomagane Społeczności Mieszkaniowe (WSM). W jego ramach finansowanie trafia do organizatorów mieszkań (np. samorządów i organizacji pozarządowych) i obejmuje zarówno lokal, jak i usługi wsparcia. Średnie wsparcie wynosi około 4200 zł miesięcznie na jednego mieszkańca, w zależności od poziomu potrzeb.
Równolegle osoby z niepełnosprawnością mogą korzystać z programów pośrednich, które wspierają samodzielne mieszkanie: dopłaty do najmu (np. w ramach programu "Aktywny samorząd"), nawet do 36 miesięcy, wsparcie w zakupie lub zamianie mieszkania na dostępne (program "Dostępne mieszkanie", sięgające w praktyce kilkudziesięciu-ponad 100 tys. zł), dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, pokrywające nawet do 95% kosztów dostosowania lokalu.
W praktyce oznacza to, że mieszkania wspomagane są finansowane głównie jako usługa społeczna, a nie indywidualne świadczenie pieniężne dla mieszkańca.
Różnica między mieszkaniem chronionym a wspomaganym
Mieszkanie chronione ma zazwyczaj charakter przejściowy i wiąże się z większym nadzorem. Jest formą przygotowania do samodzielności. Z kolei mieszkanie wspomagane to rozwiązanie długoterminowe, nastawione na niezależność, z elastycznym i dopasowanym wsparciem.
Prawa mieszkańca mieszkania wspomaganego
Mieszkaniec ma prawo do:
prywatności i decydowania o swoim życiu, współtworzenia planu wsparcia, godnego traktowania, dostępu do usług i informacji, bezpieczeństwa i stabilności zamieszkania.
Podstawą jest uznanie jego podmiotowości i autonomii".
Pełne standardy mieszkalnictwa wspomaganego znajdują się tutaj: Standard mieszkalnictwa wspomaganego dla osób z niepełnosprawnością fizyczną
Tekst we współpracy z Agencją Adspectra.
Całą publikację można znaleźć na portalu www.niepelnosprawni.pl
***
Grzegorz Rodziewicz, oprac.: GR
DGP/Baza Wiedzy 14 kwietnia 2026
Czytamy:
"Regulacje obowiązujące w programie "Opieka wytchnieniowa" przewidują, że jest on dostępny dla opiekunów dzieci, które skończyły dwa lata. Zdaniem Moniki Hornej-Cieślak, rzecznik praw dziecka, narusza to zasadę równego traktowania - donosi Dziennik Gazeta Prawna.
"Opieka wytchnieniowa" to jeden z kilku realizowanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej programów, które są finansowane z pieniędzy Funduszu Solidarnościowego. Jest to forma wsparcia skierowana do osób zajmujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, która polega na uzyskaniu przez nie doraźnej, czasowej pomocy i odciążeniu od spełniania obowiązków opiekuńczych poprzez zapewnienie zastępstwa w tym zakresie.
Kto i w jaki sposób może skorzystać z opieki wytchnieniowej, szczegółowo regulują zasady programu. Zgodnie z nimi ta usługa jest dostępna dla członków rodzin sprawujących bezpośrednią opiekę nad dziećmi w wieku od dwóch do 16 lat, mającymi orzeczenie o niepełnosprawności, oraz dla osób, które skończyły 16 lat i mają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. I właśnie to kryterium wieku dotyczące niepełnosprawnych dzieci, które wyklucza rodziców mających potomka poniżej drugiego roku życia, budzi zastrzeżenia RPD.
Zostały one przedstawione w wystąpieniu przesłanym do dr Agnieszki Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny, pracy i polityki społecznej. Monika Horna-Cieślak podkreśla w nim, że art. 32 konstytucji stanowi, iż wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. To oznacza, że nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym. RPD przywołuje też zapisy Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, która została ratyfikowana przez Polskę. Gwarantuje ona osobom niepełnosprawnym dostęp do szerokiego zakresu usług wspierających świadczonych w domu, społeczności lokalnej lub placówkach zapewniających zakwaterowanie.
Monika Horna-Cieślak zwraca uwagę, że opieka wytchnieniowa dotyczy nie tylko niepełnosprawnego dziecka i jego opiekuna, lecz także jego rodzeństwa - wpływa na funkcjonowanie całej rodziny i jej dobrostan psychiczny. Dlatego w piśmie adresowanym do szefowej resortu rodziny apeluje o podjęcie działań zmierzających do zmiany zasad programu w jego kolejnych edycjach, tak aby objęci nim zostali rodzice dzieci, które nie skończyły dwóch lat".
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 14 kwietnia 2026 r.
autor: Michalina Topolewska, oprac.: GR
***
Marzena Okła-Drewnowicz
www.niepelnosprawni.pl 2026-04-09
Czytamy fragmenty publikacji:
"Ustawy o bonie senioralnym i opiece długoterminowej zostaną wprowadzone w ramach jednego aktu prawnego - poinformowała pełnomocniczka rządu ds. polityki senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz. Wyraziła nadzieję, że ustawa zostanie przyjęta jeszcze w tym roku.
Wiceminister w KPRM, pełnomocniczka rządu do spraw Polityki Senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz przypomniała w środę w TVP3, że do tej pory w konsultacjach były dwie oddzielne ustawy, pierwsza - o bonie senioralnym, a druga o koordynacji opieki długoterminowej".
I dalej:
"Wniosek o procedowanie tej ustawy został skierowany na Stały Komitet Rady Ministrów. Więc ja mam taką nadzieję, że (...) w kwietniu ta ustawa będzie na Radzie Ministrów, a w maju zostanie przekierowana do parlamentu. I ona w pierwszym półroczu jeszcze tego roku zostanie przyjęta - powiedziała wiceminister.
Marzena Okła-Drewnowicz poinformowała również, że bon senioralny, który zostanie wprowadzony w ramach ustawy przyjmie formę wieloletniego programu rządowego przyjmowanego na 3 lata. Dodała, że po trzech latach program zostanie zweryfikowany".
Następny fragment:
"Bon senioralny
Zgodnie z nowymi przepisami, zawartymi w projekcie ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych, bon senioralny będzie realizowany w ramach trzyletnich, rządowych programów. Ich wykonawcą będą gminy. Bon będzie świadczeniem niepieniężnym, czyli usługą, której zadaniem będzie zaspokojenie podstawowych codziennych potrzeb życiowych seniora. W ramach bonu, realizowane będą usługi, takie jak wsparcie w przygotowaniu posiłków, poruszaniu się, utrzymywaniu porządku, korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych, opieka higieniczno-pielęgnacyjna czy pomoc w zapewnianiu kontaktów z otoczeniem, w tym aktywizacja intelektualna lub ruchowa.
Świadczenie kierowane będzie dla osób, które ukończyły 65. rok życia. Prawo do niego będą miały osoby, których średni miesięczny dochód w ostatnich trzech miesiącach nie przekroczy kwoty 3410 zł. Kryterium dochodowe będzie podlegać corocznej waloryzacji".
Następny fragment:
"Pierwszy program ma zostać uruchomiony w latach 2026-2028. Łączna pula środków z budżetu państwa na jego realizację to miliard złotych - 100 mln zł w 2026 r. (program ma ruszyć w IV kwartale), 400 mln zł w 2027 r. oraz 500 mln zł w 2028 r."
Jeszcze fragment:
"Celem całości projektu ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych jest m.in. wprowadzenie definicji opieki długoterminowej wraz ze wskazaniem usług i świadczeń, w tym o charakterze pieniężnym, które będą zakwalifikowane do katalogu instrumentów opieki długoterminowej oraz wprowadzenie definicji opieki nieformalnej i opiekuna nieformalnego. Projekt wprowadza też przepisy określające zasady monitorowania realizacji usług i świadczeń opieki długoterminowej i ewaluacji ich jakości".
PAP
Cała publikacja na portalu www.niepelnosprawni.pl
***
Grzegorz Rodziewicz, oprac.: GR
DGP/Baza Wiedzy 13 kwietnia 2026 r.
Czytamy:
"Do wydawania orzeczeń zakład emerytalno-rentowy będzie mógł zatrudniać nie tylko lekarzy, lecz także pielęgniarki, pielęgniarzy i fizjoterapeutów. Uzupełnienie kadry medycznej o nowe zawody ma zapewnić dopływ nowych specjalistów do ZUS i przyspieszyć postępowania orzecznicze - donosi Dziennik Gazeta Prawna.
13 kwietnia wchodzi w życie część przepisów ustawy z 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 26), która wprowadza ważne zmiany dotyczące orzecznictwa ZUS. Reforma ma rozwiązać kluczowy problem, z którym boryka się ZUS. Lekarze nie chcą podejmować w ZUS pracy orzeczników ze względu na ogromne obciążenie pracą, stres związany z odpowiedzialnością za podejmowane decyzje i niekonkurencyjne wynagrodzenia. W konsekwencji ZUS ma ok. 40 proc. wakatów, co powoduje, że specjaliści zatrudniani przez zakład są obciążeni obowiązkami, a orzeczenia są wydawane z opóźnieniem. Aby temu zaradzić, ZUS odstępuje od zasady, że wydawanie orzeczeń to domena wyłącznie lekarzy. Nowe przepisy dają możliwość zatrudniania do tych zadań także pielęgniarek, pielęgniarzy oraz fizjoterapeutów. Specjaliści fizjoterapii będą mogli orzekać w sprawach rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS, a osoby mające tytuł specjalisty w zakresie pielęgniarstwa - w sprawach niezdolności do samodzielnej egzystencji.
Nowelizacja likwiduje jedną z barier, która była dotąd główną przyczyną przewlekłości postępowań. Wprowadza obowiązek przekazywania dokumentacji medycznej w formie elektronicznej i nakłada terminy oraz sankcje na placówki, które zwlekają z jej dostarczeniem".
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 13 kwietnia 2026 r.
autor: Beata Lisowska, oprac.: GR
***
Czytamy pytania i fragmenty odpowiedzi:
Jakie umiejętności powinien posiadać dobry terapeuta zajęciowy?
Terapeuta zajęciowy jest kluczowym członkiem zespołu rehabilitacyjnego, realizującym działania na styku rehabilitacji medycznej, społecznej i zawodowej. W 2026 roku rola tego zawodu wyraźnie ewoluuje - od prowadzenia zajęć aktywizujących w kierunku kompleksowego planowania procesu usprawniania funkcjonalnego, zgodnie z podejściem opartym na modelu biopsychospołecznym oraz klasyfikacji ICF (Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia).
Jak przygotować się do posiedzenia komisji orzeczniczej?
Uzyskanie orzeczenia o niepełnosprawności nie jest łatwe. Łatwo za to zagubić się w gąszczu dokumentów, przygotowań i rozmów z lekarzami. Dlatego zebraliśmy kluczowe informacje w prostym, siedmiostopniowym przewodniku, który pomoże przygotować się do procesu orzeczniczego.
DOSTĘPNOŚĆ
Zmiany w bankowości
W polskich bankach dzieje się coś ważnego. Zmieniają się zasady gry: to, co kiedyś było dobrą wolą i elementem społecznej odpowiedzialności biznesu, teraz staje się wymogiem prawnym. Wszystko dzięki nowej ustawie z 26 kwietnia 2024 roku, która wprowadza do Polski Europejski Akt o Dostępności (EAA), czyli dyrektywę unijną 2019/882.
***
Jak przyjęliśmy, w tej pozycji podajemy tylko pytania. Osoby zainteresowane poszczególnymi zagadnieniami mogą znaleźć odpowiedzi na te pytanie na portalu www.niepelnosprawni.pl, opublikowane w kwietniu 2026 r.
Praca zdalna a zaufanie pracodawcy
Mam problemy z poruszaniem się i najlepiej byłoby dla mnie pracować z domu. Pracodawca mówi, że mi nie ufa. Czy mogę się domagać pracy zdalnej?
Dyskryminacja z powodu autyzmu
Mój syn jest w spektrum autyzmu. Dostaje bardzo dobre oceny w szkole, więc nauczyciele się tym nie przejmują. Ale on ma duże problemy w funkcjonowaniu społecznym, często się zawiesza, czasem np. powtarza jakieś sformułowania i nie wie, że to robi. Dzieciaki się z niego śmieją. Czy jako matka mogę go jakoś chronić? Jak zmusić szkołę do tego, żeby zaadresowała temat znęcania się?
Opieka nad dzieckiem z niepełnosprawnością
Jakie prawa ma rodzic dziecka z niepełnosprawnością, jeśli chodzi o łączenie opieki i pracy? Czy mogę ubiegać się o jakieś świadczenie?
Odpłatność za usługi opiekuńcze z MOPR
Mam znaczny stopień niepełnosprawności oraz wiele chorób metabolicznych. MOPR Białystok naliczył mi odpłatność za usługi opiekuńcze 65 proc. Jest to dla mnie bardzo wysoka suma, miesięcznie około 1000 zł. Mam zasiłek wspierający z ZUS, MOPR wlicza do dochodu zasiłek uzupełniający z ZUS - 500 zł, zasiłek pielęgnacyjny - 215 zł i dodatek mieszkaniowy - 260 zł. Odebrano mi zasiłek stały z MOPR. Na same leki wydaję ponad 1500 zł miesięcznie, jak mam funkcjonować?
Wsparcie prawnicze
Czy przysługuje mi wsparcie prawne lub bezpłatna pomoc adwokata? Tak by była ona stała, a nie udzielona tylko jednorazowo.
Wypłata niższego wynagrodzenia
Usłyszałam, że osoby z niepełnosprawnością dostają mniej pieniędzy za tę samą pracę. Moja znajoma bez stopnia niepełnosprawności ma 600 zł więcej na rękę - te same stanowisko. Czy to zgodne z prawem? Czuję, że to niesprawiedliwe.
Skrócony czas pracy
Witam. Czy jako osobie z lekkim stopniem niepełnosprawności przysługuje mi prawo do pracy w skróconym wymiarze godzin lub pracy zdalnej?
Opieka na niepełnosprawne dziecko
Mam 8 letnie dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności, ale pracuję. Czy lekarz może wypisać opiekę na dziecko rodzicowi, który przebywa z nim na turnusie? Turnus prywatny
Zmiana stopnia niepełnosprawności
Ze względu na stan zdrowia mam dużo wydatków na sprzęt rehabilitacyjny i codzienną opiekę. Wcześniej mój stan był lepszy - miałam orzeczenie o umiarkowanym stopniu o niepełnosprawności - teraz się pogorszył. Wiem, że przy stopniu znacznym jest więcej ulg. Czy mogę się ubiegać o zmianę orzeczenia? Jak to zrobić?
Wymiar godzin pracy z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności
Dzień dobry mam dwa pytania. Czy pracodawca może określić godziny pracy? W moim przypadku bezpośredni przełożony powiedział mi, że on tak chce bym zaczynała pracę pół godziny później niż zaczyna pracę firma i kończyła pół godziny wcześniej. Czy musi być gdzieś jakiś zapis np. w regulaminie pracy, że tak można postąpić z osobą niepełnosprawną? Zaskoczona jestem takim podejściem bo matki karmiące w mojej firmie wychodziły godzinę wcześniej. Kto może stwierdzić, że nie mogę pracować na danym stanowisku pracy? Mam siedzą pracę z zamkniętą obręczą barkową i schorzenie kineboka, uszkodzony bark oraz przepukliny w każdym odcinku kręgosłupa. Czy urlop na turnus rehabilitacyjny mogę wykorzystać na rehabilitację ambulatoryjną oraz turnus rehabilitacyjny w dwóch terminach?
Renta z tytułu niezdolności do pracy
Od urodzenia choruje na serce, mam tetralogię fallota, stymulator. 10 lat temu przyznali mi rentę z tytułu niezdolności do pracy. Teraz również chciałabym się o nią ubiegać. Czy o coś jeszcze mogę się starać? Orzeczenie o niepełnosprawność też miałam "za dzieciaka". Od czego zacząć?
Edukacja w szkole ogólnodostępnej
Chciałabym, żeby moje dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności i orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego chodziło do zwykłej szkoły, ale dyrektor sugeruje placówkę specjalną. Kto ostatecznie decyduje o tym, gdzie będzie się uczyć?
Przystosowanie miejsca pracy
Pracuję w biurze i mam problem z poruszaniem się. Czy pracodawca musi dostosować toaletę i stanowisko pracy?
Ochrona przed wypowiedzeniem
Mam umiarkowany stopień niepełnosprawności, 45 lat i ostatnio pracodawca zaczął coś mówić o restrukturyzacji, więc obawiam się zwolnienia z pracy. Czy prawo chroni mnie w jakiś sposób przed wypowiedzeniem i czy to dotyczy wszystkich rodzajów umów?
Usługi tłumacza języka migowego
Czy mam prawo domagać się obecności tłumacza PJM w urzędzie albo u lekarza?
