Logo 1%

PrzekaĆŒ 1% naszej organizacji

Logo OPP


Logo 1%
Dołącz do nas na Facebooku

 

 

 

 

 

 

 

 

 

PRAWO I NIEPEŁNOSPRAWNI maj 2026

 

 

Jak ubiegać się o asystenta osobistego - krok po kroku

www.niepelnosprawni.pl 2026-05-25
Czytamy:
Uzyskanie wsparcia asystenta osobistego może znacząco ułatwić codzienne funkcjonowanie osobom z niepełnosprawnością lub mającym trudności w samodzielnym wykonywaniu podstawowych czynności. Taka pomoc obejmuje między innymi wsparcie w poruszaniu się, załatwianiu spraw urzędowych, robieniu zakupów czy uczestniczeniu w życiu społecznym. Choć procedura ubiegania się o asystenta może wydawać się skomplikowana, w praktyce można ją przejść krok po kroku. Poniżej wyjaśniamy, gdzie zgłosić się po pomoc, jakie dokumenty przygotować i co zrobić, jeśli w Twojej gminie program nie jest dostępny.
1.         Sprawdź, czy masz do tego prawo
Asystent osobisty nie jest usługą „dla każdego”, tylko dla osób spełniających określone kryteria. W Polsce najczęściej dotyczy to:
osób z niepełnosprawnością (orzeczenie o niepełnosprawności), osób mających trudności w samodzielnym funkcjonowaniu, osób, które potrzebują wsparcia w codziennych czynnościach (np. wyjście z domu, zakupy, sprawy urzędowe).
Warto sprawdzić aktualne programy rządowe, np. „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” realizowany przez gminy i MOPS/GOPS.
2.         Skontaktuj się z MOPS lub GOPS
To najważniejszy krok. Udaj się do:
MOPS (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej) - w miastach GOPS (Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej) - na terenach wiejskich. Tam uzyskasz informacje:
czy program asystenta jest dostępny w Twojej gminie, jakie dokumenty trzeba złożyć, jakie są terminy naboru.
3.         Złóż wniosek
Zwykle wymagane dokumenty to:
wniosek o przyznanie asystenta, orzeczenie o niepełnosprawności,dokument tożsamości, ewentualnie zaświadczenia lekarskie lub opis sytuacji życiowej. Czasem trzeba też opisać, w czym dokładnie potrzebujesz pomocy (np. poruszanie się, zakupy, wizyty u lekarza).
4.         Oczekuj na decyzję
Po złożeniu wniosku:
pracownik socjalny może przeprowadzić wywiad środowiskowy, urząd ocenia potrzeby i dostępność programu, otrzymujesz decyzję o przyznaniu lub odmowie usługi.
5.         Jeśli nie ma programu w Twojej gminie
Możesz: zapytać o inne formy wsparcia (opieka środowiskowa, pomoc opiekuna), sprawdzić organizacje pozarządowe (fundacje często oferują asystentów), szukać programów finansowanych z PFRON lub projektów unijnych.
6.         Alternatywa: asystent prywatny
Jeśli nie dostaniesz wsparcia publicznego:
możesz zatrudnić asystenta prywatnie, znaleźć go przez ogłoszenia lub agencje opiekuńcze,ustalić zakres obowiązków i wynagrodzenie indywidualnie.
Najważniejszy krok to kontakt z MOPS/GOPS i sprawdzenie lokalnego programu. W Polsce dostęp do asystenta zależy od miejsca zamieszkania i dostępnych środków, dlatego warto też równolegle pytać fundacje i organizacje pozarządowe.
Beata Poprawa

Prawie 700 zł dodatku z ZUS. Ale uważaj - nie jest przyznawany z automatu

Autor: oprac. AG - Źródło: Rynek Zdrowia, 22 maja 2026 r.
Czytamy:
Osoby, które pobierają rentę rodzinną, mogą otrzymać dodatkowe 689,17 zł miesięcznie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Świadczenie przysługuje jednak tylko w określonych sytuacjach i nie jest przyznawane automatycznie. Kto otrzyma te pieniądze w 2026 roku?
Prawie 700 zł dodatku z ZUS. Ale uważaj - nie jest przyznawany z automatu
Do renty rodzinnej można dostać dodatkowe 689,17 zł miesięcznie
Dodatek dla sieroty zupełnej wynosi od marca 2026 r. 689,17 zł miesięcznie i jest wypłacany razem z rentą rodzinną
Świadczenie przysługuje osobom, których oboje rodzice nie żyją lub które pobierają rentę po zmarłej matce i mają nieznanego ojca.
Co do zasady dodatek wygasa po 25. roku życia, ale są wyjątki m.in. dla studentów i osób całkowicie niezdolnych do pracy
ZUS nie przyznaje pieniędzy automatycznie - konieczne jest złożenie wniosku i odpowiednich dokumentów.

Atlas świadczeń polskich

E-informator portalu www.niepelnosprawni.pl maj 2026 r.
Zamieszczamy całą publikację, gdyż jest to ważny zbiór informacji. Czytamy:
Dodatki, świadczenia, zasiłki - choć kwoty świadczeń przysługujących osobom z niepełnosprawnością w Polsce zazwyczaj nie są szczególnie wysokie, ich różnorodność może przyprawić o zawrót głowy i prowadzić do licznych pomyłek. Dlatego przygotowaliśmy zestawienie różnych świadczeń przysługujących osobom z niepełnosprawnością oraz ich opiekunom w formie atlasu. Prezentujemy aktualizację na rok 2026.
Poniższy atlas zawiera najbardziej ogólne i ogólnikowe informacje na temat wybranych świadczeń - z doświadczenia choćby pracowników Centrów Integracja i współpracujących z nimi prawników, wiadomo, że w wypadku każdego przepisu i prawa jest wiele wyjątków, czasem zaskakujących nawet dla ich autorów. Poniższy atlas jest raczej zbiorem podstawowych informacji niż poradnikiem i służy raczej porządkowaniu wiedzy i unikaniu pomyłek. Dlatego bardziej szczegółowych informacji warto szukać w innych poradnikach dostępnych na naszym portalu i na stronach ZUS i Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Atlas będzie też na bieżąco modyfikowany i uzupełniany. Mamy nadzieję, że będzie on przydatny i będzie służył jako źródło rzetelnej wiedzy.
Renta socjalna
Wysokość: 1978,49 zł brutto
Wysokość świadczenia jest stała i stanowi wysokość najniższej emerytury i renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.
Komu przysługuje: renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:
1)         przed ukończeniem 18. roku życia
2)         w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25. roku życia
3)         w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.
Waloryzacja: co roku o wskaźnik rocznej waloryzacji - obecnie jest to 105,5 proc.
Możliwość łączenia z innymi świadczeniami: Osoby ubiegające się o rentę socjalną i jednocześnie uprawnione do renty rodzinnej, której wysokość nie przekracza 300 proc. kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, mogą pobierać oba świadczenia.
Osoby otrzymujące rentę socjalną i posiadające orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji mogą otrzymać także dodatek dopełniający.
Art. 7. 1. Renta socjalna nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury, uposażenia w stanie spoczynku, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej lub pobierającej świadczenie o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych, renty strukturalnej, a także osobie uprawnionej do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.
2.         Renta socjalna nie przysługuje osobie będącej właścicielem lub posiadaczem (samoistnym lub zależnym) nieruchomości rolnej w rozumieniu Kodeksu cywilnego o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 5 ha przeliczeniowych. Osobie będącej współwłaścicielem nieruchomości rolnej nie przysługuje renta socjalna, jeśli udział tej osoby przekracza 5 ha przeliczeniowych.
Wpływ na kryteria dochodowe obowiązujące w pomocy społecznej: tak
Świadczenie, a praca:
- przekroczenie kwoty równej 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia powoduje zmniejszenie wysokości renty,
- przekroczenie kwoty równej 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego powoduje zawieszenie prawa do renty.
Renta z tytułu niezdolności do pracy
Wysokość:
Najniższa renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy: 1978,49 zł brutto
Najniższa renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy: 1483,87 zł brutto
Komu przysługuje: osoba musi uzyskać orzeczenie o co najmniej częściowej niezdolności do pracy, która wg orzeczenia musi zaistnieć w odpowiednim momencie wskazanym przez przepisy i posiadać odpowiedni okres składkowy i nieskładkowy.
Wysokość zależy od:
W zależności od orzeczenia, lat składkowych i nieskładkowych oraz wysokości odprowadzanych składek.
Waloryzacja: Co roku, wskaźnik waloryzacji to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym zwiększony o co najmniej 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.
Wpływ na kryteria dochodowe obowiązujące następujące w pomocy społecznej: tak
Możliwość łączenia z innymi świadczeniami: jest możliwość łączenia z wieloma świadczeniami m.in.: zasiłkiem pielęgnacyjnym, dodatkiem pielęgnacyjnym, świadczeniem uzupełniającym (kwestia wysokości renty), świadczeniem wspierającym.
Świadczenie, a praca:
- przekroczenie kwoty równej 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia powoduje zmniejszenie wysokości renty:
- przekroczenie kwoty równej 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego powoduje zawieszenie prawa do renty.
Dodatek dopełniający
Wysokość: 2704,71 zł brutto miesięcznie
Komu przysługuje: osobie uprawnionej do renty socjalnej, będącej całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.
Wysokość: stała, choć może ulec zmniejszeniu patrz: (świadczenie a praca)
Waloryzacja: co roku o wskaźnik. Kwota dodatku dopełniającego podlega corocznie waloryzacji od dnia 1 marca. Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty dodatku dopełniającego przez wskaźnik waloryzacji. W wyniku przeprowadzonej waloryzacji kwota dodatku nie może ulec obniżeniu.
Wpływ na kryteria dochodowe obowiązujące w pomocy społecznej: tak
Możliwość łączenia z innymi świadczeniami: dodatek dopełniający wpływa na prawo do świadczenia uzupełniającego.
Świadczenie a praca: Prawo do renty socjalnej oraz dodatku dopełniającego ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, na zasadach określonych w art. 104 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Zasiłek pielęgnacyjny
Wysokość: 215,84 zł
Komu przysługuje:
1)         dziecku z niepełnosprawnością
2)         osobie z niepełnosprawnością w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności
3)         osobie, która ukończyła 75 lat.
3.         Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia.
Wysokość świadczenia jest stała
Waloryzacja: ostatnia miała miejsce w 2019 r.
Możliwość łączenia z innymi świadczeniami: co do zasady można łączyć z różnymi świadczeniami Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.
Wpływ na kryteria dochodowe obowiązujące w pomocy społecznej: tak
Świadczenie, a praca: Dochód z pracy nie ma wpływu na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego.
Dodatek pielęgnacyjny
Wysokość: 366,68 zł
Komu przysługuje: dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty (nie dotyczy renty socjalnej), jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia.
Wysokość świadczenia jest stała
Waloryzacja: co roku
Wpływ na kryteria dochodowe obowiązujące w pomocy społecznej - tak
Możliwość łączenia z innymi świadczeniami: Nie można łączyć dodatku pielęgnacyjnego z zasiłkiem pielęgnacyjnym.
Uwagi - osobie uprawnionej do emerytury lub renty przebywającej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje, chyba że przebywa poza tą placówką przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu.
Zasiłek stały
Wysokość (maksymalna): 1229 zł
Komu przysługuje: zasiłek stały przysługuje:
1)         pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej
2)         pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Natomiast zgodnie z art. 6. pkt 1 ustawy o pomocy społecznej - całkowita niezdolność do pracy oznacza - całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Zgodnie z art. 6 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej - niezdolność do pracy z tytułu wieku oznacza - osiągnięcie wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 oraz w art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - powszechny wiek emerytalny 60 lat (kobieta) 65 (mężczyzna).
Wysokość zależy od: dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.
Waloryzacja: planowana co 3 lata.
Możliwość łączenia z innymi świadczeniami: Zasiłek stały można pobierać np. z zasiłkiem pielęgnacyjnym lub z niską emeryturą, o ile łączna suma tych świadczeń nie przekracza kryterium dochodowego przewidzianego w ustawie o pomocy społecznej.
Świadczenie, a praca: Dochód wpływa bezpośrednio na prawo i wysokość zasiłku stałego.
Świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących od 01.01.2024 r.
Wysokość: 3386 zł w przypadku opieki nad jedną osobą.
Komu przysługuje: Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje:
1)         matce albo ojcu,
2)         innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,
3)         opiekunowi faktycznemu dziecka,
4)         rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego
- jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Wysokość: Jednakowa dla wszystkich osób pobierających świadczenie, z tym że kwota może ulec zwielokrotnieniu, zgodnie bowiem z art. 17 ust. 3e ustawy o świadczeniach rodzinnych - „Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, rodzinie zastępczej i osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka sprawującym opiekę nad więcej niż jedną osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w ust. 3, podwyższa się o 100 proc. na drugą i każdą kolejną osobę, nad którą sprawowana jest opieka”.
Waloryzacja: Polega na zwiększeniu kwoty świadczenia pielęgnacyjnego o wskaźnik waloryzacji. Wskaźnikiem waloryzacji jest procentowy wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207 oraz z 2023 r. poz. 1667), obowiązującego na dzień 1 stycznia roku, w którym jest przeprowadzana waloryzacja, w stosunku do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującej w dniu 1 stycznia roku poprzedzającego rok, w którym jest przeprowadzana waloryzacja.
Wpływ na kryteria dochodowe obowiązujące w pomocy społecznej: tak
Możliwość łączenia z innymi świadczeniami: Aktualnie świadczenie pielęgnacyjne (wypłacane na zasadach obowiązujących od 01.01.2024. r.) może być łączone z wieloma innymi świadczeniami.
Świadczenie, a praca: Dochód z pracy nie ma wpływu na wysokość świadczenia.
Uwagi - Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, m.in. jeżeli:
1)         osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
2)         osoba wymagająca opieki została umieszczona lub przebywa w domu pomocy społecznej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, o której mowa w przepisach o pomocy społecznej, zakładzie karnym, zakładzie poprawczym, areszcie śledczym albo schronisku dla nieletnich
3)         osoba wymagająca opieki jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej
4)         na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej
5)         na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.
Świadczenie wyrównawcze
Komu przysługuje: Świadczenie wyrównawcze przysługuje osobie uprawnionej do wcześniejszej emerytury na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. poz. 149), w kwocie niższej niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych pod warunkiem, że w dalszym ciągu sprawuje opiekę nad dzieckiem, z tytułu opieki nad którym nabyła prawo do wcześniejszej emerytury.
Wysokość: Zależy od różnicy pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a kwotą pobieranego świadczenia emerytalno-rentowego.
Waloryzacja: Wysokość zależy od aktualnej wysokości świadczenia pielęgnacyjnego i wysokości świadczenia emerytalno - rentowego, które pobiera osoba uprawniona.
Wpływ na kryteria dochodowe obowiązujące w pomocy społecznej: tak
Możliwość łączenia z innymi świadczeniami: Przede wszystkim osoby uprawnione łączą świadczenie wyrównawcze ze swoim świadczeniem emerytalno - rentowym.
Świadczenie wspierające
W 2026 r.: podwyżka świadczenia związku z powiązaniem z podwyżką wysokości renty socjalnej.
Wysokość: od 40 do 220 proc. renty socjalnej
Komu przysługuje: osobie pełnoletniej, która uzyskała w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia co najmniej 70 pkt. (patrz uwaga)
Wysokość: Zależy od ilości uzyskanych punktów w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia
Świadczenie wspierające przysługuje miesięcznie w wysokości:
1)         220 proc. renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 95 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia,
2)         180 proc. renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 90 do 94 punktów w skali potrzeby wsparcia
3)         120 proc. renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 85 do 89 punktów w skali potrzeby wsparcia,
4)         80 proc. renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 80 do 84 punktów w skali potrzeby wsparcia,
5)         60 proc. renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 75 do 79 punktów w skali potrzeby wsparcia,
6)         40 proc. renty socjalnej - jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 70 do 74 punktów w skali potrzeby wsparcia,
Waloryzacja: jest związana z waloryzacją wysokości renty socjalnej.
Wpływ na kryteria dochodowe obowiązujące następujące w pomocy społecznej: tak
Możliwość łączenia z innymi świadczeniami: świadczenie wspierające można z wieloma świadczeniami. Warto jednak pamiętać, iż świadczenie wspierające nie przysługuje, jeżeli osoba pobierająca świadczenie:
1)         została umieszczona w domu pomocy społecznej, w rodzinnym domu pomocy, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, o której mowa w przepisach o pomocy społecznej, zakładzie karnym, zakładzie poprawczym, areszcie śledczym albo schronisku dla nieletnich
2)         jest uprawniona za granicą do świadczenia o podobnym charakterze do świadczenia wspierającego, chyba że dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Świadczenie wspierające nie przysługuje także, jeśli na osobę, pobierającą świadczenie wspierające, inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Świadczenie, a praca: Dochód z pracy nie ma wpływu na prawo bądź wysokość świadczenia wspierającego.
Uwaga! Za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, albo zasiłek dla opiekuna, uważa się świadczenie lub zasiłek wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające. (art. 63 ust. 11 ustawy o świadczeniu wspierającym)
Warto pamiętać o przepisach przejściowych, które przewidują etapy wprowadzania świadczenia -
„Harmonogram wprowadzenia świadczenia wspierającego:
- I etap - od 1 stycznia 2024 r. - świadczenie wspierające dostępne dla osób z niepełnosprawnościami z najwyższymi poziomami potrzeby wsparcia, tj. od 87 do 100 pkt
- II etap - od 1 stycznia 2025 r. - świadczenie wspierające będzie dostępne także dla osób z niepełnosprawnościami z kolejnymi poziomami potrzeby wsparcia, tj.od 78 do 86 pkt
- III - ostatni etap - od 1 stycznia 2026 r. - świadczenie wspierające będzie dostępne także dla osób z niepełnosprawnościami z pozostałymi uprawniającymi poziomami potrzeby wsparcia, tj. od 70 do 77 pkt.
Powyższy harmonogram nie dotyczy osób z niepełnosprawnościami, na które ich opiekunowie co najmniej w dniu 1 stycznia 2024 r. lub później pobierali dotychczasowe świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy, zasiłek dla opiekuna lub świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach - w przypadku takich osób z niepełnosprawnościami uzyskanie przez nie co najmniej 70 pkt w decyzji o poziomie potrzeby wsparcia, już od 1 stycznia 2024 r. będzie uprawniać do otrzymania świadczenia wspierającego”. /źródło: https://www.gov.pl/web/rodzina/swiadczenie-wspierajace dostęp: 27.05.2025 r./

Świadczenie uzupełniające

Wznowienie na 2026 r.: kwota graniczna świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji zostanie zwiększona o 135,28 zł, co łącznie da wartość 2 687,67 zł.
Komu przysługuje: Przysługuje osobom, które ukończyły 18 lat i których niezdolność do samodzielnej egzystencji została stwierdzona orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji albo orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do służby i niezdolności do samodzielnej egzystencji.
Wysokość zależy od: Świadczenie uzupełniające przysługuje osobie uprawnionej w wysokości nie wyższej niż 500 zł miesięcznie, przy czym łączna kwota świadczenia uzupełniającego i świadczeń, o których mowa w art. 2 ust. 2 (świadczeń finansowanych ze środków publicznych - nie wszystkie takie świadczenia są wliczane), nie może przekroczyć 2 687,67 zł miesięcznie
Waloryzacja co roku o wskaźnik: Nie zmienia się wysokość świadczenia (maksymalnie 500 zł.), zmienia się jedynie maksymalna kwota świadczeń finansowanych ze środków publicznych (nie wszystkie takie świadczenia są wliczane) stanowiąca podstawę do przyznania świadczenia i określenia jego wysokości.
Wpływ na kryteria dochodowe obowiązujące następujące w po mocy społecznej: Co do zasady tak, ale są wyjątki - w przypadku dochodu w ramach ustawy o pomocy społecznej na potrzeby ustalenia prawa do świadczenia pieniężnego oraz opłaty wnoszonej przez osoby, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, w dochodzie osoby lub rodziny nie uwzględnia się świadczenia uzupełniającego.
Możliwość łączenia z innymi świadczeniami:
- należy uwzględnić wysokość świadczeń finansowanych ze środków publicznych, które są wliczane do tej kwoty (https://www.zus.pl/documents/) łączna kwota świadczenia uzupełniającego i świadczeń, o których mowa w art. 2 ust. 2 (lista świadczeń - link powyżej), nie może przekroczyć 2 687,67 zł miesięcznie
- przykładem takiego świadczenia, które powoduje przekroczenia kryterium, o którym mowa powyżej jest renta socjalna otrzymywana razem z dodatkiem dopełniającym.
Świadczenie a praca: Dochód z pracy nie wpływa na prawo i wysokość świadczenia uzupełniającego.

Atlas świadczeń polskich. Część II

E-informator portalu www.niepelnosprawni.pl maj 2026 r.
Czytamy kolejną publikację, jako dalszy ciąg dotyczący uprawnień obowiązujących w Polsce:
„Polski system świadczeń jest bardzo złożony i choć ich kwoty nie należą do szczególnie wysokich, to różnorodność dodatków, świadczeń i zasiłków, które przysługują różnym grupom osób z niepełnosprawnością, może prowadzić do licznych pomyłek. Dlatego też przygotowaliśmy drugą część naszego Atlasu Świadczeń Polskich. Tym razem zajęliśmy się mniej powszechnymi i, co za tym idzie, mniej znanymi świadczeniami. Prezentujemy wznowienie na rok 2026.
Poniższy Atlas zawiera najbardziej ogólne i ogólnikowe informacje na temat wybranych świadczeń - z doświadczenia choćby pracowników Centrów Integracja i współpracujących z nimi prawników, wiadomo, że w wypadku każdego przepisu i prawa jest wiele wyjątków, czasem zaskakujących nawet dla ich autorów. Poniższy atlas jest raczej zbiorem podstawowych informacji, niż poradnikiem i służy raczej porządkowaniu wiedzy i unikaniu pomyłek. Dlatego bardziej szczegółowych informacji warto szukać w innych poradnikach dostępnych na naszym portalu i na stronach ZUS oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, albo w Centrach Integracji.
Atlas i jego poszczególne części będą też na bieżąco modyfikowany i uzupełniany. Mamy nadzieję, że nasza praca okaże się przydatna, a jej efekty będą służyć jako źródło rzetelnej wiedzy.
Zachęcamy też do lektury pierwszej części Atlasu, w której omówiliśmy m.in. świadczenie wspierające, dodatek dopełniający i rentę socjalną.
Dodatek do renty rodzinnej z tytułu zupełnego sieroctwa
Wysokość: 689,17 zł
Komu przysługuje: osobie, która pobiera rentę rodzinną po zmarłym rodzicu i nie żyją obydwoje rodzice lub ktoś pobiera rentę rodzinną po zmarłej matce, a ojciec wnioskodawcy jest nieznany.
Waloryzacja: następuje co roku w dniu 1 marca.
Wpływ na kryteria dochodowe obowiązujące następujące w pomocy społecznej: Tak
Możliwość łączenia z innymi świadczeniami: Można łączyć np. z dodatkiem pielęgnacyjnym lub zasiłkiem pielęgnacyjnym, czy ze świadczeniem wspierającym.
Świadczenie, a praca: Dochód z pracy nie wpływa bezpośrednio na prawo do dodatku z tytułu zupełnego sieroctwa, o ile osobie jest wypłacana renta rodzinna.
Renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy
Komu przysługuje: Zasadą jest posiadanie odpowiedniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, a także posiadanie orzeczenia o trwałej lub okresowej niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym, która powstała w odpowiednim wskazanym przez prawo okresie.
Zgodnie jednak z art. 21 ust. 4. ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się za spełniony, jeżeli ubezpieczony posiada jakikolwiek okres ubezpieczenia emerytalno-rentowego, który obejmuje dzień wypadku lub dzień zachorowania na rolniczą chorobę zawodową.
Wysokość: zależy m.in. od okresu ubezpieczenia.
Waloryzacja: co roku
Wpływ na kryteria dochodowe obowiązujące następujące w pomocy społecznej: Tak
Możliwość łączenia z innymi świadczeniami: Można z częścią świadczeń, np. z zasiłkiem pielęgnacyjnym albo dodatkiem pielęgnacyjnym, świadczeniem wspierającym.
Świadczenie, a praca:
przekroczenie kwoty równej 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia powoduje zmniejszenie wysokości renty,
- przekroczenie kwoty równej 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego powoduje zawieszenie prawa do renty.
Uwaga: zgodnie z art. 34. ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników:
1.         Prawo do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega zawieszeniu, lub zmniejszeniu na zasadach określonych w przepisach emerytalnych. W takim przypadku nie zawiesza lub nie zmniejsza się wypłaty części składkowej emerytury rolniczej, lub renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy albo nadwyżki emerytury, lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin ponad 95 proc. emerytury podstawowej.
2.         Przy zawieszeniu lub zmniejszeniu prawa do emerytury, lub renty rolniczej z ubezpieczenia, zgodnie z ust. 1, nie bierze się pod uwagę dochodów z działalności rolniczej.
Dodatkowe roczne świadczenie - „trzynaste świadczenie” przewidziane w ustawie o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów
Wysokość: w 2026 r. 1 978,49 zł brutto.
Komu przysługuje: Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które w dniu 31 marca roku prawo do jednych ze świadczeń wymienionych w ustawie z dnia 9 stycznia 2020 r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów, m.in.:
- świadczeń z ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o których mowa w art. 18 pkt 1-4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2024 r. poz. 90),
- emerytur i rent, o których mowa w art. 3 pkt 1-3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251, 1429 i 1672),
- renty socjalnej, o której mowa w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2194),
- świadczenia przedemerytalnego i zasiłku przedemerytalnego, o którym mowa w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1999).
Wysokość: jedna stawka świadczenia.
Waloryzacja co roku: Co roku D dodatkowe roczne świadczenie pieniężne przysługuje w wysokości najniższej emerytury, o której mowa w art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych obowiązującej od dnia 1 marca roku, w którym wypłacane jest dodatkowe roczne świadczenie pieniężne.
Wpływ na kryteria dochodowe obowiązujące następujące w pomocy społecznej: zgodnie z art. 8 pkt 3 ustawy o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów D kwoty dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego nie wlicza się do dochodu, o którym mowa w art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
Możliwość łączenia z innymi świadczeniami: „Trzynastkę” można łączyć z wieloma świadczeniami.
Świadczenie, a praca: Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne nie przysługuje osobom, którym prawo do świadczeń określonych w ust. 1 zostało zawieszone na dzień 31 marca roku, w którym wypłacane jest dodatkowe roczne świadczenie pieniężne.
Prawo do dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego podlega ponownemu ustaleniu, jeżeli okaże się, że na dzień 31 marca roku, w którym wypłacane jest dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, prawo do świadczenia, o którym mowa w ust. 1, nie istniało, podlegało zawieszeniu lub przysługiwała wypłata tego świadczenia.
Uwaga! W razie zbiegu prawa do więcej niż jednego świadczenia dającego prawo do „trzynastki”, osobie uprawnionej przysługuje jedno dodatkowe roczne świadczenie pieniężne.
Renta z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową
Komu przysługuje, punktem wyjścia jest:
- orzeczenie o niezdolności do pracy,
- stwierdzenie, iż niezdolność do pracy powstała w związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową.
Wysokość: zależy D m.in. od ilości lat składkowych.
Od 1 marca 2026 r.:
- najniższa renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową: 2 374,19 zł brutto
- najniższa renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową: 1 780,64 zł.
Waloryzacja: co roku.
Wpływ na kryteria dochodowe obowiązujące następujące w pomocy społecznej: Tak
Możliwość łączenia z innymi świadczeniami: Można łączyć np. z dodatkiem pielęgnacyjnym lub zasiłkiem pielęgnacyjnym, czy ze świadczeniem wspierającym.
Świadczenie, a praca:
- przekroczenie kwoty równej 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia powoduje zmniejszenie wysokości renty,
- przekroczenie kwoty równej 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego powoduje zawieszenie prawa do renty.
„Stara” renta uczniowska
Komu przysługuje: Renta uczniowska była przyznana przed reformą, która weszła w życie 1 stycznia 1999 r. Renta uczniowska była przyznawana uczniom szkół ponadpodstawowych, studentom szkół wyższych i uczestnikom studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej - którzy stali się inwalidami I lub II grupy w czasie uczęszczania do szkoły, lub odbywania studiów.
Wysokość: 1978,49 zł brutto.
Waloryzacja co roku: waloryzacja dokonywana jest w dniu 1 marca każdego roku kalendarzowego,
Wpływ na kryteria dochodowe obowiązujące następujące w pomocy społecznej: tak.
Możliwość łączenia z innymi świadczeniami: można łączyć np. z dodatkiem pielęgnacyjnym lub zasiłkiem pielęgnacyjnym, czy ze świadczeniem wspierającym.
Świadczenie, a praca:
- przekroczenie kwoty równej 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzeniapowoduje zmniejszenie wysokości renty,
- przekroczenie kwoty równej 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego powoduje zawieszenie prawa do renty.
Uwaga: zgodnie z art. 12d ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej D osoba uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. poz. 267, z późn. zm.) albo jej przedstawiciel ustawowy mogą złożyć do Zakładu wniosek o wydanie decyzji o zamianie tej renty na rentę socjalną.
2.         Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się orzeczenie uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
3.         W przypadku, o którym mowa w ust. 1, całkowitą niezdolność do pracy osoby ubiegającej się o rentę socjalną ustala się na podstawie orzeczenia wymienionego w ust. 2.
4.         Z dniem przyznania na podstawie ust. 1 prawa do renty socjalnej ustaje prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Materiał przygotował Grzegorz Jaroszczyk

Zmiana przepisów dotycząca kart parkingowych budzi obawy o nadużycia

Grzegorz Rodziewicz, oprac.: GR DGP/Baza Wiedzy 25 MAJa 2026 r.
Czytamy fragment publikacji:
„Zniesienie obowiązku osobistego składania wniosku o wydanie karty parkingowej może prowadzić do korzystania z niej przez nieuprawnione osoby - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej.
Takie zagrożenie dostrzega Związek Powiatów Polskich, który przedstawił swoje uwagi do projektu nowelizacji rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 25 czerwca 2014 r. w sprawie wzoru oraz trybu wydawania i zwrotu kart parkingowych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1611). Przewiduje on uchylenie przepisów wymagających, aby osoba niepełnosprawna (z wyjątkiem osoby niepełnoletniej lub całkowicie ubezwłasnowolnionej) składała osobiście w powiatowym zespole ds. orzekania o niepełnosprawności wniosek o wydanie karty parkingowej oraz podpisywała go w obecności jego przewodniczącego. Dzięki temu łatwiej ma być uzyskać ten dokument osobom mającym duże trudności w samodzielnym poruszaniu się, które nie są w stanie osobiście pojawić się w siedzibie powiatowego zespołu”.
Osoby zainteresowane znajdą więcej na ten temat w Dzienniku Gazecie Prawnej z 19 maja 2026 r.
autor: Michalina Topolewska, oprac.: GR

„Stażysta Plus” 2026. Nowy nabór w programie „Stabilne zatrudnienie”

E-informator portalu www.niepelnosprawni.pl, maj 2026 r.
Czytamy:
Ruszył nowy nabór w ramach programu „Stabilne zatrudnienie - osoby niepełnosprawne w administracji i służbie publicznej”. Konkurs „Stażysta Plus” na 2026 rok to kolejna odsłona inicjatywy wspierającej aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnościami i ich wejście na rynek pracy.
Nabór wniosków rozpoczął się 20 kwietnia 2026 roku i potrwa do 13 maja 2026 roku. Zgłoszenia przyjmowane są wyłącznie drogą elektroniczną poprzez system i PFRON+.
Program skierowany jest przede wszystkim do organizacji pozarządowych, które mają doświadczenie w pracy z osobami z niepełnosprawnościami i chcą realizować projekty przygotowujące uczestników do odbywania staży zawodowych w administracji publicznej.
Szansa na realne wejście na rynek pracy
Celem programu jest zwiększenie zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami w sektorze publicznym. Jak podkreślają organizatorzy, chodzi nie tylko o krótkotrwałe wsparcie, ale o budowanie trwałych ścieżek kariery i realnych kompetencji zawodowych.
Z programu mogą skorzystać osoby w wieku aktywności zawodowej, posiadające orzeczenie o niepełnosprawności (w stopniu znacznym, umiarkowanym lub lekkim), które pozostają bez zatrudnienia.
Kompleksowe wsparcie dla uczestników
„Stażysta Plus” to nie tylko same staże. Program obejmuje szeroki zakres działań przygotowujących do pracy i wspierających uczestników na różnych etapach aktywizacji zawodowej. Wśród nich znajdują się m.in.:
- opracowanie indywidualnej ścieżki kariery,
- doradztwo zawodowe,
- szkolenia i kursy podnoszące kwalifikacje,
- wsparcie trenera pracy lub asystenta w pierwszych miesiącach stażu,
- pokrycie kosztów dojazdów,
- wypłata stypendium stażowego.
Dodatkowo program przewiduje także szkolenia dla pracowników instytucji publicznych, które mają ułatwić współpracę z osobami z niepełnosprawnościami i zwiększyć dostępność miejsc pracy.
Miliony na aktywizację zawodową
Na realizację projektów w ramach konkursu przewidziano znaczące środki finansowe - budżet programu wynosi około 20,5 mln zł.
To kolejny krok w kierunku zwiększania udziału osób z niepełnosprawnościami w administracji publicznej - sektorze, w którym poziom zatrudnienia tej grupy nadal pozostaje niższy niż oczekiwany.
Krótki czas na zgłoszenia
Organizacje zainteresowane udziałem w konkursie mają stosunkowo niewiele czasu na przygotowanie wniosków i skompletowanie wymaganej dokumentacji. Eksperci podkreślają, że szczególnie ważne będzie doświadczenie w realizacji podobnych projektów oraz odpowiednie zaplanowanie ścieżek wsparcia dla uczestników.
Nowy nabór w programie „Stażysta Plus” to kolejna szansa na wzmocnienie aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami i budowanie bardziej dostępnego rynku pracy w Polsce.
Oprac. Beata Poprawa Źródło: Na podstawie strony ipon.org.pl

Zgoda na dłuższy czas pracy możliwa w trakcie badań wstępnych

Grzegorz Rodziewicz, oprac.: GR
DGP/Baza Wiedzy 25 MAJa 2026 r.
Czytamy:
„Uzyskanie zgody lekarza medycyny pracy na odstąpienie od stosowania skróconej normy czasu pracy wobec osoby niepełnosprawnej już podczas badań wstępnych jest możliwe, o ile są one wykonywane co najmniej w dniu rozpoczęcia pracy - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej.
Tak wynika z odpowiedzi udzielonej przez Państwową Inspekcję Pracy na pytanie skierowane przez Polską Organizację Pracodawców Osób Niepełnosprawnych. Dotyczyło ono interpretacji art. 15 i 16 ustawy z 27 listopada 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 913 ze zm.). Pierwszy z nich stanowi, że czas pracy osoby zaliczonej do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać siedmiu godzin dziennie i 35 tygodniowo. Natomiast art. 16 przewiduje, że na wniosek pracownika lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne może wyrazić zgodę na to, aby pracował na podstawie standardowej normy czasu pracy, czyli osiem godzin dziennie i 40 tygodniowo.
POPON wskazuje, że pracodawcy mają wątpliwości, czy dopuszczalne jest uzyskanie zgody lekarza medycyny pracy na odstąpienie od stosowania art. 15 ustawy w momencie stawienia się przez osobę niepełnosprawną na badania wstępne. Organizacja zwraca przy tym uwagę, że przepisy ustawy o rehabilitacji nie zawierają regulacji przesądzającej, kiedy osoba niepełnosprawna nabywa uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem, o którym mowa w art. 16, choć posługują się zwrotem „osoba zatrudniona”, więc pod tym pojęciem należy rozumieć pracownika w myśl art. 2 k.p.
PIP w swojej odpowiedzi wyjaśnia, że zgodnie z art. 26 k.p. stosunek pracy nawiązuje się w dniu określonym w umowie o pracę jako dzień rozpoczęcia pracy. Oznacza to, że status pracownika - w rozumieniu art. 2 k.p. - powstaje dopiero z tym dniem. Ma to istotne znaczenie z punktu widzenia możliwości korzystania z uprawnień wynikających zarówno z przepisów prawa pracy, jak i ustawy o rehabilitacji. Dlatego w tym kontekście należy przyjąć, że wniosek wskazany w art. 16 ustawy o rehabilitacji jako uprawnienie przysługujące pracownikowi może być skutecznie złożony z chwilą nawiązania stosunku pracy.
Ponadto PIP podkreśla, że badania wstępne mogą być przeprowadzone przed dniem rozpoczęcia pracy, w tym dniu lub później, ale jednocześnie zastrzega, że pracodawca nie może dopuścić pracownika do wykonywania obowiązków bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. W związku z tym PIP uznaje, że jest dopuszczalne uzyskanie zgody lekarza medycyny pracy na odstąpienie od stosowania krótszej normy czasu pracy już w trakcie badań wstępnych, jednakże pracownik może skutecznie złożyć wniosek w tej sprawie nie wcześniej niż w dniu nawiązania stosunku pracy”.
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 21 maja 2026 r.
autor: Michalina Topolewska, oprac.: GR
 

Szersza aktywizacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami ratunkiem dla rynku pracy DGP/Baza Wiedzy 11 maja 2026 r.

Grzegorz Rodziewicz, oprac.: GR
Czytamy:
Ponad 2 mln osób z niepełnosprawnościami pozostaje w Polsce poza rynkiem pracy. Potrzebne są działania, które zwiększą wskaźnik zatrudnienia w tej grupie osób - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej.
Temat aktywizacji osób z niepełnosprawnościami na rynku pracy oraz identyfikacja barier, które w tym przeszkadzają, były poruszane podczas jednego z paneli organizowanej przez Fundację Avalon konferencji - „Nowoczesne trendy kształtujące widoczność osób z niepełnosprawnościami”, której patronem medialnym był DGP. Prowadząca dyskusję Agata Spała-Zakrzewska, prezeska i założycielka HR Fair Play, mówiła, że wielu pracodawców deklaruje swoją otwartość i inkluzywność, a więc podejście, które dąży do eliminacji dyskryminacji oraz promowania równości i różnorodności w miejscach pracy. Tymczasem twarde statystyki tego nie potwierdzają, bo wskaźnik zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami w Polsce wynosi 32 proc., podczas gdy w innych krajach UE przekracza on 50 proc., a mamy 2 mln osób z dysfunkcjami zdrowotnymi, które są bierne zawodowo. Jednocześnie rynek pracy coraz mocniej będzie odczuwał brak rąk do pracy, bo prognozy GUS wskazują, że będzie z niego ubywać co roku 200 tys. osób.
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 11 maja 2026 r.
autor: Michalina Topolewska, oprac.: GR
 

Sąd przyznaje odsetki, gdy ZUS popełnił błąd

Grzegorz Rodziewicz, oprac.: GR DGP/Baza Wiedzy 25 maja 2026 r.
Czytamy:
„ZUS wydał wadliwą decyzję w sprawie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, opierając się na nieprawidłowej wykładni przepisów. Ubezpieczony wniósł odwołanie. Czy w takiej sytuacji, gdy sąd zmieni decyzję organu i przyzna świadczenie, powstaje prawo do odsetek? - pyta czytelnik Dziennika Gazety Prawnej.
Jak odpowiada ekspertka współpracująca z DGP - jeśli źródłem błędu była wyłącznie nieprawidłowa wykładnia prawa, a sąd to potwierdzi, to odsetki będą należne.
Zasady nabycia prawa do odsetek określa art. 85 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z nim, jeśli ZUS w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych lub świadczeń zleconych nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia, jest obowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie określonych przepisami prawa cywilnego. Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które ZUS nie ponosi odpowiedzialności”.
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 21 maja 2026 r.
autor: Aleksandra Kowalska, oprac.: GR
 

ZAPYTAJ DORADCĘ

Jak zwykle podajemy tylko pytania, na które osoby zainteresowane znajdą odpowiedzi na portalu: www.niepelnosprawni.pl, opublikowane w ostatnich dniach kwietnia i w maju 2026 r. Czytamy:
„Dodatkowy urlop 10 dni
Mam umiarkowany stopień niepełnosprawności. Chodzi mi o dodatkowy urlop 10 dniowy po roku od orzeczenia. Przysługuje mi także 21 dni na rehabilitację płatne jak za normalny urlop. Czy te 10 dni dodatkowego urlopu wlicza się w te 21 dni na rehabilitację? Czytam różne opinie.
Zbyt niskie alimenty po rozwodzie
Mam 13 letnie dziecko z byłym mężem. Jesteśmy po rozwodzie od 4 lat. Syn jest niepełnosprawny, a sąd zasądził tylko 800 zł alimentów, co nie wystarcza na potrzeby syna i jego rehabilitację. Co powinnam zrobić by podnieść alimenty ?
Szansa na ponowne przyznanie świadczeń
Witam mam 43lata zabrali mi grupę lekka ale w międzyczasie przeszlem zawał mam też jaskrę i cukrzycę czy jest szansa żeby dostać znowu lekka grupe
Edukacja w szkole ogólnodostępnej
Chciałabym, żeby moje dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności i orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego chodziło do zwykłej szkoły, ale dyrektor sugeruje placówkę specjalną. Kto ostatecznie decyduje o tym, gdzie będzie się uczyć?
Przystosowanie miejsca pracy
Pracuję w biurze i mam problem z poruszaniem się. Czy pracodawca musi dostosować toaletę i stanowisko pracy?
Ochrona przed wypowiedzeniem
Mam umiarkowany stopień niepełnosprawności, 45 lat i ostatnio pracodawca zaczął coś mówić o restrukturyzacji, więc obawiam się zwolnienia z pracy. Czy prawo chroni mnie w jakiś sposób przed wypowiedzeniem i czy to dotyczy wszystkich rodzajów umów?
Usługi tłumacza języka migowego
Czy mam prawo domagać się obecności tłumacza PJM w urzędzie albo u lekarza?
Wyjście do specjalisty w godzinach pracy
Posiadam orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Pracodawca żąda ode mnie udokumentowania takiego wyjścia w sposób bardzo szczegółowy. Korzystam z tego bardzo rzadko. Mam mieć zaświadczenie, że wizyta nie może odbyć się poza godzinami mojej pracy, lekarz musi podać cel wizyty, swój numer lekarza, godziny w jakich przyjmuje i jeszcze coś, ale nie pamiętam, bo tego jest naprawdę dużo. Regulamin pracy nie przewiduje takich sytuacji. Czy ma prawo? Czy nie jest to zbyt duża ingerencja w moją prywatność? A gdyby to były wizyty u psychiatry, których np. nie chciałabym ujawniać?
Szkoła specjalna nie chce przyjąć ucznia ze względu na brak miejsc
Uczeń III klasy szkoły podstawowej (specjalnej), rodzic chce zmienić szkołę, czy Starosta ma obowiązek wskazania szkoły w której uczeń może realizować obowiązek nauki? Szkoła, którą wskazuje rodzic nie chce przyjąć dziecka ze względu na brak miejsc w klasie.
Świadczenie pielęgnacyjne a opieka nad dzieckiem drugiego rodzica
Dostaje świadczenie na syna (7 lat ) często mamy jedno-dwudniowe wizyty w szpitalu na onkologii gdzie rodzić musi być zdrowy nie może mieć nawet kataru. Czy np. jeśli ja zachoruje mąż może dostać opiekę na dziecko? Czy ZUS w jakiś sposób będzie sprawdzał chorobę rodzica?
Trzynasta emerytura
Czy osoba pobierająca rentę socjalną i dodatek dopełniający dostanie trzynastą emeryturę?
Dostępność urzędu
Mój urząd nie ma windy, a wszystkie sprawy muszę załatwiać na piętrze. Urzędnicy albo chcą aby mnie ktoś wniósł albo schodzą na parter i w korytarzu chcą załatwiać sprawy. Nie rozumiem, dlaczego mam publicznie mówić co chcę załatwić.
Alimenty a renta dziecka
Czy renta socjalna mojego dorosłego dziecka z niepełnosprawnością wpływa na to, czy były partner musi płacić alimenty?
Opieka wytchnieniowa
Opiekuję się mężem z niepełnosprawnością 24/7. Czy mogę skorzystać z tzw. opieki wytchnieniowej, by chociaż na chwilę odpocząć?
Świadczenie pielęgnacyjne dla rodzica 19-letniej osoby niepełnosprawnej
Czy rodzicowi osoby niepełnosprawnej (19 lat) z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności oraz uznanej przez ZUS za osobę całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji przysługuje zasiłek pielęgnacyjny z MOPS lub jakiekolwiek inne wsparcie finansowe?